Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước ... “ Vậy lòng yêu nước là gì ? Lòng yêu nước là một tình cảm thiêng liêng, vĩ đại của mỗi con người bắt nguồn từ tình yêu xóm làng, yêu thiên nhiên, rộng ra là yêu con người, yêu dân tộc mình. Lòng yêu nước được kết tinh trong tư tưởng và thể hiện ở tinh thần sẵn sàng hành động, hi sinh vì nhưng gì thuộc về đất nước. Lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam nói chung và người Đà Nẵng nói riêng có từ xa xưa đã trở thành truyền thống quý báu không thể tách rời.
Trang 1Môn : Văn hóa học
Định vị văn hóa:
LÒNG YÊU NƯỚC CỦA
NGƯỜI ĐÀ NẴNG
Trang 2ĐỊNH VỊ VĂN HÓA “LÒNG YÊU NƯỚC CỦA NGƯỜI ĐÀ NẴNG”:
Sơ đồ định vị văn hóa :
- Người Sa Huỳnh
- Người Chăm Pa
- Người Việt
Chủ thế : Người Đà Nẵng
- Sa Huỳnh & Chăm Pa
- Phong Kiến
- Trung – Pháp – Nhật – Mỹ
- Xây dựng đất nước
Không gian : Thành phố Đà Nẵng
LÒNG YÊU NƯỚC
CỦA NGƯỜI ĐÀ
NẴNG
- Người Sa Huỳnh - Chăm
Pa : Cách đây ~2000 năm.
- Người Việt : Năm 1306
- Tách Đà Nẵng ra khỏi Quảng Nam : 6/11/1996
Thời gian : 700 năm ( Từ năm 1306 )
Trang 3I. MỞ ĐẦU :
Từ xa xưa lòng yêu nước đã được sinh ra và nuôi lớn bởi mỗi con người, hơn ai hết mỗi người điều hiểu rõ “lòng yêu nước” đối với cuộc sống của chính bản thân mình
Cũng như toàn thể nhân dân Việt Nam đang ngày đêm sinh sống trên mảnh đất hình chữ S , mỗi người dân thành phố Đà Nẵng cũng đã và đang giữ cho ngọn lửa yêu nước sục sôi mãi mãi
II. NỘI DUNG :
1. Giải thích khái niệm:
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước “ Vậy lòng yêu nước là gì ?
Lòng yêu nước là một tình cảm thiêng liêng, vĩ đại của mỗi con người bắt nguồn từ tình yêu xóm làng, yêu thiên nhiên, rộng ra là yêu con người, yêu dân tộc mình Lòng yêu nước được kết tinh trong tư tưởng và thể hiện ở tinh thần sẵn sàng hành động, hi sinh vì nhưng gì thuộc về đất nước Lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam nói chung và người Đà Nẵng nói riêng có từ xa xưa đã trở thành truyền thống quý báu không thể tách rời
2. Lý giải nguồn gốc:
Xuất phát từ những thứ tình cảm rất tự nhiên như: tình yêu gia đình, làng xóm, quê hương, Đất nước trong mỗi người có thể chỉ là mái nhà đơn sơ,là bữa cơm canh rau đạm bạc, là con đường đến trường, là cánh đồng lúa chín thơm ngát Từ lúc mới lọt lòng mẹ, mỗi người đã để lại một phần máu thịt mình trên mảnh đất quê hương, vì thế mới gọi quê hương là nơi
“chôn nhau cắt rốn”
Trang 4Lớn lên một chút, được cắp sách đến trường quên hương trong chúng ta
là cả một chuỗi ngày thơ bé, đầy ắp kỉ niệm, là thầy cô, là bạn bè,
Khi rời xa xóm làng, gia đình đi khắp mọi miền đất nước Quê hương đất nước trong chúng ta là những nẻo đường mà mình đã đi qua, là những con người mà mình đã gặp gỡ
Đối với nhiều người, họ yêu tổ quốc chỉ bởi vì tổ quốc là nơi dòng họ đã hình thành và phát triển, là nơi bao đời tổ tiên con cháu đã sống và xây dựng, là nơi mà con cháu họ ngày mai đây sẽ tiếp tục sinh sống Vì thế mỗi tất đất mà mỗi con người đi qua đều mang dấu vết và công lao khai phá của tổ tiên, quê hương Đà Nẵng và tổ quốc Việt Nam, hồn thiên của
tổ tiên, của sông núi đang chảy trong huyết quản
