Giáo án Ngữ Văn 8 theo chủ đề tích hợp 1 năm học 20202021

Giáo án Ngữ Văn 8 chủ đề tích hợp 1 Văn bản tự sự. Thông qua bài học, học sinh luyện tập để có những kỹ năng và kiến thức sau: a. Đọc hiểu +. Đọc hiểu nội dung +. Đọc hiểu hình thức Nhận biết và phân biệt được +. Đọc mở rộng b. Viết: c. Nói và nghe

* Năng lực đặc thù: Năng lực cảm thụ văn học, đọc hiểu tác phẩm.

* Thông qua bài học, học sinh luyện tập để có những kỹ năng và kiến thức sau:

a Đọc hiểu

+ Đọc hiểu nội dung

- HS cảm nhận được tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trường

đầu tiên trong truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- HS có được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí Thấy được đặc điểm củathể văn hồi kí qua ngòi bút Nguyên Hồng: thấm đượm chất trữ tình, lời văn chânthành, dạt dào cảm xúc Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích.-Hiểu rõ hơn tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần, cảm nhận đư ợc tìnhyêu thương mãnh liệt của chú bé đối với người mẹ

-Thấy được những đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm

- Nhận biết được nội dung bao quát của văn bản, thông điệp mà tác giả gửi gắmtrong văn bản: Trân trọng kỉ niệm đẹp của tuổi học trò; Tình yêu thương (tình mẫutử), lòng nhân ái

- Thấy được tính thống nhất về chủ đề của văn bản và xác định được chủ đề củamột văn bản cụ thể

- Biết cách sắp xếp các nội dung trong văn bản đặc biệt trong phần thân bài saocho mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc

- Đọc hiểu được chủ đề, bố cục các văn bản khác ngoài chương trình

- Liên hệ môi trường gia đình và sự ảnh hưởng đến trẻ em Tích hợp Quyền trẻ em

+ Đọc hiểu hình thức

- Nhận biết và phân biệt được việc sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảmcủa tác giả để tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm tự sự

- Bước đầu biết đọc – hiểu một văn bản truyện ngắn, hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích nhân vật, tác phẩm truyện

+ Đọc mở rộng: Đọc hiểu được cỏc đoạn trớch văn bản truyện cú độ dài tương

đương

b Viết:

- Tạo lập văn bản tự sự, nghị luận

- Kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng của bản thân và nêu những cảm xúccủa em khi đi tới trờng trong ngày đầu tiên đó

- Vận dụng kiến thức về văn bản tự sự, chủ đề, bố cục, văn nghị luận để viết bàinghị luận chứng minh

c Núi và nghe

- Kể túm tắt văn bản bằng lời văn của mỡnh

- Nờu được đề tài, chủ đề, một số nột đặc sắc của tỏc phẩm

- Thảo luận về về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn trong đú cú sử dụngkết hợp yếu tố miờu tả và biểu cảm Thảo luận bài núi đỏnh giỏ một nhận định vềvăn học

II Phương tiện và hỡnh thức tổ chức dạy học

1 Phương tiện dạy học

- Sỏch giỏo khoa, sỏch GV, phiếu học tập, mỏy chiếu

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (4 tiết)

TễI ĐI HỌC (2 tiết)

1 Hoạt động khởi động, tạo tõm thế

đọc

Xem video bài hỏt “Ngày đầu tiờn đi

học”- Nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện

Xem đoạn video và trả lời cõu hỏi:

- Bài hỏt gợi cho em kỉ niệm gỡ?

- Em cú nhớ ngày đầu tiờn em đi họclớp 1 khụng? Em cú thể chia sẻ mộtvài suy nghĩ, cảm xỳc của mỡnh chocỏc bạn nghe?

