VH 9 cđ 10 văn học nước ngoài, kịch bản văn học

CHUYÊN ĐỀ 10 VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI VÀ KỊCH BẢN VĂN HỌC Mục tiêu Kiến thức  Giới thiệu được những giá trị, thành tựu, tác giả tiêu biểu của văn học nước ngoài  Trình bày được đặc điểm của

CHUYÊN ĐỀ 10 VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI VÀ KỊCH BẢN VĂN HỌC Mục tiêu

 Kiến thức

 Giới thiệu được những giá trị, thành tựu, tác giả tiêu biểu của văn học nước ngoài

 Trình bày được đặc điểm của văn bản kịch

 Nói được những rung cảm của bản thân đối với những đứa trẻ đáng yêu sống thiếu tình thương

 Phân tích được hình tượng con cừu và chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten trong bàiluận của Buy-phông

 Nêu được tình cảm yêu thương mẹ của em nhỏ; tình yêu con trẻ, tình yêu và sự gắn bó thathiết với cuộc đời của nhà thơ cũng như những triết lí sâu sắc của bài thơ

 Phân tích cuộc sống gian khổ và tinh thần lạc quan của Rô-bin-xơn qua bức chân dung tự họacủa nhân vật

 Phân tích cách thể hiện tình cảm của con chó Bấc đối với chủ: qua những khía cạnh khácnhau, năng lực quan sát tinh tế…

 Phân tích được xung đột, diễn biến hành động kịch và ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích: xungđột cơ bản của vở kịch được bộc lộ gay gắt và tác động đến tâm lí của nhân vật

 Kĩ năng

 Tóm tắt được cốt truyện của truyện ngắn và kịch nói

 Nói và phân tích được tác dụng của sự kết hợp nhiều phương thức biểu đạt trong việc thể hiệnnội dung tư tưởng tác phẩm và xây dựng tính cách nhân vật

 Phân tích nghệ thuật viết kịch của các tác giả: tạo dựng tình huống, tổ chức đối thoại và hành

động, thể hiện nội tâm và tính cách nhân vật, phát triển mẫu thuẫn và giải quyết mâu thuẫn

A VĂN BẢN VĂN HỌC

I LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

CỐ HƯƠNG

Lỗ Tấn

 Nhân vật tôi trên đường về quê

 Thời tiết: đang độ giữa đông, trời u ám, giá lạnh

 Hình ảnh làng xóm: xa gần, thấp thoáng tiêu điều

 Tâm trạng: buồn, một nỗi buồn tiếc xót xa sau hơn hai mươi năm mới trở về quê cũ, bởiquê hương đã quá đổi thay

 Tác giả đan xen giữa lời kể và những dòng văn miêu tả men theo hồi ức của nhân vật, góp phần thểhiện dòng tâm trạng, cảm xúc của nhân vật

 Nhân vật “tôi” những ngày ở quê



 Trên mái ngói mấy cọng rơm khô phất phơ

 Các gia đình đã dọn đi nhiều, càng hiu quạnh, gợi cảm giác rất buồn

 Con người:

 Mẹ: nét mặt ẩn một nỗi buồn (buồn vì sắp phải từ giã nơi mình gắn bó cả cuộc đời, phần còn lạibuồn vì quê hương đã quá thay đổi)

 Cháu Hoàng: nhìn chòng chọc vì chưa gặp lần nào

 Thím Hai Dương: thay đổi rất nhiều (lưỡng quyền nhô ra, môi mỏng dính, chân nhỏ xíu, giọng nóithe thé, đi nguây nguẩy đít), trở thành một người tham lam, ích kỉ

 Nhuận Thổ: sau hai mươi năm, không còn là một cậu bé nông dân khỏe mạnh, lanh lợi, hiểu biết,sống tình cảm và thân thiện nữa Thay vào đó là một người nông dân già nua, nghèo khổ, ngumuội và cam chịu số phận

 Nhân vật tôi thấy buồn xót trước cảnh đổi thay theo chiều hướng lụi tàn của quê hương, nhưng đáng

sợ hơn cả là tình trạng cam chịu đến mức ngu muội, tinh thần mụ mẫm của người dân nơi đây

 Nhân vật “tôi” trên đường rời xa quê

 Suy nghĩ:

