NGHIÊN cứu THỰC TRẠNG kỹ NĂNG sử DỤNG NGOẠI NGỮ của SINH VIÊN KHOA DU LỊCH, TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ đà NẴNG HIỆN NAY (2)

Qua đó, bài viết cũng mạnh dạn đề xuất một số giải pháp đối với nhà trường, giảng viên ngoại ngữ và sinh viên nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch, trường C

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG KỸ NĂNG SỬ DỤNG NGOẠI NGỮ CỦA SINH VIÊN KHOA DU LỊCH, TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÀ NẴNG

HIỆN NAY ThS Lê Đức Thọ (Bài đăng Kỷ yếu Hội thảo Khoa học cấp trường: “Nâng cao chất lượng dạy và

học ngoại ngữ trong thời đại công nghệ mới”, ISBN 978-604-73-7813-5, Nxb.

Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh, tr.108-119 Năm 2020)

TÓM TẮT

Bài báo cáo nghiên cứu về thực trạng kỹ năng sử dụng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch thuộc Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng, được thực hiện từ 25/09 đến 10/10/2019 Kết quả nghiên cứu cho thấy, kỹ năng sử dụng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc sau khi ra trường Qua đó, bài viết cũng mạnh dạn đề xuất một số giải pháp đối với nhà trường, giảng viên ngoại ngữ và sinh viên nhằm nâng cao kỹ năng

sử dụng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch, trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng hiện nay

Từ khóa: Kỹ năng ngoại ngữ; sinh viên du lịch; Cao đẳng Nghề Đà Nẵng ABSTRACT

The research paper on the current situation of foreign language skills of Tourism students of Danang Vocational Training College, conducted from September 25 to October 10, 2019 Research results show that foreign language skills of Tourism students are still limited, unable to meet job requirements after graduation Thereby, the article also boldly proposed some solutions for schools, foreign language teachers and students to improve the foreign language skills of students of Tourism Faculty, Danang Vocational Training College now

Keywords: Foreign language skills; student travel; Danang Vocational

Training College

1 Nêu vấn đề

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, ngoại ngữ trở thành một phương tiện giao tiếp vô cùng quan trọng, học ngoại ngữ trở thành nhu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ Trong các chuyên ngành đào tạo tại Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng hiện nay, Du lịch là một chuyên ngành đòi hỏi cao về các kỹ năng ngoại ngữ Việc rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên Du lịch hiện nay chủ yếu thông qua các giờ học chính khóa môn Anh văn cơ bản và Anh văn chuyên ngành Du lịch, qua đó, sinh viên được học ngữ pháp và rèn luyện kỹ năng giao tiếp cơ bản sau

đó tăng cường khả năng tự tin trong việc sử dụng ngoại ngữ Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên Du lịch còn nhiều hạn chế, sinh viên gặp nhiều khó khăn khi giao tiếp bằng ngoại ngữ Chính vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch, từ đó, đề xuất một số giải pháp nâng cao kỹ năng ngoại ngữ cho sinh viên khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng là việc làm cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn nhằm góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch hiện nay

2 Phương pháp nghiên cứu

Để phục vụ việc nghiên cứu, tác giả đã tiến hành khảo sát thực trạng kỹ năng

sử dụng ngoại ngữ của sinh viên Khoa Du lịch tại trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng bằng phiếu theo các mức độ: rất quan trọng, quan trọng, bình thường và không quan trọng, được ghi trên phiếu đối với 140 sinh viên năm thứ 3 khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng, trong đó, 89 sinh viên nữ và 51 sinh viên nam

3 Thực trạng kỹ năng sử dụng ngoại ngữ của sinh viên khoa Du lịch, trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