2 Đọc và tỡm hiểu chung về văn bản - Trước khi đọc văn bản: GV cho HS

thực hiện Phiếu học tập số 1 bằngchiến thuật dự đoỏn:

* Kết quả dự kiến:

- Tác giả:

- Thanh Tịnh (1911-1988 ) quê ở Huế

Dạy học, viết báo, làm văn, là tác giả

nhiều tập thơ và truyện ngắn (Quê Mẹ)

+ Phần 2 (Còn lại): Sự hồi tưởng của

nhân vật tôi về buổi tựu trường đầu tiên

của mình

-> Mạch hồi tưởng, tác giả chú ý đến

khơi gợi những cảm xúc trong trẻo, dịu

dàng nảy nở trong lòng nhân vật tôi và

truyền cảm xúc đó cho người đọc

Hằng năm cứ vào cuối thu, vật nhân

tôi lại nhớ về kỉ niệm ngày đầu tiên đi

Phiếu học tập số 1

Từ nhan đề “Tôi đi học”, em hãy dựđoán nội dung văn bản và ghi vàocột thứ nhất trong bảng sau:

Dự đoán nội dung văn bản Nội dung (sau khi học xong văn bản)

1 Từ nhan đề, tôi dự đoán câu chuyện này nói về

- GV cho HS đọc toàn bộ văn bản

- GV yêu cầu HS nêu ấn tượng nổibật về văn bản: Câu chuyện đã manglại cho em cảm xúc gì (vui, buồn,tiếc nuối…)?

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu nhữngthông tin chung về văn bản qua cáccâu hỏi gợi mở:

+ Văn bản này do ai sáng tác? Embiết gì về nhà văn ấy?

+ Em hãy tóm tắt lại tác phẩm bằng5-7 câu?

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu từ ngữkhó: Trao đổi với bạn bên cạnh vềnhững từ ngữ em không hiểu hoặchiểu chưa rõ bằng cách dự đoánnghĩa của từ trong ngữ cảnh, có thểtham khảo phần chú thích trong sáchgiáo khoa

- GV yêu cầu HS chia bố cục củavăn bản: Văn bản có thể được chiathành mấy phần? Nội dung của mỗiphần là gì?

học Đó là một buổi sáng mùa thu, tác

giả được mẹ dắt tay đi học Nhân vật

tôi đến trường trong cảm xúc: Hôm nay

tôi đi học khác với thường ngày Cậu

đến trường xếp hàng, điểm danh, vào

lớp trong tâm thế hồi hộp lo âu Và bài

học đầu tiên mà hôm đó thầy giáo viết

lên bảng đó là bài tập viết: Tôi đi học!

3 Đọc hiểu chi tiết

- Trình tự kể: Theo trình tự thời gian

kết hợp với không gian:

+ Từ hiện tại mà nhớ về dĩ vãng

+ Ba thời điểm gắn liền với ba không

gian là: trên đường tới trường; lúc ở

sân trường; trong lớp học

3.2 Mạch cảm xúc khơi nguồn kỉ

niệm

* Kết quả dự kiến

* Hoàn cảnh gợi cảm xúc:

- Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài

đường rụng nhiều và trên không có

những đám mây bàng bạc

- Một buổi mai đầy sương thu và gió

lạnh, trên con đường làng dài và hẹp,

mẹ âu yếm nắm tay tôi

* Cảm xúc khi nhớ về kỉ niệm

- Lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm

mơn man của buổi tựu trường

- Mỗi lần thấy những em nhỏ rụt rè núp

dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường,

lòng tôi lại tưng bừng, rộn rã

- Cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong

lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm

3.1 Tìm hiểu về nhân vật và ngôi

kể trong tác phẩm truyện

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp

và trả lời câu hỏi:

+ Nhân vật trong câu chuyện này lànhững ai?

+ Ai là người kể lại câu chuyện?Điều đó có tác dụng gì?

+ Thứ tự kể chuyện?

3.2 Tìm hiểu về mạch cảm xúc khơi nguồn kỉ niệm

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu vềphần 1 của truyện qua phiếu bài tập

số 2:

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ: Đọc phần 1 của văn bản

“Tôi đi học” và hoàn thành bảngthống kê sau bằng cách điền từ/ cụm từ phù hợp vào ô trống

Những kỉniệm về ngàytựu trườnghiện về trongnhân vật tôitrong hoàncảnh thời gian

và không giannào?

