CHU DE GIUN ĐẤT vai trò của giun đất với nông nghiệp

Nhóm sinh học 7 đã thống nhất xây dựng chủ đề: Giun đất – vai trò của giun đất với nông nghiệp trong bổi dưỡng sinh hoạt chuyên môn đầu năm học 2019- 2020 được thể hiện trong phân phối c

CHỦ ĐỀ: GIUN ĐẤT – VAI TRÒ CỦA GIUN ĐẤT VỚI NÔNG NGHIỆP

Bước 1: Xây dựng chủ đề dạy học

I TÊN CHỦ ĐỀ:

Giun đất – vai trò của giun đất với nông nghiệp

II MÔ TẢ CHỦ ĐỀ

A CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ

Trước tình trạng môi trường đang bị ô nhiễm bởi các rác thải hữu cơ được thải ra thì hoạt động sinh hoạt gia đình dẫn đến dịch bệnh bùng phát khắp mọi nơi đặc biệt

là các bệnh liên quan Để giúp các em có những kiến thức về hô hấp, nhận biết các

cơ quan hô hấp , hoạt động của hô hấp ở người, đặc biệt là nắm được các bệnh về

hô hấp để bản thân các e học sinh có ý thức xây dựng cơ sở của các biện pháp khoa học nhằm hạn chế các bệnh liên quan đến hô hấp của mình

Nhóm sinh học 7 đã thống nhất xây dựng chủ đề: Giun đất – vai trò của giun đất với nông nghiệp trong bổi dưỡng sinh hoạt chuyên môn đầu năm học 2019- 2020 được thể hiện trong phân phối chương trình nhà trường môn sinh học 8 Chúng tôi

đã thống nhất gộp các bài học trong chương III:

1 Bài 15: Giun đất - Quan sát cấu tạo ngoài và hoạt động sống của giun đất

2 Bài 16: Mổ và quan sát giun đất

3 Bài 17: Một số giun đốt khác và đặc điểm chung của ngành Giun đốt

* Ngoài các kiến thức về ngành giun đốt trong 3 bài trên, chúng tôi còn kết hợp

một số kiến thức của các bài học trong nội dung chương trình của một số môn sau:

1.1 Môn Giáo dục công dân 6.

Bài 7: Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên.

1.2 Môn Giáo dục công dân 7.

Bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường Bảo vệ tốt môi trường thì con người mới có thể tạo ra cuộc sống tươi đẹp, bền vững, lâu dài Giữ gìn vệ sinh xung quanh trường học.

1.3 Môn Địa lí 6

Bài 18: Thời tiết, khí hậu và nhiệt độ không khí.

1.4 Môn Địa lí 7

Bài 9 (Trang 30) : Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng.

Bài 42 (Trang 42) : Thiên nhiên Trung và Nam Mĩ

Bài 48 (Trang 48) : Thiên nhiên Châu đại dương

- Hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố động vật.

- Hiểu được các điều kiện, địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, ảnh hưởng đến quá trình phát triển và sinh sản của động vật và ảnh hưởng đến sự đa dạng của động vật.

1.5 Môn Mĩ thuật 6

Bài 4: Cách vẽ theo mẫu.

Bài 6: Vẽ tranh đề tài học tập.

- Biết cách thể hiện suy nghĩ và cảm nhận qua các bài vẽ theo đề tài.

- Vẽ cấu tạo của động vật hay sơ đồ các hệ cơ quan …

1.6 Môn Công nghệ 7.

Bài 15 (Trang 37) : Làm đất và bón phân

Bài 19 (Trang 45) : Các biện pháp chăm sóc cây trồng

- Biết đất tơi xốp, tăng khả năng giữ nước, chất dinh dưỡng tạo điều kiện cho cây sinh trưởng, phát triển tốt Giun đất giúp nhà nông trong việc cải tạo đất trồng:

độ màu mỡ, cấu trúc của đất Biết giun đất có ý nghĩa rất lớn trong sản xuất nông nghiệp

- Hiểu được mục đích và các biện pháp chăm sóc cây trồng

1.7 Môn Toán học

Nhận biết các hình dạng hình dẹp, tiết diện ngang tròn, có khái niệm về đối xứng

1.8 Môn Ngữ văn.

- Biết sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp khi trình bày viết bản

tường trình thực hành

- Biết sử dụng ngôn ngữ giải thích các hiện tượng trong thực tế Ngôn ngữ địa phương trong Ngữ văn địa phương

- Sưu tầm các câu tục ngữ, câu ví nói về vai trò của giun đất đối với sản xuất nông nghiệp

B SỐ TIẾT TRONG CHỦ ĐỀ: 3 tiết.

