5 1.1.1 Tổng quan về hệ thống giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa từ cấp học mầm non đến trung học cơ sở...5 1.1.2 Tình hình nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong
Trang 1PHẠM NGỌC NGUYÊN
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KẾ TOÁN CHUNG CHO CÁC ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRONG THÀNH PHỐ BÀ RỊA THEO HƯỚNG TINH GIẢM BỘ MÁY KẾ TOÁN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Thành phố Hồ Chí Minh – năm 2019
Trang 2PHẠM NGỌC NGUYÊN
ĐỔI MỚI MÔ HÌNH KẾ TOÁN CHUNG CHO CÁC ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRONG THÀNH PHỐ BÀ RỊA THEO HƯỚNG TINH GIẢM BỘ MÁY KẾ TOÁN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
Chuyên ngành: Kế toán (hướng ứng dụng)
Mã số: 8340301LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS MAI THỊ HOÀNG MINH
Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2019
Trang 3nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa theo hướng tinh giảm bộ máy kếtoán nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động” là công trình do tôi thực hiện nghiên cứu
dưới sự tư vấn, hỗ trợ và hướng dẫn của PGS TS Mai Thị Hoàng Minh Các nội
dung nghiên cứu, kết quả nghiên cứu trong đề tài là hoàn toàn trung thực Các nộidung tham khảo trình bày trong đề tài đều được trích dẫn rõ ràng và có danh mục tàiliệu tham khảo
Tp Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 10 năm 2019
Tác giả
Phạm Ngọc Nguyên
Trang 4MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
TÓM TẮT
ABSTRACT
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do lựa chọn đề tài: 1
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài: 2
3 Phương pháp nghiên cứu: 3
4 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn: 4
CHƯƠNG 1: CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRONG THÀNH PHỐ BÀ RỊA 5
1.1 Giới thiệu tổng quan các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong địa bàn thành phố Bà Rịa 5
1.1.1 Tổng quan về hệ thống giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa từ cấp học mầm non đến trung học cơ sở 5
1.1.2 Tình hình nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa 6
1.1.3 Tổng quan công tác tài chính kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa 6
1.2 Đổi mới mô hình kế toán chung nhằm mục tiêu đáp ứng yêu cầu tinh giảm bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa 11
Trang 51.2.2 Những khó khăn của mô hình kế toán hiện hành tại các đơn vị sự
nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa 12
1.2.3 Những yếu tố thuận lợi về mặt điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thành phố Bà Rịa đáp ứng được yêu cầu đổi mới với mô hình kế toán chung 12
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 14
2.1 Cơ sở lý luận 14
2.1.1 Đặc điểm tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập 14
2.1.2 Cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập 14
2.1.3 Công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập 15
2.2 Tổng quan về các nghiên cứu công tác tài chính - kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập 18
2.3 Vận dụng mô hình kế toán tập trung để đổi mới mô hình kế toán chung cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập đáp ứng yêu cầu tinh giảm bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động 24
CHƯƠNG 3: KIỂM CHỨNG MÔ HÌNH KẾ TOÁN CHUNG GIÚP TINH GIẢM BỘ MÁY KẾ TOÁN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG – DỰ ĐOÁN NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG 28
3.1 Kiểm chứng mô hình kế toán chung giúp tinh giảm bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động 28
3.1.1 Thực tế mô hình kế toán chung 28
3.1.2 Thực trạng công tác tài chính kế toán hiện hành tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Bà Rịa và những hạn chế làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động 29
Trang 6CHƯƠNG 4: KIỂM ĐỊNH NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN NHỮNG HẠN CHẾ TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BÀ RỊA VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC 56
4.1 Kiểm định nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong công tác kế toán
tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Bà Rịa 56
4.1.1 Thực tế về mô hình kế toán hiện hành với những hiệu quả mang lại56
4.2 Đề xuất giải pháp khắc phục hạn chế từ mô hình kế toán chung 56
4.2.1 Quy trình dự toán ngân sách trường học 574.2.2 Công tác hạch toán kế toán tại hệ thống các trường mầm non, trườngtiểu học và trung học cơ sở 58
CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CHO VIỆC ĐỔI MỚI MÔ HÌNH
KẾ TOÁN CHUNG 62
5.1 Đổi mới mô hình kế toán chung tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục theo hướng tinh giàm bộ máy kế toán là phù hợp chủ trương chính sách của Nhà nước trong thời gian sắp tới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động 62
5.2 Những yếu tố thuận lợi trong cách thức tổ chức bộ máy quản lý và hoạt động kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục của thành phố Bà Rịa đáp ứng được yêu cầu dổi mới với mô hình kế toán chung 64
5.3 Khó khăn hạn chế khi áp dụng mô hình kế toán chung vào thực tiễn 66
5.4 Các giải pháp được đề xuất 66
6 PHẦN KẾT LUẬN 69
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 7Cơ quan quản lý
Nghị Quyết trung ương
Thông tư
Bộ Tài ChínhTài khoản
Dự toán ngân sáchKinh phí
Trang 8Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình kế toán tập trung.
Sơ đồ 3.1 Sơ đồ biểu diễn các nguyên nhân theo mô hình xương cá
Trang 9PHỤ LỤC 2 Phương pháp hạch toán kế toán một số hoạt động của trường
tiểu học Nguyễn Bá NgọcPHỤ LỤC 3 Phương pháp hạch toán kế toán một số hoạt động của trường
trung học cơ sở Long ToànPHỤ LỤC 4 Phương pháp hạch toán nguồn kinh phí thường xuyên
PHỤ LỤC 5 Phương pháp hạch toán nguồn kinh phí không thường xuyên
PHỤ LỤC 6 Phương pháp hạch toán nguồn thu sự nghiệp khác
PHỤ LỤC 7 Phương pháp hạch toán các khoản thu từ hoạt động sản xuất
kinh doanh và cung cấp dịch vụPHỤ LỤC 8 Phương pháp hạch toán xử lý kế toán cuối kỳ
PHỤ LỤC 9 Bảng tổng hợp lương nhân viên kế toán tại các đơn vị sự
nghiệp giáo dục tháng 04/2019PHỤ LỤC 10 Phiếu khảo sát đánh giá tính hữu hiệu và hiệu quả công tác kế
toán hiện nay tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Bà Rịa
PHỤ LỤC 11 Bảng kết quả khảo sát đánh giá tính hữu hiệu và hiệu quả công
tác kế toán hiện nay tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục cônglập trên địa bàn thành phố Bà Rịa
Trang 10Đề tài “Đổi mới mô hình kế ị sự nghiệp giáo dụ
ị ớng tinh giảm bộ máy kế toán nhằm nâng cao hiệu quả hoạ ộ ” được thực hiện nhằm giải quyết những hạn chế trong
công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa,góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động cho các đơn vị và hoạt động quản lý của cơquan cấp trên; đồng thời phù hợp chính sách tinh giảm biên chế bộ máy kế toán củanhà nước trong thời gian sắp tới
Qua quá trình tìm hiểu hoạt động kế toán và thu thập dữ liệu kế toán tại cácđơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – VũngTàu; tác giả nhận thấy công tác kế toán hiện hành đang tồn tại những hạn chế trongquản lý thu chi và phương pháp hạch toán kế toán làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạtđộng cũng như công tác quản lý tài chính các đơn vị này Bằng phương pháp thống
kê mô tả và phân tích đánh giá dữ liệu, kết hợp sử dụng công cụ khảo sát theophương pháp định tính; đề tài xác định những hạn chế trong công tác kế toán hiệnhành xuất phát từ việc tổ chức mô hình kế toán; đồng thời đề xuất giải pháp khắcphục các hạn chế trên bằng cách đổi mới sang mô hình kế toán chung
Đề tài mang tính ứng dụng thực tiễn và đem lại những giá trị thiết thực trong hoạt động quản lý tài chính như: tạo sự thống nhất trong công tác xử lý hạch toán kếtoán trường học; tăng tính công khai minh bạch các thông tin tài chính của nhà trường; tiết kiệm một phần khoản chi hoạt động đối với ngân sách địa phương; nângcao công tác quản lý tài chính trong ngành giáo dục Đồng thời đề tài thực sự ph hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về yêu cầu tinh giảm biên chế để đổi mới bộ máy quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Trang 11The thesis “I i i m d f b i education administrative units in Ba Ria City towards reducing the accounting system to improve operational efficiency” was implemented to solve the limitations
of accounting activities at public educational administrative units in Ba Ria City,contributing to improving the operational efficiency of units and managementactivities of the senior regulatory agency; at the same time, it is consistent with thepolicy of reducing the payroll of the state accounting apparatus in the coming time.Through the process of understanding accounting activities and collectingaccounting data at public education administrative units in Ba Ria city, Ba Ria -Vung Tau province; The author recognizes that the current accounting work haslimitations in revenue and expenditure management and accounting entry methodsthat affect the performance as well as the financial management of these units Bystatistical descriptive method and data evaluation analysis method, combined usingqualitative survey tools; the project identifies the limitations in the currentaccounting activities stemming from the organization of the accounting model; atthe same time, propose solutions to overcome the above limitations by innovating tothe general accounting model
The thesis has practical applicability and brings practical values infinancial management activities such as: creating uniformity in accounting entrymethods at public education administrative units; increase the public and transparentfinancial information; partially save operational expenses with local budgets;improve financial management in education At the same time, the thesis is reallyconsistent with the policy of the government on the policy of reducing the payroll torenovate the educational management apparatus in the current period
Trang 12và các chính sách tài chính là vấn đề rất được quan tâm; Để nhân viên kế toán có thểthực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, ngoài yêu cầu các kế toán viên phải cótrình độ chuyên môn nhất định, luôn tuân thủ các chính sách do Nhà nước quy định,bên cạnh đó cần phải có sự hướng dẫn, kiểm tra giám sát của cơ quan quản lý cấptrên (Vai trò của kế toán hành chính sự nghiệp trong quản lý ngân sách, Thạc sĩNguyễn Thị Minh Phương, 2014)
Tuy nhiên, thông qua quá trình tìm hiểu, phân tích và đánh giá tài liệu kế toán tạicác đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa, tác giả nhận thấyhoạt động kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục trong thành phố Bà Rịa cónhiều sự khác biệt và không thống nhất về: phương pháp quản lý thu chi, phươngpháp xử lý kế toán, báo cáo tài chính trong hoạt động công khai minh bạch thông tintài chính giữa các trường trong cùng một cấp học và chưa thực hiện đúng theohướng dẫn của chế độ kế toán hiện hành Những điều này là những hạn chế củacông tác kế toán làm ảnh hưởng đến thông tin kế toán được cung cấp, đến hiệu quả
sử dụng thông tin của các đối tượng sử dụng, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu quảquản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục nói riêng và ngành giáo dụcnói chung
Tác giả lựa chọn đề tài “Đổi mới mô hình kế toán chung cho ị sự
Trang 13nghiệp vụ kế toán trường học, gia tăng các biện pháp kiểm tra kiểm soát tài chínhtrường học, nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý tài chính cho các trường học vàcho ngành giáo dục địa phương; đồng thời vấn đề nghiên cứu phù hợp với chủtrương đường lối của Đảng và Nhà nước về yêu cầu đổi mới bộ máy quản lý và tinhgiảm biên chế đối với chức danh kế toán để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngànhgiáo dục trong thời gian sắp tới.