Cảm xúc củanhân vật tôi về

trường đượcdiễn tả quanhững chi tiếtnào

cười giữa bầu trời quang đãng

* Các từ láy: náo nức, mơn man, tưng

bừng, rộn rã”

->diễn tả những rung động thiết tha ,

vô cùng tươi trẻ và trạng thái êm ái,

nhẹ nhàng trong tâm hồn

* Các cụm từ lặp lại như những điệp

khúc->khẳng định sức sống lâu bền

của kỉ niệm

* Cách so sánh và nhân hoá giàu hình

ảnh, giàu sức gợi cảm được gắn với

cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng

-> vừa diễn tả cụ thể những cảm giác

đẹp đẽ, trong sáng trong tâm hồn cậu

học trò nhỏ, vừa tạo nên chất thơ tươi

tắn, man mác

3.3 Diễn biến tâm trạng nhân vật

“tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên

* Kết quả dự kiến

* Trên con đường cùng mẹ tới trường

- Con đường vốn quen đi lại tự nhiên

thấy lạ

- Cảnh vật chung quanh thay đổi

- Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong

lòng mình:

+ Thấy mình trang trọng và đứng đắn

+ Cầm hai quyển vở đã thấy nặng, bặm

tay ghì thật chặt, xóc lên, nắm lại cẩn

thận, nghĩ chắc chỉ người thạo mới cầm

nổi bút thước, vừa lúng túng vừa muốn

thử sức

=> Cảm giác mới mẻ, bỡ ngỡ

b Lúc ở sân trường:

- Sân trường dày đặc cả người, người

nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt

vui tươi và sáng sủa

- Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai

Nhận xét vềcách dùng từngữ của tácgiả khi diễn tảcảm xúc? Tácdụng củanhững biệnpháp nghệthuật đó ?

Vai trò của yếu

tố miêu tả vàbiểu cảm trongvăn tự sự?

- GV yêu cầu HS trao đổi về nghệthuật kể chuyện của nhà văn TôHoài bằng câu hỏi:

+ Chỉ ra những nét đặc sắc về nghệthuật của đoạn văn miêu tả hoàncảnh thời gian và không gian?

3.3 Diễn biến tâm trạng nhân vật

“tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu phần 2của văn bản bằng phiếu học tập số 3:

Phiếu học tập số 3

Nhóm 1 Hoàn thiện bảng sau và

nhận xét về Diễn biến tâm trạng nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên

Nhóm 1: Trên con đường cùng mẹ tới trường

Trên con đường cùng mẹ

tới trường nhân vật “tôi”

có tâm trạng, cảm xúc như thế nào ?

Nhóm 2: Diễn biến tâm trạng nhân vật “tôi” lúc

ở sân trường

-Cảm nhận của nhân vật tôi về cảnh sân trường?

nghiêm khác thường.

- Tâm trạng:

+ Lo sợ vẩn vơ Đứng nép bên người

thân, chỉ dám nhìn một nửa, đi từng

bước nhẹ

+ Tiếng trống thúc vang dội cả lòng

Sau hồi trống thúc cảm thấy mình chơ

vơ, run run theo nhịp bước

+ Khi chờ nghe đọc tên: thấy quả tim

như ngừng đập, quên cả mẹ tôi đứng

sau, nghe gọi đến tên giật mình lúng

túng ->hồi hộp, lúng túng, vụng về

+ Khi phải rời người thân để vào lớp:

dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở -> sợ

sệt

->Hình ảnh so sánh, các từ láy đã diễn

tả sinh động tâm trạng hồi hộp, cảm

giác mới lạ xen lẫn một chút lo sợ, rụt

rè Cảm thấy mình bé nhỏ, lạ lẫm, chơ

vơ như bước vào một thế giới khác

c Khi ngồi vào chỗ và đón nhận tiết

học đầu tiên:

- Thấy mùi hương lạ xông lên

- Trông hình gì cũng lạ và hay hay

- Lạm nhận chỗ ngồi là vật riêng của

mình

- Thấy quyến luyến người bạn ngồi

bên

-> Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin, nhân

vật tôi nghiêm trang bước vào giờ học

đầu tiên

- Hình ảnh con chim non:

+ Gợi liên tưởng đến tâm trạng rụt rè,

bỡ ngỡ của chú bé ngày đầu đến trường

lại vừa mở ra một niềm tin về ngày mai

: từ ngôi trường này, chú bé sẽ như con

chim non kia tung cánh bay vào bầu

trời cao rộng của ước mơ

Về ngôi trường như thế nào?