 Rời quê khi hoàng hôn buông xuống

 thời gian mang dụng ý nghệ thuật

 Ngổn ngang với những suy tư, trăn trở về con người, về kí ức, tình bạn,…

 Mong ước cho con cháu thân thiết, gắn bó và không phải khốn khổ như bao người

 Hình ảnh con đường:

Mang đầy chiêm nghiệm sâu sắc:

 Đó là con đường mà tôi và gia đình đang đi

 Là con đường mang theo ánh sáng của tương lai đổi mới, ở đó có cả niềm tin hi vọng của nhà văn

vè một ngày mai mới mẻ cho cả dân tộc

NHỮNG ĐỨA TRẺ Trích Thời thơ ấu, Mác-xim Go-rơ-ki

 Ông từng làm nhiều nghề để kiếm sống, không được học nhiều

ở nhà trường nhưng ông rất ham đọc sách và đã tự trang bị chomình vốn tri thức văn hóa, văn học rất sâu rộng

 Ông lấy bút danh là Go-rơ-ki có nghĩa là “cay đắng”

2 Tác phẩm

Tình bạn tuổi thơ trong sáng, vượt qua những cách biệt về tầng lớp xã hội

Cơ sở hình thành tình bạn giữa những đứa trẻ Những biểu hiện của tình bạn tuổi thơ

A-li-ô-sa cùng hai đứa lớn con ông đại tá cứu được

đứa nhỏ rơi xuống giếng do nghịch ngợm nhay vào

cái gàu nước

Khi nhìn thấy A-li-ô-sa, thằng lớn đã chủ động mờicậu sang chơi (Nó gọi giọng thân mật: Xuống đâychơi với chúng tới!)

Sự tương đồng về cảnh ngộ: A-li-ô-sa mồ côi bố,

mẹ đi lấy chồng khác, chú sống với ông bà ngoại;

lũ trẻ hàng xóm thì mẹ mất, sống với bố và dì ghẻ

Cuộc trò chuyện tự nhiên, thân mật, không cókhoảng cách

Chúng đều cùng độ tuổi và thích truyện cổ tích Chúng trò chuyện qua lỗ thủng ở hàng rào trong sự

luân phiên canh chừng ông đại tá trở về của nhữngđứa trẻ; bọn trẻ con nhà ông đại tá luôn sẵn lòngđợi chờ để A-li-ô-sa trở về nhà hỏi bà những câuchuyện cổ tích rồi kể lại cho chúng

Chuyện đời thường và chuyện cổ tích đan lồng vào nhau trong thế giới trẻ thơ

Chuyện đời thường của những đứa trẻ và những

câu chuyện cổ tích A-li-ô-sa say mê khi được bà kể

và đem kể lại cho lũ trẻ

Sự đan cài đó tạo ra thế giới hiện thực và mơ ước,tưởng tượng như an ủi, bù đắp cho những đứa trẻ

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LA PHÔNG-TEN

 Giới thiệu

 Tác giả: là một triết gia, sử gia, nhà nghiên cứu văn học Pháp

 Tác phẩm:

 Chương II, phần 2 trong: La phông-ten và thơ ngụ ngôn của ông

 So sánh hình tượng cừu và sói trong thơ La Phông-ten với Buy-phông

Chó sói và cừu dưới con mắt của nhà khoa học

 Hay tụ tập thành bầy

 Hay sợ hãi nhưng không biết tránh nguy hiểm

 Phải có một con đầu đàn hoặc người chăn xua

đi mới di chuyển

 Nhà khoa học đã tôn trọng đặc tính chính xác, chân thực, cụ thể nên đã nêu lên những đặc tính cơ bảncủa các loài vật dựa trên quan sát và nghiên cứu, không có dấu ấn của góc độ tình cảm

Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten

Cừu (bị đặt trong tình thế đối mặt với chó sói

trên dòng suối

 Gọi “bệ hạ”, xưng “kẻ hèn này”

 Ra sức thanh minh, chứng tỏ mình vô tội

 Cừu hiện lên là một con vật có ý thức mình là

kẻ yếu, biết tìm cách để nhún nhường kẻ mạnh

Chó sói (kiếm cớ chủ động gây sự với cừu

 Dù cừu uống nước nguồn dưới nhưng chó sóivẫn đổ oan cho cừu làm đục nước nguồn trên