Mặc dù vấn đề nghiên cứu công tác kế toán hành chính sự nghiệp tại các trường họccông lập không phải là vấn đề nghiên cứu mới trong lĩnh vực kế toán; nhưng đề tàitác giả nghiên cứu thực hiện là vấn đề mới Đề tài giải quyết những hạn chế thiếusót trong công tác kế toán thông qua thiết lập lại mô hình kế toán chung nhằm kiểmsoát tốt nguồn nguồn kinh phí được giao và nguồn tài chính thu chi của trường học,tăng cường chính sách công khai tài chính và đảm bảo tính minh bạch của thông tintài chính để nâng cao hoạt động quản lý tài chính Mặt khác với mô hình kế toánchung có thể tiết kiệm chi phí hoạt động cho ngân sách địa phương đối với chi phítiền lương cho nhân viên kế toán, điều này phù hợp với chính sách Nhà nước trongviệc cải cách cơ cấu bộ máy kế toán trong ngành giáo dục, đáp ứng kịp thời sự thayđổi hoạt động kế toán trường học nếu chính sách tinh giảm biên chế được thực hiện.(Nghị Quyết 29 – NQ/TW)
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài:
Mục tiêu nghiên cứu đề tài là tác giả mong muốn thay đổi mô hình kế toán hiện hànhtại các đơn vị sự nghiệp giáo dục trong thành phố Bà Rịa theo mô hình kế toán chung,nhằm khắc phục các hạn chế trong công tác kế toán để nâng cao hiệu quả hoạt độngcho các đơn vị này, thông qua việc nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích từ đó đề xuất biệnpháp khắc phục những hạn chế thiếu sót của công tác tài chính trường học hiện nay vềcách thức quản lý các khoản thu, các khoản chi và mục đích sử dụng các quỹ tại cáctrường học; khắc phục sự không thống nhất trong phương pháp ghi nhận, xử lý kế toánđối với một số nghiệp vụ tài chính phát sinh, sự không thống nhất của quá trình côngkhai thông tin tài chính và tính minh bạch của các thông tin kế toán; đồng thời đề tàiđổi mới mô hình kế toán chung giúp tiết kiệm một phần chi
Trang 14phí ngân sách cho bộ máy quản lý giáo dục tại địa phương và phù hợp chủ trươngcủa Nhà nước trong thời gian sắp tới (III.Nhiệm vụ - Giải pháp, Nghị Quyết 19 –NQ/TW)
3 Phương pháp nghiên cứu:
Thông qua quá trình phỏng vấn kế toán tại các trường học, thu thập các thông tin dữliệu về hoạt động kế toán, phát hiện ra các hạn chế trong môi trường làm việc, sựbất đồng mâu thuẫn trong hoạt động kế toán với cấp quản lý, tác động đến hiệu quảcông tác kế toán hiện hành
Tác giả thu thập thông tin kế toán tại các trường học thông qua các tài liệu kế toánnhư chứng từ, sổ sách và báo cáo kế toán; thực hiện phân tích và tổng hợp các thôngtin kế toán về quy trình tài chính thu chi và phương pháp hạch toán kế toán từng cấphọc (từ mầm non đến trung học cơ sở), tìm ra những khác biệt không thống nhấttrong cách theo dõi nguồn tài chính thu chi các trường học và phương pháp hạchtoán xử lý kế toán tại từng đơn vị, đánh giá phân tích sự ảnh hưởng của nhược điểm
và hạn chế đối với hoạt động quản lý kiểm tra tài chính các trường học
Đồng thời, tác giả sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính khi thực hiện
đề tài, bằng cách tiến hành hoạt động khảo sát các đối tượng có liên quan bằngphiếu khảo sát với các câu hỏi nghiên cứu cần thiết Phiếu khảo sát là một bảng câuhỏi liên quan vấn đề tính hữu hiệu và hiệu quả của công tác tổ chức bộ máy kế toánhiện hành tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố, thôngqua kết quả tổng hợp từ các phiếu khảo sát làm cơ sở đánh giá các hạn chế đã nhậnđịnh Từ đó đưa ra kết luận sự cần thiết để đổi mới mô hình kế toán riêng đang ápdụng tại các trường học hiện nay trở thành mô hình kế toán chung, nhằm khắc phụcnhững hạn chế đang tồn tại và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính các trường học
Đổi mới thành mô hình kế toán chung được dựa trên những quy định về cơ chế quản lýtài chính – kế toán công ở cấp địa phương, quy định về quy trình giao dự toán thu chingân sách; kết hợp những chính sách kế toán của Chế độ kế toán hành chính sự nghiệptheo thông tư 107/2017/TT-BTC, các Nghị định có liên quan làm cơ sở pháp
Trang 15lý để vận dụng cho hoạt động đổi mới và thiết lập như : Nghị định số 127/2018/NĐ
- CP Quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, Nghị định số 16/2015/NĐ
– CP Quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập
Mô hình kế toán chung được thiết lập trên các quy trình hoạt động sau: Quy trình
dự toán thu chi ngân sách; quy trình quản lý hoạt động thu, chi; quy trình xử lýnghiệp vụ kế toán phát sinh; quy định lập báo cáo quyết toán và báo cáo tài chính
4 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn:
Đổi mới mô hình kế toán chung cho hệ thống các trường học bao gồm: trường mẩmnon, trường tiểu học và trung học cơ sở tại cùng một Phường trong thành phố BàRịa đáp ứng yêu cầu của Nhà nước về tinh giảm bộ máy quản lý trong các trườnghọc trong giai đoạn sắp tới, nâng cao hiệu quả trong hoạt động quản lý tài chínhcông: hạn chế các vấn đề sai phạm trong hoạt động thu chi tài chính, gia tăng tínhcông khai minh bạch của thông tin tài chính, và cải thiện tình hình chi phí ngânsách địa phương Tạo ra một hệ thống quản trị về tài chính công cho ngành giáo dụctrong địa bàn thành phố theo từng khu vực thống nhất và nhất quán
5 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, kết cấu luận văn bao gồm 5 chương:
Chương 1: Công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành
phố Bà Rịa
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 3: Kiểm chứng mô hình kế toán giúp tinh giảm bộ máy kế toán và
nâng cao hiệu quả hoạt động – Dự đoán nguyên nhân và tác động
Chương 4: Kiểm định nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong công tác kế toán
tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Bà Rịa và đềxuất giải pháp khắc phục
Chương 5: Xây dựng kế hoạch cho việc đổi mới mô hình kế toán chung
Trang 16PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRONG THÀNH PHỐ BÀ RỊA
1.1 Giới thiệu tổng quan các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong địa bàn thành phố Bà Rịa