Bởi thế, khi Đà Nẵng là nơi xâm chiếm đầu tiên của chế độ thực dân thì những con người ấy với lòng yêu nước từ những thứ mộc mạc đơn giản
đó đã trỗi dậy, đoàn kết cùng nhau kháng chiến chống giặc ngoại xâm
Từ đó ta thấy được rằng lòng yêu nước được kết tinh từ những thứ nhỏ nhất, giản dị nhất rồi kết thành một lòng yêu nước to lớn giúp đất nước độc lập tự do nói chung và sự phát triển của thành phố Đà Nẵng nói riêng
3. Biểu hiện:
- Lòng yêu nước của người Đà Nẵng trong công cuộc dựng nước :
Nước Việt Nam ta đã trãi qua hàng ngàn năm lịch sử trong đó dựng nước là một công cuộc hết sức lớn lao
Từ năm 1306 trờ đi Việt Nam bắt đầu phục hưng Nông nghiệp, thủy lợi đều đi lên Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo đồng nguyên
Sau khi Pháp tiến hành khai thác thuộc địa Việt Nam, quan hệ tư bản chủ nghĩa được du nhập, Việt Nam chuyển dần từ một nền kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp lạc hâu sang nền kinh tế thuộc địa hoàn toàn bị chi phối bởi Pháp
Nhưng với lòng yêu nước sâu nặng thì nhân dân Việt Nam nói chung
và nhân dân Đà Nẵng nói riêng đã ra sức xây dựng lại đất nước để đất nước phát triển như ngày hôm nay
Theo dòng lịch sử dựng nước ấy, Đà Nẵng cũng đã khoác lên mình một quá trình gian khổ, xây dựng quê hương, làng mạc, góp phần không nhỏ vào quá trình hình thành và phát triển Đất nước Đà Nẵng
là nơi các tàu bè phương Tây thương lui tới với nhiều ý đồ khác nhau
Từ 1306 – 1975 Đà Nẵng có rất nhiều chuyển biến Sau khi tách ra khỏi Quảng Nam ( 6/11/1996 ) , Đà Nẵng đã có những bước đi đầu tiên
Trang 5Đầu TK XX Đà Nẵng được xây dựng theo kiểu đô thị phương Tây, cơ
sở hạ tầng, kĩ thuật sản xuất được đầu tư, các ngành nghề và kinh doanh được hình thành và phát triển như : chế biến hàng xuất khẩu, sửa chửa tàu thuyền, Đà Nẵng không ngừng xây dựng thế mạnh về chính trị , quân sự , văn hóa , các công trình công cộng, giao thông, cơ
sở hạ tầng, Năm 1975, hòa bình lập lại ở Đà Nẵng, thành phố bắt đầu khôi phục khó khăn, xây dựng thành phố ngày càng phát triển toàn diện
( bến sông Hàn xưa )
( Đà Nẵng_ thành phố đáng sống )
- Lòng yêu nước của con người Đà Nẵng trong quá trình giữ nước : Giữ nước được thể hiện rõ rệt nhất trong quá trình đấu tranh chống xâm lược của con người Đà Nẵng
• Thời Đại Việt :
Trang 6+ Vào năm 1306, thông qua cuộc hôn nhân của Vua Jayasimhavarman III với Công chúa Huyền Trân bằng việc nhượng hai châu Ô, Lý cho nhà Trần thì các làng xóm của người Việt bắt đầu được hình thành + Vào năm 1470, Vua Lê Thánh Tông lãnh đạo nhân dân đánh bại quân Chiêm Thành và mở rộng biên giới Đại Việt đến Mũi nay (giữa Phú Yên và Khánh Hòa ngày nay) thì vùng đất này mới được bình ổn và bắt đầu có những cuộc khai phá mở mang
+ Đà Nẵng trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh và thời Tây Sơn trở thành vùng tranh chấp dữ dội và đã chứng kiến những trận đánh quyết liệt của quan quân nhà Nguyễn trong cuộc tấn công vào cửa Đà Nẵng
và Đại Chiêm Năm 1797, quân Nguyễn Ánh đem đại binh tiến đánh
Đà Nẵng.Nhân dân Đà Nẵng ra sức bảo vệ từng tất đất
• Thời Nguyễn :