 Dù năm ngoái cừu con chưa sinh ra, nhưngchó sói vẫn khăng khăng cừu nói xấu sói nămngoái

 Chó sói hiện lên là một con vật gian ngoan, xảotrá, ỷ thế mạnh uy hiếp kẻ yếu

 Chó sói và cừu đã được La Phông-ten nhân hóa dưới ngòi bút tưởng tượng đầy phóng khoáng, làm chochúng hiện lên là những con vật có tính cách, suy nghĩ, tâm hồn Từ đây, tác giả làm bật rõ đặc trưng sángtác nghệ thuật là tưởng tượng, hư cấu, góp phần làm cho tác phẩm sinh động, hấp dẫn nó không giống vớivăn bản khoa học, nó mang dấu ấn cá nhân

MÂY VÀ SÓNG Ra-bin Đra-nát Ta-go

1 Giới thiệu chung

a Tác giả (1861 – 1941): Là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ, vinh dự là nhà văn châu Á đầu tiên

nhận giải Nobel với tinh thần thơ ca mang tính dân chủ sâu sắc và tinh thần nhân văn cao cả

b Tác phẩm

 Hoàn cảnh sáng tác: Được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập Trẻ thơ, xuất bản năm 1909

 Thể loại: Thơ tự do

 Chủ đề: Qua lời trò chuyện, tâm tình của em bé với mẹ, bài thơ thể hiện sự thiêng liêng, vĩnh hằngcủa tình mẫu tử, vẻ đẹp của tâm hồn trẻ thơ, kêu gọi, nhắc nhở mọi người về tình thương dành chocon trẻ

2 MÂY VÀ SÓNG

 Lời mời gọi của những người sống trên mây, trong sóng

 Chúng tôi chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà, chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc, cahát từ bình minh đến tối, ngao du từ nơi này đến nơi nọ, không biết mình đã đến nơi nao

 Thế giới hấp dẫn với trẻ thơ, gợi sự tò mò, muốn khám phá Đó là tiếng gọi của một thế giới diệu

kì vô cùng thú vị và hấp dẫn

 Lời từ chối của em bé

 Em hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”

 Buổi chiều mẹ luôn muốn tôi ở nhà

 “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”

 Tình yêu thương với mẹ đã chiến thắng Tinh thần nhân văn sâu sắc của bài thơ thể hiện ở sự vượtlên ham muốn ấy Đó chính là sức níu giữ của tình mẫu tử

 Trò chơi của em bé

 Con là sóng, mẹ là biển Con lăn lăn mãi vào lòng mẹ, và không ai biết mẹ con ta đang ở đâu

 Con là mây, mẹ là trăng, mái nhà là trời xanh

 Sự hòa hợp tuyệt diệu giữa em bé và thiên nhiên trong cuộc vui chơi ấm áp của tình mẫu tử

ROBINSON NGOÀI ĐẢO HOANG Trích Rô-bin-xơn Cru-xô, Da-ni-en De-phô BỨC CHÂN DUNG TỰ HỌA CỦA ROBINSON SAU 15 TRÊN ĐẢO HOANG

 Trang phục

 Cái mũ to tướng cao lêu đêu chẳng ra hình thù gì làm bằng da của một con dê, mũ còn có cả

“mảnh da rủ phía sau gáy” để “vừa che nắng, vừa để chắn không cho mưa hắt vào cổ”

 Quần áo bằng da dê: chiếc áo thì vạt dài tới khoảng lưng chừng hai bắp đùi, quần loe dài đến đầugối, lông dê thõng xuống mỗi bên đến giữa bắp chân

 Đôi giày giống như đôi ủng, bao quanh bắp chân và buộc dây, cũng làm bằng da dê

 Đồ dùng

 Thắt lưng rộng bản bằng da dê phơi khô, thắt bằng hai sợi dây thay khóa, hai bên có hai quai đeo