(Vẫn ngôi trường ấy nhưng có sự thay đổi, thay đổi như thế nào?)

- Đứng trước ngôi trường tâm trạng nhân vật tôi ra sao?

- Khi xếp hàng và nghe

ông đốc gọi tên, tâm trạng nhân vật tôi biểu hiện như thế nào? Vì sao

"tôi" bất giác gục đầu vào lòng mẹ nức nở khóc?

Nhóm 3: Diễn biến tâm trạng nhân vật khi ngồi vào lớp và đón nhận giờ học đầu tiên

Tâm trạng và cảm giác nhân vật "tôi" khi bước vào chỗ ngồi và đón nhận tiết học đầu tiên như thế nào?

Hình ảnh "một con chim bay cao" có ý

nghĩa gì ? Vì sao?

- Kết thúc truyện là hình ảnh nào? Em suy nghĩ như thế nào về dòng chữ cuối ?

………

………

+ Gợi nỗi nhớ tiếc những ngày trẻ thơ

chơi bời tự do đã chấm dứt để bước

vào một giai đoạn mới trong cuộc đời

giai đoạn làm học sinh, tập làm người

lớn

- Cách kết thúc tự nhiên, bất ngờ bằng

dòng chữ : "Tôi đi học "

+ Vừa khép lại bài văn

+ Vừa mở ra một thế giới mới, bầu

trời mới, một không gian, thời gian,

tâm trạng, tình cảm mới, một giai đoạn

mới trong cuộc đời đứa trẻ

- Dòng chữ thể hiện chủ đề của truyện

ngắn

4 Tìm hiểu khái quát nghệ thuật và

nội dung của văn bản.

Nghệ thuật :

- Truyện được bố cục theo dòng hồi

tưởng, cảm nghĩ của nhân vật tôi

- Kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với

bộc lộ tâm trạng, cảm xúc

Nội dung :

- Tâm trạng, cảm xúc của nhân vật

“tôi”lần đầu tiên đi học

Ý nghĩa:

- Ngày khai trường là cái mốc đánh

dấu bước ngoặt sự trưởng thành của

mỗi con người nên thường được ghi

nhớ mãi

- GV hướng dẫn HS đánh giá kháiquát qua các câu hỏi gợi mở:

+ Nghệ thuật kể chuyện có gì đặcsắc?

+ “Tôi đi học” kể về điều gì?

+ Em thích nhất điều gì trong câuchuyện này?

5 Hướng dẫn cách đọc hiểu văn bản

truyện.

* Kết quả dự kiến:

- Khi đọc hiểu 1 văn bản truyện, ta cần

nắm được cốt truyện, phân tích nhân

vật chính, xác định và chỉ ra được tác

dụng của ngôi kể…

- Đọc diễn cảm chú ý: ngắt nhịp, lên

giọng, xuống giọng, nhấn mạnh từ ngữ

- GV hướng dẫn HS những lưu ý khiđọc hiểu văn bản truyện:

+ Khi đọc hiểu một văn bản truyện,

ta cần chú ý điều gì?

+ Đọc diễn cảm đoạn truyện: Hằngnăm…tôi đi học”

của dòng VHVN hiện đại.

- Ông hướng ngòi bút về những người

lao động cùng khổ gần gũi mà ông yêu

thương thắm thiết

- Sáng tác: tiểu thuyết, kí, thơ, được

giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học

nghệ thuật năm 1996

b Tác phẩm:

