Viết phương trình mặt cầu đường kính AB... Mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD có bán kính là: A... Tìm m để phương trình đó là phương trình của một mặt cầu... Tìm tọa độ tâm I và bán kính
Trang 1Câu 15 [2H3-2.1-2](THPT Lê Hồng Phong - Nam Định - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Một người
dùng một cái ca hình bán cầu (Một nửa hình cầu) có bán kính là 3 cm để múc nước đổ vào một cái thùng hình trụ chiều cao 10 cm và bán kính đáy bằng 6 cm Hỏi người ấy sau bao nhiêu lần đổ thì nước đầy thùng? (Biết mỗi lần đổ, nước trong ca luôn đầy)
Lời giải Chọn D
Thể tích nước cần múc bằng thể tích của trụ: 2 2 3
6 10 360 cm
Thể tích của mỗi ca nước bằng một nửa thể tích khối cầu bán kính 3 cm , nên thể tích nước
.3 18 cm
2 3
Suy ra số lần cần múc để đổ đầy thùng nước là: 360 20
18
(lần)
Câu 23: [2H3-2.1-2] [Chuyên Nguyễn Quang Diệu - Đồng Tháp - 2018 - BTN] Trong không gian
với hệ trục toạ độ Oxyz, cho điểm I2;1;3 và mặt phẳng P : 2x y 2z100 Tính bán kính r của mặt cầu S , biết rằng S có tâm I và nó cắt P theo một đường tròn T
có chu vi bằng 10
Lời giải Chọn B
Đường tròn T có bán kính R5
, 3
d I P
Mặt cầu S cắt mặt phẳng P theo một đường tròn T nên có bán kính:
2
,
r R d I P 34
Câu 30: [2H3-2.1-2] (THPT Chuyên Vĩnh Phúc - Lần 3 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian với
hệ trục tọa độ Oxyz, cho hai điểm A1; 2;1, B0; 2;3 Viết phương trình mặt cầu đường kính AB
A 1 2 2 2 5
Trang 2C 1 2 2 5
Lời giải Chọn C
Tâm I của mặt cầu là trung điểm của AB 1; 2; 2
2
Bán kính
1 4
AB
Vậy phương trình mặt cầu S là: 1 2 2 2 5
Câu 24: [2H3-2.1-2] (THPT Trần Nhân Tông - Quảng Ninh - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Trong
không gian với hệ tọa độ Oxyz, tìm tất cả các giá trị m để phương trình
x y z x y z m là phương trình của một mặt cầu
Lời giải Chọn D
Ta có:
x y z x y z m 2 2 2
Để phương trình này là phương trình mặt cầu thì 6 m 0 m 6
Vậy giá trị cần tìm của m là m6
Câu 27: [2H3-2.1-2] (SGD Hà Nam - Năm 2018) Trong không gian Oxyz, cho điểm I1;0; 2 và
đường thẳng : 1
Gọi S là mặt cầu có tâm I , tiếp xúc với đường thẳng d Bán kính của S bằng
A 2 5
5
4 2
30
3
Lời giải Chọn D
d qua M1;0;0 và có một vectơ chỉ phương u2; 1;1
Bán kính mặt cầu bằng khoảng cách từ I đến d nên ta có:
3
MI u R
u
Câu 25: [2H3-2.1-2] (THPT Lý Thái Tổ - Bắc Ninh - lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho điểm
2;0;0 ,
A B0; 2;0 , C0;0; 2 , D2; 2; 2 Mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD có bán kính là:
A 3
2
Lời giải Chọn B
Gọi I a b c ; ; là tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD Phương trình mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD có dạng S : x2y2z22ax2by2cz d 0, 2 2 2
0
a b c d
Vì A, B, C D, nên ta có hệ phương trình
Trang 34 4 0
a d
b d
c d
a b c
a b c
0 1
d
a b c
Suy ra I1;1;1, do đó bán kính mặt cầu là RIA 3
