- Mô tả được đặc điểm và phạm vi sử dụng của một số loại vật liệu lát, ốp.. *Kỹ năng: - Lát, ốp được các loại vật liệu đạt yêu cầu kỹ thuật.. NHỮNG SAI PHẠM VÀ CÁCH KHẮC PHỤC Mặt ốp,
Trang 1
TÀI LIỆU
LÁT ỐP DÙNG CHO LỚP SƠ CẤP
Trang 2
MỤC LỤC
GIỚI THIỆU CHUNG 6
BÀI 1: YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 7
I YÊU CẦU KỸ THUẬT 7
1 Yêu cầu kỹ thuật về vật liệu 7
1.1 Gạch lát 7
1.2 Vữa 8
2 Yêu cầu kỹ thuật về lớp nền 8
3 Chất lượng lớp lát (mặt lát) 8
II CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 9
1 Công tác lát 9
2 Xác định cốt mặt nền 10
III CÔNG TÁC XỬ LÝ NỀN 10
1 Đối với nền đất hoặc cát 10
2 Đối với nền bê tông gạch vỡ 10
3 Đối với nền, sàn bê tông cốt thép 11
IV NHỮNG SAI PHẠM VÀ CÁCH KHẮC PHỤC 11
BÀI 2: LÁT GẠCH DÀY (GẠCH CHỈ, GẠCH BÊ TÔNG) 12
I CẤU TẠO, PHẠM VI SỬ DỤNG GẠCH 12
1 Giới thiệu vật liệu lát 12
1.1 Gạch chỉ (gạch đất sét nung) 12
1.2 Gạch bê tông 13
Được chế tạo từ xi măng, cát vàng đá mạt Mác gạch 75, 100, 150, 200 13
2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 13
2.1 Cấu tạo 13
2.2 Phạm vi sử dụng 13
II YÊU CẦU KỸ THUẬT 14
1 Yêu cầu về vật liệu 14
2 Yêu cầu về mặt nền 14
3 Yêu cầu về mặt lát 14
III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 14
1 Vật liệu, dụng cụ 14
2 Kiểm tra mặt nền 14
IV PHƯƠNG PHÁP LÁT 15
1 Lát gạch chỉ 15
2 Lát gạch bê tông vỉa hè 15
V NHỮNG SAI PHẠM THƯỜNG GẶP 16
1 Sai phạm thường gặp 16
2 Biện pháp khắc phục 16
Trang 3BÀI 3: LÁT GẠCH TRÁNG MEN 18
I CẤU TẠO, PHẠM VI SỬ DỤNG GẠCH 18
1 Giới thiệu gạch men 18
2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 18
2.1 Cấu tạo 18
2.2 Phạm vi sử dụng 19
II YÊU CẦU KỸ THUẬT 19
1 Yêu cầu vật liệu 19
2 Yêu cầu lớp nền 19
3 Yêu cầu mặt lát 19
III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 19
1 Vật liệu, dụng cụ 19
2 Kiểm tra mặt nền 19
IV PHƯƠNG PHÁP LÁT 20
1 Láng một lớp vữa tạo phẳng 20
2 Lát gạch 20
3 Chèn mạch 20
V NHỮNG SAI PHẠM THƯỜNG GẶP 21
1 Sai phạm thường gặp 21
2 Biện pháp khắc phục 21
VI AN TOÀN LAO ĐỘNG 21
BÀI 4: LÁT GẠCH LÁ NEM 22
I CẤU TẠO, PHẠM VI SỬ DỤNG GẠCH 22
1 Giới thiệu gạch lá nem 22
2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 22
2.1 Cấu tạo 22
2.2 Phạm vi sử dụng 23
II YÊU CẦU KỸ THUẬT 23
1 Yêu cầu vật liệu 23
2 Yêu cầu mặt nền 23
3 Yêu cầu mặt lát 23
III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 23
1 Vật liệu, dụng cụ 23
2 Kiểm tra mặt nền 24
IV PHƯƠNG PHÁP LÁT 24
1 Lớp thứ nhất 24
2 Lớp thứ 2 24
V NHỮNG SAI PHẠM THƯỜNG GẶP 25
1 Sai phạm thường gặp 25
2 Biện pháp khắc phục 25
Trang 4VI AN TOÀN LAO ĐỘNG 25
BÀI 5: LÁT GẠCH XI MĂNG HOA 26
I CẤU TẠO, PHẠM VI SỬ DỤNG GẠCH 26
1 Giới thiệu gạch xi măng hoa 26
2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 27
2.1 Cấu tạo 27
2.2 Phạm vi sử dụng 27
II YÊU CẦU KỸ THUẬT 27
1 Yêu cầu vật liệu 27
2 Yêu cầu lớp nền 27
3 Yêu cầu mặt lát 27
III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 27
1 Vật liệu, dụng cụ 27