- “Những ngày thơ ấu” là tập hồi kí tự

truyện về tuổi thơ cay đắng của tác giả

- Tác phẩm gồm 9 chương, mỗi chương

là một kỉ niệm sâu sắc

- Đoạn trích ở chương IV của tác

phẩm

* Thể loại: Hồi kí đây là thể văn dùng

ghi lại những chuyện có thật, đã xảy ra

trong cuộc đời một con người, thường

là tác giả

- Nhân vật chính: "Tôi"- bé Hồng - tác

giả Nguyên Hồng

* Bố cục: 2 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “Người ta hỏi

đến chứ”: Cuộc đối thoại giữa người cô

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu từ ngữkhó: Trao đổi với bạn bên cạnh vềnhững từ ngữ em không hiểu hoặchiểu chưa rõ bằng cách dự đoánnghĩa của từ trong ngữ cảnh, có thểtham khảo phần chú thích trong sáchgiáo khoa

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu nhữngthông tin chung về văn bản qua cáccâu hỏi gợi mở:

+ Văn bản này do ai sáng tác? Embiết gì về nhà văn ấy?

+ Văn bản trích từ tác phẩm nào?+ Em đã đọc toàn bộ tác phẩm

“Những ngày thơ ấu”? Em hãy tómtắt lại tác phẩm (có thể dựa vào phần chú thích trong SGK)

+ Đoạn trích ở chương mấy của tácphẩm?

+ Tác phẩm viết theo thể loại gì? Nhân vật chính là ai?

- GV yêu cầu HS chia bố cục củavăn bản: Văn bản có thể được chiathành mấy phần? Nội dung của mỗiphần là gì?

3 Đọc hiểu chi tiết:

* Kết quả dự kiến

3.1 Nhân vật bà cô trong cuộc đối

thoại với bé Hồng:

- Cô ruột -> quan hệ ruột thịt

- Nhân vật bà cô xuất hiện trong cuộc

gặp gỡ và đối thoại với bé Hồng (cháu

ruột) cuộc gặp gỡ và đối thoại chủ

- Cười hỏi: “Mày có muốn vào Thanh

Hoá chơi với mẹ mày không?”

- Hỏi bằng giọng vẫn ngọt “Sao lại

không vào có như dạo trước đâu”, mắt

long lanh, chằm chặp đưa nhìn

- Vỗ vai, cười mà nói rằng“Mày dại

quá thăm em bé chứ”

- Tươi cười kể các chuyện

- Đổi giọng nghiêm nghị, vỗ vai an ủi

cháu, tỏ sự ngậm ngùi thương tiếc

người anh vừa mất

-> Ra vẻ quan tâm, thực chất là sự

đóng kịch; sự giễu cợt, mỉa mai châm

chọc; sự giả dối , ác độc, đầy ác ý

- Mục đích: cố ý gieo rắc những hoài

nghi để bé Hồng khinh miệt và ruồng

rẫy mẹ, chia rẽ tình cảm mẹ con bé

héo cả tình cảm ruột thịt trong XHTD

nửa phong kiến lúc bấy giờ

3.2 Nhân vật bé Hồng

a Hoàn cảnh sống:

GV tổ chức chia nhóm HS vàchuyển giao nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu nhân vật bà

cô Thảo luận nhóm cặp:

Phiếu học tập số 1

- Mối quan hệ nhân vật bé Hồng và

bà cô Ai là người chủ động đốithoại?

- Theo em, cuộc đối thoại giữa hai

cô cháu xoay quanh chuyện gì?

- Hãy tìm những chi tiết khắc hoạnhân vật bà cô trong cuộc đối thoạivới bé Hồng? (Giọng điệu, lời nói,

vẻ mặt, cử chỉ, thái độ )

- Mục đích của bà cô trong cuộc đối

thoại này là gì?

- Những chi tiết đó thể hiện tâm địa

và bản chất của nhân vật bà cô nhưthế nào?

- Bà cô đại diện cho tầng lớp xã hội nào? Qua nhân vật này nhà văn tố cáo điều gì?

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu hoàn cảnh sống của nhân vật bé Hồng?