Tiết 1: Tìm hiểu về giun đất

Tiết 2: Thực hành mổ, quan sát cấu tạo trong giun đất

Tiết 3: Tìm hiểu vai trò của giun đất với nông nghiệp (Nuôi giun đất), báo cáo -trình bày sản phẩm

C MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức, kĩ năng

Sau khi học xong chủ đề này, HS:

a. Kiến thức

Nội

dung

MỨC ĐỘ NHẬN THỨC

Các năng lực hướng tới trong chủ đề

Nhận

biết

Thông hiểu Vận

dụng thấp

Vận dụng cao Hoạt

động

sống,

- Trình

bày được

khái

- Học sinh hiểu được hoạt động

- Giải thích được

* Quan sát: tranh ảnh,

mô hình, video, để mô

tả được cấu tạo của

trường

sống

và cấu

tạo

của

giun

đất

niệm về

ngành

Giun

đốt Nêu

được

những

đặc điểm

chính

của

ngành

- Học

sinh

nhận biết

được về

môi

trường

sống của

giun đất

- Học

sinh xác

định

được

một số

bộ phận

cơ bản:

đầu,

đuôi,

lưng,

bụng, đai

sinh dục,

lỗ sinh

dục,

vòng

tơ

- Học

sinh

trình bày

sống của giun đất ( tập tính, thức ăn)

- Học sinh phân biệt được các đặc điểm cấu tạo; hình thái và sinh

lí của ngành Giun đốt so với ngành Giun tròn

một số hiện tượng thực tế khi tìm hiểu về giun đất

giun đất, mô hình thí nghiệm, ứng dụng vào thực tế của bản thân

*Tiên đoán: Ở những khu vực đất cứng mà

có nuôi thêm giun đất thì đất ở khu vực đó sẽ thay đổi

*Hình thành nên các giả thuyết khoa học: Nuôi giun đất thì có lợi như thế nào với đất?

được các

bước mổ

giun đất,

chỉ được

các nội

quan của

giun đất

qua tranh

hoặc mô

hình

Thực

hành

mổ

giun

đất

- Học

sinh

trình bày

được các

bước mổ

giun đất,

chỉ được

các nội

quan của

giun đất

trên mẫu

mổ

- Học sinh hiểu được cách mổ động vật không

xương sống

- Học sinh phân biệt được sự khác biệt về các hệ cơ quan so với ngành giun

đã học

- Học sinh tự

mổ được giun đất theo hướng dẫn

* Quan sát: tranh ảnh,

mô hình, video, để mô

tả được cấu tạo trong của giun đất, mô hình thí nghiệm, ứng dụng vào thực tế của bản thân

Vai

trò

của

giun

đất với

nông

nghiệp

- HS hiểu được vai trò của giun đốt với nông nghiệp

- HS vận dụng tìm hiểu chất liệu của bình nuôi giun đất

- Mở rộng hiểu biết

về các Giun đốt (Giun

- HS vận dụng tìm hiểu về thức ăn của giun

có trong gia đình (mẫu đất

và rác thải hữu cơ)

* Quan sát: tranh ảnh,

mô hình, video, để mô

tả được cấu tạo của giun đất, mô hình thí nghiệm, ứng dụng vào thực tế của bản thân

*Tiên đoán: Khi các rác thải hữu cơ tăng lên mà không được xử

lý đúng cách sẽ gây ra hậu quả gì cho sức khỏe con người

*Hình thành nên các

đỏ, đỉa, rươi, vắt ) từ

đó thấy được tính đa dạng của ngành

giả thuyết khoa học: Khi xử lý rác thải hữu

cơ đó bằng giun đất thì

có lợi như thế nào với con người?

b Kĩ năng: Hình thành, rèn luyện được kỹ năng

- Quan sát, phân tích tổng hợp, tính toán

- Thí nghiệm: Thiết kế thí nghiệm, làm thực nghiệm, thu thập số liệu và kết quả thí nghiệm, giải thích kết quả thí nghiệm và rút ra kết luận

