tiểu luận tổ chức ngành báo cáo về thị trường sản xuất gang thép

Nhận thấy được tầm quan trong của nguyên vật luyện thép và các sản phẩm làm từ thép, sắt, gang hầu hết các quốc gia đều có những chính sách để phát triển ngành thép.. Ghi n

1 CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ THUYẾT 4

1.1 Tổng quan về ngành sắt thép Việt Nam 4

1.2 Lý thuyết về các chỉ số đo lường 5

1.2.1 Chỉ số HHI 5

1.2.2 Tỷ lệ tập trung hóa ( CRm) 5

1.2.3 Chỉ số vòng quay tổng tài sản 5

1.2.4 Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS ) 6

1.2.5 Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ( ROA) 6

2CHƯƠNG II NỘI DUNG 7

2.1 Cách xử lý số liệu 7

2.2 Kết quả đo lường chỉ số tập trung HHI và CRm 7

2.2.1 Các bước tính toán chỉ số HHI và CRm 7

2.2.2 Kết quả tính toán và ý nghĩ các chỉ số đo mức tập trung doanh nghiệp sản xuất sắt thép 7

2.3 Khoa học công nghệ 8

2.3.1 Cách tính toán 8

2.3.2 Kết quả tính toán và ý nghĩa của các chỉ số: 8

2.4 Hiệu quả hoạt động của ngành 9

2.4.1 Chỉ số vòng quay tổng tài sản Asset Turnover Ratio (ATR) 9

2.4.2 Tỷ suất lợi nhuận doanh thu thuần (ROS) và Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) 10

3 CHƯƠNG III KẾT LUẬN 11

3.1 Tổng kết chung về ngành sắt thép Việt Nam: những thuận lợi và khó

khăn trong việc phát triển ngành 11

3.1.1 Mức độ cạnh tranh của ngành sắt thép Việt Nam 11

3.1.2 Những thuận lợi và triển vọng phát triển ngành sắt thép Việt Nam 12

3.1.3 Những khó khăn đối với ngành sắt thép Việt Nam 13

3.2 Một số khuyến nghị 14

3.2.1 Các khuyến nghị vĩ mô 14

3.2.2 Các khuyến nghị vi mô 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

1 CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.1 Tổng quan về ngành sắt thép Việt Nam

Sựa ra đời của ngành sắt thép là đóng góp quan trọng cho thế giới cũng như là Việt Nam Nhận thấy được tầm quan trong của nguyên vật luyện thép và các sản phẩm làm từ thép, sắt, gang hầu hết các quốc gia đều có những chính sách để phát triển ngành thép Với Việt Nam việc công nghiệp hóa hiện đại hóa cũng đã đưa ngành thép trở thành một ngành chủ lực giúp phát triển kinh tế nước nhà Nhờ đến tính lợi thế so sánh về nhân công cũng như vị trí đia lý thì đó là những yếu tố giúp cho Việt Nam đạt được những thành công trong việc phát triển thành thép

Ngành thép Việt Nam được manh nha từ đầu những năm 60 thế kỷ XX với mẻ gang đầu tiên tại khu liên hiệp gang thép Thái Nguyên do Trung Quốc tài trợ Từ thời điểm đó đến năm 1989 sản lượng sản xuất thép chỉ từ 40.000-85.000 tấn/năm Từ giai đoạn bắt đầu thời kỳ đổi mới từ 1989-1995 sản lượng sản xuất thép của nước ta là 100.00 tấn/năm Đánh dấu sự phát triển vượt bậc của ngành thép Việt Nam là sự ra đời của công ty Thép Việt Nam vào năm 1990 Tính đến năm 2000 sản lượng thép đạt 1.57 triệu tấn/năm Cũng từ mốc thời gian này, chính phủ Việt Nam đã có những chính sách mở cửa thu hút nhiều dự án đầu từ phía đối tác nước ngoài, thúc đẩy sự phát triển của ngành thép Việt Nam và mở ra những cơ hội mới Ngành thép Việt Nam đã đề ra năm 2005 ngành thép đạt sản lượng sản xuất 1.2-1.4 tấn phôi thép; 2.5-3.0 tấn thép cán các loại; 0.6 triệu tấn sản phấm thép gia công sau cán Kế hoạch năm 2010 ngành Thép đạt sản lượng sản xuất 1.8 triệu tấn phôi thép; 4.5-5.0 triệu tấn thép các loại và 1.2-1.5 triệu tấn sản phẩm thép gia công sau cán Ghi nhận cho sự phát triển mạnh mẽ của ngành Thép Việt Nam đó là việc thành lập các nhà máy Thép có công suất rất lớn như Nhà máy liên hợp Thép Formasa- Sunco tại Vũng Áng( Hà Tĩnh) công suất 15 triệu tấn/năm và Tycoon- E.Untied tại Dung Quất( Quảng Ngãi) công suất là 3 triệu tấn/ năm Ngành Thép của Việt Nam luôn là mũi ngành chủ chốt trong việc tăng trưởng của nền kinh tế nhưng song song vẫn còn nhiều khó khăn và cần sự