 Đai da dê quàng qua vai để đeo túi thuốc súng và túi đạn ghém

 Gùi đeo sau lưng

 Chân dung nhân vật được khắc họa với tư thế của con người lao động để sinh tồn

CUỘC SỐNG KHÓ KHĂN CỦA ROBINSON

QUA BỨC CHÂN DUNG TỰ HỌA

TINH THẦN CỦA ROBINSON NGOÀI ĐẢO

HOANG

Thời tiết, khí hậu khắc nghiệt, thất thường Kiên cường chinh phục thiên nhiên, khắc phục

hoàn cảnhTrong 15 năm trên dảo, Robinson đã phải trải qua

bao cuộc săn bắt dê trên đảo để sáng chế trang

phục, trang bị phục vụ cho đời sống nhưng thời

gian và khí hậu làm cho chúng đang rách nát hết cả

Giọng kể hài hước về bộ ria mép còn gợi ra tinhthần lạc quan, hài hước ở Robinson

Robinson tự trồng lúa mì làm lương thực; nuôi dê

lấy thịt, sữa; chặt cây, cưa gỗ để dựng lều che nắng,

che mưa…

 Robinson là con người giàu nghị lực, mạnh mẽ,sáng tạo và cũng đầy lạc quan

BỐ CỦA XI-MÔNG Mô-pa-xăng

1 NHÂN VẬT XI-MÔNG

 Hoàn cảnh

 Tuổi thơ được mẹ yêu thương bao bọc

 Đi học, bị bạn bè trêu chọc, đánh vì không có bố do mẹ cậu bị lừa dối mà sinh ra cậu

 Tâm trạng

 Xi-mông buồn khổ, đau đớn, tủi hận

 Bỏ nhà ra sông định tự tử

 Mỗi khi buồn tủi là khóc

 Nói trong tiếng nấc, tiếng khóc

 Xi-mông vẫn hồn nhiên, vô tư, thay đổi cảm xúc nhanh chóng

 Nhìn thấy bãi cỏ êm ấm mà thèm nằm dài trên cỏ

 Ngắm cảnh mà quên mất ý định tự tử

 Bị chú nhái bén thu hút bởi sự chú ý rồi nhớ về một thứ đồ chơi ở nhà

 Nghĩ đến nhà lại nghĩ về mẹ, lại buồn

2 NHÂN VẬT BLĂNG-SỐT

Blăng-sốt là người phụ nữ tốt, có lòng tự trọng, yêu thương con:

 Ngôi nhà của cô: nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ

 Thái độ đối với khách – bác Phi-líp: nghiêm nghị

 Khi nghe con trai nói bị đánh vì không có bố, “đôi má thiếu phụ đỏ bừng và tê tái đến tận xươngtủy, chị ôm con hôn lấy hôn để, trong khi nước mắt lã chã tuôn rơi”

 Khi nghe Xi-mông hỏi Phi-líp “Bác có muốn làm bố cháu không?” thì cô “lặng ngắt và quằn quại”

vì hổ thẹn, “dựa vào tường, hai tay ôm ngực”

3 NHÂN VẬT PHI-LÍP

 Phi-líp là bác thợ rèn tốt bụng, biết thông cảm và sẻ chia nỗi đau của con trẻ Sự đau khổ của mông được bác Phi-líp thấu hiểu và sẵn lòng san sẻ với cậu nỗi niềm: “Thôi nào…đừng buồn nữa,cháu ơi, và về nhà mẹ cháu với bác đi Người ta sẽ cho cháu…một ông bố”

Xi- Ban đầu bác cũng có chút nghi ngại bởi vì bác đã nghe đồn thổi về người mẹ trẻ một lần lầm lỡnhưng khi đứng trước một ngôi nhà nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ và đứng trước sự nghiêmnghị của một người đàn bà cao lớn, xanh xao, bác bỗng tắt nụ cười, trở lại trạng thái nghiêm trang,

e dè, ấp úng: “Đây, thưa chị, tôi dắt về trả cho chị cháu bé bị lạc ở gần sông”

 Bác xúc động khi nghe sự giãi bày của đứa trẻ trước người mẹ và lời đề nghị hồn nhiên của mông, cảm thông trước nỗi đau của người đàn bà đau khổ, Bác đổi thái độ để không làm tổnthương đứa trẻ: “Bác công nhân cười đáp coi như chuyện đùa: - Có chứ, bác muốn chứ:; “Báccông nhân nhấc bổng em lên, đột ngột hôn vào hai má em, rồi sải từng bước dài, bỏ đi rất nhanh”

