Hồi giáo và Phật giáo là hai tôn giáo lớn nhất ở Đông Nam Á và có mặt hầu khắp các nước ở khi vực này. Nó không chỉ ảnh hưởng mạnh mẽ đến văn hóa, tín ngưỡng, phong tục của cư dân các nước Đông Nam Á, mà còn để lại những thành tựu đặc sắc về mặt kiến trúc. Những kiến trúc Hồi giáo, Phật giáo là linh hồn của tôn giáo ở ở một khu vực, một quốc gia. Ở Đông Nam Á cũng vậy, kiến trúc Hồi giáo, Phật giáo Đông Nam Á vừa mang những đặc điểm cổ xưa của tôn giáo gốc, vừa mang những đặc điểm riêng của nền văn hóa Đông Nam Á. Kiến trúc tôn giáo mà ở đây là hai tôn giáo lớn Hồi giáo và Phật giáo ở khu vực Đông Nam Á là cái khiến nhiều người tò mò khám phá. Đó cũng là lý do em chọn đề tài: “TRÌNH BÀY ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC HỒI GIÁO VÀ KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á. LẬP BẢNG SO SÁNH SỰ GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU GIỮA HAI KIẾN TRÚC NÀY”
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA NGỮ VĂN
ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC HỒI GIÁO VÀ KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO
Ở ĐÔNG NAM Á SO SÁNH SỰ GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU
GIỮA HAI LOẠI KIẾN TRÚC NÀY.
(Bài tiểu luận kết thúc học phần)
Giảng viên phụ trách : TRẦN THỊ MAI AN
Đà Nẵng, tháng 01 năm 2016
Trang 2MỤC LỤC:
MỞ ĐẦU: 1
1 Lý do chọn đề tài: 1
2 Mục đích nghiên cứu: 1
3 Phạm vi nghiên cứu: 2
4 Đối tượng nghiên cứu: 2
5 Lịch sử nghiên cứu: 2
6 Phương pháp nghiên cứu: 2
7 Bố cục bài làm: 2
NỘI DUNG: 4
1 Vài nét về Hồi giáo và Phật giáo ở Đông Nam Á: 4
1.1 Hồi giáo: 4
1.2 Phật giáo: 5
2 Đặc điểm kiến trúc Hồi giáo và kiến trúc Phật giáo ở Đông Nam Á: 7
2.1 Kiến trúc Hồi giáo: 7
2.2 Kiến trúc Phật giáo: 13
3 Sự giống nhau và khác nhau giữa kiến trúc Hồi giáo và kiến trúc Phật giáo ở Đông Nam Á: 19
3.1 Sự giống nhau: 19
3.2 Sự khác nhau: 20
KẾT LUẬN: 25
TÀI LIỆU THAM KHẢO: 26
Trang 3MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Hòa với quá trình giao lứu và tiếp xúc văn hóa trong quá trình phát triển của vănhóa, Đông Nam Á cũng tiếp xúc và giao lưu với khá nhiều nền văn hóa Trong đó kếtquả của quá trình giao lưu tiếp biến là sự phát triển của nghệ thuật, tín ngưỡng, vănhóa,… Đặc biệt có thể kế đến sự tiếp nhận mạnh mẽ các yếu tố văn hóa Tôn giáo; mà
ở Đông Nam Á, phát triển và ảnh hưởng mạnh mẽ nhất phải kể đến Hồi giáo và Phậtgiáo
Hồi giáo và Phật giáo là hai tôn giáo lớn nhất ở Đông Nam Á và có mặt hầu khắpcác nước ở khi vực này Nó không chỉ ảnh hưởng mạnh mẽ đến văn hóa, tín ngưỡng,phong tục của cư dân các nước Đông Nam Á, mà còn để lại những thành tựu đặc sắc