Thành phố Bà Rịa là thành phố trực thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, thành phố códiện tích 91,46 km2 gồm 11 đơn vị hành chính cấp Phường, xã Các đơn vị hànhchính của thành phố bao gồm 8 phường: Phước Hiệp, Phước Hưng, Phước Nguyên,Phước Trung, Long Tâm, Long Toàn, Long Hương, Kim Dinh và 3 xã: Hòa Long,Long Phước, Tân Hưng Các phường, xã trong thành phố có một hệ thống giáo dụccông lập được xây dựng thống nhất, quy mô và đồng đều về mọi mặt từ cấp mầmnon đến trung học cơ sở Các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phốđược đầu tư cơ sở vật chất đầy đủ, trang thiết bị dạy học hiện đại, đội ngũ giáo viênđạt chuẩn quy định, đồng thời cơ chế quản lý tài chính, ngân sách phân bổ trongngành giáo dục phù hợp và tuân thủ chính sách do nhà nước quy định
1.1.1 Tổng quan về hệ thống giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa từ cấp học mầm non đến trung học cơ sở
Theo “Báo cáo Tổng kết năm học 2017 – 2018” của Phòng Giáo dục & Đào tạothành phố Bà Rịa, hiện tại năm 2019 thành phố có tất cả 35 trường học công lậpgồm các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở phân bố đồng đều trên 11phường, xã với hệ thống trường lớp, phòng học được trang bị đầy đủ phục vụ tốtcho hoạt động giảng dạy
Số lượng các trường học công lập trên 11 phường, xã trong thành phố từ bậcmầm non đến bậc trung học cơ sở hiện tại đang hoạt động ổn định bao gồm: 12trường mầm non, 13 trường tiểu học (riêng phường Kim Dinh và xã Hòa Longthì mỗi đơn vị có 02 trường tiểu học), 10 trường trung học cơ sở, ngoài ra thànhphố đang xây dựng thêm một trường trung học cơ sở trên địa bàn phường PhướcHưng và dự kiến năm 2020 sẽ đi vào hoạt động Như vậy hệ thống các trườnghọc từ cấp mầm non đến trung học cơ sở trong thành phố Bà Rịa đến năm 2020
Trang 17là 36 trường học được phân bổ đồng đều trong khu vực 11 phường, xã trựcthuộc Thành phố.
1.1.2 Tình hình nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa
Tình hình nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập từ cấp mầm non đếncấp trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố theo thống kê từ Phòng Giáo dục vàĐào tạo là 1.555 nhân sự bao gồm tất cả cán bộ quản lý, nhân viên và giáo viên.Toàn bộ cán bộ quản lý, nhân viên và giáo viên tại các trường học đều có trình độchuyên môn và nghiệp vụ; luôn tích cực nghiên cứu học tập để nâng cao nghềnghiệp chuyên môn Số liệu về tình hình nhân sự bao gồm:
Cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong địa bàn thành phố
Bà Rịa cụ thể tại các trường mầm non, trường tiểu học, trường trung học cơ sở là cơchế tự chủ tài chính, thực hiện quản lý tài chính theo Nghị định số 16/2015/NĐ – CPcủa Chính phủ Theo cơ chế quản lý tài chính của Nghị định 16/2015/NĐ – CP, cáctrường học trên được Nhà nước đảm bảo nguồn ngân sách cho hoạt động chi thườngxuyên để thực hiện chức năng và nhiệm vụ giáo dục, vì các trường học không có nguồnthu sự nghiệp từ hoạt động hoặc nguồn thu sự nghiệp rất thấp Hiện nay, các trườngmầm non và trường tiểu học công lập trong địa bàn thành phố thực hiện miễn giảmhoàn toàn học phí, còn lại các trường trung học cơ sở vẫn thực hiện thu học phí nhưngkhoản thu thường rất thấp không đủ đảm bảo cho các trường chi hoạt động thườngxuyên Vì vậy tất cả đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa
Trang 18bàn thành phố sử dụng hoàn toàn kinh phí hoạt động được cấp từ Phòng Giáo dục
và Đào tạo thành phố Số kinh phí hoạt động cấp cho các trường học được nhânviên kế toán xây dựng trên “Dự toán thu chi ngân sách” hằng năm
1.1.3.2 Công tác kế toán trường học
Thông qua hoạt động phỏng vấn các nhân viên kế toán tại các trường học trong địabàn thành phố, quy trình của hoạt động kế toán tại các trường học được thực hiệnnhư sau: Nhân viên kế toán tại các trường học lập và quyết toán dự toán thu chi theothông tư 61/2017/TT – BTC Đầu năm tài chính, kế toán nhận thông báo về hoạtđộng dự toán ngân sách từ cơ quan quản lý cấp trên và thực hiện lập dự toán ngânsách gửi đúng thời gian quy định Sau quá trình xét duyệt dự toán, số kinh phí được
cơ quan quản lý cấp trên cấp cho các trường theo dự toán đã lập Trong kỳ hoạtđộng của nhà trường, các khoản thu chi có chứng từ hợp lệ được kế toán nhập liệuvào phần mềm kế toán để xử lý, hoạt động hạch toán kế toán và lập báo cáo tàichính và báo cáo quyết toán thực hiện theo thông tư 107/2017/TT - BTC Cuối kỳ
kế toán, các báo cáo quyết toán về số kinh phí đã sử dụng trong kỳ và báo cáo tàichính được gửi cho ban giám hiệu và cơ quan quản lý cấp trên theo quy định Côngtác kế toán tại các trường học được minh họa qua sơ đồ 1.1
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa (Nguồn tham khảo: Phòng Giáo dục & Đào tạo thành phố
Bà Rịa)
Trang 19Nhân viên kế toán trường học
Hoạt động dự toán ngân sách Hoạt động xử lý nghiệp vụ kế toán
Kế hoạch hoạt Chỉ tiêu kế
Các hoạt động tài chính thu, chiđộng của nhà hoạch nhà
Thông tin dự toán
thu chi ngân sách
Phần mềm kế toánIMAS
Thu thập thông tincác chứng từ kếtoán
Sổ kế toán
Cơ quan quản lý cấp trên Công khai tài chính tại đơn vị
a/ Dự toán thu chi ngân sách
Căn cứ lập dự toán và quy trình lập dự toán
“Dự toán thu chi ngân sách” được lập bởi nhân viên kế toán trường học lập theoNghị định 16/2015/NĐ – CP Nhân viên kế toán trường học khi lập “Dự toán thuchi ngân sách” phải căn cứ vào: nhiệm vụ trong năm học mới của nhà trường,các chỉ tiêu kế hoạch do Ủy ban nhân dân thành phố giao cho các trường họcthực hiện trong năm học
“Dự toán thu chi ngân sách” được nhân viên kế toán lập vào tháng 1 hằng nămgửi đến Phòng giáo dục và đào tạo của thành phố xét duyệt Sau quá trình xétduyệt, Phòng giáo dục và đào tạo sẽ ban hành quyết định giao dự toán cho cáctrường học và dự toán thường được phân bổ trong quý 1 của năm tài chính
Kế toán sử dụng kinh phí cấp từ dự toán ngân sách
Trang 20Trong một năm hoạt động của nhà trường, nhân viên kế toán phải đảm bảo tất cảhoạt động thu chi tài chính của nhà trường đã thực hiện tuân thủ theo quy định trongmục lục ngân sách Khi thực hiện thanh toán các khoản chi của nhà trường thôngqua kho bạc nhà nước, nhân viên kế toán cần lập hồ sơ thanh toán đầy đủ gồm giấyrút dự toán ngân sách, các chứng từ hóa đơn hợp pháp có liên quan để làm cơ sởcho hoạt động thanh toán.