2 Kiểm tra mặt nền 28
IV PHƯƠNG PHÁP LÁT 28
1 Láng một lớp vữa tạo phẳng 28
2 Lát gạch 28
3 Chèn mạch 29
V NHỮNG SAI PHẠM THƯỜNG GẶP 29
1 Sai phạm thường gặp 29
2 Biện pháp khắc phục 29
VI AN TOÀN LAO ĐỘNG 29
BÀI 6: ỐP GẠCH TRÁNG MEN 30
I CẤU TẠO, PHẠM VI SỬ DỤNG GẠCH 30
1 Giới thiệu gạch men 30
2 Cấu tạo và phạm vi sử dụng 31
2.1 Cấu tạo 31
2.2 Phạm vi sử dụng 31
II YÊU CẦU KỸ THUẬT 31
1 Yêu cầu vật liệu 31
2 Yêu cầu lớp nền 31
3 Yêu cầu mặt ốp 31
III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ 32
1 Vật liệu, dụng cụ 32
2 Kiểm tra mặt ốp 32
IV PHƯƠNG PHÁP ỐP 32
1 Chuẩn bị 32
2 Công tác ốp 33
3 Chèn mạch 33
V NHỮNG SAI PHẠM THƯỜNG GẶP 33
Trang 51 Sai phạm thường gặp 33
2 Biện pháp khắc phục 34
VI AN TOÀN LAO ĐỘNG 34
BÀI 7: TÍNH KHỐI LƯỢNG VẬT LIỆU, NHÂN CÔNG 35
I ĐỌC BẢN VẼ 35
II TÍNH KHỐI LƯỢNG VẬT LIỆU, NHÂN CÔNG 35
1 Tính khối lượng 35
2 Tính vật liệu, nhân công 36
III VÍ DỤ TÍNH TOÁN 36
TÀI LIỆU THAM KHẢO 37
Trang 6GIỚI THIỆU CHUNG
Mã mô – đun: MĐ 16
Tên mô – đun: Lát ốp
Thời gian mô – đun: 95 giờ (Lý thuyết 15 giờ, thực hành tại trường 48 giờ, thực hành
tại doanh nghiệp 32 giờ)
Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí: Mô đun M16 được giảng dậy sau khi học sinh đã học xong các mô đun MĐ
12, MĐ13, MĐ14, MĐ15
- Tính chất: Đây là mô đun học bắt buộc thời gian học cả lý thuyết và thực hành
Mục tiêu của mô đun:
*Kiến thức:
- Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật của công việc lát, ốp
- Mô tả được đặc điểm và phạm vi sử dụng của một số loại vật liệu lát, ốp
- Phân tích được khối lượng, nhân công, vật liệu phục vụ công tác lát, ốp
*Kỹ năng:
- Lát, ốp được các loại vật liệu đạt yêu cầu kỹ thuật
- Sử dụng được các loại máy cắt gạch
- Tính toán được khối lượng, nhân công, vật liệu phục vụ công tác lát, ốp
*Thái độ:
- Tỷ mỷ, cẩn thận và kiên trì trong khi luyện tập
- Tuân thủ mọi quy định về an toàn lao động của nghề và vệ sinh công nghiệp
- Có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, có ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp
Nội dung của mô đun:
STT Nội dung mô đun
Thời gian Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành
Kiểm tra
1 Bài 1: Yêu cầu kỹ thuật và công tác chuẩn bị 1 1
2 Bài 2: Lát gạch dày (gạch chỉ, gạch bê tông) 2 2
Trang 7BÀI 1: YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ CÔNG TÁC CHUẨN BỊ
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Xác định được cốt nền, sàn
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật của mặt nền, sàn
- Trình bày được các bước xử lý nền, sàn
* Kỹ năng:
- Đọc được bản vẽ, xử lý được cốt nền, sàn theo yêu cầu
* Thái độ:
- Có ý thức tổ chức kỷ luật
- Tập trung, tự giác trong luyện tập
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Yêu cầu kỹ thuật
Công tác chuẩn bị
Công tác xử lý nền
Những sai phạm và cách khắc phục
I YÊU CẦU KỸ THUẬT
1 Yêu cầu kỹ thuật về vật liệu
