Thuyết trình báo cáo nghiên cứu khoa học cấp cơ sở tái cấu trúc thị trường chứng khoán việt nam – thực trạng và giải pháp

Tuy nhiên, TTCK Việt Nam vẫn còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết như tính thanh khoản chưa cao, thị trường dễ bị tác động bởi tin đồn, các dấu hiệu vi phạm pháp luật khá phức tạp…  Tái cấu tr

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

TÊN ĐỀ TÀI Tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt Nam – Thực

trạng và giải pháp

Tính cấp thiết của đề tài

=> Nghiên cứu đề tài “Tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt

Nam – Thực trạng và giải pháp”.

 Sau hơn 15 năm phát triển và hoạt động, TTCK Việt Nam đã dần trưởng thành và lớn mạnh Tuy nhiên, TTCK Việt Nam vẫn còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết như tính thanh khoản chưa cao, thị trường dễ bị tác động bởi tin đồn, các dấu hiệu vi phạm pháp luật khá phức tạp…

 Tái cấu trúc TTCK là một hướng đi mà nhiều nước đã từng trải qua sau mỗi thời kỳ hưng thịnh, suy thoái và việc tái cấu trúc như vậy sẽ tạo ra khả năng tiếp cận được với các thị trường khu vực cũng như quốc tế.

 Sự hội nhập sâu rộng về mặt kinh tế và tài chính của Việt Nam, với sự thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN và nhiều Hiệp đinh thương mại mà Việt Nam đã và đang ký kết sẽ thông qua sẽ có ảnh hưởng lớn tới hoạt động của TTCK Việt Nam.

Chương 1 Cơ sở lý luận chung về Thị trường chứng khoán

và tái cấu trúc TTCK Việt Nam

Chương 2 Thực trạng tái cấu trúc Thị trường chứng khoán

Việt Nam thời gian qua.

Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt Nam

Chương 3

Kết cấu của đề tài

Chương 2: THỰC TRẠNG TÁI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG

CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM THỜI GIAN QUA

2.1 Thực trạng tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt Nam

2.2 Đánh giá việc tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt Nam

2.1

2.1 Thực trạng tái cấu trúc Thị trường chứng khoán

Việt Nam

2.1.1 Thực trạng tái cấu trúc cơ sở hàng hóa trên TTCK

2.1.2 Thực trạng tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư

2.1.3 Tái cấu trúc thị trường trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp

2.1.4 Công tác tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán 2.1.5 Tái cấu trúc Sở giao dịch chứng khoán và trung tâm lưu ký chứng khoán

2.1.1 Thực trạng tái cấu trúc cơ sở hàng hóa trên thị

trường chứng khoán

trường chứng khoán

Năm 2012-2013 chứng kiến những bước đầu tiên của lộ trình tái cơ cấu Tiêu chuẩn phát hành, niêm yết được nâng cao theo nghị định 58/2012NĐ-CP ngày 20/07/2012 Trên cơ sở đó, BTC đã ban hành các văn bản pháp lý để nâng cao tính công khai minh bạch của thị trường, tăng cường quản trị công ty và từng bước tiếp cận chuẩn mực quốc tế

Ngày 29/5/2013, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 73/2013/TT-BTC hướng dẫn về việc niêm yết của công ty cổ phần sau quá trình hợp nhất, sáp nhập DN

Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 366/QĐ-TTg v/v phê duyệt đề án xây dựng và phát triển TTCKPS Việt Nam ngày 11/3/2014, chuẩn bị nền tảng quan trọng cho việc phát triển TTCK theo chiều sâu, đặc biệt là phát TTCKPS, gắn CPH với niêm yết

2.1.1 Thực trạng tái cấu trúc cơ sở hàng hóa trên thị

trường chứng khoán

trường chứng khoán

Công tác CPH đã được đẩy mạnh, với việc Chính phủ đã ban hành các văn bản tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách CPH tại Nghị quyết 15/NQ-CP ngày 6/3/2014 và Quyết định 51/2014/QĐ-TTg ngày 15/9/2014