Câu 11: [2H3-2.1-2](THPT Chuyên Hùng Vương - Gia Lai - Lần 2 -2018 - BTN) Trong không gian
với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu S có phương trình 2 2 2
x y z x y z m có bán kính R5 Tìm giá trị của m
A m4 B m 4 C m16 D m 16
Lời giải Chọn C
Mặt cầu S có tâm I1; 2; 2
Gọi R là bán kính của mặt cầu S
Theo đề bài ta có: R 1 4 4 m 5 m 16
Câu 46: [2H3-2.1-2] (Toán học tuổi trẻ tháng 1- 2018 - BTN) Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz
x y z m x my mz m Tìm m để phương trình
đó là phương trình của một mặt cầu
A 5 m 5 B m 5 hoặc m1 C m 5 D m1
Lời giải Chọn B
x y z m x my mz m (*)
Do đó phương trình (*) là phương trình mặt cầu khi 2 1
5
m
m
Câu 22 [2H3-2.1-2] (TT Tân Hồng Phong - 2018 - BTN) Trong không gian với hệ tọa độ
Oxyz, cho phương trình 2 2 2
x y m x my mz m Tìm m để phương trình đó là
phương trình của một mặt cầu
Lời giải Chọn B
x y m x my mz m là phương trình của một mặt cầu khi
2 2 2 2
m m m m 2
4 5 0
m m m 5 hoặc m1 Câu 1: [2H3-2.1-2] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu ( )S có tâm I2;1; 1 và tiếp xúc với
( )
mp P có phương trình: 2x2y z 3 0 Bán kính của mặt cầu ( )S là:
9
3
3
R D R2
Lời giải Chọn D
Trang 4
2 2 2
2.2 2.1 ( 1) 3
Câu 13: [2H3-2.1-2] (THPT Nguyễn Hữu Quang) Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz, cho
(1;1;3), B( 1;3; 2), C( 1; 2;3)
A Mặt cầu tâm O và tiếp xúc mặt phẳng (ABC) có bán kính R
là
2
2
R
Lời giải Chọn A
Ta có: AB 2; 2; 1 , AC 2;1;0
Mặt phẳng ABC qua A1;1;3 và có vecto pháp tuyến là n AB AC, 1; 2; 2
Phương trình mặt phẳng ABC là:
x 1 2 y 1 2 z 3 0 x 2y2z 9 0
3
Câu 2 [2H3-2.1-2] (THPT Chuyên Hạ Long - QNinh - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) [2H3-1] Trong
không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu có phương trình 2 2 2
x y z Tìm tọa độ tâm I và bán kính R của mặt cầu đó
A I1;3;0; R3 B I1; 3;0 ; R9. C I1; 3;0 ; R3 D I1;3;0; R9
Hướng dẫn giải Chọn C
Mặt cầu đã cho có tâm I1; 3;0 và bán kính R3
Câu 42: [2H3-2.1-2] (THPT Chuyên ĐHSP Hà Nội - Lần I - 2017 - 2018) Trong không gian với hệ
tọa độ Oxyz, cho A1;0;0, B0;0; 2, C0; 3;0 Bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
OABC là
A 14
14
14
2 D 14
Lời giải Chọn C
Gọi S là mặt cầu ngoại tiếp tứ diện OABC
Phương trình mặt cầu S có dạng: x2y2z22ax2by2cz d 0
Vì O, A, B, C thuộc S nên ta có:
Trang 5d
a d
c d
b d
1 2 3 2 1 0
a
b c d
Vậy bán kính mặt cầu S là: 2 2 2
R a b c d 1 9 1
4 4
2
Cách 2: OABC là tứ diện vuông có cạnh OA 1, OB 3, OC 2 có bán kính mặt cầu ngoại
1 9 4
Câu 33: [2H3-2.1-2] (THPT Chuyên Thoại Ngọc Hầu - An Giang - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN)
Trong không gian Oxyz, tìm tất cả các giá trị của m để phương trình
x y z x y z m là phương trình của một mặt cầu
Lời giải Chọn B
Ta có 2 2 2
x y z x y z m là phương trình của một mặt cầu
2