về mặt kiến trúc Những kiến trúc Hồi giáo, Phật giáo là linh hồn của tôn giáo ở ở mộtkhu vực, một quốc gia Ở Đông Nam Á cũng vậy, kiến trúc Hồi giáo, Phật giáo ĐôngNam Á vừa mang những đặc điểm cổ xưa của tôn giáo gốc, vừa mang những đặcđiểm riêng của nền văn hóa Đông Nam Á Kiến trúc tôn giáo mà ở đây là hai tôn giáolớn Hồi giáo và Phật giáo ở khu vực Đông Nam Á là cái khiến nhiều người tò mòkhám phá Đó cũng là lý do em chọn đề tài: “TRÌNH BÀY ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚCHỒI GIÁO VÀ KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á LẬP BẢNG SOSÁNH SỰ GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU GIỮA HAI KIẾN TRÚC NÀY”
2 Mục đích nghiên cứu:
Có khá nhiều người tò mò về văn hóa tôn giáo, đặc biệt hơn là kiến trúc tôn giáo ởĐông Nam Á, cụ thể là kiến trúc Hồi giáo và Phật giáo ở Đông Nam Á cũng như sựkhác biệt của hai lối kiến trúc như thế nào
Vì vậy mục đích của bài làm này nhằm trả lời các câu hỏi:
- Đặc điểm kiến trúc Hồi giáo như thế nào? Ra sao? Khác hay giống với kiến trúcnguyên bản ban đầu của kiến trúc Hồi giáo? Cái đặc sắc nổi bật mang tính chấtcủa văn hóa Đông Nam Á ở đây là gì?
- Đặc điểm kiến trúc Phật giáo ra sao? So với kiến trúc Phật giáo Ấn Độ như thếnào? Đặc sắc của nó so với những kiến trúc tôn giáo khác?
- Điểm khác nhau và giống nhau giữa kiến trúc Hồi giáo và kiến trúc Phật giáo ởĐông Nam Á là gì?
Trang 43 Phạm vi nghiên cứu:
Các kiến trúc Hồi giáo và Phật giáo trong phạm vi khu vực Đông Nam Á
4 Đối tượng nghiên cứu:
Kiến trúc thánh đường của Hồi giáo và kiến trúc chùa tháp của Phật giáo
Các thành tựu kiến trúc Hồi giáo và Phật giáo tiêu biểu ở Đông Nam Á
5 Lịch sử nghiên cứu:
Các nhà nghiên cứu thường nghiên cứu các vấn đề sâu rộng, trong đó bao hàm cả
“Kiến trúc Hồi giáo và Phật giáo ở Đông Nam Á” như “Văn hóa Đông Nam Á”, “Tôngiáo Đông Nam Á”, “Kiến trúc ở Đông Nam Á” Vì thế ta có thể xem đây là một phầnlịch sử nghiên cứu vấn đề
- Văn hóa và kiến trúc phương Đông, Đặng Thái Hoàng, NXB Đại học Quốc gia,2001
- Mỹ thuật và kiến trúc Phật giáo, Robert E.Fisher
6 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp phân tích – tổng hợp:
Phân tích dựa vào các công trình kiến trúc tiêu biểu, để đơn giản hóa nó Sau đótổng hợp, liên kết, thống nhất lại để đúc kết được đặc điểm kiến trúc Hồi giáo vàkiến trúc Phật giáo ở Đông Nam Á
- Phương pháp diễn dịch:
Triển khai từ công trình để suy ra đặc điểm kiến trúc của công trình đó
- Phương pháp hệ thống:
Sắp xếp triển khai luận điểm, dẫn chứng theo hệ thống
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Tìm kiếm tài liệu và chọn ra những tài liệu có ích, từ những tài liệu đó chọn ranhững ý cần thiết cho bài làm