2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh

a Các phẩm chất:

1.Tự lập, tự tin, tự chủ

3 Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng

4 Yêu gia đình, quê hương, đất nước

b) Các năng lực chung:

1 Năng lực tự học:

- Học sinh phải xác định được mục tiêu học tập, tự đặt ra mục tiêu học tập để nỗ lực thực hiện

- Lập và thực hiện kế hoạch học tập

Thời

gian Nội dung công việc

Người thực

1 tiết Tìm hiểu về giun đất

Hoạt động sống, môi trường sống và cấu tạo của giun đất

8 hs/nhóm - Tìm hiểu một số câu ca dao

tục ngữ nói về giun đất

- Tìm hiểu về môi trường sống, hoạt động sống của giun đất

- Tìm hiểu cấu tạo ngoài của giun đất Xác định được một

số bộ phận cơ bản: đầu, đuôi, lưng, bụng, đai sinh dục, lỗ sinh dục, vòng tơ

- Tìm hiểu cấu tạo trong của

giun đất Xác định được các bước mổ giun đất, chỉ được các nội quan của giun đất

- Giải thích được một số hiện tượng thực tế khi tìm hiểu về giun đất

1 tiết

Thực hành mổ và

quan sát cấu tạo trong

giun đất

8HS/ nhóm

- Xác định chính xác các nội quan của giun đất

- Hiểu nguyên tắc khi mổ động vật không xương sống

1 tiết Tìm hiểu vai trò của

giun đất với nông

nghiệp

Báo cáo sản phẩm

- Mẫu vật chứng minh

vai trò của giun đất

với nông nghiệp

3 nhóm HS:

8 hs/nhóm

- Tìm hiểu vai trò của giun đốt với nông nghiệp

- Tìm hiểu chất liệu của bình nuôi giun đất

- Tìm hiểu về thức ăn của giun (mẫu đất và rác thải hữu cơ)

- Chất liệu bình nuôi giun : bền chịu lực nhưng đảm bảo được khả năng thoát nước và

có thể dễ dàng quan sát được hoạt động của giun trong bình

- Kích thước bình nuôi cấy đảm bảo phù hợp với số lượng nuôi nhưng vẫn phải phù hợp với điều kiện không gian gia đình khi bố trí bình nuôi cấy

- Thức ăn của giun: Đất vườn, đất trong chậu cảnh, rác thải hữu cơ

- Các bước thực hiện:

Bước 1: Làm sạch vỏ bình nuôi cấy, để khô, dùng vật nhọn để tạo lỗ thủng thoát nước

Bước 2: Cho vỏ trấu (hoặc xỉ than), đất, lá khô, rác thải hữu

cơ vào bình nuôi cho đến 1/2 thể tích bình

Bước 3: Cho giun đất vào bình qua miệng bình rồi đặt vào chổ tối (dùng bao tải hoặc nilon đen để che lại)

2 Năng lực giải quyết vấn đề:

HS ý thức được tình huống học tập và tiếp nhận để có phản ứng tích cực để trả lời: Trong tình hình thực tế tại gia đình ở khu vực thành thị có nhiều rác thải hữu cơ như rau thừa, cơm canh thừa Nếu đổ lẫn vào thùng rác sẽ gây ra mùi rất khó chịu gây ảnh hưởng tới sức khỏe Không những thế còn gây hiện tượng lãng phí đồ ăn.Vậy làm thế nào để hạn chế được những hiện tượng đó?

- Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau: Từ các nguồn tư liệu, trong SGK, Internet,

- HS phân tích được các giải pháp thực hiện có phù hợp hay không ?

3 NL tư duy sáng tạo

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập

- Đề xuất được ý tưởng

- Các kĩ năng tư duy

4 NL tự quản lý

- Quản lí bản thân: Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân

- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề

- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập

5 NL giao tiếp

- Xác định đúng các hình thức giao tiếp: Ngôn ngữ nói, viết, ngôn ngữ cơ thể

6 NL hợp tác

- Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm

7 NL sử dụng CNTT và truyền thông (ICT)

8 NL sử dụng ngôn ngữ

- Sử dụng các ngôn ngữ sinh học

9 NL tính toán

- Thành thạo các phép tính cơ bản

c) Các năng lực chuyên biệt:

1 Quan sát: tranh ảnh, mô hình, video, mẫu vật để mô tả về cấu tạo, hoạt động của giun đất

2 Tiên đoán: Khi các rác thải hữu cơ ngày một nhiều lên, không xử lý kịp thời sẽ gây ra hậu quả gì cho sức khỏe con người; Khi chúng ta tiến hành nuôi giun đất

bằng số rác thải hữu cơ đó thì môi trường có sự thay đổi như thế nào? Tuyên truyền tốt về vấn đề BVMT sẽ làm giảm lượng rác thải hữu cơ thải ra môi trường

4 Xử lí và trình bày các số liệu (bao gồm: bản vẽ thiết kế, ảnh chụp…)về bình nuôi cấy

5 Đưa ra các tiên đoán, nhận định: Tuyên truyền tốt sẽ làm giảm số người mắc bệnh ở địa phương

6 Hình thành giả thuyết khoa học: Bảo vệ môi trường, cải tạo đất giúp người thành thị cũng có khả năng trồng được rau sạch

7 Thí nghiệm: thiết kế thí nghiệm, làm thực nghiệm, thu thập và xử lí số liệu thí nghiệm, giải thích kết quả thí nghiệm và rút ra các kết luận

Bước 2: Thiết kế tiến trình dạy học chủ đề

TIẾT 1: Hoạt động sống, môi trường sống và cấu tạo của giun đất

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức, kĩ năng.

Sau khi học xong chủ đề này, học sinh:

a, Kiến thức

* Nhận biết

- Học sinh nhận biết được đặc điểm loài giun khoang khác với ngành giun tròn.

- Học sinh nhận biết được về môi trường sống của giun đất

- Học sinh xác định được một số bộ phận cơ bản: đầu, đuôi, lưng, bụng, đai sinh dục, lỗ sinh dục, vòng tơ

- Học sinh trình bày được các bước mổ giun đất, chỉ được các nội quan của giun đất

* Thông hiểu

- Học sinh hiểu được hoạt động sống của giun đất ( tập tính, thức ăn)

* Vận dụng

- Giải thích được một số hiện tượng thực tế khi tìm hiểu về giun đất

b, Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát GV thao tác mổ động vật không xương sống, quan sát cách

sử dụng các dụng cụ mổ, dùng kính lúp quan sát

- Phát triển kĩ năng tư duy phân tích

2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.

a Các phẩm chất:

1.Tự lập, tự tin, tự chủ

3 Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng

4 Yêu gia đình, quê hương, đất nước

b Các năng lực chung:

1 Năng lực tự học:

- Học sinh phải xác định được mục tiêu học tập, tự đặt ra mục tiêu học tập để nỗ lực thực hiện

- Lập và thực hiện kế hoạch học tập.

Thời

gian Nội dung công việc

Người thực

1 tiết

Tìm hiểu về giun đất

Hoạt động sống, môi trường sống và cấu tạo của giun đất

8 hs/nhóm

- Tìm hiểu về môi trường sống, hoạt động sống của giun đất

- Tìm hiểu cấu tạo ngoài của giun đất Xác định được một

số bộ phận cơ bản: đầu, đuôi, lưng, bụng, đai sinh dục, lỗ sinh dục, vòng tơ

- Tìm hiểu cấu tạo trong của giun đất Xác định được các bước mổ giun đất, chỉ được các nội quan của giun đất

- Giải thích được một số hiện tượng thực tế khi tìm hiểu về giun đất

2 Năng lực giải quyết vấn đề:

- HS ý thức được tình huống học tập và tiếp nhận để có phản ứng tích cực để trả lời: Giun đất hoạt động như thế nào? Có cấu tạo ra sao?

- Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau: Từ các nguồn tư liệu, trong SGK, Internet,

- HS phân tích được các giải pháp thực hiện có phù hợp hay không ?

