LỜI NÓI ĐẦUGiáo dục đào tạo là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội, là quốc sách hàng đầu. Giáo dục đào tạo là điều kiện tiên quyết góp phần phát triển kinh tế, ổn định chính trị xã hội và góp phần nâng cao chỉ số phát triển con người. Giáo dục có tác động vô cùng to lớn trong việc xây dựng ý thức pháp quyền và ý thức đạo đức, xây dựng nền văn hoá, văn học nghệ thuật, góp phần cơ bản vào việc hình thành lối sống mới, nhân cách mới của toàn bộ xã hội. Đảng ta đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng con người và thế hệ thiết tha, gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường, xây dựng và bảo vệ tổ quốc; thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc là những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ”Giáo dục đào tạo được quan tâm, khẳng định trong Nghị Quyết số 29NQTW ngày 4 tháng 11 năm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã đề cập là: “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo,... bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế”.Mục tiêu tổng quát về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 29 NQTW (4112013) đó là: Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Vừa đảm bảo phát huy tốt nhất tiềm năng riêng của mỗi cá nhân; Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lí tốt; Có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lí, gắn với xây dựng xã hội học tập; Chuẩn hoá, hiện đại hoá, dân chủ hoá, xã hội hoá và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Tạo chuyển biến căn bản mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả, giáo dục đào tạo; Đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi phải có sự nỗ lực không ngừng của các cấp quản lý giáo dục, đặc biệt là của những người trực tiếp làm công tác giảng dạy và giáo dục học sinh.Tuy nhiên thực tế trong công tác giảng dạy, người giáo viên phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách. Đặc biệt là khi đưa ra những quyết định xử phạt đối với những học sinh vi phạm nội quy của trường; khi mà một bộ phận học sinh có những biểu hiện xuống cấp trong rèn luyện phẩm chất, đạo đức: hiện tượng học sinh vi phạm nội quy nhà trường, thiếu lễ phép với thầy cô, người lớn, có phản ứng tiêu cực trước sự nhắc nhở, khiển trách của thầy cô, nhà trường… diễn ra ngày càng phổ biến; Khi mà một số thầy cô trong thời điểm lên lớp chưa thực sự kìm chế tốt cảm xúc, chưa chú trọng gọt giũa lời ăn tiếng nói và khéo léo trong việc xử lý các vi phạm của học sinh; Khi mà một bộ phận không nhỏ phụ huynh học sinh nuông chiều, buông lỏng quản lý, thần tượng, tuyệt đối hóa con cái, thiếu sự hợp tác giáo dục với nhà trường và giáo viên, phản ứng một cách thái quá, quyết liệt với những biện pháp xử lý của giáo viên đối với con em mình.Vậy làm thế nào để giải quyết tốt các mâu thuẫn nảy sinh trong mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh học sinh khi không có sự đồng nhất, thông cảm và sẻ chia? Làm thế nào để giải quyết hài hòa các mâu thuẫn đó? Vì lý đó, tôi quyết định chọn tình huống Quản lý Nhà nước về Giáo dục “Giải quyết mâu thuẫn giữa giáo viên với phụ huynh học sinh từ việc xử phạt học sinh”. Đây là một trong nhiều tình huống đã từng xảy ra tại đơn vị mà tôi đang công tác.Tình huống được mô tả trong tiểu luận này là việc giải quyết hài hòa mâu thuẫn giữa giáo viên và phụ huynh học sinh khi phụ huynh học sinh không đồng tình và lên án việc xử lý vi phạm học sinh của giáo viên trong nhà trường. Việc giải quyết tình huống nêu ra trong tiểu luận kịp thời và đúng đắn sẽ góp phần thúc đẩy quá trình dạy và học, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý hành chính Nhà nước trên lĩnh vực giáo dục. Vì vậy, yêu cầu mọi công chức, viên chức trong nhà trường phải luôn rèn luyện phẩm chất đạo đức, nâng cao trình độ và năng lực chuyên