Quy trình quyết toán ngân sách
Hoạt động quyết toán ngân sách và chuẩn bị cho công tác kiểm tra tình hình sửdụng ngân sách được nhân viên kế toán thực hiện định kỳ theo quy định vàchuẩn bị hồ sơ đầy đủ Do đặc điểm khác biệt về khung thời gian của năm học
và năm tài chính nên các đơn vị sự nghiệp giáo dục thực hiện hai kỳ quyết toánriêng biệt gồm: kỳ quyết toán lương và kỳ quyết toán dự toán thu chi ngân sách.Đối với kỳ quyết toán lương, nhân viên kế toán chuẩn bị hồ sơ quyết toán baogồm: chứng từ thanh toán tiền lương và các khoản đóng góp ; bảng tổng hợplương ký xác nhận của tất cả cán bộ, nhân viên, giáo viên biên chế và hợp đồngcủa nhà trường; sổ sách kế toán có liên quan để làm căn cứ quyết toán Đối với
kỳ quyết toán dự toán thu chi ngân sách và kiểm tra sử dụng ngân sách, nhânviên kế toán chuẩn bị hồ sơ quyết toán bao gồm: tất cả chứng từ thu chi phátsinh trong năm tài chính; sổ sách kế toán liên quan theo yêu cầu của cơ quanquản lý; báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách trong năm
Các hồ sơ cho quá trình quyết toán cần chuẩn bị đầy đủ theo quy định và gửi đến
cơ quan quản lý cấp trên vào tháng 12 hằng năm Hoạt động quyết toán thườngđược cơ quan quản lý cấp trên thực hiện trong khoảng thời gian quý I của nămtài chính tiếp theo Giai đoạn trước năm 2018, các hoạt động kiểm tra tài chính
và quyết toán dự toán thu chi ngân sách của các trường học từ cấp mầm non đếncấp trung học cơ sở được Phòng tài chính kế hoạch của thành phố quản lý vàthực hiện; nhưng bắt đầu từ năm 2019 toàn bộ các hoạt động quản lý tài chínhtại các đơn vị trên sẽ do Phòng giáo dục và đào tạo của thành phố quản lý vàthực hiện
Trang 21 Chế độ kế toán: Các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo thông tư 107/2017/TT – BTC của Bộ Tài Chính, bao gồm: hệ thống chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ sách kế toán và hệ thống báo cáo kế toán quy định theo thông
Hình thức ghi sổ kế toán: kế toán ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung.
Công tác kế toán thực hiện bằng phần mềm kế toán IMAS 2019 Mặc dù tất cảhoạt động tài chính kế toán được thực hiện hạch toán, ghi sổ và lập báo cáo kếtoán bằng phần mềm IMAS 2019, nhưng mỗi trường học trong thành phố sẽđược cơ quan quản lý cấp trên cung cấp một Mã sử dụng riêng (gọi là Mã đơnvị) Phần mềm được thiết kế đầy đủ tuân thủ theo chế độ kế toán hiện hành baogồm: hệ thống chứng từ; hệ thống tài khoản kế toán và sổ sách kế toán; các phân
hệ theo dõi riêng vật tư hàng hóa, tài sản cố định, lương, công cụ dụng cụ vàcông nợ; hệ thống các báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán
Trang 221.2 Đổi mới mô hình kế toán chung nhằm mục tiêu đáp ứng yêu cầu tinh giảm
bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa
1.2.1 Những hạn chế trong công tác tài chính, kế toán hiện nay tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.
Từ các tài liệu kế toán thu thập được gồm sổ sách kế toán, các báo cáo công khai tàichính tại các trường học nhận thấy nhiều điểm khác biệt trong công tác kế toán, tiếnhành kết hợp với hoạt động phỏng vấn nhân viên kế toán tại các trường, tác giả thấymột số hạn chế trong công tác tài chính kế toán tại các trường học như sau:
Phương pháp xử lý các nghiệp vụ kế toán: Kế toán tại các đơn vị sự nghiệp cônglập phải thực hiện thống nhất chế độ kế toán theo thông tư 107/2017/ TT – BTCnhưng hoạt động xử lý nghiệp vụ kế toán tại từng trường học hiện nay chưathống nhất với nhau và vẫn tồn tại sự khác biệt với chế độ kế toán hiện hành Sựkhác biệt trong việc ghi nhận và hạch toán một số khoản thu như: nguồn thu sựnghiệp từ hoạt động bán trú tại các trường tiểu học, nguồn kinh phí cấp cho hoạtđộng đào tạo bồi dưỡng, doanh thu từ hoạt động giữ xe căn tin hạch toán thuếchưa rõ ràng Đồng thời những hạn chế trong hoạt động chi như: chi tiền mặt,chi sửa chữa thường xuyên chưa đúng đối tượng và mục đích Chính sự khácbiệt trong phương pháp xử lý nghiệp vụ dẫn đến sự khác biệt trong hệ thống sổsách kế toán và cách thức trình bày báo cáo tài chính; từ đó gây ra khó khăn choquá trình kiểm soát kiểm tra hoạt động tài chính của cơ quan quản lý
Hoạt động công khai tài chính: thủ tục công khai tài chính còn có nhiều khácbiệt đối với các đơn vị sự nghiệp trong cùng một cấp học Các thông tin tài chínhđược công khai vào cuối kỳ nhưng chưa đồng bộ và nhất quán về thời gian, cácbáo cáo công khai của từng đơn vị chưa có sự thống nhất và chưa được thuyếtminh đầy đủ, rõ ràng gây khó khăn cho người sử dụng khi tiếp nhận thông tin
Trang 231.2.2 Những khó khăn của mô hình kế toán hiện hành tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trong thành phố Bà Rịa
Thông qua hoạt động phỏng vấn các nhân viên kế toán tại một số đơn vị sự nghiệpgiáo dục công lập trong thành phố Bà rịa, tác giả nhận thấy các nhân viên kế toán có
sự mâu thuẫn trong hoạt động quản lý tài chính với ban giám hiệu tại đơn vị của họ
Cụ thể ban giám hiệu tại một số đơn vị không nắm vững thông tư và các quy địnhhạch toán kế toán nhưng thường can thiệp vào các hoạt động này Đồng thời, trongquá trình lãnh đạo Ban giám hiệu thường yêu cầu nhân viên kế toán thực hiện cáchoạt động chi chưa ph hợp; hoặc đưa ra các quyết định thu chi tài chính không đúngvới quy định; từ đó dẫn đến sự bất đồng quan điểm trong hoạt động quản lý tàichính giữa nhân viên kế toán với Ban giám hiệu nhà trường Sự can thiệp vào cáchoạt động chuyên môn nghiệp vụ kế toán, sự mâu thuẫn giữa nhân viên kế toán vớiBan giám hiệu, cũng như áp lực làm việc lên nhân viên kế toán làm ảnh hưởng đếnhiệu quả hoạt động quản lý tài chính của các trường học
Điều đó cho thấy, mô hình kế toán hiện hành tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục cônglập đang vận hành gặp phải những khó khăn, ảnh hưởng đến môi trường làm việc
và hoạt động chuyên môn của nhân viên kế toán Đồng thời, việc tạo ra môi trườnglàm việc độc lập cho nhân viên kế toán là cần thiết, hạn chế vai trò của Ban giámhiệu trong việc ra quyết định, gây tác động áp lực đến hoạt động chuyên môn của kếtoán Do đó việc đổi mới mô hình kế toán hiện hành từ mô hình riêng từng trườngthành mô hình kế toán chung là thật sự cần thiết
1.2.3 Những yếu tố thuận lợi về mặt điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của
thành phố Bà Rịa đáp ứng được yêu cầu đổi mới với mô hình kế toán chung
Về điều kiện tự nhiên: Thành phố Bà Rịa là khu vực đồng bằng có hệ thống cơ
sở hạ tầng về giao thông được xây dựng tốt; các Phường trong thành phố có diệntích nhỏ nên khoảng cách di chuyển giữa các trường học trong cùng một Phườngtương đối gần nhau và thuận tiện
Về điều kiện kinh tế, xã hội: Sự phát triển kinh tế kinh tế, xã hội và phân bố dân
cư đồng đều trong thành phố nên giữa các Phường không có sự phân hóa chênh
Trang 24lệch nhiều về trình độ cũng như thu nhập bình quân Các đơn vị sự nghiệp cônglập như bệnh viện, trường học, trung tâm văn hóa…đều có cơ sở hạ tầng tốt, cơ
sở vật chất và trang thiết đầy đủ phục vụ cho hoạt động chuyên môn
Sự thuận lợi về mặt tự nhiện gắn liền với sự phát triển kinh tế xã hội đồng đều tạo ra nhiều yếu tố phù hợp áp dụng mô hình kế toán chung trong thực tiễn
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chương 1 trình bày về tổng quan về các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trongthành phố Bà Rịa với tình hình hoạt động chuyên môn, tình hình nhân sự, cơ chế tàichính và thực trạng công tác kế toán tại các đơn vị Chương 1 cũng nêu rõ vấn đềđang tồn tại là những hạn chế của công tác kế toán, dấu hiệu của vấn đề đang tồn tạithể hiện qua các tài liệu kế toán đã thu thập, đồng thời xác định nguyên nhân dẫnđến vấn đề đang tồn tại là từ mô hình kế toán hiện hành, từ đó đề xuất phươnghướng để giải quyết vấn đề
Trang 25CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Cơ sở lý luận
Đơn vị sự nghiệp là những đơn vị hoạt động chủ yếu bằng nguồn kinh phí ngânsách nhà nước cấp, nguồn phí, lệ phí được khấu trừ, để lại và một số nguồn khácnhư: học phí, viện phí, hội phí, thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ…để thực hiệncác chức năng, nhiệm vụ do Nhà nước giao để cung cấp dịch vụ công cho xã hội.Công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp là hoạt động kế toán thực hiệnnhằm theo dõi xử lý các thông tin tài chính phát sinh tại các đơn vị sự nghiệp, cóthể chia làm 2 hoạt động kế toán cần theo dõi là: hoạt động dự toán thu chi ngânsách và hoạt động xử lý, hạch toán và lập báo cáo kế toán
2.1.1 Đặc điểm tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập thực hiện lập “Dự toán thu chi ngânsách” (Dự toán kinh phí) gửi cơ quan cấp trên xét duyệt, sau khi được cơ quancấp trên đồng ý ra quyết định giao dự toán thì dự toán sẽ được cấp cho các đơn
vị sự nghiệp thông qua tài khoản tại kho bạc nhà nước, đồng thời kho bạc nhànước sẽ kiểm soát mọi hoạt động chi tiêu của các đơn vị Quy trình lập dự toán,chấp hành dự toán và quyết toán dự toán đều thực hiện theo đúng chế độ, tiêuchuẩn, định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định
Các đơn vị sự nghiệp giáo dục trong cùng một thành phố được quản lý theo hệthống dọc Các đơn vị sự nghiệp giáo dục như các trường mầm non, trường tiểuhọc, trường trung học cơ sở trong cùng một thành phố là những đơn vị dự toáncấp cơ sở Các đơn vị dự toán cấp cơ sở trên sẽ nhận dự toán ngân sách cấp từđơn vị dự toán cấp trung gian là Phòng giáo dục và đào tạo của thành phố
2.1.2 Cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Cơ chế tự chủ tài chính: Các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập áp dụng cơ chế
tự chủ tài chính theo Nghị định số 16/2015/NĐ – CP của Chính phủ ban hànhngày 14 tháng 02 năm 2015
Hình thức tự chủ tài chính theo Nghị định 16/2015/NĐ – CP của Chính phủ có 4hình thức tự chủ tài chính bao gồm:
Trang 26 Tự chủ tài chính đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư.