Câu 18 [2H3-2.1-2] (SGD Bình Dương - HK 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian với hệ tọa độ
Oxyz, cho mặt phẳng P : 2x2y z 9 0 và mặt cầu 2 2 2
S x y z Mặt phẳng P cắt mặt cầu S theo một đường tròn C Tìm tọa độ tâm K và bán kính r của đường tròn C là
A K3; 2;1 , r10 B K1; 2;3, r8 C K1; 2;3 , r8 D K1; 2;3, r6
Lời giải Chọn B
Mặt cầu S có tâm I3; 2;1 ; R10
Khoảng cách từ I đến P là 6 4 1 9
3
Trang 6Đường thẳng qua I3; 2;1 vuông góc với P có phương trình tham số là
3 2
2 2 1
khi đó
Tọa độ tâm K là nghiệm của hệ phương trình
3 2
2 2
1; 2;3 1
K
Bán kính: r R2IK2 100 36 8
Câu 32 [2H3-2.1-2] (SGD Bình Dương - HK 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong không gian với hệ tọa độ
Oxyz giả sử tồn tại mặt cầu S có phương trình 2 2 2
x y z x y az a Nếu
S có đường kính bằng 12 thì các giá trị của a là
A a 2;a8 B a2;a 8 C a 2;a4 D a2;a 4
Lời giải Chọn A
Mặt cầu S có tâm I2; 4; a, bán kính 2 2 2 2
R a a a a Theo giả thiết ta có phương trình 2
6 20 6
6 16 0
8
a a
Câu 33-34 – sgd Bình Dương
Câu 7560 [2H3-2.1-2] [THPT Trần Cao Vân - Khánh Hòa- 2017] Trong không gian với hệ tọa độ
Oxyz, cho tứ diện ABCD có A1;1;1
, B1; 2;1
, C1;1; 2
, D2; 2;1
Tâm I mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD là:
A I3;3; 3 B 3 3 3; ;
2 2 2
C I3;3;3 D 3; 3 3;
2 2 2
Lời giải Chọn B
Giả sử I a b c ; ; Do I là tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD nên:
IA IB
IA IB
2
3
b
Vậy 3 3 3; ;
2 2 2
Câu 8002: [2H3-2.1-2] [THPT HOÀNG VĂN THỤ –KHÁNH HÒA- 2017] Trong không gian với
hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu có phương trình
x y z x y z Tìm tâm I và bán kính R của mặt cầu đó
A I1; 2; 3 , R 5 B I1; 2;3 , R 5
C I1; 2;3 , R5 D I1; 2; 3 ; R5
Trang 7Lời giải Chọn B
a b c d R a b c d , tâm I1; 2;3
Câu 8003: [2H3-2.1-2] [THPT HOÀNG HOA THÁM –KHÁNH HÒA- 2017] Trong không gian
với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu S có phương trình x2y2z22x4y6z 5 0 Trong các số dưới đây, số nào là diện tích của mặt cầu S ?
Lời giải Chọn D
Bán kính R 3 S 4R236
Câu 8005: [2H3-2.1-2] [TTGDTX CAM LÂM – KHÁNH HÒA - 2017] Cho mặt cầu
(S):x2 y2 z2 2x 4y 6z 11 0 Tọa độ tâm I và bán kính R của mặt cầu là
A I 1; 2;3 , R 5 B I 1; 2; 3 , R 25
C I 1; 2;3 , R 25 D I 1; 2; 3 , R 5
Lời giải Chọn A
Từ phương trình mặt cầu ta suy ra
2
Câu 8010: [2H3-2.1-2] [CỤM 1 HCM - 2017] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, mặt cầu
2 2 2
S x y z x y z có bán kính R là
A R3 2 B R2 15 C R 10 D R 52
Lời giải Chọn C
2 2 2
S x y z x y z có bán kính là R 22 12 32 4 10
Câu 8012: [2H3-2.1-2] [THPT THD NAM ĐỊNH - 2017] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz,
cho mặt cầu 2 2 2
S x y z x y z Tính bán kính R của mặt cầu đó
Lời giải Chọn B
2 2 2
S x y z Vậy bán kính R 93
Câu 8013:[2H3-2.1-2] [THPT CHUYÊN LHP NAM ĐỊNH - 2017] Trong không gian với hệ tọa độ
,
Oxyz cho mặt cầu 2 2 2
: 4 2 2 3 0.