môn nghiệp vụ để thực hành, phân tích vấn đề. Đồng thời xây dựng các phương án giải quyết cho phù hợp và tối ưu. Các phương án tổ chức thực hiện để tham mưu cho lãnh đạo xử lý và giải quyết tình huống trong phạm vi thẩm quyền và nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, với trình độ còn hạn chế, thời gian nghiên cứu không nhiều, tầm nhìn chưa được bao quát nên không tránh khỏi thiếu sót về nội dung cũng như hình thức. Rất mong nhận được sự quan tâm chỉ bảo của Quý thầy cô giáo Học việc Quản lý giáo dục góp ý kiến bổ sung để em có thể hoàn thiện, nâng cao kiến thức của mình phục vụ thiết thực cho công việc chuyên môn. Đồng thời có thể nắm bắt, học hỏi thêm nhiều kiến thức để vận dụng vào công việc thực tế của mình trong quá trình công tác.Xin trân trọng cảm ơn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TÌNH HUỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
“Giải quyết mâu thuẫn giữa giáo viên với phụ huynh
học sinh từ việc xử phạt học sinh”
Trang 2MỤC LỤC
Lời nói đầu 1
Phần I Nội dung tình huống 3
Phần II Phân tích tình huống: 6
1 Mục tiêu xử lý tình huống 6
2 Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý để xử lý tình huống 6
3 Phân tích diễn biến của tình huống 7
4 Nguyên nhân xảy ra tình huống 11
5 Hậu quả của tình huống 11
Phần III Xử lý tình huống 13
1 Xử lý tình huống 13
2 Đề xuất, phân tích các phương án xử lý tình huống 13
3 Lựa chọn phương án tối ưu 15
4 Lập kế hoạch pvà tổ chức thực hiện Phương án 2 16
Phần IV Kết luận và kiến nghị: 21
1 Kết luận 21
2 Kiến nghị 22
Tài liệu tham khảo 24
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Giáo dục đào tạo là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩy sự phát triểncủa xã hội, là quốc sách hàng đầu Giáo dục đào tạo là điều kiện tiên quyết gópphần phát triển kinh tế, ổn định chính trị xã hội và góp phần nâng cao chỉ sốphát triển con người Giáo dục có tác động vô cùng to lớn trong việc xây dựng ýthức pháp quyền và ý thức đạo đức, xây dựng nền văn hoá, văn học nghệ thuật,góp phần cơ bản vào việc hình thành lối sống mới, nhân cách mới của toàn bộ
xã hội Đảng ta đã chỉ rõ: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm
xây dựng con người và thế hệ thiết tha, gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường, xây dựng và bảo
vệ tổ quốc; thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giữ gìn
và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc là những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ”
Giáo dục đào tạo được quan tâm, khẳng định trong Nghị Quyết số 29-NQ/
TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã đề cập
là: “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế”.
Mục tiêu tổng quát về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theoNghị quyết số 29- NQ/TW (4/11/2013) đó là: Đào tạo con người Việt Nam pháttriển toàn diện, yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việchiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Vừa đảm bảo phát huytốt nhất tiềm năng riêng của mỗi cá nhân; Xây dựng nền giáo dục mở, thực học,thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lí tốt; Có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp
lí, gắn với xây dựng xã hội học tập; Chuẩn hoá, hiện đại hoá, dân chủ hoá, xãhội hoá và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; Giữ vững định hướng
xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Tạo chuyển biến căn bản mạnh mẽ về chấtlượng, hiệu quả, giáo dục đào tạo; Đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xâydựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Phấn đấu đến năm 2030,
Trang 4Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi phải có sự nỗ lực không ngừng của cáccấp quản lý giáo dục, đặc biệt là của những người trực tiếp làm công tác giảngdạy và giáo dục học sinh.