hỗ trợ về mọi mặt của chính phủ nhà nước Việt Nam

1.2 Lý thuyết về các chỉ số đo lường

1.2.1 Chỉ số HHI

Chỉ số Hirschman Herfindahl được sử dụng để đo lường quy mô doanh nghiệp trong

nghiệp trong ngành và thường được tính bằng tổng bình phương thị phần các doanh nghiệp và có giá trị từ 0 đến 10000

HHI=∑

i=1

n

S i2

Trong đó

Si là các mức thị phần,tỷ lệ sản lượng sản xuất hay sản lượng bán hoặc chỉ số khác đo lường hoạt động kinh doanh như doanh thu, công suất, mà mỗi doanh nghiệp chiếm lĩnh trên thị trường

N là tổng số doanh nghiệp tham gia thị trường

Khi tất cả các doanh nghiệp trong ngành đều có thị phần bằng nhau thì HHi = 1/ N*10000

Theo thông lệ quốc tế, các cơ quan quản lý cạnh tranh thường phân loại các thị trường theo cơ sở

HHI < 1000: Thị trường không mang tính tập trung

1000≤ HHI ≤ 1800: Thị trường tập trung ở mức độ vừa phải

HHI > 1800: Thị trường tập trung ở mức độ cao

1.2.2 Tỷ lệ tập trung hóa ( CRm)

CRm đo mức độ tập trung hóa của ngành, xác định bao nhiêu doanh nghiệp tập trung tương ứng với tỷ lệ phần trăm nhất định theo công thức

CR m=∑

i=1

m

S i

Trong đó Si là tổng thị phần của doanh nghiệp i

Tỷ lệ tập trung này càng tiệm cận bằng 1 thì độ tập trung ngành càng cao

Tỷ lệ tập trung này càng tiệm cận bằng 0 thì độ tập trung của ngành càng thấp

1.2.3 Chỉ số vòng quay tổng tài sản

Chỉ số này cho giúp đánh giá hiệu quả sử dụng của toàn bộ tài sản của doanh nghiệp, cho thấy 1 dồng tài sản tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh sẽ tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu

Công thức TTS = Tổngtài sảnbìnhquân Doanh thuthuần

Chỉ số này càng cao cho thấy hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp càng cao và ngược lại

1.2.4 Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS )

ROS cho biết với một đồng doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ sẽ tạo

ra bao nhiêu đồng lợi nhuận

Công thức ROS = Lợi nhuận sauthuế Doanhthuthuần

Tỷ suất lợi nhuận càng lớn thì hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp càng cao

1.2.5 Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ( ROA)

ROA thể hiện tính hiệu quả của quá trình tổ chức, quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Cứ một đồng tài sản được sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh thì tạo ra được bao nhiêu lợi nhuận

Công thức ROA = Lợi nhuậnsauthuế Tổng tài sản

2 CHƯƠNG II NỘI DUNG

2.1 Cách xử lý số liệu

Quá trình lọc và tính toán thông qua bảng dữ liệu 2010 để có được các chỉ số mức tập trung (HHI) của ngành sản xuất sắt thép Việt Nam được tiến hành như sau:

Bước 1: Sử dụng bảng số liệu data 2010, mở STATA chọn file-> open-> so-lieu-thuc-hanh.dta, chọn lệnh edit vào ô command

Bước 2: Sử dụng lệnh" keep madn ma_thue ma_thue2 lhdn von_nn tennganhkd nganh_kd kqkd1 kqkd9 kqkd14 kqkd19 kqkd14 ts11 ts12 cpnc11 ld11 ld13" lọc ra các biến " mã doanh nghiệp, mã thuế, mã thuế2, loại hình doanh nghiệp, vốn nhà nước, tên ngành kinh doanh, ngành kinh doanh, doanh thu bán hàng, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác, lợi nhuận ròng, doanh thu thuần, tổng tài sản bình quân từ 1/1/2010, tài sản bình quân tới 31.12.2010, chi phí nghiên cứu, số lao động trong ngành trong năm