Trong năm 2015, Nghị định 60/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 58/2012/NĐ-CP gắn công tác CPH với đăng ký giao dịch và niêm yết trên TTCK đã được ban hành Ngoài ra, Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 41/2015/QĐ-TTg về việc bán cổ phần theo lô

Cơ quan quản lý đã tích cực phát triển các sản phẩm mới Ngày 5/5/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 42/2015/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh và TTCKPS Thông tư hướng dẫn Nghị định 42 cũng đã được Bộ Tài chính ký ban hành (Thông tư số 11/2016/TT-BTC ngày 19/1/2016 của Bộ Tài chính)

Hoàn thiện khung pháp lý cho phép hình thành các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán.

Nghiên cứu rà soát lại các chính sách thuế, phí, lệ phí nhằm khuyến khích thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước; triển khai đồng bộ với việc cải thiện tình hình thu, chi ngân sách.

Thứ 4 Bộ đã triển khai đồng loạt các giải pháp thu hút vốn NĐTNN và trong nước

2.1.2 Tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư

2.1.2 Tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư

2.1.3 Tái cấu trúc thị trường trái phiếu chính phủ và trái

phiếu doanh nghiệp

phiếu doanh nghiệp

Trong năm 2013, Bộ Tài chính đã phê duyệt Lộ trình phát triển TTTP đến năm

2020 tại Quyết định số 261/QĐ-BTC, trong đó đề xuất các giải pháp và kế hoạch triển khai cụ thể nhằm thúc đẩy TTTP bao gồm: tiếp tục đẩy mạnh và đa dạng hóa TPCP có kỳ hạn từ 10 năm trở lên; củng cố hệ thống nhà đầu tư; hoàn thiện

cơ chế và hệ thống giao dịch TPCP; xây dựng và phát triển hệ thống các nhà tạo lập thị trường

UBCKNN đã ban hành Quyết định 160/QĐ-UBCK quy định chào mua, chào bán trên thị trường TPCP Từ ngày 18/3/2013, hệ thống giao dịch TPCP phiên bản 2

và hệ thống Đường cong lợi suất TPCP chính thức vận hành

Năm 2014, thực hiện dự án nâng cấp hệ thống giao dịch trực tuyến TPCP BTS); Xây dựng công cụ tính toán Bond Index; Triển khai đề án kết nối hệ thống giao dịch TPCP với hệ thống của Bloomberg Trong tháng 11/2014, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 78 trong đó có quy định từ năm 2015 sẽ không phát hành trái phiếu kỳ hạn dưới 5 năm

2.1.3 Tái cấu trúc thị trường trái phiếu chính phủ và trái

phiếu doanh nghiệp

phiếu doanh nghiệp

Ngày 23/9/2014, SGDCK Hà Nội đã khai trương hệ thống giao dịch TPCP phiên bản 3 kết nối với hệ thống của Bloomberg, và ngày 26/6/2015, Sở đưa vào triển khai cổng thông tin giao dịch điện tử trên nền Internet cho nhà đầu tư

Năm 2015, cơ chế chính sách đã được bổ sung hướng dẫn phát hành TPCP, TPCP bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương ngày 5/1/2015, HNX công bố Bộ chỉ số TPCP Việt Nam, nhằm giúp các nhà đầu tư, đặc biệt là NĐTNN đánh giá được mức độ hấp dẫn của thị trường trái phiếu Việt Nam và là nguồn thông tin giúp các nhà đầu tư so sánh hiệu quả đầu tư của các quỹ

2.1.4 Công tác tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng

khoán

khoán

 Hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm tạo cơ sở pháp lý và đẩy nhanh việc tái cấu trúc các TCKDCK Năm 2014 UBCKNN đã hoàn thành và đưa vào sử dụng các

hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung về các đối tượng quản lý như: CTCK, CTQLQ

và quỹ đầu tư, người hành nghề chứng khoán, NĐTNN…

 Thúc đẩy công tác tái cấu trúc các CTCK, thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp để xử lý các CTCK không đáp ứng chỉ tiêu an toàn tài chính, từng bước thu hẹp số lượng CTCK