Tuy nhiên thực tế trong công tác giảng dạy, người giáo viên phải đối mặtvới muôn vàn khó khăn, thử thách Đặc biệt là khi đưa ra những quyết định xửphạt đối với những học sinh vi phạm nội quy của trường; khi mà một bộ phậnhọc sinh có những biểu hiện xuống cấp trong rèn luyện phẩm chất, đạo đức: hiệntượng học sinh vi phạm nội quy nhà trường, thiếu lễ phép với thầy cô, ngườilớn, có phản ứng tiêu cực trước sự nhắc nhở, khiển trách của thầy cô, nhàtrường… diễn ra ngày càng phổ biến; Khi mà một số thầy cô trong thời điểm lênlớp chưa thực sự kìm chế tốt cảm xúc, chưa chú trọng gọt giũa lời ăn tiếng nói
và khéo léo trong việc xử lý các vi phạm của học sinh; Khi mà một bộ phậnkhông nhỏ phụ huynh học sinh nuông chiều, buông lỏng quản lý, thần tượng,tuyệt đối hóa con cái, thiếu sự hợp tác giáo dục với nhà trường và giáo viên,phản ứng một cách thái quá, quyết liệt với những biện pháp xử lý của giáo viênđối với con em mình
Vậy làm thế nào để giải quyết tốt các mâu thuẫn nảy sinh trong mối quan
hệ giữa giáo viên và phụ huynh học sinh khi không có sự đồng nhất, thông cảm
và sẻ chia? Làm thế nào để giải quyết hài hòa các mâu thuẫn đó?
Vì lý đó, tôi quyết định chọn tình huống Quản lý Nhà nước về Giáo dục
“Giải quyết mâu thuẫn giữa giáo viên với phụ huynh học sinh từ việc xử
phạt học sinh” Đây là một trong nhiều tình huống đã từng xảy ra tại đơn vị mà
tôi đang công tác
Tình huống được mô tả trong tiểu luận này là việc giải quyết hài hòa mâuthuẫn giữa giáo viên và phụ huynh học sinh khi phụ huynh học sinh không đồngtình và lên án việc xử lý vi phạm học sinh của giáo viên trong nhà trường
Việc giải quyết tình huống nêu ra trong tiểu luận kịp thời và đúng đắn sẽgóp phần thúc đẩy quá trình dạy và học, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lýhành chính Nhà nước trên lĩnh vực giáo dục Vì vậy, yêu cầu mọi công chức,viên chức trong nhà trường phải luôn rèn luyện phẩm chất đạo đức, nâng caotrình độ và năng lực chuyên môn nghiệp vụ để thực hành, phân tích vấn đề
Trang 5Đồng thời xây dựng các phương án giải quyết cho phù hợp và tối ưu Cácphương án tổ chức thực hiện để tham mưu cho lãnh đạo xử lý và giải quyết tìnhhuống trong phạm vi thẩm quyền và nhiệm vụ được giao
Tuy nhiên, với trình độ còn hạn chế, thời gian nghiên cứu không nhiều,tầm nhìn chưa được bao quát nên không tránh khỏi thiếu sót về nội dung cũngnhư hình thức Rất mong nhận được sự quan tâm chỉ bảo của Quý thầy cô giáoHọc việc Quản lý giáo dục góp ý kiến bổ sung để em có thể hoàn thiện, nângcao kiến thức của mình phục vụ thiết thực cho công việc chuyên môn Đồng thời
có thể nắm bắt, học hỏi thêm nhiều kiến thức để vận dụng vào công việc thực tếcủa mình trong quá trình công tác
Xin trân trọng cảm ơn!