Tự chủ tài chính tự đảm bảo chi thường xuyên
Tự chủ tài chính tự đảm bảo một phần chi thường xuyên
Tự chủ tài chính do Nhà nước đảm bảo chi thường xuyên
Tùy hoạt động thực tế tại các đơn vị sự nghiệp công lập mà các đơn vị có cơ chế tựchủ tài chính khác nhau, điều này phụ thuộc vào hoạt động thu đảm bảo như thế nàocho các hoạt động chi thường xuyên tại đơn vị, từ đó xác định kết quả hoạt động vàquy định mức trích lập các quỹ cho phù hợp
Các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập như trường mầm non, trường tiểu học,trường trung học cơ sở là những đơn vị sự nghiệp tự chủ về tài chính do Nhà nướcđảm bảo chi thường xuyên vì nguồn thu sự nghiệp tại các đơn vị này không có,hoặc nguồn thu sự nghiệp rất thấp không đủ đảm bảo quá trình chi cho các hoạtđộng thường xuyên, nên kinh phí hoạt động thường xuyên tại các đơn vị này đượcnhà nước đảm bảo hoàn toàn
2.1.3 Công tác kế toán trong đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập áp dụng chế độ kế toán hànhchính sự nghiệp được hướng dẫn theo Thông tư 107/2017/TT – BTC ban hành ngày10/10/2017 của Bộ tài chính Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp quy định 4 nộidung gồm: Hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ sách kế toán
và hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán
Hệ thống chứng từ kế toán được quy định cụ thể trong thông tư 107/2017/TT –BTC của Bộ tài chính Căn cứ tính chất pháp lý thì chứng từ gồm có chứng từbắt buộc và chứng từ hướng dẫn
Chứng từ bắt buộc là chứng từ được quy định thống nhất về biểu mẫu và không được chỉnh sửa dưới bất cứ hình thức nào bao gồm 4 loại sau:
- Phiếu thu (C40 – BB)
- Phiếu chi (C41 – BB)
- Giấy đề nghị thanh toán (C43 – BB)
Trang 27- Biên lai thu tiền (C45 – BB)
Chứng từ hướng dẫn là chứng từ đơn vị có thể được thiết kế phục vụ choquá trình theo dõi, quản lý tại đơn vị; tuy nhiên phải theo quy định Điều
16 Luật kế toán số 88/2015/QH13 Danh mục các chứng từ hướng dẫnđược trình bày trong Bảng 2.2 Danh mục chứng từ kế toán theo thông tư107/2017/TT – BTC
Hệ thống tài khoản kế theo thông tư 107/2017/TT – BTC quy định gồm 10 loại tài khoản được ký hiệu từ loại 0 đến loại 9, bao gồm:
Tài khoản trong bảng: là những tài khoản từ loại 1 đến loại 9; các tàikhoản này được hạch toán kế toán kép để phản ánh tình hình tài sản,công nợ, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, thặng dư hoặc thâm hụt của đơn
vị trong kỳ kế toán
Tài khoản ngoài bảng: là những tài khoản loại 0; các tài khoản này đượchạch toán đơn, phản ánh đối tượng kế toán liên quan đến ngân sách nhànước hoặc có nguồn gốc từ mục lục ngân sách nhà nước
Hệ thống sổ sách kế toán theo thông tư 107/2017/TT – BTC quy định gồm cácloại sổ tổng hợp, sổ chi tiết, sổ chi tiết theo dõi số liệu quyết toán Tùy vào quy
mô và đặc điểm hoạt động mà các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập có thể lựachọn áp dụng 1 trong 3 hình thức ghi sổ như sau:
Hình thức Nhật ký chung
Hình thức Nhật ký – Sổ Cái
Hình thức Chứng từ ghi sổ
Việc lưu giữ và bảo quản sổ kế toán được thực hiện theo quy định của pháp luật
về kế toán và các văn bản có liên quan được quy định tại thông tư 107/2017/ TT –BTC
Hệ thống báo cáo kế toán quy định theo thông tư 107/2017/ TT – BTC gồm: Báocáo tài chính và Báo cáo quyết toán
Báo cáo tài chính: là báo cáo dùng để cung cấp thông tin tình hình tài chính,kết quả hoạt động tài chính và các luồng tiền từ hoạt động của đơn vị, cung
Trang 28cấp cho những người có liên quan để xem xét và đưa ra các quyết định về cáchoạt động tài chính, ngân sách của đơn vị, gồm có các báo cáo:
- Báo cáo tình hình tài chính (B01 – BCTC)
- Báo cáo kết quả hoạt động (B02 – BCTC)
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (B03 – BCTC)
- Thuyết minh báo cáo tài chính (B04 – BCTC)
Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước: là báo cáo tổng hợp tình hình tiếpnhận và sử dụng nguồn kinh phí ngân sách nhà nước của đơn vị hành chính
sự nghiệp, được trình bày chi tiết theo mục lục ngân sách nhà nước để cungcấp cơ quan cấp trên, cơ quan tài chính và cơ quan có thẩm quyền khác, baogồm các báo cáo:
- Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động (B01 – BCQT)
- Báo cáo chi tiết từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn phí được khấu trừ, để lại (F01 – 01/BCQT)
- Báo cáo chi tiết kinh phí chương trình dự án (F01 – 02/BCQT)
- Báo cáo thực hiện xử lý kiến nghị của kiểm toán, thanh tra, tài chính (B02/BCQT)
- Thuyết minh báo cáo tài chính (B03/BCQT)Các Báo cáo quyết toán và Báo cáo tài chính được lập vào cuối kỳ kế toán năm (trừtrường hợp pháp luật có quy định khác) và được nộp cho cơ quan nhà nước có thẩmquyền trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm theo quy định củapháp luật
Các văn bản hướng dẫn đang lưu hành:
Hiện nay liên quan đến công tác kế toán sự nghiệp có các văn bản đang lưu hànhnhư sau:
Thông tư 107/2017/TT- BTC ngày 10/10/2017 do Bộ Tài chính ban hành, hướngdẫn Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp
Nghị định 16/NĐ – CP ngày 14/02/2015 do Chính Phủ ban hành, quy định cơchế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập Nghị định này quy định các nguyên
Trang 29tắc, quy định chung về cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập trong cáclĩnh vực: Giáo dục đào tạo; dạy nghề; y tế; văn hóa, thể thao và du lịch; thôngtin truyền thông và báo chí; khoa học và công nghệ; sự nghiệp kinh tế và sựnghiệp khác.