+ Ngay sau khi thành lập, vương triều Nguyễn đã chú trọng xây dựng tại đây một hệ thống quản lý và phòng thủ cảng biển đặc biệt để phòng chống kẻ thù và bảo vệ cuộc sống nhân dân
• Thời Pháp thuộc :
+ Năm 1858, cuộc xâm lược của Pháp tại Việt Nam khởi đầu bằng cuộc tấn công vào Đà Nẵng
( Liên quân tấn công Đà Nẵng 1858)
Ở thế kỷ XIX, Việt Nam nằm trong tầm ngắm của thực dân Pháp trong kế hoạch giành giật thị trường và mở rộng khu vực ảnh hưởng ở Đông Nam
Á Đà Nẵng được coi như một cửa ngõ chiến lược để xâm lược Việt Nam Ngày 1-9-1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha gồm 16 tàu chiến được trang bị vũ khí thuộc loại hiện đại nhất, các khẩu đại bác đều là loại có sức công phá lớn và khả năng sát thương cao, mở đầu cuộc tấn công vào
Đà Nẵng
Trang 7Nhân dân Đà Nẵng dưới sự lãnh đạo của Triều đình ra sức chống đối quyết liệt, không những thể bằng lòng yêu nước và tình yêu với mảnh đất quê hương người dân Đà Nẵng một lòng chống lại quân đich Cho đến hết năm 1858, quân địch vẫn không sao mở rộng được địa bàn chiếm đóng, phá vỡ thế phòng thủ của ta, để thực hiện chiến lược đánh nhanh, thắng nhanh
Kết cục, sau 18 tháng đánh chiếm Đà Nẵng (từ 1-9-1858 đến 23-3-1860), Page - thiếu tướng Tổng chỉ huy liên quân Pháp - Tây Ban Nha - được lệnh của Chính phủ Pháp rút hết quân ra khỏi Đà Nẵng để đưa sang hỗ trợ cho chiến trường Trung Quốc Trước khi rút quân, Page ra lệnh đốt hết các đồn trại ở Sơn Trà, An Hải, Điện Hải, Trà Úc và đành phải để lại một nghĩa địa và hàng trăm nấm mồ quân xâm lược nằm rải rác trên bán đảo Sơn Trà Đây là nghĩa địa quân xâm lược duy nhất còn tồn tại đến ngày nay ở nước ta
+ Phong trào Nghĩa hội Quảng Nam ( 1885-1887 )
Ngày 23 tháng 5 Ất Dậu (5-7-1885) tiếng súng chống Pháp do Tôn Thất Thuyết khởi xướng nổ ra tại kinh đô Huế và đã bị quân Pháp phản công
áp đảo Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi cùng đoàn tùy tùng rời Huế chạy ra Tân Sở Tại đây, ngày 13-7-1885, vua Hàm Nghi ban chiếu Cần vương
Hưởng ứng chiếu Cần vương, nhân dân ta ở khắp mọi nơi, dưới sự lãnh đạo của các sĩ phu văn thân yêu nước đã sôi nổi đứng lên chống Pháp Tháng 7 năm Ất Dậu (8-1885), tiến sĩ Trần Văn Dư thay mặt Nghĩa hội
Quảng Nam ra Bản cáo thị kêu gọi toàn dân trong tỉnh đứng lên đáp
nghĩa Cần vương chống Pháp.
+ Phòng trào Duy Tân ( 1905 – 1908 )
Từ cuối thế kỷ XIX, các nước tư bản phương Tây đổ xô sang Viễn Đông tìm kiếm thị trường Đối tượng chính của chúng là Trung Quốc, một nước đông dân nhất, có nhiều tài nguyên Nhật Bản, một quốc gia phong kiến bắt đầu duy tân theo tư bản chủ nghĩa vào giữa thế kỷ XIX Phong trào cải cách, Duy tân ở Quảng Nam khởi đầu vào năm 1905 đã khẳng định sức hút mạnh mẽ của nó và vai trò lãnh đạo của những sĩ phu yêu nước, tiến bộ Phong trào có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng, trình độ giác ngộ và tinh thần đấu tranh của nhân dân đòi nhà cầm quyền phải thay đổi chính sách cai trị
+ Chiến thắng lịch sử trên đèo Hải Vân trong kháng chiến chống Pháp ( 24 – 01 – 1949 )
Trang 8Chiến thắng Hải Vân lần thứ ba (24-1-1949) là một trận phục kích vừa đánh giao thông trên đường bộ và cả đường sắt, vừa đánh diệt viện trên một đường đèo hiểm trở và đã đạt được hiệu quả lớn