Bảo Lộc, ngày 26 tháng 8 năm 2020
Người thực hiện
Trang 6PHẦN I: NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
Tình huống mà tôi kể ra đây là có thật tại ngôi trường mà tôi đang công tác:Trường THPT T, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng
Tôi còn nhớ, sau buổi họp liên tịch của nhà trường vào chiều thứ 2, đầutháng 3 năm 2018 Mẹ của em học sinh tên Trần Hoàng A (sau đây gọi tắt là emA) học lớp 11A3 là Trương Nguyễn Ánh N (sau đây gọi tắt là chị N) đến trường,xông thẳng vào phòng của Hiệu trưởng nhà trường trình đơn khiếu nại Đồngthời la lối và có những lời lẽ không hay đối với thầy Nguyễn Ngọc S (Giáo viêndạy môn Giáo dục thể chất lớp 11A3) chị N yêu cầu Hiệu trưởng nhà trường giảiquyết Chị N khiếu nại thầy Nguyễn Ngọc S (sau đây gọi tắt là thầy S) đã dùngthước đánh con chị khi con chị thực hiện sai động tác mà cô giáo yêu cầu vàdùng lời lẽ nặng nề, xúc phạm la mắng, chỉ chiết con chị Sự việc đã làm làmảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tinh thần của con chị Chị đã phải chocon đi Bệnh viện II Lâm Đồng chụp phim, giám định sức khỏe - tốn kém tiềncủa và thời gian của gia đình Chị N đề nghị Hiệu trưởng phải kiểm điểm và xử
lý kỷ luật thầy S vì cách xử phạt con chị như vậy là không đúng, xúc phạm vàtrù úm con chị làm con chị tổn thương về sức khỏe và tinh thần Yêu cầu thầy Sphải có lời lẽ xin lỗi và bồi thường cho gia đình Đồng thời ra điều kiện nếukhông xử lý kỷ luật thầy S, chị N sẽ gửi đơn lên Sở GD-ĐT và cho đăng báo.Nhận thấy sự việc có tính phức tạp từ phía gia đình phụ huynh học sinh Vìvậy Hiệu trưởng nhà trường đã bình tĩnh, khéo léo mời chị N ngồi uống nước,nhận đơn của gia đình và yêu cầu chị N bình tĩnh trao đổi chậm rãi, chính xác lạitoàn bộ sự việc xảy ra với Hiệu trưởng Đồng thời lúc này cho Bí thư Đoàntrường – trưởng Ban Thi đua học sinh, mời em A xuống phòng Thi đua viết bảntường trình và trình bày lại toàn bộ sự việc để Bí thư Đoàn trường – trưởng Banthi đua học sinh nắm bắt vấn đề, báo cáo lại cho Hiệu trưởng Sau khi tìm hiểu
sơ bộ vụ việc do chị N cung cấp, Hiệu trưởng hứa sẽ tìm hiểu thêm vụ việc và
xử lý thấu tình đạt lý sự cố đã xảy ra đối với giáo viên Hiệu trưởng cũng đềnghị chị N phối hợp với giáo viên và nhà trường để giáo dục, giúp đỡ thêm họcsinh Trước cách ứng xử linh hoạt và thiện chí của Hiệu trưởng trường THPT Tchị N bớt giận và ra về
Trang 7Ngay sau khi phụ huynh học sinh ra về, Hiệu trưởng đã mời Chủ tịch Côngđoàn nhà trường; giáo viên chủ nhiệm lớp 11A3 và thầy S lại văn phòng để tìmhiểu vụ việc Truyền đạt lại với thầy S về sự việc mà gia đình chị N vừa đề xuấtvới Hiệu trưởng và những yêu cầu đối với thầy S Qua trao đổi, thầy S xác nhận
là do em A thường xuyên thiếu tập trung trọng giờ học, động tác không thực
hiện đúng yêu cầu của giáo viên, hay khều một số bạn trong lớp cười cợt, nóichuyện trong giờ học Hơn nữa khi được giáo viên yêu cầu thực hiện lại cácđộng tác đã được hướng dẫn và cho thời gan luyện tập em A đã không thực hiệnyêu cầu mà giáo viên giao cho, có thái độ không hợp tác nên thầy S bức xúc,nổi cáu dùng luôn thước kẻ đang cầm trên tay đánh học sinh một cái vào mông
và la mắng, khiển trách em A về tinh thần, thái độ, ý thức học tập Sau buổi học
em A về nhà và báo với mẹ về sự việc nêu trên