Thông tư số 61/2017/TT-BTC ngày 15/06/2017 do Bộ Tài chính ban hành,hướng dẫn về công khai ngân sách đối với đơn vị dự toán ngân sách, tổ chứcđược ngân sách nhà nước hỗ trợ
Thông tư 132/2017/TT- BTC ngày 15.12.2017 do Bộ Tài chính ban hành, quyđịnh về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước năm 2018
Thông tư 54/2018/TT – BTC ngày 08.06.2018 do Bộ Tài chính ban hành, hướngdẫn xây dựng dự toán ngân sách Nhà nước năm 2019 và kế hoạch tài chính –ngân sách Nhà nước 03 năm 2019 – 2021
2.2 Tổng quan về các nghiên cứu công tác tài chính - kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Đề tài “Đổi mới mô hình kế toán chung cho ị sự nghiệp giáo dụ
ị ớng tinh giảm bộ máy kế toán nhằm nâng cao hiệu quả hoạ ộ ” mang tính ứng dụng vào thực tiễn cao khi mà Nhà nước đã có
chủ trương và đưa ra các nghị quyết về chính sách đổi mới bộ máy quản lý trongngành giáo dục theo hướng tinh giảm, nhưng vẫn đảm bảo tính hiệu quả trong quản
lý tài chính Đã có nhiều nghiên cứu, bài báo khoa học viết về dự toán ngân sách, tổchức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục và đào tạo công lập và mỗicông trình nghiên cứu có cách nhìn và góc độ tiếp cận khác nhau và đều mang lại ýnghĩa và các giá trị nghiên cứu nhất định
Tác giả Trần Hằng Diệu (2014) trường Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh,
luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện hệ thống dự toán ngân sách tại trường cao đẳng Tài
chính - Hải quan” trình bày về cơ sở lý luận về dự toán ngân sách, thực trạng công
tác lập dự toán ngân sách tại trường cao đẳng Tài chính – Hải quan từ giai đoạnchuẩn bị dự toán, lập dự toán và theo dõi tình hình thực hiện dự toán, đưa ra nhữngnhận định về ưu điểm và nhược điểm trong hệ thống dự toán ngân
Trang 30sách tại trường Cao đẳng Tài chính – Hải quan từ đó xây dựng giải pháp hoànthiện công tác lập dự toán ngân sách của trường Tác giả Trần Hằng Diệu mô tảquy trình lập dự toán ngân sách của trường cao đẳng Tài chính – Hải quan đầy
đủ, rõ ràng và chi tiết Quy trình dự toán ngân sách nhà trường được bộ phận tàichính kế toán lập dựa trên các chỉ tiêu ước tính bao gồm: những nguồn lực nhàtrường hiện có; các khoản ước tính trong tương lai mà nhà trường dự kiến thuđược như các khoản học phí; các khoản thanh toán tiền lương, tiền công, phụcấp dự kiến phát sinh trong năm học; tình hình xây dựng và phát triển cơ sở vậtchất trong năm học mới; các số liệu tài chính đánh giá của năm học trước vàhiện tại cộng 15% ước tính trượt giá; kinh nghiệm làm việc của phòng tài chính
kế toán nhà trường Từ thực trạng hệ thống dự toán ngân sách, tác giả Trần HằngDiệu đưa ra những nhận định về ưu điểm, nhược điểm trong hệ thống dự toánngân sách của nhà trường hiện nay Về mặt ưu điểm: hệ thống dự toán của nhàtrường có mô hình dự toán được thiết kế phù hợp do thu thập đầy đủ ý kiến phảnhồi từ nhiều phía gồm ban lãnh đạo và bộ phận nhân viên; quy trình lập dự toán
có kế hoạch về thời gian rõ ràng, cụ thể, các chỉ tiêu kế hoạch lập được xác địnhđầy đủ, phù hợp đáp ứng được mục tiêu lập dự toán Tuy nhiên bên cạnh đó hệthống lập dự toán nhà trường có nhiều hạn chế, những nhược điểm này được xácđịnh bị ảnh hưởng bởi các nhân tố như: sự tham gia, hỗ trợ trong công tác lập dựtoán của những phòng ban khác với phòng kế toán tài chính nhà trường chưađược tốt, chưa có sự phối hợp toàn diện; quy trình lập dự toán ngân sách bị ảnhhưởng về mặt thời gian lập do trùng lắp với thời gian tổ chức các hoạt động thi
cử nên không đạt được sự phối hợp với các phòng ban khác; các báo cáo tìnhhình hoạt động của các phòng ban khác chưa được xét duyệt đầy đủ, còn sơ sàinên chưa đáp ứng được yêu cầu lập dự toán hiệu quả; phòng tài chính kế toánchưa thực hiện tốt công tác giám sát, đánh giá hoạt động dự toán, nguyên nhântăng giảm, biến động để thực hiện điều chỉnh kịp thời; hạn chế trong việc sửdụng các chỉ tiêu kế hoạch ước tính sử dụng cho việc lập dự toán như: chỉ tiêutuyển sinh kế hoạch bị ảnh hưởng bởi nhu cầu xã hội đối với ngành nghề đào
Trang 31tạo, báo cáo cho năm kế hoạch bị ảnh hưởng bởi báo cáo tuyển sinh và còn phụthuộc tình hình tuyển sinh trong kỳ kế hoạch Từ đó tác giả Trần Hằng Diệu đưa racác biện pháp để hoàn thiện hệ thống dự toán ngân sách, đó là cần tạo điều kiệnthời gian cho các bộ phận khác thu thập thông tin, xử lý dữ liệu để cung cấp thôngtin đầy đủ và hỗ trợ tốt cho việc lập dự toán; cần tạo mối quan tâm thu hút các bộphận khác liên quan tham gia đóng góp ý kiến hỗ trợ quá trình lập dự toán; mụctiêu dự toán đặt ra phải phù hợp tình hình điều kiện thực tế tại đơn vị, không nênxác định mục tiêu quá lớn không phù hợp vượt ngoài khả năng thực hiện của đơnvị; cần chú trọng đến mục tiêu hoạt động chính của nhà trường để lập dự toán ngânsách đảm bảo mục tiêu hoạt động hiệu quả và bền vững Đề tài đề xuất các phương
án hoàn thiện hệ thống dự toán ngân sách trước tiên là hoàn thiện mô hình dự toán,hoàn thiện quy trình lập dự toán trong mối quan hệ nhiệm vụ giữa các phòng ban,hoàn thiện các chỉ tiêu ước tính có liên quan như chỉ tiêu tuyển sinh không nên chỉdựa hoàn toàn vào chiến lược mà cần căn cứ nhu cầu ngành nghề mà xã hội đangcần, cơ sở tính chi phí sự nghiệp gia tăng nên tính thêm chi phí liên quan đến tuyểnsinh, thuê địa điểm thi, in ấn đề thi, chi phí cho cán bộ coi thi; nhiệm vụ kế hoạch
và hiện tại của các khoa thực hiện công tác giảng dạy, các phòng ban như nghiêncứu khoa học, thiết bị văn phòng, kế toán tài vụ; xác định hợp lý các khoản dự thu
ký túc xá, thư viện… Đồng thời đề tài
đưa ra các biện pháp hỗ trợ nếu muốn thực hiện được công tác hoàn thiện hệthống dự toán ngân sách đó là ứng dụng triệt để cơ sở vật chất kỹ thuật về tínhtiện ích của công nghệ thông tin và mạng nội bộ để truyền tải biểu mẫu dự toán,quy trình lập, thời gian thực hiện thống nhất, công khai; quy định thời gian cụthể các báo cáo dự toán của từng đơn vị bộ phận phải nộp về cho phòng tàichính kế toán và trách nhiệm nhà quản lý của từng bộ phận, phòng ban đảm bảothực hiện, đồng thời đề tài cũng đưa ra một số kiến nghị đối với ban giám hiệucần xem xét điều chỉnh hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, phòng kế toán tàichính kế toán quản lý tốt nguồn thu, có thể bổ sung nguồn thu nhà trường từthuê mướn cơ sở vật chất của nhà trường, và kiến nghị đối với nhà nước trong
Trang 32việc tái phân bổ nguồn lực cho các trường công lập về cơ sở vật chất để đảm bảocho chất lượng giáo dục đào tạo của các trường Tuy nhiên, luận văn chủ yếu đềcập các vấn đề liên quan đến hoạt động dự toán ngân sách, các nhân tố ảnhhưởng hệ thống dự toán ngân sách tại đơn vị sự nghiệp giáo dục và đào tạo và đềxuất các biện pháp khắc phục, nhưng chưa thực hiện nghiên cứu hoạt động tổchức công tác kế toán tại đơn vị hành chính sự nghiệp công lập.