Kích thước: 300x300x25 mm Kích thước:100 x 200 x 60 mm (39.9viên/m 2 ) Cường độ chịu nén: ≥ 40 kg/cm 2 Trọng lượng: 2.5 kg/viên
(loại có chân tăng độ bám dính tốt) Độ chịu lực : 200kg/cm 2
Trang 8 Đảm bảo chiều dày và mác vữa
Nơi nào hồ cán bị bộp thì phải đục lên cán lại
Dùng thước gạt phẳng tạo độ dốc theo các mốc đã lấy cốt, chiều dày lớp vữa lót từ 2 đến 3cm
Tạo lớp nền cơ sở, nền đầm chặt bền vững chịu tải được áp lực đi lại trên nền mặt gạch theo như dự định
Kiểm tra độ phẳng của tường: cho phép khoảng cách ± 3mm/2 mét, phải xử lý tường nếu bị lồi lõm hoặc rạn nứt
Gắn thước li vô lên một thanh gỗ dài rồi dùng nó để kiểm tra độ ngang bằng ở các điểm, nhất là các góc
Trang 9 Màu sắc, hoa văn…
Dây dọi Kê Bay trà mạch Bay răng cưa
Trang 102 Đối với nền bê tông gạch vỡ
Nền thấp hơn so với cốt quy định
Đổ lớp bê tông gạch vỡ cùng mác thiết kế
Láng một lớp vữa XM cát mác 50 (nếu thấp hơn 2 – 3 cm)
Nếu nền cao hơn
Trang 11 Nâng cao cốt nền (có thể ảnh hưởng đến việc đóng mở cửa)
Bạt chỗ cao đi cho bằng cốt nền
IV NHỮNG SAI PHẠM VÀ CÁCH KHẮC PHỤC
Mặt ốp, lát bị nghiêng:
Không kiểm tra bằng dây dọi (hoặc ni vô)
Nếu nghiêng quá 5 mm thì ốp lại
Mặt ốp, lát không nhẵn, mép cạnh bị khấp khênh
Không xử lý nền sàn trước khi lát, ốp
Viên gạch lát, ốp bị bong do vữa không được chèn chặt
Viên gạch bị lún xuống do nền không được đầm kỹ
Câu hỏi ôn tập:
1 Yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu?
2 Yêu cầu kỹ thuật đối với lớp nền, mặt lát?
3 Công tác xử lý nền, sàn trước khi lát?
Trang 12BÀI 2: LÁT GẠCH DÀY (GẠCH CHỈ, GẠCH BÊ TÔNG)
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật của mặt lát gạch dầy
- Trình bày được trình tự lát gạch dầy
* Kỹ năng:
- Lát được gạch dầy đạt yêu cầu kỹ thuật
- Kiểm tra, đánh giá được chất lượng lát gạch dầy
* Thái độ:
- Tập trung, tự giác kiên trì trong học tập
- Tuân thủ mọi quy định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Cường độ chịu nén: ≥ 40 kg/cm 2 Cường độ chịu nén: ≥ 40 kg/cm 2
(loại có chân tăng độ bám dính tốt)
Được chế tạo từ gạch đất sét đem nung ở nhiệt độ cao
Kích thước tiêu chuẩn: 220 x 115 x 60 mm, sai số cho phép ở chiều dài là ± 5 mm và chiều rộng là ± 3 mm
Mác gạch: 50, 75, 100, 150 và 200
Độ hút nước: 8 – 16 %
Trang 131.2 Gạch bê tông
Kích thước: 100 x 200 x 60 mm 100 x 200 x 6 0 mm 100 x 200 x 60 mm Trọng lượng: 2.5 kg/viên 2.5 kg/viên 2.5 kg/viên
Lát trên nền bê tông gạch vỡ
Gạch chỉ: lát nằm, nghiêng: chéo mạch, lát vuông…
Gạch bê tông: lát nằm, mạch vuông
Mẫu lát gạch con sâu Mẫu lát gạch chữ I
2.2 Phạm vi sử dụng
Là loại gạch dày, thô, cứng, chịu được những va chạm mạnh
Dùng để lát nền nhà kho, đường đi, công viên, vỉa hè…
Trang 14 Dùng lát nền nhà hoặc sân vườn, sân đình, sân chùa, sân phơi, quảng trường, đường đi mang lại vẻ đẹp sang trọng và cổ kính
Dùng lát mái, sân thượng cho mục đích chống nóng, tác dụng cách nhiệt
II YÊU CẦU KỸ THUẬT
1 Yêu cầu về vật liệu
Gạch: không cong vênh, khuyết tật, ngâm nước cho hút ẩm trước khi lát