Sự việc phức tạp ở chỗ gia đình chị N cho rằng thầy S đã dùng thước gõvào đầu con chị và dùng lời lẽ hết sức nặng nề, đay nghiến, xúc phạm làm ảnhhưởng tới sức khỏe và tinh thần của con chị còn thầy S thì không công nhậnrằng mình gõ vào đầu học sinh mà đánh vào mông học sinh 1 cái trước lớp và côcũng chỉ la mắng, dạy dỗ, nhắc nhở thái độ học của các em Hiệu trưởng phântích ngắn gọn và kết luận việc thầy S xử lý tình huống như vậy là chưa đúng vớicác quy định của ngành Giáo dục Thầy S đã xâm phạm tới thân thể của học sinh
và yêu cầu Thầy S viết tường trình trình bày lại vụ việc và nhận khuyết điểm(nếu có) Đồng thời phối hợp với nhà trường gặp gỡ trực tiếp gia đình phụhuynh học sinh cùng giải quyết mâu thuẫn không để tình hình trở nên phức tạp.Động viên giáo viên chủ động liên lạc với phụ huynh học sinh tháo gỡ mâuthuẫn và tiếp tục xin lỗi gia đình để làm dịu bức xúc của gia đình học sinh
Như vậy, Nhà trường phải sớm giải quyết vấn đề trên để chị N không trởlại trường la lối làm mất uy tín giáo viên và Nhà trường, không phát tán đơn thưkiện cáo vượt cấp Mặt khác sớm giải quyết vụ việc để thầy S yên tâm công tácđồng thời để em A yên tâm học tập
Trang 8PHẦN II: PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1 Mục tiêu xử lý tình huống
Qua thu thập thông tin, nhận dạng vấn đề, Ban Giám Hiệu, Chủ tịch Côngđoàn, Bí thư Đoàn trường và giáo viên chủ nhiệm thống nhất phải giải quyếtmâu thuẫn đã phát sinh (mâu thuẫn giữa giáo viên dạy Giáo dục thể chất và họcsinh, mâu thuẫn giữa giáo viên dạy Giáo dục thể chất và chị N, không để chị Nđến trường la lối và có những lời lẽ thiếu tế nhị với giáo viên làm mất uy tíngiáo viên và nhà trường, ảnh hưởng đến tính trang nghiêm của nhà trường Bêncạnh đó phải làm cho giáo viên thấy được sai sót trong cách xử phạt, phê bìnhhọc sinh và tìm cách khắc phục Đồng thời yêu cầu giáo viên chủ nhiệm có biệnpháp giáo dục đối với học sinh A và những em lớp 11A3 không chuyên cần họctập Mục tiêu tốt nhất cần đạt chủ yếu là hòa giải, để các bên liên quan nhận rathiếu sót, có hướng khắc phục để công tác, giảng dạy và học tập tốt hơn Nếukhông đạt được mục tiêu này mới tiến hành xem xét kỷ luật, kiểm điểm
2 Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý để xử lý tình huống.
Nói đến mâu thuẫn là nói đến tình trạng xung đột, đối chọi trực tiếp với nhau; là tình trạng trái ngược nhau, phủ định nhau về một mặt nào đó; là tình trạng hai mặt đối lập phát triển theo chiều trái ngược nhau ở bên trong
sự vật, làm cho sự vật biến đổi, phát triển Mâu thuẫn, theo triết học Mác, dùng để chỉ mối liên hệ thống nhất, đấu tranh và chuyển hóa giữa các mặt đối
lập của mỗi sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau; nhân
tố tạo thành mâu thuẫn là mặt đối lập Trong đời sống xã hội, mâu thuẫn làm cho
các mối quan hệ trở nên căng cứng, đông đặc, làm cho không khí ngột ngạt.Chính vì vậy, giải quyết các mâu thuẫn là vấn đề cần thiết để cải thiện mối quan
hệ giữa sự vật với sự vật đặc biệt là mối quan hệ giữa con người với con ngườiđem đến một đới sống hòa hợp, thân thiện, tạo tiền đề cho sự phát triển xã hộitheo xu hướng tích cực
Trong xã hội, có rất nhiều mối quan hệ được thiết lập, có những mối quan
hệ mang ý nghĩa cao đẹp: thầy trò, bạn bè, đồng nghiệp,… Đặc biệt có mối quan
hệ không thể không kể đến chính là mối quan hệ giữa giáo viên và cha mẹ họcsinh Đây là mối quan hệ mật thiết và không thể thiếu được bởi giáo dục tư