Tìm tọa độ tâm I và bán kính R của S .
A I 2;1; 1 và R 9 B I 2; 1;1 và R 9
C I 2; 1;1 và R 3 D I 2;1; 1 và R 3
Lời giải Chọn C
Trang 8Ta viết lại mặt cầu S như sau 2 2 2
Mặt cầu S có tâm I a b c ; ; , bán kính R có phương trình
2 2 2 2
S x a y b z c R Dựa vào đó, ta thấy ngay mặt cầu 2 2 2
S x y z có tâm I2; 1;1 và bán kính R 9 3
Câu 8014: [2H3-2.1-2] [THPT HÙNG VƯƠNG PHÚ THỌ - 2017] Xác định tọa độ tâm I và bán
kính R của mặt cầu có phương trình x2y2z24x2y6z100
A I 2; 1; 3 ; R4 B I 2;1;3 ; R2
C I 2;1;3 ; R4 D I 2; 1; 3 ; R2
Lời giải Chọn B
Ta có a 2, b1, c3 và d 10
4 1 9 10 4
a b c d Vậy mặt cầu đã cho có tâm là điểm I2;1;3 và bán kính R2
Câu 8017: [2H3-2.1-2] [THPT YÊN LẠC – VĨNH PHÚC - 2017] Trong không gian với hệ tọa độ
,
Oxyz cho mặt cầu S có phương trình x2y2 z2 2x4y6z 2 0 Tính tọa độ tâm I
và bán kính R của S
A I1; 2;3 , R4 B I1; 2;3 , R16
C I1; 2; 3 , R4 D I1; 2;3 , R4
Lời giải Chọn C
1;2; 3 , 1 2 3 2 4
Câu 8024: [2H3-2.1-2] [THPT NGUYỄN TẤT THÀNH - 2017] Tìm m để phương trình
x y z mx m y z m là phương trình của mặt cầu
3
m m
1 3
m m
1 3
m m
1 3
m m
Lời giải Chọn A
4 2 1 1 52 46 0
17m 68m 51 0
3
m m
Câu 8025: [2H3-2.1-2] [THPT THÁI PHIÊN HP - 2017] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho
S x y z x y z m , với m là tham số thực Tìm m sao cho mặt cầu S có bán kính R3
A m 3 2 B m 2 2 C m 2 D m 2 3
Lời giải Chọn B
Trang 9Câu 8030: [2H3-2.1-2] [THPT CHUYÊN VINH - 2017] Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz, cho
mặt cầu 2 2 2
S x y z x y z m có bán kính R5 Tìm giá trị của m
A m 16 B m4 C m16 D m 4
Lời giải Chọn C
Ta có: a1;b 2;c2;d m
R a b c d m m
Câu 8031: [2H3-2.1-2] [SỞ GDĐT HÀ TĨNH LẦN 02 - 2017] Trong hệ tọa độ Oxyz, mặt cầu
S :x2y2 z2 2x4y6z130 có diện tích là:
A 4
3
4 C 4 D 8
Lời giải Chọn C
Mặt cầu có bán kính R 1 4 9 13 1 nên có diện tích là 2
S R
Câu 8042: [2H3-2.1-2] [BTN 165 - 2017] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S có phương trình
2 2 2
: 2 4 6 2 0
S x y z x y z Tính tọa độ tâm I và bán kính R của S
A Tâm I1; 2;3 và bán kính R16 B Tâm I1; 2;3 và bán kính R4
C Tâm I1; 2; 3 và bán kính R4 D Tâm I1; 2;3 và bán kính R4
Lời giải Chọn C
Ta có: 2 2 2
S x y z x y z hay 2 2 2
Do đó mặt cầu S có tâm I1; 2; 3 và bán kính R4
Câu 8043: [2H3-2.1-2] [BTN 174 - 2017] Trong không gian Oxyz, cho các phương trình sau,
phương trình nào không phải là phương trình của mặt cầu ?