Xi- Bác là người nhân hậu, vị tha, không định kiến với những người tốt trót lầm lỡ

CON CHÓ BẤC Giắc Lân-đơn

1 GIỚI THIỆU CHUNG

1 Tác giả : Ông trải qua thời thanh niên vất vả, từng phải làm nhiều nghề để kiếm sống và sớm tiếp cậnvới tư tưởng của chủ nghĩa xã hội

2 Tác giả

Tóm tắt: Tác phẩm kể về Bấc, một con chó bị bắt cóc, Bấc đã qua tay nhiều ông chủ độc ác Chỉ riêngGiôn Thoóc-tơn nhân từ đối với nó, và nó được cảm hóa Về sau, khi Thoóc-tơn qua đời, nó hoàn toàndứt bỏ con người, đi theo tiếng gọi nơi hoang dã

2 TÌNH CẢM CỦA THOÓC-TƠN VỚI BẤC

 Thoóc-tơn cứu sống và chăm sóc Bấc như thể chúng là con cái của anh vậy, anh coi Bấc như mộtcon người gần gũi và đáng tin cậy

 Biểu hiện tình cảm của Thoóc-tơn dành cho Bấc: chào hỏi thân mật, trò chuyện, chơi cùng Bấc,coi Bấc như người bạn (“Anh có thói quen dùng hai bàn tay túm chặt lấy đầu Bấc rồi dựa đầu anhvào đầu nó, hoặc lắc nó đẩy tới đẩy lui, vừa lắc vừa khe khẽ thốt lên những tiếng rủa mà đối vớiBấc lại là những lời nói nựng âu yếm Bấc thấy không có gì vui sướng bằng cái ôm ghì mạnh mẽ

ấy và những tiếng rủ rỉ bên tai ấy, và theo mỗi cái lắc đẩy tới đẩy lui, nó lại tưởng chừng như quảtim mình nhảy tung ra khỏi cơ thể vì quá ngây ngất Và khi được buông ra, nó bật vùng dậy trênhai chân, miệng cười, mắt long lanh, họng rung lên những âm thanh không thốt nên lời, và cứ nhưvậy trong tư thế đứng yên bất động Những lúc ấy Giôn Thoóc-tơn lại như muốn kêu lên, trântrọng: “Trời đất! Đằng ấy hầu như biết nói đấy!”)

 Thoóc-tơn khơi dậy trong lòng Bấc một tình thương yêu sôi nổi, cuồng nhiệt Anh đã cảm hóa Bấccùng Xơ-kít và Ních, biến chúng từ lũ chó hoang thành những con vật có nghĩa tình, trung thành,giúp đỡ được nhiều việc cho chủ

3 TÌNH CẢM CỦA CHÚ CHÓ BẤC VỚI CHỦ

 Bấc tôn thờ tơn, coi tơn là ông chủ lí tưởng “Nó thường nằm phục ở chân tơn hàng giờ, mắt háo hức, tỉnh táo, ngước nhìn lên mặt anh, chăm chú xem xét, hết sức quan tâmtheo dõi từng biểu hiện thoáng qua, mọi cử động hoặc đổi thay trên nét mặt Hoặc cũng có lúc nónằm ra xa hơn, về một bên hoặc đằng sau anh, quan sát hình dáng của anh và từng cử động củathân thể anh…tình cảm của Bấc ngời ánh lên qua đôi mắt tỏ rạng ra ngoài”

Thoóc- Bấc biết ơn Thoóc-tơn vì anh đã cứu sống Bấc Bấc quấn quýt không muốn rời Thoóc-tơn mộtbước, lo sợ không có người chủ nào có thể gắn bó lâu dài, sợ Thoóc-tơn cũng biến khỏi cuộc đời

nó như Pê-rôn, Phơ-răng-xoa và Ê-cốt Nỗi sợ đó ám ảnh Bấc trong cả giấc ngủ Mỗi khi lo sợ mấtThoóc-tơn, “nó vội vùng dậy không ngủ nữa, trườn qua giá lạnh đến tận mép lều, đứng đấy, lắngnghe tiếng thở đều đều của chủ”