+ Lớn lên trong một gia đình không

hạnh phúc: bố nghiện ngập, mất sớm;

gia đình sa sút; mẹ cùng túng quá phải

bỏ con cái đi tha hương cầu thực

+ Sống với bà cô và trong sự ghẻ lạnh

của họ hàng

->Bất hạnh, thiếu tình thương yêu.

b Trong cuộc đối thoại với bà cô:

- Lúc đầu: toan trả lời “có” nhưng rồi

lại cúi đầu không đáp mà chỉ cười đáp

lại

Vì bé Hồng nhận ra những ý nghĩ cay

độc trong giọng nói và vẻ mặt tươi

cười rất kịch của bà cô, biết rõ mục

đích của bà cô, không muốn tình yêu

thương và lòng kính mến mẹ bị những

rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến

->Thông minh, nhạy cảm, nhận ra sự

giả dối trong lời nói của bà cô

- Sau:

+ lòng càng thắt lại, khoé mắt cay cay

->Đau xót, phẫn uất

+ nước mắt ròng ròng rớt xuống, chan

hoà đầm đìa ở cằm, ở cổ ->Sự đau

đớn, phẫn uất không kìm nén nổi

+ cười dài trong tiếng khóc, cổ họng

nghẹn ứ, khóc không ra tiếng->Sự đau

đớn, uất ức lên đến cực điểm

+ suy nghĩ: “giá những cổ tục đã đày

đoạ mẹ nát vụn mới thôi”->Sự căm

tức đến tột cùng những cổ tục tàn ác

đã đày đoạ mẹ

- Cười dài trong tiếng khóc -> nỗi đau

xót, tức tưởi cao độ cho người mẹ đang

dâng lên trong lòng

“Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ nát

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu tâm trạng nhân vật bé Hồng trong cuộc trò chuyện với bà cô?

Thảo luận nhóm bàn:

Phiếu học tập số 2

-Trong cuộc đối thoại với bà cô, mớiđầu khi nghe bà cô hỏi, bé Hồng cóthái độ như thế nào? Vì sao bé Hồng

có thái độ đó? Thái độ đó nói lênđiều gì?

Trước những câu hỏi, lời khuyên của

bà cô và việc nhận ra sự giả dối của

bà cô, diễn biến tâm trạng của béHồng được thể hiện qua những cửchỉ, thái độ, suy nghĩ gì?

Những chi tiết đó thể hiện tâm trạng

gì của bé Hồng?

- Chi tiết “cười dài trong tiếng khóc”

đã thể hiện tâm trạng gì của béHồng?

- Câu văn “Giá những cổ tục đã đàyđoạ mẹ nát vụn mới thôi” sử dụngbiện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng

- Hành động: đuổi theo, gọi bối rối: Mợ

ơi! mợ ơi! mợ ơi!

- Suy nghĩ: Nếu không phải là mẹ thì

và cái lầm đó không những làm cho bé

=>Nỗi khao khát được gặp mẹ cháy

bỏng trong tâm can

xúc động bàng hoàng, niềm sung

sướng và cả sự tủi thân.)

=>Niềm hạnh phúc, sung sướng khi

được gặp lại mẹ sau bao ngày xa cách

Nếu như giọt nước mắt khi trả lời bà cô

là giọt nước mắt của căm giận, đau

đớn, xót xa thì giọt nước mắt lần này là

giọt nước mắt của tủi hờn mà hạnh

phúc, tức tưởi mà mãn nguyện

* Khi ngồi trong lòng mẹ

- Cảm nhận về mẹ:

+ thấy mẹ không còm cõi, xơ xác,

gương mặt mẹ vẫn tươi sáng hai gò

của BPNT đó?

- Qua diễn biến tâm trạng của bé

Hồng trong cuộc đối thoại với bà côcho ta thấy được tình cảm gì của chúbé?

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu tâm trạng nhân vật bé Hồng khi gặp lại mẹ:

Phiếu học tập số 3

Nhóm 1:

- Khi bất ngờ thoáng thấy ngườingồi trên xe giống mẹ, bé Hồng cóhành động, suy nghĩ gì ?

- Nhận xét về câu văn: “Nếu người

ấy quay lại ngã gục giữa sa mạc”

Câu văn đó diễn tả tâm trạng gì của chú bé Hồng?

Nhóm 2:

- Khi biết đúng là mẹ, thấy mẹ cầm

nón vẫy, bé Hồng đã có cử chỉ, hành động gì? Cử chỉ, hành động đó thể hiện tâm trạng gì của chú bé?