Trang 9tưởng chính trị, tác phong cho học sinh không chỉ là công tác của giáo viên màcòn là trách nhiệm của toàn xã hội đối với thế hệ trẻ Việc hình thành nhân cáchcho các thế hệ tiếp theo không thể thiếu vai trò của cha mẹ học sinh, vì ngoàinhững giờ lên lớp thì các em ở trong sự kiểm soát của gia đình và xã hội Mộtkhi, mối quan hệ giữa giáo viên và cha mẹ học sinh rạng vỡ, thì sẽ ảnh hưởngnghiêm trọng chất lượng giáo dục nói chung và đến học sinh nói riêng Giảiquyết các mâu thuẫn, các khúc mắc giữa cha mẹ học sinh và giáo viên là ưu tiênquan trọng trong nhà trường Nhưng điều quan trọng là trong mối quan hệ nàyngười giáo viên cần khéo léo, linh hoạt tránh các mâu thuẫn có thể xảy ra hướngtới việc giáo dục nên những con người toàn diện.
Hơn nữa, Luật Giáo dục 2015 có quy định rất rõ tại điều 72, Nhà giáo cónhững nhiệm vụ sau đây: Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáodục, thực hiện đầy đủ và có chất lượng chương trình giáo dục; Gương mẫu thựchiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà trường; Giữgìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của người học,đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của ngườihọc; Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độchính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gươngtốt cho người học;
Quyết định số 16 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 4 năm 2008 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc quy định đạo đức Nhà giáo: Điều 4 nêu
Nhà giáo phải “Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương
tâm nhà giáo; có tinh thần đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác; có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng đối xử hoà nhã với người học, đồng nghiệp; sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng”
3 Phân tích diễn biến của tình huống
Vụ việc diễn ra đã chứa đựng vi phạm từ phía giáo viên dạy Giáo dục thểchất với phụ huynh học sinh Mâu thuẫn có thể tăng thêm nếu giải quyết tìnhhuống không khẩn trương và triệt để
Trang 10Qua tìm hiểu, Hiệu trưởng nhà trường được biết vợ chồng chị N có điềukiện kinh tế khá giả, A là con một trong gia đình, hơn nữa chồng chị N làm ăn
xa thường xuyên vắng nhà ít có thời gian bên gia đình, chị N rất nuông chiềucon Thầy S cũng có hoàn cảnh đặc biệt, luống tuổi vẫn chưa có vợ, ở một mình,
xa gia đình, tính tình trực tính, nóng nảy, hay nói nên khó kìm chế cảm xúc Bảnthân em A là học sinh học khá nhưng ngang bướng, ương ngạnh, có biểu hiệnxem thường các môn học được coi là môn “phụ”, trong giờ học thì hay khều bạncười đùa, tinh thần thái độ học tập, rèn luyện thiếu nghiêm túc – học sinh chưangoan
Trước việc này Hiệu trưởng trao đổi với Chủ tịch công đoàn, Bí thư Đoàntrường và giáo viên chủ nhiệm thống nhất nhận định:
Cách xử phạt học sinh của Thầy S là không đúng, dựa vào các căn cứ sauđây:
+ Theo Điều 75, Luật Giáo dục năm 2005 có quy định các hành vi Nhà
giáo không được làm, có nêu Nhà giáo không được có các hành vi sau đây “Xúc
phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể của người học…”
+ Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 được Quốc hộiNước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 5 thông quangày 15/6/2004, quy định 10 nhóm hành vi bị nghiêm cấm trong đó có cấm :Hành hạ, ngược đãi, làm nhục… trẻ em
+ Quyết định số 16 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 4 năm 2008 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc quy định đạo đức Nhà giáo: Điều 4 có
nêu Nhà giáo phải “Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự,
lương tâm nhà giáo; có tinh thần đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác; có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, đối xử hoà nhã với người học, đồng nghiệp; sẵn sàng giúp đỡ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng”.