 Bấc mong muốn một tình người đằm thắm, thủy chung không đổi thay

 Tình yêu thương là điều kì diệu gắn kết con người với thế giới xung quanh

BẮC SƠN Nguyễn Huy Tưởng

1 GIỚI THIỆU CHUNG

a Tác giả

 Xuất thân: từ gia đình nha nho có tinh thần yêu nước

 Hoạt động: Ông tham gia cách mạng và hoạt động văn hóa từ trước năm 1945

 Ông sáng tác nhiều thể loại nhưng thành công hơn ở thể loại tiểu thuyết và kịch

 Thơm nửa tin nửa ngờ, hi vọng kéo được chồng thoát khỏi con đường tội lỗi

 Ngọc cùng đồng bọn lùng bắt Thái và Cửu Thơm nhận ra bộ mặt của chồng, xót xa, ân hận khinghĩ đến cái chết của cha và em trai, tình trạng điên dại của mẹ

 Thái và Cửu bị truy đuổi chạy vào nhà Thơm, Thơm nhanh trí giấu hai người vào buồng và chỉlối thoát cho họ

 Ngọc ghé qua nhà trên đường truy đuổi Thái và Cửu, Thơm không khéo thông báo cho hai ngườiđang trốn trong buồng biết để đề phòng, đồng thời tìm cách che chắn không cho chồng phát hiện.Ngọc ra khỏi nhà, hoàn toàn lộ rõ bản chất của một tên Việt gian phản cách mạng

3 TÌNH HUỐNG BẤT NGỜ, GAY CẤN TRONG HAI LỚP KỊCH

Tình huống: Thái, Cửu bị truy lùng chạy nhầm vào nhà Thơm – vợ của Ngọc

 Xung đột kịch sâu sắc

 Xung đột giữa lực lượng cách mạng và nhân dân với bọn phản cách mạng, cụ thể là sự đối đầugiữa Thái, Cửu (chiến sĩ cách mạng, đang ở thế bị đàn áp, truy đuổi) và Ngọc cùng đồng bọn(Việt gian làm tay sai cho giặc)

 Xung đột giữa Cửu với Thơm khiến Thái phải hòa giải và Thơm phải lựa chọn dứt khoát là theocách mạng hay theo chồng – Việt gian

 Xung đột giữa Ngọc (tên phản cách mạng) và Thơm (quần chúng che giấu và bảo vệ cán bộ cáchmạng) Xung đột này ẩn chứa trong nội tâm của Ngọc

4 TÂM TRẠNG VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT THƠM

 Hoàn cảnh của Thơm

 Thơm là vợ của Ngọc – một nho lại trong bộ máy cai trị của Pháp ở Bắc Sơn Thơm đượcchồng yêu chiều nên quen cuộc sống nhàn nhã Khi cuộc khởi nghĩa nổ ra, tuy cha và em trai

là những quần chúng tích cực, ủng hộ khởi nghĩa nhưng cô vẫn là người đứng ngoài cuộc

 Khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, cha và em bị giết, mẹ đau đớn bỏ đi lang thang, Thơm ân hận

và càng bị giày vò khi dần biết Ngọc làm tay sai cho giặc nhưng đang truy lùng, bắt bớ nhữngchiến sĩ cách mạng tham gia cuộc khởi nghĩa

 Tâm trạng và thái độ của Thơm với Ngọc

 Băn khoăn, nghi ngờ chồng

 Nhận ra bộ mặt Việt gian cùng bản chất xấu xa của Ngọc, cô trở thành người đối đầu với Ngọctrong tâm tưởng, tìm cách đẩy Ngọc ra khỏi nhà để hai chiến sĩ cách mạng thoát thân

 Hành động cứu Thái, Cửu

 Lựa chọn giấu Thái, Cửu để họ thoát chết Cô đã ủng hộ cách mạng

 Cách mạng nổ ra, bộ máy cai trị ở Bắc Sơn bị lật đổ, Ngọc căm thù cách mạng và làm tay saicho địch

 Xây dựng tình huống bất ngờ, bộc lộ rõ xung đột kịch và thúc đẩy hành động kịch phát triển

 Lời thoại với những sắc thái, giọng điệu khác nhau phù hợp diễn biến tình huống và tâm trạngcủa nhân vật