 Hoàn thiện hệ thống quản lý, giám sát dựa trên rủi ro nhằm tăng cường khả năng, hiệu quả quản lý nhà nước, giám sát đối với các TCKDCK này theo tiêu chuẩn quốc tế

 Chính thức nới room cho nhà đầu tư nước ngoài: Năm 2015 mở cửa cho các TCKDCK nước ngoài tham gia TTCK Việt Nam với tỷ lệ sở hữu lên đến 100% theo đúng cam kết quốc tế

2.1.5 Tái cấu trúc Sở giao dịch chứng khoán và trung tâm lưu ký

chứng khoán

Năm 2014 UBCKNN đã hoàn thiện Đề án hợp nhất 2 SGDCK theo ý kiến các bộ ngành và dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong năm 2015 Bên cạnh đó, ban hành lộ trình phát triển TTTP đến năm 2020;

Đổi mới về cơ chế giao dịch, tạo thanh khoản cho TTCK : Ngày 1/1/2016,

UBCKNN chính thức triển khai rút ngắn chu kỳ thanh toán trong giao dịch chứng khoán từ T+3 xuống T+2 và các biện pháp kỹ thuật khác nhằm thúc đẩy thanh khoản trên thị trường thứ cấp Ngày 21/12/2015, Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư số 203/2015/TT-BTC thay thế cho Thông tư 74/2011/TT-BTC ngày 1/6/2011 về hướng dẫn giao dịch trên TTCK

UBCKNN thông qua Vụ Giám sát TTCK tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của 2 SGDCK, các CTCK…

2.1.5 Tái cấu trúc Sở giao dịch chứng khoán và trung tâm lưu ký

Hàng loạt các chính sách hỗ trợ cho sàn UPCoM đã có hiệu lực trong năm 2015:

Nghị định 60/2015/NĐ-CP ban hành ngày 6/6/2015 đã rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn giao dịch sau CPH từ 90 ngày xuống còn 60 ngày Ngày 13/11/2015, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 180/2015/TT-BTC hướng dẫn

về đăng ký giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch cho chứng khoán chưa niêm yết…

Bảng 2.1 Tình hình hoạt động TTCK

Nguồn: UBCKVN

Năm 2000 2010 2014 2015 2015/ 2000

(lần)Vốn hóa thị trường (tỷ đồng) 1.247 723.200 1.121.275 1.359.566 1090Vốn hóa cổ phiếu/GDP 0,28% 44% 31,3% 34,53%

Tỷ lệ niêm yết TPCP/GDP 0,27% 13,31% 18,83% 18,42%

Giá trị niêm Yết (tỷ đồng) 1.504 464.681 1.100.003 1.256.574 835Giá trị giao dịch bình quân

một phiên (tỷ đồng) 1,4 2.851,5 5.575 4.932 3523Huy động vốn (tỷ đồng) 0 98.721 282.992 298.497

2.2.1 Kết quả đạt được

Biểu đồ 2.2 Diễn biến các TTCK Đông Nam Á năm 2015

Nguồn: UBCKVN

2.2.1 Kết quả đạt được

Về thể chế chính sách: Toàn bộ thể chế chính sách đối với TTCK trong giai đoạn

2011 - 2015 đã được ban hành một cách đầy đủ, đồng bộ từ cấp Luật, Nghị định đến các thông tư hướng dẫn.

Về cơ sở hàng hóa: Quy mô của TTCK ngày càng mở rộng, tiêu chuẩn niêm

yết, phát hành đã được nâng cao; quản trị công ty minh bạch, CBTT được tăng cường tiếp cận theo thông lệ quốc tế; hàng hóa đa dạng hơn với nhiều loại chứng chỉ quỹ đầu tư và TTTP phát triển mạnh, đề án xây dựng TTCKPS đã được thông qua.