Qua khảo sát thực tế các sinh viên khoa Du lịch, kết quả cho thấy có 86% học viên cho rằng việc học ngoại ngữ là thực sự cần thiết trong việc nâng cao kiến thức, kĩ năng của bản thân cũng như phục vụ cho công tác của một người lao động du lịch sau khi ra trường Nhận thức được tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ sinh viên khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã và đang nêu cao tinh thần tích cực, tự giác, chăm chỉ học tập, rèn luyện Ngoài những bài giảng trên lớp, nhiều sinh viên còn tranh thủ thời gian tìm hiểu, trau dồi thêm kiến thức từ vựng, rèn luyện kĩ năng phản xạ nhanh trong giao tiếp

36.73%

48.98%

12.24%

2.04%

Biểu đồ 1 Nhận thức của sinh viên khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề

Đà Nẵng về tầm quan trọng của việc học tập ngoại ngữ

Trong tổng số 140 sinh viên được khảo sát về tầm quan trọng của việc học tập ngoại ngữ, phần lớn sinh viên đã nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập và rèn luyện các kỹ năng sử dụng ngoại ngữ (37% cho là rất quan trọng

và 49% cho là quan trọng) Điều này chứng tỏ, đa số sinh viên khoa Du lịch đã nhận thức đầy đủ và đúng đắn về tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ đối với công việc sau khi ra trường, điều này đã tác động tích cực đến hoạt động học tập của các em Tuy nhiên, vẫn còn một phận nhỏ sinh viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập ngoại ngữ, thậm chí 2% sinh viên cho rằng, việc học ngoại ngữ là không quan trọng

Vai trò của việc học tập ngoại ngữ là rất quan trọng đối với sinh viên Du

lịch, nhất là trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay Yêu cầu sử dụng ngoại ngữ cũng đa dạng đối với các hoạt động du lịch, vì vậy, ngoài tiếng Anh

ra, sinh viên cũng có thể rèn luyện cho bản thân một ngoại ngữ khác, ví dụ như tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Trung, tiếng Nhật,… Đặc biệt, theo Sở Du lịch, nhân lực hướng dẫn viên trên địa bàn thành phố tại một số thị trường khách du lịch Hàn Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Ý, Tây Ban Nha… chưa đáp ứng đủ số lượng phục vụ Đội ngũ hướng dẫn viên tiếng Pháp, Đức, Tây Ban Nha… hiện nay đa số đều đã lớn tuổi, lứa kế cận còn thiếu

Bảng 1 Nhận thức của sinh viên Du lịch về tầm quan trọng của các ngoại ngữ

Ngoại ngữ

Rất quan trọng

Quan trọng

Bình thường

Không quan trọng

Tiếng Anh

131 93,

Tiếng Pháp

13 9,3 52 37,

1 46

32,

9 29 20,7 Tiếng Đức

14 10 51 36,

4 35 25 40 28,6 Tiếng Trung 98 70 21 15 10 7,1 11 7,9

Tiếng Nhật

88 62,

9 32

22,

Tiếng Hàn

76 54,

2 25

17,

Tiếng Thái

34 24,

3 41

29,

3 46

32,

9 19 13,5

(Nguồn: Kết quả điều tra, tổng hợp do tác giả thực hiện)

Từ bảng 1, có thể thấy, đa số sinh viên xác định tiếng Anh là ngôn ngữ rất quan trọng (93,6%), và 6,4% sinh viên cho là quan trọng Tiếng Trung đứng vị trí thứ hai với 70% sinh viên lựa chọn rất quan trọng và 15% cho là quan trọng Sau tiếng Anh và tiếng Trung, tiếng Nhật và tiếng Hàn cũng được quan tâm nhiều hơn so với tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Thái Kết quả này cho thấy tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ phổ biến nhất, tuy nhiên, các bạn trẻ có khuynh hướng chú ý đến các ngôn ngữ khác trong xu thế hội nhập như ngôn ngữ Trung, Nhật, Hàn

Khi nghiên cứu về mục đích học ngoại ngữ của sinh viên Du lịch, kết quả như sau:

Bảng 2 Mục đích học ngoại ngữ của sinh khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề

Đà Nẵng

1 Do yêu cầu của chương trình học ở

2 Do yêu cầu công việc sau khi ra trường 118/140 84,3

3 Để nâng cao năng lực và khả năng cạnh

6 Để đáp ứng cơ hội tìm kiếm việc làm 55/140 39,3

7 Để du học hay du lịch nước ngoài 47/140 33,6

8 Để tham khảo tài liệu tiếng nước ngoài, 31/140 22,1

(Nguồn: Kết quả điều tra, tổng hợp do tác giả thực hiện)

Kết quả bảng 2 cho thấy, sinh viên đã xác định mục đích học tập ngoại ngữ

khá rõ ràng, tỷ lệ cao nhất (84,3%) là học để phục vụ cho công việc sau khi ra trường, 62,9% sinh viên xác định học để giao tiếp cơ bản,… Ngoài ra, một bộ phận sinh viên xác định học ngoại ngữ là để đáp ứng cơ hội tìm việc, du học hay

du lịch nước ngoài, hoặc để nâng cao năng lực và khả năng cạnh tranh của bản thân

Như vậy, sinh viên khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã nhận

thức đúng về vai trò, tầm quan trọng của việc học tập ngoại ngữ Sinh viên cũng

ý thức được tầm quan trọng của các ngoại ngữ đối với công việc của bản thân

Đa số sinh viên đã xác định được mục đích học tập và rèn luyện ngoại ngữ Tuy nhiên, vẫn còn một phận sinh viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học tập và rèn luyện ngoại ngữ, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động học tập trên lớp của các em, nhất là trong các giờ học ngoại ngữ

Trong những năm qua, Ban Giám hiệu nhà trường và khoa Du lịch đã rất quan tâm đến công tác dạy học và rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ cho sinh viên trong nhà trường nói chung và sinh viên khoa Du lịch nói riêng Hiện nay, nhà trường đã thành lập Khoa Ngoại ngữ với 12 giảng viên cơ hữu, phụ trách các bộ môn Anh văn cơ bản và Anh văn chuyên ngành, trong đó có chuyên ngành Du lịch Ngoài những giờ học tập môn Anh văn chính khóa, sinh viên khoa Du lịch cũng tham gia rất nhiều các hình thức ngoại khóa Ngoài tiếng Anh, sinh viên cũng chú trọng việc học tập và rèn luyện các ngoại ngữ khác như: Tiếng Trung, Tiếng Nhật, Tiếng Hàn,… Hình thức học tập của sinh viên khoa Du lịch cũng khá đa dạng (Bảng 3)

Bảng 3 Thông tin về các hình thức học tập ngoại ngữ của sinh viên Du lịch,

Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

1 Học theo chương trình cung cấp ở

2 Học tại trung tâm ngoại ngữ 112/140 80

4 Học trực tuyến trên mạng Intertnet 72/140 51,4

5 Tham gia câu lạc bộ ngoại ngữ 32/140 22,9

6 Tham gia học nhóm với bạn bè 59/140 42,1

7 Học với gia sư riêng tại nhà 14/140 10

(Nguồn: Kết quả điều tra, tổng hợp do tác giả thực hiện)

Kết quả khảo sát cho thấy, đa số sinh viên học ngoại ngữ thông qua các giờ ngoại ngữ chính khóa trên lớp (86,4%), 80% sinh viên tham gia học tập tại các trung tâm ngoại ngữ, 51,4% sinh viên học ngoại ngữ trực tuyến trên mạng Đây

là một dấu hiệu đáng mừng khi mà sinh viên đã nhận thức được tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ và tích cực tham gia học tập và rèn luyện ngoại ngữ Nhờ vậy, kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên Du lịch ngày càng được cải thiện, chất lượng dạy học môn ngoại ngữ cũng tăng lên

Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng cho thấy, kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên

Du lịch còn nhiều tồn tại, hạn chế Vẫn còn một bộ phận không nhỏ sinh viên có tình trạng đối phó trong học tập ngoại ngữ, học để thi qua môn Tình trạng bỏ tiết các giờ ngoại ngữ vẫn còn, trong các giờ học một số sinh viên còn làm việc riêng, chưa chú ý đến bài học Kỹ năng trình bày các vấn đề bằng ngoại ngữ còn hạn chế, sinh viên chưa nhớ được nhiều từ vựng liên quan đến chuyên ngành học của mình Một tồn tại nữa là sinh viên chưa hiểu hết được những giá trị văn hóa của những đất nước có ngồn ngữ mà mình đang học, điều này cũng ảnh hưởng khá lớn đến kỹ năng ngoại ngữ của sinh viên

Thông qua khảo sát 140 sinh viên năm thứ 3 khoa Du lịch, thực trạng về kỹ năng tiếng Anh của sinh viên còn tồn tại một số điều đáng lưu tâm như sau:

tiếp

tốt b

ằng n

goại

ngữ

Chỉ g iao ti

ếp n

hững

câu

đơn giản

Khôn

g giao

tiếp

đượ

c bằn

g ngo

ại ng ữ 0

20 40 60

Biểu đồ 2 Thực trạng kỹ năng giao tiếp bằng ngoại ngữ của sinh viên khoa

Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều sinh viên chỉ biết học giao tiếp như một nhiệm vụ cần phải hoàn thành trên lớp mà chưa biết làm thế nào để hoàn thiện

kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ một cách tốt nhất Chương trình học quá nặng về ngữ pháp và văn phạm, trong khi việc luyện phản xạ và giao tiếp lại không được chú trọng Ngoài chương trình môn học môn học tiếng Anh thuộc khối các môn học chung trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng theo thông tư 03/2019/TT-BLĐTBXH; sinh viên ngành Du lịch được học thêm chương trình Anh văn chuyên ngành với thời lượng 120 giờ cho sinh viên hướng dẫn viên du lịch Môi trường sử dụng ngoại ngữ đối với sinh viên là chưa có nhiều Hầu hết sinh viên chỉ có thể giao tiếp ngoại ngữ cùng bạn bè, thầy cô ở lớp ngoại ngữ của mình, cơ hội giao tiếp với người nước ngoài là chưa có Bên cạnh đó, kiến thức gốc về ngoại ngữ của đa số sinh viên bị hổng nặng Ở những cấp học trước đây, sinh viên hầu hết chỉ tập trung vào việc học các môn thi đại học, không quan tâm đến ngoại ngữ dẫn đến kiến thức ngoại ngữ của phần lớn sinh viên rất hạn chế

Nội dung tập trung chủ yếu vào tiếng Anh chuyên ngành, lớp học đông (từ

30 đến 40 sinh viên), cộng với việc sinh viên ngại nói và lười nói tiếng anh, do

đó việc rèn luyện kỹ năng nói thành thạo (English Proficiency) bị bỏ ngỏ Kết

quả là trải qua 3năm học, sinh viên vẫn không thể nói tiếng anh Sự không đồng đều, thậm chí khác biệt lớn về năng lực sử dụng tiếng Anh giữa các sinh viên trong cùng lớp dẫn đến khó khăn cho cả giảng viên và sinh viên trong quá trình dạy và học Sinh viên thiếu tự tin và không vượt qua được sức ỳ của bản thân Đây chính là “hòn đá tảng” trong nhận thức của mỗi sinh viên Chúng ta ngại nói vì sợ sai, sợ bị chê cười, dần dần trở nên “im thin thít” trong các giờ học anh văn Môi trường học tập cũng là một nhân tố không kém phần quan trọng Hiện nay sinh viên chỉ sử dụng tiếng anh trong giờ học anh văn, còn hầu như bị bỏ quên trong các hoạt động khác Mà đối với việc học ngoại ngữ thì chỉ cần một thời gian không sử dụng là có thể bị “rơi vào quên lãng”

4 Một số giải pháp nhằm hình thành và rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ cho sinh viên khoa Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