7 Bố cục bài làm:
Bài làm gồm : MỞ ĐẦU – NỘI DUNG – KẾT LUẬN ( - TÀI LIỆU THAMKHẢO )
Trong đó phần chính NỘI DUNG bao gồm:
1 Vài nét về Hồi giáo và Phật giáo ở Đông Nam Á
Trang 51.1.Hồi giáo:
1.2.Phật giáo:
2 Đặc điểm kiến trúc Hồi giáo và kiến trúc Phật giáo ở Đông Nam Á
2.1.Kiến trúc Hồi giáo:
Trang 6NỘI DUNG:
1 Vài nét về Hồi giáo và Phật giáo ở Đông Nam Á:
1.1 Hồi giáo:
Hồi giáo (Tiếng ARập: Islam, tiếng Melayu: Muslim, với nghĩa gốc là “phục tùng”)
ra đời tại ARập vào đầu thế kỉ thứ VII Hiện nay, trên thế giới, Hồi giáo là một trong
ba tôn giáo có số lượng người theo nhiều nhất: khoảng 590 triệu Người ta cho rằng,giáo luật của đạo Hồi thuộc vào loại “khắt khe” nhất trong số các giáo luật tôn giáo.Đại để, giáo luật đạo Hồi có mấy điểm đáng chú ý như sau:
- Tin vào một thượng đế duy nhất là đức thánh Allah
- Tin tưởng vào sứ mạng của giáo chủ Mohamad
- Cầu nguyện mỗi ngày 5 lần
- Hàng năm thực hiện một tháng ăn kiêng Khem (Gọi là Bulan berpuasa) vàotháng Ramada (tháng thứ 9 theo Hồi lịch)
- Đóng góp 10% tổng thu nhập của mình cho đạo
- Không ăn thịt lợn dưới bất kì hình thức nào
Ngoài ra còn có những điều luật không mang tính bặt buộc như:
- Trong đời ít nhất có một lần hành hương tới thánh địa Mecca
- Nam giới theo đạo Hồi có thể lấy tới 4 vợ, nhưng phải tôn trọng nguyên tắc vợchồng sau khi cưới
- Nữ giới ra khỏi nhà phải đội khăn che tóc
Những giáo luật trên đây khi vào Đông Nam Á có bị thay đổi chút ít cho phù hợpvới truyền thống văn hóa bản địa Sở dĩ khi vào Đông Nam Á, Hồi giáo không còncuồng tín nữa là vì tôn giáo này đã qua cái máy lọc đầy tính nhập thế của Ấn Độ - nơiHồi giáo “nhập cư” trước khi du nhập vào Đông Nam Á Một lí do khác là tính nhânbản của văn hóa bản địa Đông Nam Á – nơi Hồi giáo “định cư” cho đến ngày nay.Hồi giáo tuy bắt đầu được đưa vào Đông Nam Á từ thế kỉ XIII nhưng tôn giáo nàychỉ thực sự có ảnh hưởng lớn trong khu vực vào thời gian sau đó một vài thế kỉ Hồigiáo đến Malaysia mới sang các đảo miền nam Philippin Cũng như Phật giáo vàHinđu giáo, Hồi giáo đến Đông Nam Á không phải bằng con đường gươm giáo, bằngnhững cuộc chiến tranh “thần thánh” như từng diễn ra ở Trung Cận Đông và Ấn Độ
mà bằng con đường hòa bình Chính vì vậy, ngay từ đầu, nó dễ dàng được người dân
Trang 7địa phương tiếp nhận và trên thực tế, càng ngày Hồi giáo càng gây được nhiều ảnhhưởng đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa ở các quốc gia hải đảo Ở một số tiểuquốc, vua đồng thời là giáo chủ (Khalifah), do đó, về chính trị, tiểu quốc đó đã biếnthành Hồi quốc.
Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945) đến nay, đạo Hồi có vai trò lớn ởMalaysia, Brunei, Inđônêsia, và một phần Philippines Rất nhiều tổ chức chính trị, xãhội, văn hóa Hồi giáo lần lượt ra đời ở các quốc gia này Các trường tiểu học, trunghọc, cao đẳng và đại học Hồi giáo tiếp tục được thành lập và có quy mô ngày cànglớn Nhiều viện, bộ môn, khoa, trung tâm nghiên cứu Hồi giáo đã ra đời và được nhànước hết sức chủ trọng
Ngày nay, ở nhiều quốc gia, đặc biệt là Malaysia và Brunei, nơi Hồi giáo được coi
là quốc giáo, và ở Inđônêsia nơi có gần 90% dân số là tín đồ Hồi giáo (cộng đồng Hồigiáo lớn nhất thế giới), Hồi giáo càng có sức sống mãnh liệt và ảnh hưởng rộng lớn
1.2 Phật giáo:
Quên hương của Phật giáo là Ấn Độ Người sáng lập ra tôn giáo này là Tất Đạt Đa(Siddhartha) Thực ra, trước khi lập ra tôn giáo này (vào khoảng thế kỉ V trước côngnguyên), ông đã theo Bàlamôn giáo (Brahmanism) Nhưng vì sự phân biệt đẳng cấpquá khắt khe của tôn giáo này, Tất Đạt Đa đã rời bỏ nó và tự mình đi tìm một tôn giáokhác Sau 6 năm khổ hạnh tu hành tại núi Tuyết Sơn vẫn không tìm ra được conđường mới, ông đến ngồi dưới gốc cây bồ đề và tịnh tâm suy nghĩ Sau 49 ngày tuluyện, trí óc được sáng tỏ Ngài đã hiểu ra được quy luật của cuộc đời và nỗi đau khổcủa dân chúng Từ đó Ngài cùng với 5 người bạn đi khắp nơi để tuyên truyền tư tưởngcủa mình Ngài được tôn là Bubdha (Đấng giác ngộ, người Việt gọi là Bụt, Phật) vàtrở thành người sáng lập ra Phật giáo
Giáo pháp của Phật giáo được trình bày đầy đủ trong “Tứ Diệu đế” (Bốn chân lý kỳdiệu): Khổ để (Bản chất của nỗi khổ), Tập đế hay nhân đế (Nguyên nhân của nỗi khổ),Diệt đế ( Cảnh giới diệt khổ), Đạo đế (Cách diệt khổ) Nói một cách đơn giản, theoĐức Phật đời là bể khổ Khổ do sinh, lão, bệnh, tử, do mọi ước muốn, dục vọng, sựngu dốt gây ra Muốn hết khổ, con người phải loại trừ các nguyên nhân gây ra nỗikhổ, tức là phải diệt dục và thực hiện Niết Bàn
Sau khi Đức Phật qua đời (Khoảng năm 483TCN), nhiều hội nghị tập kết kinh Phậtđược tổ chức Từ đó về sau đã có sự thay đổi ít nhiều trong giáo lý cũng như trườngphái của Phật giáo Đặc biệt là việc phân ra hai trường phái Đại thừa (Mahayana) vàTiểu thừa (Hinayana)
Trang 8Phật giáo, mà cụ thể là Phật giáo Tiểu thừa, có mặt ở Đông Nam Á khá sớm Phậtgiáo Tiểu thừa nguyên thủy xuất hiện ở Thái Lan ngay thế kỉ III trước công nguyên.
Từ Ấn Độ hoặc qua Srilanca, tôn giáo này, nói chung, vào các quốc gia Đông Nam Á
từ đầu công nguyên
Tại Inđônêsia, trong quốc gia Srivijaya, Phật giáo phát triển rực rỡ ChùaBorrobudur đánh dấu sự hưng thinh của Phật giáo ở quốc gia này đã trở thành mộtbiểu thượng kiến trúc Phật giáo nổi tiếng trong khu vực
Số lượng phật tử ở Malaysia không nhiều Họ đều là những người Hoa và người Ấn
Độ Trong số các chùa hiện còn ở đất nước này, phải kể đến chùa Phật giáo quốc tế(International Buddhist Pagoda)