Tác giả Trác Hồng Sương (2018) trường Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh, luận văn thạc sĩ “Những nhân tố tác động đến hoàn thiện công tác tổ chức kế toán tại các trường cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”, dựa trên các nghiên cứu trước trong nước và ngoài nước đã thực hiện,
tác giả Trác Hồng Sương tổng hợp và chọn lọc trình bày 5 nhân tố ảnh hưởng tácđộng đến công tác tổ chức kế toán tại các trường cao đẳng công lập trên địa bànthành phố Hồ Chí Minh bao gồm: hệ thống pháp lý và các văn bản hướng dẫnnhư luật kế toán, chế độ kế toán, các nghị định, các thông tư hướng dẫn là cơ sởcho kế toán thực hiện, hệ thống kiểm soát nội bộ là những quy trình được thiết
kế để đảm bảo ngăn ngừa những gian lận, hoặc các rủi ro trong hoạt động tạiđơn vị, trình độ nghiệp vụ chuyên môn của nhân viên kế toán là một nguồn lựcđặc biệt quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của kế toán, sự quan tâm công tác
kế toán của lãnh đạo nhà trường trong việc quan tâm và hiểu biết về công tác kếtoán, hệ thống công nghệ thông tin là sự hỗ trợ với những trang thiết bị phầncứng, phần mềm, cơ sở dữ liệu, hệ thống mạng để phục vụ hỗ trợ cho công tác
kế toán tại đơn vị Trong đề tài tác giả Trác Hồng Sương nghiên cứu đánh giámức độ ảnh hưởng mạnh yếu của từng nhân tố trên bằng các phương pháp như:nghiên cứu sơ bộ định tính, sau đó thực hiện định lượng, thông qua các thang đokiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết đặt ra, để nhận diện yếu tố nàotác động mạnh nhất, rút ra kết luận các yếu tố tác động từ mạnh đến yếu đếncông tác kế toán tại các trường cao đẳng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.Đồng thời tác giả Trác Hồng Sương đã đưa ra các kiến nghị để khắc phục nhữngảnh hưởng của 5 nhân tố đối với công tác tổ chức kế toán tại các
Trang 33trường cao đẳng công lập trên địa bàn thành phố: đối với nhân tố ảnh hưởngmạnh nhất là sự quan tâm của lãnh đạo của các trường học, do đó yêu cầu đốivới lãnh đạo các trường học là phải có trình độ nghiệp vụ chuyên môn để thựchiện tốt chức năng lãnh đạo, phải am hiểu công tác kế toán, có sự hiểu biết sâurộng về tài chính trường học, nhận thức đúng đắn và đầy đủ về tầm quan trọngcủa công tác quản lý tài chính, luôn cập nhật kiến thức mới, quy định mới củanhà nước ban hành, và đặc biệt hỗ trợ quan tâm đến hoạt động kế toán tài chínhnhà trường; đối với nhân tố công nghệ thông tin, các trường học cần hoàn thiện
hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý và công tác kế toán, luônnâng cấp, cập nhật những thay đổi, ứng dụng mới, phần mềm mới tiện ích, xử lýnhanh chóng, kịp thời, chính xác để hỗ trợ tốt nhất cho quá trình xử lý thông tin
dữ liệu kế toán; đối với yêu cầu nhân viên kế toán luôn nâng cao trình độ nghiệp
vụ chuyên môn nghề nghiệp, cập nhật sự thay đổi của chế độ, chính sách, thông
tư có liên quan đến hoạt động nghề nghiệp, hỗ trợ tốt nhất cho lãnh đạo nhàtrường trong hoạt động quản lý tài chính; đối với hệ thống kiểm soát nội bộ luôn
có chính sách cập nhật thay đổi các chính sách cơ chế, quy định giám sát chophù hợp nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các sai phạm có thể xảy ra tạiđơn vị, học hỏi những ưu điểm của hệ thống kiểm soát nội bộ tại đơn vị kháccùng chuyên môn hoạt động; đối với các văn bản pháp lý cần được triển khai, ápdụng đầy đủ, luôn cập nhật sự thay đổi của các văn bản pháp lý mới một cáchđầy đủ và nhanh chóng Tuy nhiên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu nhân tố ảnhhưởng đến công tác tổ chức kế toán tại các trường cao đẳng là những đơn vị đàotạo nghề nghiệp, đề tài không đề cập đến nghiên cứu công tác kế toán tại cáctrường học trung học phổ thông và không trình bày hoạt động dự toán ngân sáchtại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Tác giả Nguyễn Thị Hồng Loan (2018) trường Đại học kinh tế Thành phố Hồ
Chí Minh, luận văn thạc sĩ “Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin trên Báo cáo tài chính khu vực công – Nghiên cứu tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Long An” trình bày 6 nhân tố ảnh hưởng đến chất
Trang 34lượng thông tin trên báo cáo tài chính tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lậptrên địa bàn tỉnh Long An: môi trường pháp lý, môi trường kinh tế, môi trườngvăn hóa, môi trường chính trị, môi trường giáo dục, hệ thống thông tin kế toáncủa đơn vị, thực hiện đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đó và đưa racác kiến nghị giải pháp để khắc phục sự ảnh hưởng của các nhân tố đến chấtlượng thông tin trên Báo cáo tài chính tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục trên địabàn tỉnh Các kiến nghị được tác giả đưa ra gồm: đối với môi trường pháp lý,nhà nước cần hoàn thiện Luật ngân sách nhà nước góp phần cải thiện tài chínhcông theo hướng hiện đại, các chuẩn mực kế toán Việt Nam hướng hướng đếnchuẩn mực kế toán công quốc tế, thay đổi và hoàn thiện phù hợp xu thế pháttriển và tình hình Việt Nam; đối với môi trường chính trị cần tăng cường tínhdân chủ trong hoạt động công khai tài chính và ban hành các văn bản quy địnhtrách nhiệm công khai thông tin tài chính và kế toán; đối với môi trường giáodục nhà nước cần nâng cao trình độ nghiệp vụ cho kế toán, tổ chức các lớp tậphuấn phần mềm hoặc tin học ứng dụng, cập nhật thông tin về quy định, chínhsách kế toán thay đổi mới nhất; đối với môi trường kinh tế tỉnh cần tập trungphát triển kinh tế khu vực, mở rộng quy mô các cơ sở giáo dục đào tạo trong địabàn tỉnh; đối với hê thống thông tin kế toán cần có sự đầu tư đúng mức các thiết
bị hỗ trợ phục vụ tốt cho yêu cầu hoạt động kế toán; đối với môi trường văn hóacác đơn vị phải tạo môi trường làm việc thân thiện, chia sẻ thông tin, giúp đỡtrong công việc để các cá nhân phát huy năng lực làm việc tốt nhất Luận vănchỉ tập trung nghiên cứu đánh giá chất lượng thông tin trên Báo cáo tài chínhcủa các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập nhưng chưa đi sâu nghiên cứu tổchức công tác kế toán và cách thức lập báo cáo tài chính đối với các đơn vị sựnghiệp giáo dục công lập
Tác giả Nguyễn Nguyên trong bài viết “Tinh giảm bộ máy hưởng lương khổng lồ
từ ngân sách nhà nước đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết, sống còn” đăng trên báo
Giáo dục Việt Nam ngày 4/11/2017 nêu ra một số vấn đề về sự gia tăng biên chếtrong các cơ sở giáo dục, sự chênh lệch giữa số lượng học sinh đăng ký học
Trang 35và số lượng chuyên viên, nhà quản lý tại các đơn vị giáo dục có thể dẫn đến sựlãng phí, qua đó nêu đặt vấn đề thay đổi bố trí bộ máy quản lý tại các đơn vịgiáo dục sao cho hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả phù hợp chủ trương chính sáchcủa Đảng và Nhà nước.