+ Vụ thảm sát ở đập Vĩnh Trinh ( Huyện Duy Xuyên ) vào đêm 20 – 01 – 1955
Trong những vụ tàn sát những người cách mạng và yêu nước điển hình nhất là vụ thảm sát ở đập Vĩnh Trinh (huyện Duy Xuyên) vào đêm 28 tháng chạp cận Tết Ất Mùi (20-1-1955) Tính chất điển hình
ở đây không phải ở số lượng vì số người bị giết chết có 38, mà ở thủ đoạn
và hành vi tàn bạo dã man, tráo trở của kẻ địch bị lôi ra ánh sáng qua hàng trăm lá đơn của người dân tố cáo với Ủy ban Quốc tế giám sát đình chiến sau Hiệp định Genève ở Việt Nam Tội ác giết người man rợ này đã gây một niềm xúc động trong đồng bào cả nước và bị phơi bày trước dư luận thế giới
+ “Ngọn lửa Trà Nô” – Cuộc nổi dậy của nhân dân làng ông Tía (13 -03 –
1960 )
Cuộc khởi nghĩa làng Trà Nô là cuộc nổi dậy đầu tiên của quần chúng kết hợp với đấu tranh vũ trang ở miền núi Quảng Nam đã giành thắng lợi và
có ảnh hưởng to lớn đến các địa phương khác trong tỉnh Sau cuộc khởi nghĩa Trà Nô, có nhiều làng khác ở các xã trong tỉnh nổi dậy, đi vào đấu tranh vũ trang, thành lập làng chiến đấu Có thể nói, cuộc khởi nghĩa làng Trà Nô đi vào lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ như một biểu tượng cao đẹp của tinh thần và ý chí quật cường, là niềm tự hào về truyền thống yêu nước của nhân dân miền núi nói riêng và nhân dân tỉnh Quảng Nam nói chung
• Thời Mỹ xâm lược
+ Đơn vị thủy quân lục chiến đầu tiên của Mỹ đổ bộ vào vào Đà Nẵng ( 08 – 03 – 1965 )
Trang 9( đế quốc Mỹ đổ bộ lên bán đảo Sơn Trà )
Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” bị phá sản, đế quốc Mỹ quyết định đưa quân chiến đấu trên bộ vào miền Nam và thực hiện chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân ở miền Bắc Sau khi đưa một đại đội máy bay F.105 vào Biên Hòa và một tiểu đoàn tên lửa HAWK vào Đà Nẵng, ngày 8-3-1965, đại đội đầu tiên của tiểu đoàn thủy quân lục chiến số 9 của Mỹ đổ bộ lên bãi biển Phú Lộc (nay thuộc quận Thanh Khê) Đến chiều cùng ngày, tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn nói trên được không vận từ căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa (Nhật Bản) đáp xuống sân bay Đà Nẵng Đây là những đơn vị lính thủy đánh bộ đầu tiên của Mỹ được đưa vào miền Nam, trực tiếp tham chiến
+ Chiến thắng Núi Thành ( 26 – 05 – 1965 ) – Trận đầu diệt Mỹ ở chiến trường miền Nam
Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ đến đầu năm 1965 coi như phá sản Trước nguy cơ sụp đổ của chế độ tay sai Sài Gòn, Mỹ gấp rút đưa quân Mỹ vào trực tiếp tham chiến ở chiến trường miền Nam
Chỉ trong 25 phút giao tranh, quân ta đã chiếm lĩnh cả hai ngọn đồi 49 và
50, tiêu diệt toàn bộ quân địch Lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng quân Mỹ xâm lược” được cắm lên trên đỉnh Núi Thành
Tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua miền Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Quân ủy Miền đã nhất trí tuyên dương 3 tỉnh đạt thành tích xuất sắc nhất trong sự nghiệp chống Mỹ (1954 - 1967), các danh hiệu sau đây:
1- Bến Tre “Anh dũng đồng khởi, thắng Mỹ diệt ngụy”.
2- Long An “Trung dũng, kiên cường, toàn dân đánh giặc”.
Trang 103- Quảng Nam - Đà Nẵng “Trung dũng, kiên cường đi đầu diệt Mỹ”.