Điều 6 của Quyết định này cũng nêu: “Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn
để thực hiện hành vi trái pháp luật, quy chế, quy định; không gây khó khăn, phiền hà đối với người học và nhân dân… Không trù dập, chèn ép và có thái độ
Trang 11thiên vị, phân biệt đối xử, thành kiến người học, Không xâm phạm thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người học, đồng nghiệp, người khác”.
+ Mặt khác, Điều lệ trường Trung học (Ban hành kèm theo Thông tư số:12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo),
Điều 42 có nêu: “Học sinh vi phạm khuyết điểm trong quá trình học tập, rèn
luyện có thể được khuyên răn hoặc xử lý kỉ luật theo các hình thức sau đây: a) Phê bình trước lớp, trước trường;
b) Khiển trách và thông báo với gia đình;
c) Cảnh cáo ghi học bạ;
d) Buộc thôi học có thời hạn.
Như vậy, văn bản hiện hành của nước ta về xử lý học sinh vi phạm nội quy,quy chế học tập chưa có quy định cách xử phạt như thầy S đã áp dụng Nhiềunước trên thế giới cũng nghiêm cấm xử phạt xúc phạm thân thể, tinh thần họcsinh Rõ ràng thầy S đã vi phạm các quy định hiện hành của Nhà nước về xửphạt học sinh
Thầy S chưa hiểu rõ 5 quy tắc giáo dục học sinh “chưa ngoan” là các quy
tắc:
1 Quy tắc 2H (Hiểu rõ – Hợp tác)
2 Quy tắc 2Q (Quan tâm – Quan sát)
3 Quy tắc 2N (Nghiêm khắc – Ngọt dịu)
4 Quy tắc 2Đ (Động viên – Định hướng)
5 Quy tắc 2T (Tâm huyết – Trách nhiệm)
Với những quy tắc đã nêu trên đây chúng ta hy vọng rằng công tác giáo dụchọc sinh “chưa ngoan” sẽ có những bước chuyển biến mới Tuy nhiên việc giáodục nhân cách cho học sinh không thể thành công trong một sớm một chiều, bởigiáo dục là cả một quá trình và không thể chỉ thực hiện bởi giáo viên chủ nhiệm,BGH và các tổ chức đoàn thể trong trường Chính vì vậy chỉ có sự gắn kết củacác bậc phụ huynh, các tổ chức xã hội cùng quan tâm ủng hộ nhà trường vàtham gia công tác giáo dục học sinh “chưa ngoan” mới có thể tin tưởng đạt đượckết quả tích cực và bền vững
Trang 12Chính tâm huyết và trách nhiệm sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm có đượcnăng lực “cảm hóa” học sinh nói chung, học sinh “chưa ngoan” nói riêng Đó lànăng lực gây ảnh hưởng trực tiếp của mình đến với học sinh về mặt tình cảm và
ý chí Tâm huyết và trách nhiệm nằm trong nhân cách của người thầy Giáo viênchủ nhiệm phải dùng nhân cách của mình để tác động vào học sinh, giáo dục các
em nên người Đây chính là dùng nhân cách để giáo dục nhân cách là vậy
Có thể nói rằng chỉ có người giáo viên nào luôn ý thức sẽ cống hiến cảcuộc đời mình cho sự nghiệp đào tạo và giáo dục thế hệ trẻ, lấy việc hy sinhphấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đào tạo con người làm hạnh phúc cao cả của đờimình thì mới có thể thực hiện được chức năng “người kỹ sư tâm hồn” một cáchxứng đáng
Về mặt quan điểm của nhiều Nhà Giáo dục: kỷ luật tích cực là không bạolực
Theo PGS-TS Nguyễn Dục Quang (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam)phân tích: “Lâu nay, “kỷ luật” khiến người ta liên tưởng đến “hình phạt”, nhữnglời quở trách nặng nề, thậm chí là những trận đòn roi vì còn nặng quan niệm