A 2 2 2
x y z B x2y2z22x2y2z 8 0
C 3x23y23z26x12y24z160 D 2x22y22z24x2y2z160
Lời giải Chọn D
Muốn là mặt cầu thì 2 2 2
0
a b c d nhưng đáp án 2x22y22z24x2y2z160 lại không thỏa điều này, thật vậy ta có 1, 1, 1, 8
a b c d nên 2 2 2
0
a b c d
Câu 8049: [2H3-2.1-2] [BTN 176 - 2017] Bán kính của mặt cầu
2 2 2
S x y z x y z là:
Lời giải Chọn D
Bán kính của mặt cầu 2 2 2
S x y z y là 2 2 2
Trang 10Câu 8052: [2H3-2.1-2] [Sở GD&ĐT Bình Phước-2017] Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz,
cho các điểm A(1;0;0), (0;1;0)B , C(0;0;1),D(1;1;1) Mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD có bán kính bằng bao nhiêu?
3
Lời giải Chọn B
Gọi phương trình tổng quát của mặt cầu là: 2 2 2
x y z Ax By Cz D , với
0
A B C D
Các điểm A(1;0;0), (0;1;0), (0;0;1),B C D(1;1;1) cùng thuộc mặt cầu nên ta có hệ:
1 2
1
2
1
2 0
A
A D
C
D
( ) :S x y z x y z 0
0
R
Câu 8054: [2H3-2.1-2] [SỞ GD ĐT HÀ TĨNH-2017] Trong hệ tọa độ Oxyz, cho bốn điểm
0; 0; 1
A , B0; 1; 0, C1; 0; 0 và D1; 1; 1 Bán kính mặt cầu đi qua bốn điểm , , ,
A B C D là
A 3
1
3
4
Lời giải Chọn A
2 2 2
S x y z ax by cz d
1 2 0
A S c d
1 2 0
B S b d
1 2 0
C S a d
3 2 2 2 0
D S a b c d
Giải hệ phương trình
1 2 1 2 1 2 0
a
b
c d
2
Câu 8056: [2H3-2.1-2] [BTN 171-2017] Trong không gian với hệ tọa độOxyz, tính bán kính R của
mặt cầu đi qua 4 điểm A1;0;0 , B 0; 2;0 , C 0;0; 4 và gốc tọa độ O
Trang 11A 21
4
6
8
2
R
Lời giải Chọn D
Phương trình mặt cầu S đi qua bốn điểm A B C O, , , có dạng:
x y z ax by cz d
Vì A B C, , , O S nên ta có hệ phương trình:
, suy ra
S x y z x y z x y z
2
R
Câu 8101 [2H3-2.1-2] [CHUYÊN SƠN LA-2017] Trong không gian Oxyz, cho điểm I1;0; 1 là
tâm của mặt cầu S và đường thẳng : 1 1
, đường thẳng d cắt mặt cầu S tại hai điểm A, B sao cho AB6 Mặt cầu S có bán kính R bằng
Lời giải Chọn C
R
B A
I
(S)
Đường thẳng d qua M1; 1;0 và có vectơ chỉ phương là u2; 2; 1
Ta có IM 0; 1;1 Khi đó , , d 1
d
IM u
d I d
u
Áp dụng định lý Pitago ta có 2 2
2
AB
R d I d