Tác giả Song Nguyên với bài viết “Giảm 10% biên chế ở các trường học” đăng
trên báo VietNamNet ngày 28/10/2017 nêu ra một trong những mục tiêu củaNghị quyết số 19/NQ – TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ươngkhóa 12 vừa được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành Bài viết nêu cầnphải đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập đảm bảo tinh gọn và hiệu quả, tinh giảnbiên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức Cải
cách tiền lương và cải cách tiền lương và nâng cao thu nhập cho cán bộ, viên
chức trong đơn vị sự nghiệp công lập
2.3 Vận dụng mô hình kế toán tập trung để đổi mới mô hình kế toán chung cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập đáp ứng yêu cầu tinh giảm bộ máy
kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Mô hình kế toán tập trung được vận dụng để thiết lập mô hình kế toán chung cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập
Nhiệm vụ của kế toán viên tại các đơn vị sự nghiệp là thực hiện quản lý và kiểmsoát các nguồn thu tại đơn vị như: nguồn kinh phí được cấp, được tài trợ, được hìnhthành và tình hình sử dụng nguồn kinh phí tại đơn vị; thực hiện lập dự toán về cáckhoản kinh phí được giao và quyết toán kinh phí đã sử dụng; bên cạnh đó theo dõitoàn bộ tình hình vật tư, thiết bị, máy móc được gọi là tài sản công của đơn vị; saumột kỳ kế toán thực hiện lập Báo cáo kế toán để báo cáo toàn bộ tình hình sử dụngtài chính và kết quả tài chính tại đơn vị cho cơ quan quản lý cấp trên Từ đó chothấy công việc kế toán viên cần làm trong một kỳ kế toán là thu thập các thông tintài chính phát sinh, xử lý thông tin tài chính bằng phương pháp kế toán và phản ánhcác thông tin tài chính liên quan đến toàn bộ nguồn thu, các khoản chi, tình hình tàisản của đơn vị vào hệ thống sổ sách lưu trữ, và lập các Báo cáo quyết toán và Báocáo tài chính cho cơ quan cấp trên Các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay tại Việt
Trang 36Nam đang tổ chức hạch toán kế toán riêng, nghĩa là mỗi cơ quan đơn vị đều có một
bộ phận kế toán (có thể là 1 người hoặc nhiều người) đảm nhiệm công tác kế toáncủa đơn vị Tuy nhiên, công tác kế toán đối với các đơn vị cùng cấp dự toán, nghiệp
vụ kinh tế phát sinh tương tự nhau, phương pháp hạch toán kế toán và báo cáo kếtoán giống nhau có thể thực hiện bằng mô hình kế toán chung Mô hình kế toánchung được thiết lập dựa trên lý thuyết mô hình kế toán tập trung
Theo mô hình kế toán tập trung, toàn bộ thông tin tài chính như: thu thập chứng
từ, xử lý chứng từ, hạch toán kế toán, phản ánh thông tin tài chính vào hệ thống sổsách kế toán và lập báo cáo kế toán sẽ được tập hợp về một bộ phận kế toán trungtâm để xử lý, các bộ phận trực thuộc chỉ thực hiện ghi chép thông tin ban đầu hoặcnhững ghi chép trung gian cần thiết theo sự chỉ đạo và mục đích của nhà quản lýđơn vị
Đối tượng áp dụng mô hình kế toán tập trung là những đơn vị:
Có quy mô hoạt động vừa và nhỏ
Tổ chức hoạt động sản xuất - kinh doanh hay hoạt động chuyên môn tậptrung trên một địa bàn nhất định (các đối tượng có hoạt động chuyên môntập trung trên cùng một địa bàn cố định)
Sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý kiểm soát tài chính;khả năng thu thập chứng từ và luân chuyển chứng từ nhanh chóng, kịpthời
Những ưu điểm khi áp dụng mô hình kế toán tập trung:
Giúp thống nhất và đồng bộ về phương pháp xử lý kế toán và báo cáo kế toán
Giúp các nhà quản lý nâng cao công tác kiểm tra, chỉ đạo hoạt động sản xuất – kinh doanh, hoạt động chuyên môn kịp thời
Chuyên môn hóa cán bộ thông qua việc phân công phân nhiệm đối với các nhân viên và nhà quản lý trong đơn vị
Giảm thiểu được chi phí biên chế, chi phí vận hành đối với các bộ phận trung gian không cần thiết
Trang 37 Tạo điều kiện cho việc ứng dụng các phương tiện công nghệ về tính toán, thông tin và truyền thông vào hoạt động tại đơn vị.
Những hạn chế của mô hình kế toán tập trung:
Gia tăng khối lượng nghiệp vụ cần xử lý tại bộ phận kế toán trung tâm.
Thiếu thông tin và tính kịp thời của thông tin để các bộ phận trực thuộc raquyết định
Yêu cầu cho việc vận dụng mô hình kế toán tập trung:
Mô hình kế toán tập trung đạt hiệu quả khi được vận dụng phù hợp vớiquy mô, đặc điểm hoạt động của đơn vị, đáp ứng yêu cầu cho việc quảnlý
Để vận dụng mô hình kế toán tập trung đạt hiệu quả cần được sự đảm bảo
từ các cơ quan quản lý trong việc chỉ đạo thực hiện các chính sách thốngnhất, tập trung và toàn diện, quá trình vận hành xử lý thông tin đượcnhanh chóng, kịp thời và chuyên môn hóa
Cần có sự hỗ trợ tốt của khoa học công nghệ trong quá trình vận hành và quản lý
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình kế toán tập trung
Trang 38BỘ PHẬN KẾ TOÁNTRUNG TÂM
Trang 39CHƯƠNG 3: KIỂM CHỨNG MÔ HÌNH KẾ TOÁN CHUNG GIÚP TINH GIẢM BỘ MÁY KẾ TOÁN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG – DỰ ĐOÁN NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG
3.1 Kiểm chứng mô hình kế toán chung giúp tinh giảm bộ máy kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động
3.1.1 Thực tế mô hình kế toán chung
Mô hình kế toán chung được thiết lập trên cơ sở cắt giảm nhân sự kế toán tại cácđơn vị sự nghiệp giáo dục công lập, nhiều đơn vị sự nghiệp giáo dục trong cùng mộtPhường của thành phố Bà Rịa sẽ do một nhân viên kế toán đảm nhiệm, nhưng vẫntuân thủ chính sách của chế độ kế toán hành chính sự nghiệp hiện hành (thông tư107/2017/TT – BTC), với sự điều chỉnh bộ máy kế toán này sẽ làm giảm một phầnchi phí tiền lương chi trả cho nhân viên kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dụccông lập
Căn cứ trên các bảng lương của 35 trường học từ cấp mầm non đến trung học cơ sởtại thành phố Bà Rịa tháng 04/2019, lập bảng tổng hợp tiền lương phải trả cho 35
nhân viên kế toán tại 35 trường học (Phụ lục 9: Bảng tổng hợp lương các nhân viên kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục trong thành phố Bà Rịa tháng 04/2019)
Dựa trên “Bảng tổng hợp lương các nhân viên kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáodục trong thành phố Bà Rịa tháng 04/2019” thực hiện xác định chênh lệch giữa sốtiền lương thanh toán của mô hình kế toán hiện hành và số tiền lương thanh toáncủa mô hình kế toán chung Số liệu tổng hợp trong tháng 4/2019 cho thấy:
Tổng số lương thanh toán của 35 nhân viên kế toán là 133.760.778 đồng
Trung bình lương thanh toán cho 1 nhân viên kế toán là: 133.760.778 / 35 = 3.821.737 (đồng/người)
Nếu các cấp học được thực hiện mô hình kế toán chung thì cần 13 nhân viên
kế toán đảm nhiệm cho 35 trường, tổng số tiền lương phải thanh toán cho 13nhân viên là = 3.821.737 *13 = 49.682.575 đồng
Trang 40Số tiền lương thanh toán giảm được trong 1 tháng là = 133.760.778 49.682.575 = 84.078.203 đồng.
-Mô hình kế toán chung với số lượng nhân sự kế toán được cắt giảm hợp lý sẽ giúpgiảm số tiền lương thanh toán cho các nhân viên kế toán, từ đó tiết kiệm chi phíhoạt động thường xuyên cho ngân sách địa phương hằng năm
3.1.2 Thực trạng công tác tài chính kế toán hiện hành tại các đơn vị sự
nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Bà Rịa và những hạn chế làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động
3.1.2.1 Thực trạng nguồn thu và những hạn chế trong quản lý nguồn thu
a/ Thực trạng nguồn thu:
Nguồn thu tại các trường học bao gồm:
Nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên được cấp từ Phòng giáo dục và đàotạo dựa trên chỉ tiêu kế hoạch ủy ban nhân dân thành phố giao cho các trườnghọc Số kinh phí cấp được xác định trên cơ sở số lượng nhân viên, giáo viêntại trường học và chỉ tiêu, định mức phân bổ dự toán được phê duyệt Số kinhphí nhà nước cấp được thể hiện trên dự toán thu chi ngân sách tại đơn vị
Nguồn thu sự nghiệp là nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước cấp, nhữngnguồn thu này bao gồm: thu học phí học hè, thu cơ sở vật chất của bán trú,thu lệ phí hồ sơ, thu từ đồng phục học sinh, thu tiền ăn tại các trường mầmnon và trường tiểu học bán trú, thu học phí ngoại khóa, năng khiếu
Doanh thu từ sản xuất kinh doanh dịch vụ trường học là những khoản thu từ
cơ sở vật chất của nhà trường như căn tin, bãi giữ xe , thu khác theo quy địnhnhà nước cho phép từ hoạt động lãi tiền gửi ngân hàng hoặc thanh lý tài sản
cố định không sử dụng nữa
Nguồn kinh phí cấp thực hiện các nhiệm vụ không thường xuyên sử dụng chocác hoạt động đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo cácchương trình, dự án của nhà trường, mua sắm trang thiết bị dạy học, cácchương trình mục tiêu quốc gia…
b/ Những hạn chế trong quản lý nguồn thu