Bước 3: Lọc của ngành sản suất sắt với mã 24100, thao tác vào ô command trong stata: "keep if nganh_kd==24100"

Bước 4: Sao chép số liệu đã lọc vào excel và tiến hành tính

2.2 Kết quả đo lường chỉ số tập trung HHI và CRm

2.2.1 Các bước tính toán chỉ số HHI và CRm

Bước 1: tạo cột KQKD để tính tổng kqkd từng doanh nghiệp

KQKD=kqkd1+kqkd14+kqkd9

Bước 2: Tính tổng KQKD của cột KQKD bằng hàm SUM

Bước 3: Dùng lệnh Filter để lọc KQKD từ lớn tới nhỏ

Bước 4: Tính Si= KQKD/tổng KQKD

Bước 5: tính HHI qua hàm SUMSQ có dạng SUMSQ=S1+S2 +

Tính chỉ số CRm với CR4 là ∑

i=1

4

Si với 4 doanh nghiệp sản xuất thị phần cao nhất

2.2.2 Kết quả tính toán và ý nghĩ các chỉ số đo mức tập trung doanh nghiệp sản xuất sắt thép

Bảng 1: Kết quả chỉ số HHI và CR4

nghiệp

Từ đó ta có nhận xét:

Qua bảng số liệu, có thể thấy ngành sản xuất sắt thép ở Việt nam có mức độ tập trung cao, trong năm 2010 chỉ số HHI của ngành là 1837.39>1800 nên thị trường có sự cao giữa các doanh nghiệp Nguyên nhân là vì số công ty tương đối thấp nên tỷ lệ tập trung sản xuất tập trung, chuyên môn hóa sản xuất cao Theo báo cáo của công ty VietStock Sắt thép xuất khẩu tăng từ 302 triệu USD lên 909 triệu USD Theo nguồn khác từ VNDirect, ngành xây dựng năm 2010 có mức tăng trưởng tăng cao so với năm 2009 nên thôi thúc việc sản xuất trong nước Phó Chủ tịch VSA( Hiệp hội thép) Nguyễn Tiến Nghi cho rằng, việc các DN trong nước tăng lượng sắt thép xuất khẩu do các nước bỏ cơ chế hỗ trợ xuất khẩu cho các

DN nước sở tại sau khi thoát khỏi suy thoái kinh tế nên sản phẩm sắt thép Việt Nam có cơ

hội cạnh tranh do giá bán hợp lý

Chỉ số CR4: Ta thấy chỉ số CR4 thể hiện tổng thị phần của 4 công ty có thị phần cao

nhất, chỉ số này ở ngành là 0.770079 cho thấy tỷ lệ tập trung của 4 công ty ở ngành này ở

mức cao Nguyên nhân là số lượng công ty ít nên sản xuất thường với sản lượng lớn nên chỉ

số này sẽ có xu hướng gia tăng khi đây là ngành công nghiệp nặng, khó có thể sản xuất nhỏ

lẻ

Trong năm 2010 ngành công nghiệp sản xuất sắt thép ghi nhận sự tăng trưởng vượt

bậc so với các năm trước, Theo số liệu được cung cấp bởi trang Viet Nam Report(VNR)

Top 500, top 4 doanh nghiệp sản xuất sắt thép lớn nhất cả nước vào năm 2010 gồm có :

Công ty cố phần tập đoàn Hòa Phát

Công ty TNHH POSCO Việt Nam

Công ty CP Thép POMINA

Công ty CP gang thép Thái Nguyên

2.3 Khoa học công nghệ

Khoa học công nghệ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát

triển của nhiều ngành Hàm lượng khoa học công nghệ giữa các ngành khác nhau là khác

nhau: Có những ngành có yêu cầu hàm lượng đầu tư vốn vào công nghệ cao, có những

ngành có yêu cầu lượng lao động cao

Để tìm hiểu về hàm lượng khoa học công nghệ của toàn ngành ta chọn quan sát

haibiến:

Biến thể hiện vốn: tổng chi phí cho nghiên cứu khoa học công nghệ trong năm của

doanh nghiệp - “cpnc11”