Về tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư trên TTCK: Cơ cấu và số lượng nhà đầu tư có

sự cải thiện đáng kể Năm 2015, tổng số tài khoản đầu tư chứng khoán đạt

khoảng 1,5 triệu trong đó tài khoản NĐTNN là 17.644 Khung pháp lý cho nhiều loại hình quỹ đầu tư như công ty đầu tư chứng khoán, quỹ mở, quỹ đóng, quỹ thành viên, quỹ đầu tư bất động sản, quỹ ETF đã được hình thành Hiện tại, trên TTCK có 29 quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó có 17 quỹ mở và 02 quỹ hoán đổi danh mục, 10 quỹ thành viên

2.2.1 Kết quả đạt được

Đối với tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán :

Từng bước thu hẹp số lượng, nâng cao chất lượng hoạt động qua việc tăng cường năng lực tài chính, quản trị công ty, quản trị rủi ro; củng cố hoạt động; cơ cấu lại

tổ chức, nhân sự Đối với hệ thống các quỹ đầu tư chứng khoán: thay thế dần các quỹ đóng, quỹ thành viên bằng hệ thống các quỹ mở hoạt động linh hoạt hơn và

có cơ chế bảo vệ nhà đầu tư tốt hơn

Giải thể dứt hoạt Chấm

động

Hợp nhất Đình chỉ/ tạm

ngừng hoạt động

Kiểm soát đặc biệt

Kiểm soát khỏi Rút

nghiệp vụ

Bảng 2.2 Kết quả thực hiện tái cấu trúc các CTCK, CTQLQ năm 2015

2.2.1 Kết quả đạt được

Thị trường giao dịch TPCP tăng trưởng mạnh về quy mô và giao dịch Thanh khoản trên thị trường được cải thiện mạnh mẽ; Sản phẩm trên thị trường được đa dạng Khuôn khổ pháp lý cho thị trường TPCP được hoàn thiện, Cơ sở hạ tầng của TTTP cũng đã được cải tiến và hoàn thiện

Về phía Trung tâm lưu ký, chính thức đưa hệ thống vay và cho vay chứng khoán (SBL) và ETF vào hoạt động; Đã ban hành Quy chế tổ chức hoạt động vay và cho vay chứng khoán (SBL) và Quy chế về giao dịch hoán đổi đăng ký, lưu ký,

bù trừ, thanh toán chứng khoán và thực hiện quyền đối với chứng chỉ quỹ ET F…

Đối với SGDCK: Các Sở đã và đang hoàn thiện các quy chế, quy trình nghiệp

vụ nhằm tăng cường năng lực điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động, nghiên cứu xây dựng các bộ chỉ số mới và nâng cấp hệ thống chỉ số hiện tại góp phần tạo thuận lợi cho việc triển khai các sản phẩm quỹ ETF và phái sinh trong tương lai.

2.2.1 Kết quả đạt được

Quy mô TTCK vẫn còn nhỏ, khung pháp lý, thể chế, chính sách dù đã từng bước hoàn thiện, sửa đổi nhiều lần, nhưng vẫn còn bộc lộ những bất cập.

Kiến thức về TTCK và thực hiện quy định PL của một số NĐT còn hạn chế

Cơ sở nhà đầu tư chưa vững chắc do thiếu vắng nhà đầu tư có tổ chức làm nền tảng

Yếu tố tâm lý và tin đồn thời gian gần đây vẫn chiếm lĩnh thị trường là không tốt

2.2.2 Một số hạn chế còn tồn tại

Biểu đồ 2.3 Số NĐT nước ngoài được cấp mã giao dịch tại Việt Namđồng)

Tồn tại một nghịch lý là sự phát triển không đồng đều giữa TPCP và TPDN Cơ cấu các nhà đầu tư trái phiếu chưa đa dạng, phần lớn là ngân hàng thương mại.