Vữa: dẻo, không sỏi sạn, mác vữa đúng yêu cầu
Chiều dày và mác vữa
Tạo lớp nền cơ sở, nền đầm chặt bền vững chịu tải được áp lực đi lại trên nền mặt gạch
theo như dự định
Gắn thước li vô lên một thanh gỗ dài rồi dùng nó để kiểm tra độ phẳng ở các điểm,
nhất là các góc
Trang 15 Lát 2 hàng gạch chuẩn (cầu): ngang + dọc
Rải vữa lát các hàng bên trong
Vữa lót dày khoảng 2 cm
Diện rộng lát được 4 – 6 viên
Đặt gạch, dùng vồ gõ nhẹ để điều chỉnh
Dùng thước tầm, ni vô để kiểm tra độ phẳng của mặt lát
Chùi sạch vữa tràn ra ngoài
c Chèn mạch
Chờ mặt lát khô (sau 48 giờ)
Chèn mạch vữa bằng xi măng mác 75 tỷ lệ 1/2 hoặc 1/3
Dùng bay nhỏ chèn vữa
Dùng nêm gỗ đóng nhẹ
Làm cho mạch vữa thẳng, chắc
Chùi sạch vữa
Sau 24 giờ tưới nước ẩm để bảo dưỡng
2 Lát gạch bê tông vỉa hè
Trang 16 Dùng búa cao su điều chỉnh
Dùng ni vô kiểm tra
Trang 17 Chỗ đầm chưa chặt thì phải gia cố lại cho ổn định
Gạch phải ngâm nước để giữ độ ẩm
Vữa phải dẻo, không sỏi sạn
Câu hỏi ôn tập:
1 Phương pháp lát gạch chỉ ?
2 Phương pháp lát gạch bê tông ?
3 Những sai phạm và cách khắc phục ?
Trang 18BÀI 3: LÁT GẠCH TRÁNG MEN
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật của mặt lát gạch tráng men
- Trình bày được trình tự lát gạch men
- Mô tả được đặc điểm và phạm vi sử dụng của một số loại gạch men
* Kỹ năng:
- Lát được gạch tráng men đạt yêu cầu kỹ, mỹ thuật
- Kiểm tra, đánh giá được chất lượng mặt trát
* Thái độ:
- Rèn luyện tính tỷ mỷ, cẩn thận, và kiên trì trong học tập
- Tuân thủ mọi quy định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Trang 192.2 Phạm vi sử dụng
Là loại gạch mỏng, rộng, không chịu được những va đập mạnh
Dùng để lát nền có yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật cao…
Yêu cầu về vệ sinh: bệnh viện, phòng thí nghiệm
Công trình văn hoá
II YÊU CẦU KỸ THUẬT
1 Yêu cầu vật liệu
Gạch: không cong vênh, khuyết tật
Vữa: dẻo, không sỏi sạn, mác vữa
Búa cao su Miếng cao su mỏng
Dây căng, đinh, giẻ lau
Chiều dày và mác vữa
Dùng thước gạt phẳng tạo độ dốc theo các mốc đã lấy cốt, chiều dày lớp vữa lót từ 2 đến 3cm
Trang 20 Tạo lớp nền cơ sở, nền đầm chặt bền vững chịu tải được áp lực đi lại trên nền mặt gạch theo như dự định
Gắn thước li vô lên một thanh gỗ dài rồi dùng nó để kiểm tra độ phẳng ở các điểm, nhất là các góc
IV PHƯƠNG PHÁP LÁT
1 Láng một lớp vữa tạo phẳng
Vữa: XM + cát mác 50, dày 20 – 25 mm
Kiểm tra vuông góc của phòng
Xếp thử và điều chỉnh gạch theo chu vi
2 Lát gạch
Lát 4 viên ở góc làm mốc: 1,2,3,4
Căng dây, lát hàng 1-4, 2-3
Căng dây lát hàng gạch nối giữa 2 hàng cầu
Dùng ni vô để kiểm tra độ phẳng của mặt lát, 3 – 4 viên gạch kiểm tra 1 lần
Dùng búa cao su để điều chỉnh
Dùng tay xoa nhẹ giữa 2 mép gạch kiểm tra phẳng mặt
Phòng lát có diện tích lớn: hội trường, nhà hát, câu lạc bộ, phòng thi đấu…thì chia thành các phần nhỏ hơn
Trang 21 Rải vữa không đều, kín
Mặt lát không phẳng, mạch không thẳng (nhai mạch):