Biến thể hiện lao động: tổng số lao động theo thời điểm : “ld11” (01/01/2010) và

“ld13” (31/12/2010)

2.3.1 Cách tính toán

Bước 1: Dùng lệch SUM để tính tổng cột “cpnc11”, “ld11” và “ld13”

Bước 2:

Tỷlệ tăng laođộng trong năm2010 củangành=( Tổnglao động thời điểm31/12/2010 Tổnglao động thờiđiểm 01/01/2010 −1).100 %

2.3.2 Kết quả tính toán và ý nghĩa của các chỉ số:

Từ bộ số liệu được cung cấp và những kiến thức đã học, ta tính toán được kết quả

như sau:

Bảng 2: kết quả về lao động của ngành

Tổng chi phí

nghiên cứu

KHCN

Tổng lao đ ng thờiộ

điểm 01/01/2010 (người)

Tổng lao đ ng thờiộ

điểm 31/12/2010 (người)

Tỷ l tăng lao đ ngệ ộ

của ngành (năm 2010) (%)

0 969 1440 48.60681115 Nhận xét

Qua bảng kết quả trên, ta có thể thấy chi phí nghiên cứu cho khoa học công nghệ của ngành sản xuất sắt gang thép bằng 0 Vì không có hàm lượng nghiên cứu Khoa học Công nghệ nên không có lợi thế về Khoa học Công nghệ giữa các doanh nghiệp Vì được tiếp cận với Công nghệ như nhau, cấu trúc chi phí của các doanh nghiệp trong cùng ngành này là gần giống nhau Các doanh nghiệp có những điều kiện còn lại tương tự nhau có thể nói là cạnh tranh công bằng

Qua bảng số liệu ta đã cho có số lượng các doanh nghiệp trong ngành (được khảo sát) là 30 doanh nghiệp Tổng lao động theo thời điểm của toàn ngành: tại thời điểm 01/01/2010 là 969, tại thời điểm 31/12/2010 là 1440 ( Tỷ lệ tăng lao động của ngành trong năm là 48.6% ) Từ đó có thể thấy ngành sản xuất sắt gang thép là ngành có nhu cầu cao về lao động và nhu cầu lao động tăng nhanh chóng

2.4 Hiệu quả hoạt động của ngành

Để xác định hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp hay một ngành, người ta thường thông qua việc tính toán 4 nhóm chỉ số:

Nhóm chỉ số phản ánh khả năng thanh toán

Nhóm chỉ số phản ánh khả năng hoạt động

Nhóm chỉ số phản ánh khả năng gặp rủi ro

Nhóm chỉ số phản ánh khả năng sinh lời

Trong bài tiểu luận này, chúng ta sẽ chỉ phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp dựa vào nhóm chỉ số phản ánh khả năng hoạt động và nhóm chỉ số khả năng thể hiện khả năng sinh lời

Cụ thể là các hệ số:

Chỉ số vòng quay tổng tài sản Asset Turnover Ratio (ATR)

Tỷ suất lợi nhuận doanh thu Return on Sales (ROS)

Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản Return on Assets (ROA) 2.4.1 Chỉ số vòng quay tổng tài sản Asset Turnover Ratio (ATR)

Cách tính toán trên Excel

Bước 1: Tạo cột có tên “ATR”

Bước 2: Áp dụng công thức ATR i= Doanhthu thuần

Binh quânt ´ôngtai san=

kqkd 4

1

2(ts11+ts12) để tính

chỉ số vòng quay tổng tài sản của mỗi doanh nghiệp

(Nếu doanh nghiệp không kê khai ts11, ta lấy bình quân tổng tài sản bằng ts12) Bước 3: Tính hệ số vòng quay tài sản bình quân của ngành

ATR=∑ATR i

m với m là tổng số doanh nghiệp trong ngành năm 2010

(Dùng hàm AVERAGE)

Bước 4: Tìm chỉ số ATR nhỏ nhất và lớn nhất ( Dùng hàm MIN và hàm MAX )

Kết quả tính toán và ý nghĩa

Sau khi thực hiện các bước tính toán trên, ta thu đuộc kết quả như sau:

ATR min=0.000101605

ATR max=6.366634336

AT R=0.754827908

Có tổng cộng 9/30 doanh nghiệp có chỉ số ATR ≥ 1

Thông qua hệ số này chúng ta có thể biết được: xét bình quân ngành với mỗi một đồng tài sản có xấp xỉ 0.755 đồng doanh thu được tạo ra Chỉ số ATR nhỏ nhất gần bằng 0 và chỉ số ATR lớn nhất xấp xỉ 6.4; thể hiện hiệu của của việc sử dụng tài sản hiện có của các công ty vào các hoạt động sản xuất kinh doanh là tương dối chênh lệch và hoạt động sản xuất tận dụng nguồn vốn chỉ có hiệu quả với một nhóm các doanh nghiệp

2.4.2 Tỷ suất lợi nhuận doanh thu thuần (ROS) và Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA)

Cách tính toán trên Excel:

Bước 1: Tạo các cột “ROS” và “ROA” trên sheet

Bước 2: Tính ROS i và ROA i

Áp dụng công thức ROS i= ´Lơ i nhu ´ânsauthuế

Doanh thuthuần = kqkd 19 kqkd 4 để tính Tỷ suất lợi nhuận

doanh thu ròng của mỗi doanh nghiệp

Áp dụng công thức ROA i= Lơ inhu ´ân sauthuế´

Binhquân t ´ô ngtai san=

kqkd19

1

2(ts11+ts 12) để tính Tỷ suất

lợi nhuận trên tổng tài sản của mỗi doanh nghiệp

Bước 3: Tính ROS, ROA (Dùng hàm AVERAGE)

Tỷ suất lợi nhuận doanh thu thuần bình quân của ngành ROS=∑ROS i

m

Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ROA=∑ROA i

m

(với m là tổng số doanh nghiệp trong ngành năm 2010)

Bước 4: Tìm chỉ số ROS, ROA nhỏ nhất và lớn nhất ( Dùng hàm MIN và hàm MAX )

Bước 5: Đếm số doanh nghiệp có chỉ số ROS > 0 và ROA > 0

Kết quả tính toán và ý nghĩa

Sau khi thực hiện các bước tính toán trên, ta thu được kết quả như sau:

Bảng 3: Kết quả chỉ số ROS và ROA

Tỷ l doanh nghi p có chỉệ ệ

số dương (tức kinh doanh

có lãi)

Nhận xét:

Từ bảng số liệu trên ta có thể thấy ngành sản xuất sắt gang thép ở Việt Nam tính tính thời điểm năm 2010 đang có khả năng sinh lời rất thấp, các chỉ số khả quan nhất cũng không vượt quá 0,1% Doanh thu phần lớn đã dùng để bù đắp cho các khoản chi phí bỏ ra

Tỷ lệ các doanh nghiệp trong ngành làm ăn thua lỗ lên tới 73,33% Cho thấy hầu hết các doanh nghiệp còn làm ăn kém hiệu quả và hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản để tạo ra thu nhập của các doanh nghiệp còn rất yếu

3 CHƯƠNG III KẾT LUẬN

3.1 Tổng kết chung về ngành sắt thép Việt Nam: những thuận lợi và khó khăn trong việc phát triển ngành

3.1.1 Mức độ cạnh tranh của ngành sắt thép Việt Nam

Như đã phân tích ở chương II, đặc biệt thể hiện thông qua chỉ số HHI và CR4, có thể thấy thị trường sản xuất sắt thép ở Việt nam năm 2010 nhìn chung không quá cạnh tranh và

có mức độ tập trung cao Nguyên nhân là do giá nguyên liệu đầu vào giảm, tiêu thụ giảm, nhiều doanh nghiệp trong ngành dự trữ nhiều hàng tồn kho bị đẩy vào tình thế khó khăn, có doanh nghiệp đã phải dừng sản xuất, bán sản phẩm dưới giá thành Từ cuối năm 2008 đã có một số doanh nghiệp tuyên bố phá sản do thua lỗ nặng trong đợt biến động Trên thị trường niêm yết hiện nay mới chỉ có 2 doanh nghiệp sản xuất thép xây dựng là Hoà Phát(HPG) và Việt Ý (VIS), 1 doanh nghiệp sản xuất ống thép là ống thép Hữu Liên Á Châu (HLA) và 4 doanh nghiệp kinh doanh thương mại thép Ngoại trừ công ty cổ phần thép Hoà Phát có quy

mô vốn lớn, còn lại các công ty khác vốn đều nhỏ

Nhìn chung cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng lớn thể hiện ở các điểm sau: Số lượng công ty ngày càng tăng, đặc biệt các công ty có quy mô công suất lớn sắpđược thành lập