Thanh khoản TTTP đã được cải thiện nhưng vẫn còn ở mức thấp, , chưa có công

cụ phòng chống rủi ro về lãi suất và tỷ giá cho các nhà đầu tư trái phiếu

Vấn đề thu hút vốn NĐTNN đã được đưa vào Nghị định 60 nhưng còn có nhiều vướng mắc với luật đầu tư nước ngoài Việc giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại DNNN lớn còn chậm nên chưa dẫn đến thay đổi về chất trong các doanh nghiệp sau CPH.

Do tính phức tạp, nhạy cảm của thị trường vì vậy công tác giám sát còn có khó khăn; thanh tra, kiểm tra đã phát hiện nhiều vụ việc vi phạm, đã xử lý xong chế tài chưa đủ mạnh để cưỡng chế thực thi.

2.2.2 Một số hạn chế còn tồn tại

Môi trường đầu tư kinh doanh chưa hoàn thiện, yếu tố cung cầu trên

TTCK chưa phản ánh thực chất mà còn chịu ảnh

hưởng nhiều bởi yếu tố

TTCK chưa phát triển

như kỳ vọng là xuất

phát từ nguyên nhân

nội tại của nền kinh tế,

chất lượng hoạt động

của các doanh nghiệp

Môi trường kinh tế

vĩ mô thời gian qua đang có những dấu hiệu phục hồi tích cực tuy nhiên tốc độ còn tương đối chậm, còn nhiều yếu tố đáng lo ngại như rủi ro về nợ công của chính phủ, tỷ giá

2.2.3 Nguyên nhân của những hạn chế

2.2.3.1 Nguyên nhân khách quan

- Những cải cách về thể chế vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của thị trường

- Tái cấu trúc TTCK được tiến hành trong điều kiện các DNNN phải thực hiện thoái vốn, thu hẹp phạm vi đầu tư ngoài.

-Tâm lý người đầu tư tại Việt Nam luôn theo đám đông, trình độ của nhà đầu tư chưa cao, chưa mang tính chuyên nghiệp, chưa có khả năng khai thác phân tích thông tin, không có lập trường riêng

-Hoạt động của các CTCK, CTNY không ổn định, tính minh bạch thị trường chưa cao, Tiêu chí an toàn theo chuẩn mực quốc tế còn thấp.

-Công tác thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm cũng còn nhiều khó khăn do phạm vi đối tượng thanh tra, kiểm tra ngày càng rộng, khối lượng công việc ngày càng lớn.

-Các hành vi vi phạm trên thị trường ngày càng tinh vi, phức tạp, khó phát hiện và xử lý…

2.2.3 Nguyên nhân của những hạn chế

2.2.3.2 Nguyên nhân Chủ quan

Các giải pháp tái cấu trúc Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn tới

3.2

Tình hình kinh tế và phương hướng thực hiện tái cấu trúc giai đoạn tới

3.1

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tái cấu

trúc thị trường chứng khoán Việt Nam

Kết luận và kiến nghị

3.3

Một số giải pháp chủ yếu

tăng quy mô, tính thanh

khoản và đa dạng hóa

3.2.5 Hoàn thiện thị trường chứng khoán phái sinh và pat triển các công cụ phái sinh

3.2.4 Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của TTCK

3.2.2 Nâng cao năng

lực, khả năng cạnh

tranh và hiệu quả hoạt

động các TCKDCK

3.2.6 Một số giải pháp cho phát triển TTTP Việt Nam

3.2.7 Nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác giám sát giao dịch trên TTCK 3.2 Các giải pháp tái cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới

Kết luận

Hệ thống lại những nội dung cơ bản về TTCK, tái cấu

trúc TTCK Việt Nam.

1

Đưa ra một số giải hoàn thiện công tác tái cấu trúc

TTCK Việt Nam thời gian tới

3

Phân tích thực trạng tái cấu trúc TTCK Việt Nam đưa

ra kết quả đạt được và những tồn tại

2