Ở Đông Nam Á, quốc gia mà Phật giáo có ảnh hưởng lớn nhất là Thái Lan Tạiđây, Phật giáo được chính phủ coi la quốc giáo Sau đó, Campuchia, Myanmar rồiViệt Nam cũng là quốc gia sùng bái đạo Phật
Một sự kiện lớn có liên quan đến ảnh hưởng của Phật giáo Tiểu thừa Srilanca ởĐông Nam Á là hội nghị kết tập kinh Phật lần thứu 7 tại Srilanca vào nửa sau thế kỉXII Nhờ hội nghị này, vào đầu thế kỉ XIII, Phật giáo tiểu thừa Srilanca đã lan rộng vàphát huy mạnh mẽ khắp vùng Đông Nam Á
Ở Việt Nam, ngay từ đầu công nguyên, Phật giáo từ Ấn Độ đã mang trực tiếp vàođường biển Phái tôn giáo này là Phật giáo Tiểu thừa Trung tâm Phật giáo lớn nhất làLuy Lâu ( Nay thuộc Hà Bắc) Phật giáo Việt Nam phát triển thịnh đạt nhất vào thời
Lý – Trần
Nói đến Phật giáo, người ta không thể không nhắc đến thuyết Nhân – Quả Nhânnào thì quả ấy, nhân tốt thì quả tốt Thuyết có tính giáo dục và có ý nghĩa nhân văncao cả, góp phần làm trong sạch hóa xã hội, hạn chế những mặt tiêu cực của conngười Thuyết Nhân - Quả của Phật giáo phổ biến khá rộng ở Đông Nam Á, đặc biệt
là Thái Lan, Lào, Việt Nam, Myanmar
Phật giáo đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân ĐôngNam Á Cuộc sống tu hành chính là dịp để con người rèn luyện Và ngày nay, khôngchỉ bản thân các nhà sư mà các tổ chức tôn giáo cũng có vai trò đáng kể trong xã hội
2 Đặc điểm kiến trúc Hồi giáo và kiến trúc Phật giáo ở Đông Nam Á:
2.1 Kiến trúc Hồi giáo:
Khi nói đến kiến trúc Hồi giáo nói chung và kiến trúc Hồi giáo Đông Nam Á nóiriêng là nói đến kiến trúc đặc trưng bởi thánh đường Hồi giáo Hay còn gọi là giáo
Trang 9đường Hồi giáo hay nhà thờ Hồi giáo Đây là nơi đặc trưng tiêu biểu cho Hồi giáocũng như kiến trúc Hồi giáo Nhìn chung, tổng thể kiến trúc thánh đường Hồi giáodựa trên khuôn mẫu chung của quan niệm Hồi giáo Thánh đường phải đủ chổ chongười hành lễ, mỗi thành đường được xây cất theo kiến trúc khác nhau, đa số theokiến trúc Trung Đông với các tháp cao để phát đi tiếng gọi về hành lễ, người hành lễ
sẽ hướng về thánh địa Macca Trần có vòm lõm để khi đọc kinh âm thanh sẽ phát tán
ra xa về phía sau người xa nhất trong phòng có thể nghe thấy được, trong chính điệnđược bố trí thành hàng, người vào trước ngồi trước và vào sau ngồi sau
Hồi giáo có bốn dòng chính là dòng Sunni, dòng Shia, dòng Ahmadiyya và dòngKharjte, kiến trúc thánh đường Hồi giáo phụ thuộc vào các dòng này Trong đó ởĐông Nam Á dòng chính ảnh hưởng đến kiến trúc Hồi giáo là dòng Sunni
Kiến trúc Hồi giáo ở từng khu vực khác nhau lại mang một số nét riêng biệt khácnhau Dựa trên cái chung của kiến trúc tôn giáo này để khoác lên mình một số đặcđiểm văn hóa, kiến trúc khác
Kiến trúc Hồi giáo có đường nét thanh mảnh, không gian thoáng đãn, điêu khắc ítrườm rà, nặng nề Đặc điểm đặc trưng của kiến trúc Hồi giáo là kiến trúc mái vòm.Kiến trúc Hồi giáo thường cso chỏm cầu hình búp sen to hoặc nhỏ, vòm cuốn cửanhọn đầu hình lá đề