Theo tiêu chuẩn về nghề của Tổng Cục Du lịch thì 1 nhân viên phục vụ nhà hàng, kỹ năng theo tiêu chuẩn TOIEC phải đạt được 525 điểm Đây cũng là tiêu chuẩn để hội nhập ASEAN mà chúng ta vừa ký năm 2015 Nhưng đa phần hiện nay cái chuẩn đầu ra của các trường của chúng ta đều thiết lập từ 500 điểm trở xuống Hay nói cách khác kỹ năng tiếng Anh của các sinh viên ra trường đều nằm dưới chuẩn để trở thành nhân viên của khách sạn 5 sao Chính vì thế các nhà tuyển dụng cho rằng hầu hết các sinh viên chuyên ngành du lịch khi được nhận vào làm việc đều phải mất thời gian và chi phí để đào tạo lại Điều đáng lo

là khi hội nhập cộng đồng kinh tế Asean nếu không nâng cao được chất lượng thì lao động ngành du lịch Việt Nam sẽ thất nghiệp ngay chính trên sân nhà vì không cạnh tranh được với đồng nghiệp đến từ các nước trong khu vực

Để nâng cao kỹ năng ngoại cho sinh viên Du lịch, Trường Cao đẳng Nghề

Đà Nẵng, đòi hỏi phải có các giải pháp toàn diện từ phía nhà trường, phía giảng viên và từ sinh viên

4.1 Đối với nhà trường

Cần phải có một chương trình giảng dạy ổn định, thống nhất xuyên suốt các bậc học do các chuyên gia đầu ngành biên soạn dựa trên những cơ sở khoa học nhất về dạy và học ngoại ngữ Chương trình cần giảm khối lượng kiến thức lý thuyết, tăng khối lượng thực hành và phải đáp ứng được yêu cầu về kiến thức chuyên môn của doanh nghiệp Cần dạy những kiến thức sinh viên và xã hội cần chứ không phải dạy cái gì sẵn có

Phương pháp dạy và học ngoại ngữ cần phải đổi mới nhiều hơn theo hướng nâng cao thực hành, tăng cường rèn luyện các kỹ năng giao tiếp Các phần mềm

hỗ trợ giảng dạy và ứng dụng kỹ thuật vào giảng dạy như bảng tương tác cũng là khuynh hướng phổ biến trong giảng dạy ngoại ngữ

Trong tiến trình đào tạo, các khối ngành nên xây dựng và triển khai chương trình dạy bằng ngoại ngữ một số môn chuyên ngành cơ bản trong chương trình học Để làm được việc này, giảng viên phụ trách môn chuyên ngành phải là người có kiến thức ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp bằng ngoại ngữ tốt Điều này đồng nghĩa với việc các khối ngành cần tuyển dụng những giảng viên từng là nghiên cứu sinh ở nước ngoài đồng thời cử giảng viên sang nước ngoài học để nâng cao trình độ

Để nâng cao toàn diện năng lực ngoại ngữ cho sinh viên, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp thì cơ sở đào tạo cần nâng cấp trang điện tử kiểm tra trực tuyến năng lực ngoại ngữ đã đi vào sử dụng mấy năm nay bằng cách ngoài các bài kiểm tra

có sẵn thì bổ sung thêm các tài liệu tham khảo và hơn hết là bổ sung thêm phần luyện nói Ở phần này, hệ thống sẽ có bài hướng dẫn cách phát âm chuẩn các phiên âm tiếng Anh Tức là ngoài cung cấp bảng IPA phiên âm tiếng Anh bao gồm phụ âm và nguyên âm với hướng dẫn ý thuyết cách đọc cùng ví dụ đi kèm thì còn có các tệp âm thanh đọc từng phiên âm để sinh viên có thể vừa hình dung cách phát âm theo hướng dẫn vừa nghe cách phát âm chuẩn để bắt chước

và luyện tập một cách đúng nhất Để sinh viên biết được bản thân đã phát âm chuẩn xác hay chưa, hệ thống cần thiết lập công cụ ghi âm giọng nói để sinh