Do gạch bị cong vênh, kích thước không đều
2 Biện pháp khắc phục
Rải vữa đều, phẳng
Chọn gạch kỹ, loại bỏ những viên cong vênh
Những viên gạch bị bộp phải cạy lên, vét sạch vữa cũ rồi mới lát lại
VI AN TOÀN LAO ĐỘNG
Chú ý vật liệu dễ bắt lửa: gỗ, thảm, keo dán…
Môi trường làm việc thông thoáng, chống nhiễm độc do bụi, hơi của vật liệu
An toàn khi sử dụng máy cắt gạch
Phải đầy đủ trang bị bảo hộ lao động
Trang 22BÀI 4: LÁT GẠCH LÁ NEM
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
* Kiến thức:
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật của mặt lát gạch lá nem
- Mô tả được cấu tạo, tác dụng của 2 lớp lát gạch lá nem lát mái
- Trình bày được trình tự các bước lát gạch lá nem
* Kỹ năng:
- Lát được gạch lá nem đạt yêu cầu kỹ thuật
- Kiểm tra, đánh giá được chất lượng mặt lát gạch lá nem
* Thái độ:
- Tập trung, tự giác trong học tập
NỘI DUNG CỦA BÀI:
Trang 232.2 Phạm vi sử dụng
Là loại gạch có cường độ không cao
Dùng để lát trên mái nhà BTCT
Có tác dụng chống thấm cho mái nhà
Chống nóng cho các tầng mái công trình
II YÊU CẦU KỸ THUẬT
1 Yêu cầu vật liệu
Gạch: không cong vênh, ngâm nước
Vữa: dẻo, không sỏi sạn, mác vữa đúng yêu cầu
Trang 24 Nếu mái rộng, căng dây lập mốc trung gian
Rải lớp nước ximăng lót trước khi lát nhằm tạo độ bám dính giữa viên gạch và lớp lót nền
Lát 2 hàng cầu
Lát hàng gạch đầu tiên ở chân mái
Lát các hàng bên trong
Chiều dày lớp vữa 1 – 2 cm
Dùng búa cao su điều chỉnh viên gạch và dập nhẹ vào giữa viên gạch tạo độ dính chặt giữa gạch và lớp vữa lót nền
Dùng ni vô để kiểm tra độ phẳng của mặt lát, 3 – 4 viên gạch kiểm tra 1 lần
Dùng bay có mũi nhọn đưa lượng vữa vừa đủ vào gọn mạch cần trát
Dùng bay hớt lượng vữa thừa, không để vữa tràn, rơi vãi và bám vào mặt sản phẩm
Vê đường mạch vữa gọn có thể vê tròn hoặc miết phẳng, tạo độ bóng cho mạch vữa
Dùng giấy lau chùi mạch vữa
Dùng nước vệ sinh nền lát
2 Lớp thứ 2
Lớp thứ 1 đã khô
Mạch của 2 lớp không được trùng nhau
Vệ sinh mặt lát, tưới nước bảo dưỡng (sau 24 giờ)
Xử lý mạch vữa ở đỉnh mái:
Trang 25 Dùng bay nhỏ chèn vữa vào mạch
Mạch vữa nhô cao 10 – 15 mm
Xử lý mạch vữa ở hàng gạch chân mái:
Dùng bay miết một lớp vữa dày 20 mm ở thành đứng chân mái
Xử lý chổ tiếp giáp với tường:
Vữa bị khô, gạch không nhúng nước
Mặt lát không phẳng, mạch không thẳng (nhai mạch):
Do gạch bị cong vênh, kích thước không đều
2 Biện pháp khắc phục
Rải vữa đều, phẳng
Vữa phải dẻo, gạch phải được ngâm nước
Chọn gạch kỹ, loại bỏ những viên cong vênh
Những viên gạch bị bộp phải cạy lên, vét sạch vữa cũ rồi mới lát lại
VI AN TOÀN LAO ĐỘNG
Chú ý vật liệu dễ bắt lửa: gỗ, thảm, keo dán…
An toàn khi sử dụng máy cắt gạch
Phải đầy đủ trang bị bảo hộ lao động
Vệ sinh sạch sẽ
Khi làm việc trên cao phải có dây đeo an toàn
Kiểm tra giàn giáo trong suốt quá trình thi công
Câu hỏi ôn tập:
1 Phương pháp lát gạch lá nem ?
2 Những sai phạm thường gặp và cách khắc phục ?
3 Công dụng của gạch lá nem ?