Như đã nói, đặc điểm chung của hầu hết công trình kiến trúc Hồi giáo là kiến trúcmái vòm, không chỉ thế còn ở những họa tiết trang trí công phu trên tường, mái, cột,trụ hay trần nhà, Đặc biệt hơn là đường diềm, họa tiết trang trí được làm nên từ nhữngngười thợ tài hoa và những vật liệu như thủy tinh, pha lê lấp lánh nhiều màu sắc
So với kiến trúc tôn giáo khác, thánh đường Hồi giáo được xây dựng với nguyênliệu rất quý giá, tỉ mỉ tới từng chi tiết, vẻ đẹp của thánh đường như trong các câuchuyện cổ tích vậy
Để thấy rõ hơn đặc điểm kiến trúc Hồi giáo, ta khó có thể đi chung chung ở hầykhắp các thánh đường tại Đông Nam Á, thay vào đó phải đi sây vào một vài thánhđường tiêu biểu để hiểu cặn kẽ đặc điểm kiến trúc Hồi giáo ở Đông Nam Á
Đông Nam Á có rất nhiều thánh đường Hồi giáo Nhiều nhất ở các nước nhưMalaysia, Inđônêsia, Brunei,… và rải rác khắp các đất nước còn lại Song ở ĐôngNam Á nổi bật lên các thành đường kì vĩ với quy mô lớn, tiêu biểu như: Thánh đườngIstiqlal Mosque ở Jakarta, Indonesia, với sức chứa lên tới 120.000 người, xậy dựngnăm 1978, diện tích 95.000m2; tiếp theo là thánh đường Masjid Negara, KualaLumPur, Malaysia, xây dựng năm 1965 với sức chưa 15.000 người Cuối cùng không
Trang 10thể không kể đến thánh đường hoàng gia Brunei_Sultan Omar Ali Saifuddin_Mộttrong những thánh đường đẹp nhất châu Á Thái Bình Dương.
Để làm rõ hơn về kiến trúc Hồi giáo, ở đây sẽ đi sâu vào kiến trúc hai thánh đườngđộc đáo, đặc trưng của Đông Nam Á là thánh đường lớn nhất Đông Nam Á_IstiqlalMosque ở Indonesia và thánh đường đẹp nhất châu Á_Sultan Omar Ali saifuddin.Istiqlal Mosque là thánh đường Hồi giáo đại diện cho quốc gia Hồi giáo với dân sốlớn nhất theo đạo Hồi Có thể nói đây là thánh đường tiêu biểu cho lối kiến trúc Hồigiáo tại Đông Nam Á
Địa điểm xây dựng được xác định là nơi thể hiện sự hài hòa hay hòa hợp giữa đờisống và tôn giáo của người dân Indonesia
Kiến trúc chính của Thánh đường Istiqlal là tòa nhà đại sảnh và tòa nhà phụ, ngoài
ra còn một số công trình phụ khác như: Sân thượng, Tháp (Minaret), chỗ đậu xe, đàiphun nước, nơi lấy nước hành lễ, tầng hầm
( Toàn cảnh không gian Thánh đường Masjid Istiqlal )
Điểm nhấn của công trình là tòa nhà chính_tòa đại sảnh nổi bật với thiết kế máivòm Tòa đại sảnh có hình vuông, cao 60m, mỗi cạnh dài 100m Thiết kế mái vòmhình bán cầu đặc trưng của thánh đường Hồi giáo Vòm cầu lợp bằng khung thépkhông gỉ, bên ngoài phủ một lớp gốm, trên nóc gắn biểu tượng vành trăng khuyết vàngôi sao bằng thép Bên trong mái vòm có khắc bài kinh Al-fatiha, câu 14 của chươngTaha và Surat Al-Ikhalas Bao quanh nâng đỡ mái vòm là 12 cột, biểu thị ngày sinhcủa tiên tri Mohammad
Trang 11
( Không gian đại sảnh với 12 trụ cột )
Bên trong mái vòm tòa đại sảnh – Ảnh: nguồn skyscrapercity.com