Ngày nay, tại ngọn đồi nằm ở phía đông Núi Thành cao 43m, gần cạnh quốc lộ 1A, một tượng đài uy nghi mang dòng chữ “Chiến thắng Núi Thành” đã được xây dựng ghi dấu một chiến công bất khuất của quân và dân Quảng Nam - Đà Nẵng thời kháng chiến chống Mỹ
+ Cuộc nổi dậy làm chủ của nhân dân Đà Nẵng từ tháng 3 đến tháng 5 –
1966, đỉnh cao của phong trài đô thị miền Nam thời chống Mỹ
Do mâu thuẫn gay gắt trong nội bộ đám tay sai chóp bu của Mỹ ở Sài Gòn, cái gọi là “Hội đồng quân sự” do Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ cầm đầu đã ra lệnh cách chức trung tướng Nguyễn Chánh Thi, Tư lệnh quân đoàn I, ngày 10-3-1966 Nhận được tin Thi bị cách chức, vào lúc 17 giờ ngày 11-3-1966, khoảng 300 sĩ quan và binh lính thuộc phe cánh ông ta ở miền Trung họp mít tinh ở hội trường Trưng Vương (Đà Nẵng) “yêu cầu chính phủ trung ương phục chức cho trung tướng Nguyễn Chánh Thi”, đồng thời thành lập “Ủy ban quân dân vùng I chiến thuật” để làm áp lực với chính quyền trung ương.
Lợi dụng cơ hội này, học sinh, công nhân, tiểu thương, tăng ni, phật tử…
đã tổ chức xuống đường, bãi khóa, đình công, bãi thị Cơ sở bí mật của ta
ở nội thành đã đưa người tham gia vào tổ chức ly khai của địch, nhằm lái phong trào tập trung đấu tranh chống Mỹ-Thiệu
Đây là cuộc đấu tranh có quy mô lớn nhất, có nhiều thành phần tham gia đông đảo nhất và kéo dài nhiều ngày nhất trong phong trào đô thị miền Nam thời “chiến tranh cục bộ”
Đánh giá về cuộc nổi dậy này, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã viết: “Cuộc nổi
dậy của đồng bào Đà Nẵng chống Thiệu-Kỳ từ tháng 3 đến tháng 5-1966 tuy không đem lại thắng lợi, nhưng đã cho ta một bài học bổ ích về lợi dụng mâu thuẫn nội bộ địch Lúc đầu cuộc nổi dậy đó không phải do ta chủ động, mà nhân cơ hội nội bộ địch chống đối lẫn nhau, ta đã biết tập hợp, phát động quần chúng đứng lên làm chủ thành phố… Bài học về cuộc nổi dậy của đồng
bào Đà Nẵng rất phong phú”(1)
(1) Lê Duẩn, Thư vào Nam, Nxb Sự thật, H., 1985, tr 18
+ Giải phóng Quảng Nam – Đà Nẵng ( 29 – 03 -1975 )
Trang 11( quân giải phóng đánh đổ kho xăng của địch 29-03-1975)
Chiến thắng của quân và dân ta trong chiến dịch giải phóng Huế - Đà Nẵng đã góp phần to lớn, và tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn và cả miền Nam thân yêu kết thúc vào ngày 30-4-1975
( cờ cách mạng trên nóc tòa thị chính Đà Nẵng )
Trang 12- Lòng yêu nước của người Đà Nẵng trong xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng :
( Đà Nẵng ngày nay )
• Giới thiệu cho bạn bè quốc tế biết về con người, đất nước, phong tục tập quán, di sản văn hóa của Đà Nẵng
• Cá nhân thay mặt cho thành phố tham gia các phòng trào thể thao trong và ngoài nước để đem về những thành tích danh giá
• Quần đảo Hoàng Sa – Nơi bờ cõi đất nước đã được thành phố Đà Nẵng hết sức quan tâm chú trọng ngày đem canh giữ và bảo vệ
• Xây dựng nhiều khu du lịch, khách sạn, nhà hàng đẹp và sang trọng
• Xây dựng trung tâm thương mại
• Xây dựng nhiều cơ sở hạ tầng phục vụ nhu cầu của người dân Đà Nẵng
• Xây dựng gần nghìn căn nhà tình nghĩa ( 900 căn nhà ) cho gia đình chính sách, chú trọng đến quỹ “đền ơn đáp nghĩa” tại thành phố ( 18 tỷ đồng )
• Chú trọng phát triển kinh tể
• Nắm giữ một lực lượng quân sự lớn để đảm bảo bảo vệ và giữ gìn đất nước
• Áp dụng những biện pháp mềm dẻo => Mục tiêu : phát triển kinh
tế , giải quyết việc làm, xoa dịu lòng dân
• Thắt chặc hệ thống an toàn giao thông đảm bảo cho người dân Đà Nẵng
• Mở rộng giao lưu , phát triển ngoại thương
• Xây dựng các trường đại học đạt chuẩn để đào tạo giáo dục thế hệ trẻ tương lại trụ cột đất nước
• Xây dựng thành phố Đà Nẵng _ Thành phố đáng sống