- Theo em, giọt nước mắt lần nàycủa bé Hồng có gì khác với giọtnước mắt khi trả lời bà cô ?

Nhóm 3:

- Cảm nhận về mẹ và cảm giác của

bé Hồng khi được ngồi trong lòng

mẹ, được mẹ ôm ấp được tác giảdiễn tả bằng từ ngữ, hình ảnh nào?

Đó là cảm giác như thế nào?

- Nhận xét nghệ thuật miêu tả diễnbiến tâm lí nhân vật của tác giả trongđoạn này? Tác dụng của nó?

+ Thấy hơi quần áo, hơi thở của mẹ

thơm tho một cách lạ thường

- Cảm giác

+ Thấy những cảm giác ấm áp đã bao

lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da

thịt

+ Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ mới

thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng

+ Không nhớ mẹ đã hỏi và trả lời mẹ

những gì, không mảy may nghĩ ngợi gì

đến những câu nói của bà cô

* NT miêu tả tâm lí sắc sảo, tinh tế và

sinh động

=>Cảm giác sung sướng đến cực

điểm của đứa con khi được ở trong

lòng mẹ

3.3 Nguyên Hồng là nhà văn của

phụ nữ và nhi đồng

- Qua TP nhà văn không chỉ bênh vực

cho người mẹ của mình mà qua đó ông

bênh vực tất cả những người phụ nữ

sống trong XH bất công, tàn bạo đã bị

XH ấy trà đạp, cướp đoạt quyền con

người một cách tàn nhẫn

- Nguyên Hồng còn là nhà văn của trẻ

em: Những trang viết của ông về nỗi

bất hạnh của chú bé Hồng cũng như

bao đứa trẻ khác thật chân thật và cảm

động Những đứa trẻ không chỉ đói

cơm rách áo mà còn bị bạo hành đày

- Lời văn giàu chất trữ tình, kết hợp

nhuần nhuyễn giữa, kể, tả, biểu cảm

- Tính chất hồi kí tạo mạch truyện ,

Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu, lí giải nhận định về tác giả

Phiếu học tập số 4

Hoạt động cá nhân

- Qua văn bản em đã học, hãy lí giảitại sao nói: ‘Nguyên Hồng là nhàvăn của phụ nữ và trẻ em”?

Nhiệm vụ 5: Đánh giá khái quát về

mạch cảm xúc tự nhiên , chân thực

- Khắc hoạ hình tượng nhân vật bé

Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng

sinh động, chân thực

Nội dung:

- Đoạn trích diễn tả những cay đắng,

tủi cực cùng tình yêu thương cháy bỏng

của nhà văn thời thơ ấu đối với người

mẹ bất hạnh

Ý nghĩa: Tình mẫu tử là mạch nguồn

tình cảm không bao giờ vơi trong tâm

- Suy nghĩ của em về tình mẫu tử?

5 Hướng dẫn cách đọc hiểu văn bản

truyện.

* Kết quả dự kiến:

- Khi đọc hiểu văn bản truyện, ta cần

nắm được cốt truyện, phân tích nhân

vật chính, nhân vật phụ xác định và chỉ

ra được tác dụng của ngôi kể…

- GV hướng dẫn HS những lưu ý khiđọc hiểu văn bản truyện:

+ Khi đọc hiểu một văn bản truyện,

- Một số quyền cơ bản của trẻ em được

quy định trong Luật Bảo vệ, chăm sóc

và giáo dục trẻ em: Quyền được khai

sinh, quyền có quốc tịch, quyền được

nhà nước, xã hội tôn trọng, bảo vệ,

quyền được chăm sóc nuôi dạy giáo

dục, bảo vệ, quyền được học tập, dạy

dỗ, quyền được vui chơi giải trí, quyền

được tham gia các hoạt động văn hóa

thể thao

Trách nhiệm với trẻ em:

– Gia đình: Chăm sóc, nuôi dạy trẻ em,

tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển

của trẻ em

- Một số quyền cơ bản của trẻ emđược quy định trong Luật Bảo vệ,chăm sóc và giáo dục trẻ em?

- Trách nhiệm của gia đình, xã hộivới trẻ em?