Toàn bộ đại sảnh được bao bọc bởi thảm đỏ Có 7 lối vào thánh đừog tượng trưngcho 7 tầng thiên đường trong vũ trụ học Hồi giáo
Phía sau đại sảnh là tòa nhà phụ mái bằng 5 tầng Con số 5 là biểu thị cho 5 trụ cộtcủa Hồi giáo Trên đỉnh là một trụ tháp, bên trên là một mái vòm hình cầu Đây là nơicác giáo đoàn tạm trú, hoặc lưu chuyển tín đồ khi quá tải
Bên dưới thánh đường là tầng hầm khoảng 2,5 hecta phòng trường hợp nguy hiểm,khẩn cấp,… Các dãy hành lang xung quanh kết nối thành hai sân thượng nhằm giảitỏa áp lực đông tín đồ Phía tây hành lang là cột tháp cao 96,6m_Nơi phát ra thông tinbáo hành lễ Ngoài ra khu vực cảnh quan khá rộng, phía nam có hồ nước, giữa hồ cómột hồ nước sạch Mặc khác còn có bãi đậu xe nối bằng ba cây cầu lớn bắc qua sông,ngoài ra còn có một cây cầu nhỏ cho người đi bộ
(Sơ phác “Masjid Istiqlal” với chủ đề “Niềm tin”)
Có thể nói Isqlal Mosque là công trình kiến trúc tôn giáo đồ sộ và hiện đại ngay tạiđất nước có đông tín đồng Hồi giáo nhất thế giới Thánh đường không chỉ thể hiện vẻđẹp ở sự dung hợp các trường phái kiến trúc Á – Âu, mà còn mở ra một cách tiếp cậnđộc đáo và tiếp thu có chọn lọc nhiều nền văn hóa, góp phần thúc đẩy sự hòa hợp vàkhoang dung giữa các cộng đồng tôn giáo khác nhau
Trang 12Nếu thánh đường Isqlal Mosque – Indonesia là thánh đường độ sộ nhất thì ở ĐôngNam Á ta còn phải kể đến thánh đường Omar Ali Saifuddin – Brunei_Thánh đườngđẹp nhất Đây được xem là hình mẫu biểu trưng cho kiến trúc Hồi giáo hiện đại thế kỉ
20 Cấu trúc là sự kết hợp cách tân của phong cách Phục Hưng Ý, Mughal Ấn Độ vàkiến trúc truyền thống Hồi giáo
(Đại thánh đường Sultan Omar Ali Saifuddin – toàn bộ khuôn viên)
Là một công trình đồ sộ, Sultan Omar Ali Saifuddin Mosque có thể được nhìn thấy
từ bất kỳ đâu ở thủ đô Bandar Seri Begawan với mái vòm tròn có chóp tháp hình bầu
mà điểm cao nhất được ghi nhận 52m, các tháp cao bằng cẩm thạch trong đó thápchính có chiều cao hơn 44m Các tháp này cùng với những bức tường, cột, vòm cungđược ốp đá cẩm thạch Ý, là điển hình phong cách kiến trúc Ý thời kỳ Phục hưng - mộtđiều hiếm gặp ở các kiến trúc Hồi giáo Điểm thú vị là bên trong các tháp này đều cógắn hệ thống thang máy hiện đại dẫn lên đỉnh tháp, một vị trí đắc địa cho việc baoquát toàn cảnh thủ đô
(Mái vòm bên ngoài dát vàng – bên trong khảm kính màu)
Để làm nên công trình kỳ vĩ này, hầu hết nguyên vật liệu đều được nhập từ nướcngoài và chở đến đây bằng đường thủy: đá cẩm thạch Ý, đá granite Thượng Hải, cácchùm đèn treo với tổng trọng lượng khoảng 4 tấn cùng kính màu từ Anh, thảm đỏ caocấp từ Bỉ và Arap Saudi… Một trong những nguyên vật liệu bản địa hiếm hoi được sử