3 NL tư duy sáng tạo

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập

- Đề xuất được ý tưởng

- Các kĩ năng tư duy

4 NL tự quản lý

- Quản lí bản thân: Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân

- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề

- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập

5 NL giao tiếp

- Xác định đúng các hình thức giao tiếp: Ngôn ngữ nói, viết, ngôn ngữ cơ thể

6 NL hợp tác

- Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm

7 NL sử dụng CNTT và truyền thông (ICT)

8 NL sử dụng ngôn ngữ

- NL sử dụng sinh học

9 NL tính toán

- Thành thạo các phép tính cơ bản

c) Các năng lực chuyên biệt:

1 Quan sát: tranh ảnh, mô hình, video, mẫu vật để mô tả về cấu tạo, hoạt động của giun đất

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1.Chuẩn bị của giáo viên

- Bộ đồ mổ của GV, Tranh câm hình 16.1 – 16.3 SGK clip về hoạt động sống của giun

2 Chuẩn bị của học sinh

- HS: hai bàn một nhóm chuẩn bị : 2- 3 con giun đất Đọc bài giun đất SGK, tìm hiểu thực tế

Nhiệm vụ:

Nhóm 1: Tìm hiểu về môi trường sống, hoạt động sống

Nhóm 2: Tìm hiểu về cấu tạo ngoài

Nhóm 3: Tìm hiểu về cấu tạo trong, các bước mổ ĐVKXS

3 Phương pháp và kĩ thuật dạy học

- Trực quan, động não, tia chớp, sơ đồ tư duy

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 phút)

- GV tổ chức trò chơi: “ Ai nhanh hơn”

Luật chơi:

+ Chia lớp thành 3 nhóm

+ Thời gian 3 phút

+ Viết các câu tục ngữ, ca dao, thơ về giun đất Hết thời gian 3 phút nhóm nào viết được nhiều câu tục ngữ, ca dao, thơ nhất sẽ giành chiến thắng

- GV: Chiếu video : “ Khám phá sức mạnh của giun đất”

GV: Sau khi xem đoạn video các em có cảm nghĩ gì?

HS: Trả lời

GV: Đặt vấn đề vào bài

+ Giới thiệu chủ đề: CHỦ ĐỀ DẠY HỌC:

GIUN ĐẤT - VAI TRÒ CỦA GIUN ĐẤT VỚI NÔNG NGHIỆP

Tiết 1: Tìm hiểu về giun đất.

Tiết 2: Thực hành mổ, quan sát cấu tạo trong giun đất

Tiết 3: Tìm hiểu vai trò của giun đất với nông nghiệp (Nuôi giun đất), báo cáo -trình bày sản phẩm

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Hướng dẫn ban đầu (5’)

- GV nhắc lại nhiệm vụ đã

giao cho các nhóm, yêu cầu

các nhóm HS lần lượt các

nhóm báo cáo phần chuẩn bị

của nhóm mình

- HS các nhóm lắng nghe phần trình bày và đề ra các câu hỏi cho nhóm bạn

- HS báo cáo đầy đủ các phần đã được giao nhiệm vụ.

Hoạt động 2: Hướng dẫn chi tiết

Phát triển năng lực chuyên biệt: Năng lực thực hành

- GV yêu cầu nhóm 1 báo cáo

về môi trường sống, hoạt động

sống

GV chốt lại kiến thức về

+ Nơi sống

+ Hoạt động sống : Thức ăn,

thời gian kiếm ăn, tập tính, di

chuyển.

- Giáo viên yêu cầu nhóm 2

báo cáo : Cấu tạo ngoài của

giun đất.

+ Quan sát các đốt, vòng tơ.

+ Xác định mặt lưng và mặt

bụng.

+ Tìm đai sinh dục.

+ Phân biệt được điểm khác

nhau giữa giun đốt và giun

tròn, giun dẹp.

- Nhóm 1 báo cáo:

+ Hình thức tranh ảnh, slide, hay video

+ Nội dung: Môi trường sống, hoạt động sống.

Nhóm 2: Trình bày bài báo cáo

+ Hình thức: Mẫu vật thật + Nội dung: Hướng dẫn các nhóm cùng quan sát cấu tạo ngoài.

Trong nhóm đặt giun lên giấy quan sát bằng kính lúp:

+ Quan sát vòng tơ  kéo giun -> lắng nghe thấy lạo xạo.

+ Dựa vào màu sắc để xác định mặt lưng và mặt bụng của giun đất.

+ Tìm đai sinh dục: phía đầu, kích thước bằng 3 đốt, hơi thắt lại màu nhạt hơn.

- Các nhóm dựa vào đặc

- HS các nhóm lắng nghe và đưa ra câu hỏi cho nhóm 1

Học sinh xác định được: + Vòng tơ

+ Mặt lưng + Mặt bụng + Đai sinh dục