TÔI VÀ CHÚNG TA Lưu Quang Vũ

1 GIỚI THIỆU CHUNG

 Tác giả

 Cuộc đời: Lưu Quang Vũ từng là bộ đội thời kì kháng chiến chống Mĩ Ông bắt đầu làm thơvào giữa những năm 60 của thế kỉ XX Đầu những năm 80, ông thành công rực rỡ ở lĩnh vựckịch

 Sự nghiệp: Kịch của Lưu Quang Vũ giàu tính biểu tượng, đáp ứng được nhu cầu của đông đảongười xem trong những năm xã hội chuyển động mạnh mẽ theo hướng mới

 Tác phẩm

 Hoàn cảnh sáng tác: 1985, đây là thời kì nước ta đang khôi phục và phát triển kinh tế để xâydựng đất nước Những con người tiên tiến đã nhận ra điều đó và khao khát thực hiện nhưng họvấp phải sự chống trả của phái bảo thủ Và thực tế cho thấy: cơ chế cũ đã trở nên cứng nhắc vàlạc hậu

 Vị trí đoạn trích: Cảnh ba (trong tổng số 9 cảnh)

2 TÌNH HUỐNG KỊCH MÂU THUẪN, CƠ BẢN CỦA ĐOẠN TRÍCH

 Tình huống : Sự tuyên chiến trực diện đầu tiên, công khai, táo bạo của phái tiến bộ khiến pháp bảothủ không kịp trở tay trong cuộc họp tại phòng làm việc của Giám đốc Hoàng Việt

 Mâu thuẫn

Phái tiến bộ(Giám đốc Hoàng Việt, kĩ sư Lê Sơn)

 Quyết định mở rộng việc tuyển dụng nhân

công để tăng thêm sức lao động

 Sử dụng thợ hợp đồng

Phái bảo thủ(Phó giám đốc Nguyễn Chính, Quản đốc phânxưởng Trương, Trưởng phòng Tổ chức lao động,

Trưởng phòng tài vụ)

 Cấp trên không cho tăng chỉ tiêu (TP Tổ

 Kiếm vật tư, thiết bị để tăng sản xuất

 Lương mới (khoán theo sản phẩm)

 Thừa chức Quản đốc phân xưởng

 Thay lề lối làm việc cũ

chức lao động)

 Không có lương cho thợ hợp đồng (TPTài vụ)

 Tài vụ không chịu (TP Tài vụ)

 Không thể bỏ chức quan trọng này (Quảnđốc phân xưởng Trương)

 Không có trong Nghị quyết Đảng ủy xínghiệp

 Muốn đổi mới phải có lòng dũng cảm, tiến hành đồng bộ và triệt để

 Trương

Quản đốc phân xưởng, một cái máy thích địa vị, ham quyền lực, hách dịch với công nhân, thiếu tìnhngười

4 XU THẾ PHÁT TRIỂN VÀ KẾT THÚC CỦA XUNG ĐỘT KỊCH

 Vở kịch diễn tả cuộc đấu tranh giữa những người đại diện cho một cách nghĩ mới, một cách làmmới và những lực lượng bảo thủ, đại diện cho cái cũ, cái lạc hậu Đây là cuộc đấu tranh có tính tấtyếu và gay gắt vì cái mới ban đầu chắc chắn sẽ gặp sự chống đối quyết liệt của cái cũ, cái bảo thủ

 Cuộc đấu tranh này rất gay go, cần những con người có trí tuệ và bản lĩnh, dám nghĩ dám làm vìmục tiêu đẩy mạnh sản xuất và chăm lo cho đời sống công nhân Cuối cùng, phần thắng sẽ thuộc

về cái mới, cái tiến bộ bởi nó phù hợp với yêu cầu của thực tế đời sống, thúc đẩy sự đi lên của xínghiệp Thắng Lợi và của cả xã hội

 Thông điệp: Cần phải tiến hành đổi mới mạnh mẽ Cần hiểu đúng mối quan hệ biện chứng giữacái tôi (các nhân) và chúng ta (tập thể) Tập thể được hình thành từ những cá nhân cụ thể, từng cáitôi được chăm lo cụ thể, phát triển thì mới có cái chúng ta vững mạnh Do đó, cần quan tâm thiếtthực đến cuộc sống, quyền lợi của mỗi cá nhân con người

5 ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT

 Tình huống và xung đột kịch gay gắt, bộc lộ rõ nét tính cách nhân vật và chủ đề kịch