Trang 13dụng là “kalat”, một loại dây thừng rất dày và chắc, được dùng quấn vòng lớp bênngoài các trụ cột, vừa có tác dụng gia cố độ bền vừa để lại dấu ấn Brunei Việc trangtrí nội, ngoại thất cũng được chăm chút đến từng chi tiết trong đó chất lượng và nghệthuật luôn được đặt lên hàng đầu, từ các họa tiết trang trí trên trần nhà, giàn đèn, các ôcửa sổ lắp kính đầy màu sắc… đến những tấm thảm dày, đặc biệt mái vòm được mạbởi 5 tấn vàng nguyên chất gồm 3,3 triệu miếng vàng ghép lại trên diện tích 520m².Phía trước thánh đường là một chiếc cầu được thiết kế uốn cong băng qua đầm phá,kéo dài đến cuối làng Kampong Ayer - nơi bắt nguồn dòng sông Brunei và là xuấtphát điểm của Vương quốc Brunei Cũng trong khuôn viên còn một cây cầu cẩmthạch khác được xây dựng năm 1967, nối liền công trình với chiếc thuyền rồng đặt ởgiữa đầm phá Đây là chiếc thuyền mô phỏng thuyền rồng Sultan Bolkiah nổi tiếngcủa Vương quốc Brunei thế kỷ XVI, thường được sử dụng trong các buổi lễ tôn giáo,như thi đọc kinh Qu’ran (Koran)… Trong khuôn viên thánh đường còn có nhiều đàiphun nước cùng cây xanh được chăm tỉa công phu, một hình ảnh mô phỏng chốnthiên đường theo quan niệm Hồi giáo.
(Trong khuôn viên có nhiều đài phun nước)
Thánh đường này được xem là sự kết hợp đột phá táo bạo của nhiều phong cáchkiến trúc ảnh hưởng nhất thế giới
11 (Toàn cảnh kiến trúc công trình mang phong
Trang 14(Các tháp với kiến trúc phương Tây, điều
vốn rất hiếm gặp ở các nhà thờ Hồi giáo)
(Kiểu mái vòm mang phong cách kiến trúc Phục hưng)
Tóm lại, kiến trúc Hồi giáo Đông Nam Á mang tính tổng hợp, vừa gần với kiếntrúc truyền thống, song lại hòa quyện, cách tân độc đáo với các kiến trúc khác Mặtbằng tập trung vuông vắn tạo một không gian nội thất biến hóa, sáng sủa, hoàn chỉnh
Có thể thấy đặc điểm kiến trúc Hồi giáo Đông Nam Á là thành tựu rực rỡ của tôn giáonày, mang tính nguy nga, đồ sộ Công trình có tỷ lệ gây nên sự trang nghiêm, đơngiản Tháp cảu thánh đường là điểm nhấn tăng thêm chiều sâu của công trình
Yếu tố màu sắc cũng là điểm nhấn nổi bật của kiến trúc này Gam màu sắc làm chokiến trúc lộng lẫy với sự kết hợp của đá cẩm thạch, đá sa đỏ, thủy tinh,… Hào nước,vòi phun tạo nên sự nổi bật, cao quý và tinh tế trên nền sang trọng Trọng điểm củacông trình là vòm lớn lợp Nội thất bên trong, không chỉ không gian dưới vòm khảmkhắc rất tinh vi, những chi tiết cửa sổ, tường điều làm bằng đá hoa cương, chạm khắchoa văn rất công phu, tỉ mỉ
2.2 Kiến trúc Phật giáo:
Khi nói đến kiến trúc Phật giáo không thể không nói tới kiến trúc chùa tháp Cónhiều đặc trưng của kiến trúc Phật giáo Tuy nhiên nếu kiến trúc Hồi giáo được đặctrưng tiêu biểu bởi thánh đường thì chùa tháp là đặc trưng lớn nhất của kiến trúc Phậtgiáo
Kiến trúc chùa Đông Nam Á dựa trên cái nền khởi điểm ban đầu từ đó hình thànhnên những đặc trưng riêng biệt Để dễ hiểu hơn kiến trúc chùa tháp, chắc hẳn kiến trúcchùa Việt Nam là lối kiến trúc dễ tìm hiểu nhất Thay vì dựa vào những công trình nổitiếng thì việc sử dụng cái nhìn tổng quát về kiến trúc chùa của mỗi quốc gia trong kiếntrúc Đông Nam Á sẽ dễ đi đến kết quả hơn