“thương cho roi cho vọt” Thường khi nói đến kỷ luật là người ta nghĩ tới nhữngcái xấu là tiêu cực, cần phải có những biện pháp trừng phạt thích đáng”
PGS-TS Nguyễn Dục Quang cho rằng kỷ luật tích cực là phi bạo lực về cảthể xác lẫn tinh thần, là một quá trình thường xuyên, liên tục và nhất quán, thôngqua đó khuyến khích khả năng tư duy, lựa chọn của trẻ Từ đó hình thành cho trẻnhững hành động đúng đắn, phù hợp Đối nghịch với kỷ luật tích cực là kỷ luậttiêu cực, sử dụng hình phạt bằng trừng phạt thân thể như đánh, bạt tai… trừngphạt tinh thần như chửi mắng, sỉ nhục, lăng mạ, bêu rếu… những cách này ảnhhưởng tiêu cực tới trẻ, ảnh hưởng lâu dài với trẻ
Đồng quan điểm, bà Tạ Thúy Hạnh (Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thụy Điển)phản đối việc trừng phạt học sinh bằng hình thức đuổi học vì biện pháp này thểhiện sự bất lực của nhà giáo dục Vô tình chúng ta “đẩy” ra ngoài xã hội những
“sản phẩm kém chất lượng” vì đó chính là “mầm mống” của các hiện tượng tiêucực gây rối loạn trật tự xã hội Quan điểm giáo dục kỷ luật tích cực, việc mắc lỗicủa học sinh được coi như lỗi tự nhiên của quá trình học tập và phát triển
Trang 13Nhiệm vụ quan trọng của nhà giáo dục là làm thế nào để học sinh nhận thứcđược bản thân, tự kiểm soát hành vi, thái độ Khi học sinh mắc lỗi, thầy cô giáophải là người bạn, người anh, người chị, người mẹ, người cha - chỉ cho các emnhận ra lỗi của mình để tự điều chỉnh Ngược lại, sự trừng phạt về thân thể haytinh thần đều không phải là giáo dục kỷ luật tích cực Trừng phạt làm đánh mất
sự tự tin của học sinh, suy giảm ý thức kỷ luật và khiến cho học sinh khôngthích, thậm chí căm ghét thầy cô giáo, trường học Trừng phạt về thân thể vàviệc làm mất danh dự của học sinh có thể để lại những vết sẹo trong tâm hồn các
em, khiến các em luôn có thái độ thù địch”
Về phía phụ huynh học sinh (chị N) xử sự như vậy là không đúng, quánóng nảy và xúc phạm đến giáo viên, thiếu thiện chí trong việc phối hợp vớigiáo viên trong giáo dục học sinh, bênh con quá mức, chưa tìm hiểu rõ vụ việc
đã phản ứng thái quá
4 Nguyên nhân xảy ra tình huống
- Nguyên nhân khách quan
Các văn bản, quy định của Bộ Giáo dục về xử lý học sinh vi phạm nội quy,quy chế chưa rõ ràng - thiếu tính thực tế, vì vậy giáo viên khó khó áp dụng
- Nguyên nhân chủ quan
Công tác kiểm tra, giám sát, nhắc nhở, giáo dục của BGH, các tổ chức đoànthể đối với giáo viên còn chưa kịp thời, sâu sát
Sự kém hiểu biết của phụ huynh học sinh và giáo viên về các quy định củapháp luật, của ngành Giáo dục đối với việc giáo dục và xử phạt học sinh
Sự thiếu kiềm chế, thiếu tôn trọng, thiếu cẩn trọng của cha mẹ học sinh vàgiáo viên trước sự việc
5 Hậu quả của tình huống
Tình huống xảy ra, tuy chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng nhưng đã làmphát sinh mâu thuẫn giữa giáo viên với học sinh, giữa giáo viên với phụ huynhhọc sinh, làm mất uy tín của nhà trường, mất uy tín của giáo viên, giảm sút lòngtin của nhân dân, gây bất bình trong nhân dân và ảnh hưởng đến kỷ cương nhàtrường
