Tính thể tích V của vật thể tròn xoay khi quay mô hình trên xung quanh trục XY... 33536 Gọi thể tích khối trụ tròn xoay khi quay hình vuông ABCD quanh trục BC là V1.. Gọi thể tích khối n
Trang 1Y
Câu 463: [2H2-4.1-3] (MINH HỌA L2) Cho hai hình vuông có cùng cạnh bằng 5
được xếp chồng lên nhau sao cho đỉnh X của một hình vuông là tâm của
hình vuông còn lại (như hình vẽ) Tính thể tích V của vật thể tròn xoay khi
quay mô hình trên xung quanh trục XY
Cách 1 :
Khối tròn xoay gồm 3 phần:
Phần 1: khối trụ có chiều cao bằng 5, bán kính đáy bằng 5
2 có thể tích 2
Trang 2Câu 7123 [2H2-4.1-3] (THPT THÁI PHIÊN HP -2017) Cho hình vuông ABCD có cạnh bằng
1 m Gọi M là trung điểm của AB, N thuộc cạnh BC thỏa mãn NC2NB Gọi V là thể tích khối tròn xoay khi quay đa giác ADCNM quanh trục BC Tính V
33536
Gọi thể tích khối trụ tròn xoay khi quay hình vuông ABCD quanh trục BC là V1
Gọi thể tích khối nón tròn xoay khi quay tam giác MBN quanh trục BC là V2
2 2
Câu 7144 [2H2-4.1-3] (Sở GDĐT Lâm Đồng lần 04 -2017) Cho hình trụ tròn xoay, đáy là 2 đường
tròn C tâm O và C’ tâmO’ Xét hình nón tròn xoay có đỉnh O’ và đáy là đường tròn C Xét hai mệnh đề sau:
(I) Nếu thiết diện qua trục của hình nón là tam giác đều O AB’ thì thiết diện qua trục của hình trụ là hình vuôngABB A’ ’
(II) Nếu thiết diện qua trục của hình trụ là hình vuông ABB A’ ’ thì thiết diện qua trục của hình nón là tam giác O AB’ vuông cân tạiO’
Hãy chọn câu đúng
A Cả 2 sai B Chỉ (I) C Chỉ (II) D Cả 2 Câu đúng
Lời giải Chọn A
Gọi O AB’ là thiết diện qua trục của hình nón
’ ’
BB A là thiết diện qua trục của hình trụ
Xét (I): Nếu O AB’ là tam giác đều, ABa thì O O’ 3
Trang 3Y
Xét (II): Nếu ABB A’ ’ là hình vuông, ABa, thì:OO’ a: Sai ( tam giác vuông thì đường trung
tuyến bằng nửa cạnh huyền)
Như vậy O AB’ không phải là tam giác vuông cân tại O’: (II) sai
Câu 463: [HH12.C2.4.D01.c] (MINH HỌA L2) Cho hai hình vuông có cùng cạnh
bằng 5 được xếp chồng lên nhau sao cho đỉnh X của một hình vuông là tâm
của hình vuông còn lại (như hình vẽ) Tính thể tích V của vật thể tròn xoay
khi quay mô hình trên xung quanh trục XY
Cách 1 :
Khối tròn xoay gồm 3 phần:
Phần 1: khối trụ có chiều cao bằng 5, bán kính đáy bằng 5
2 có thể tích 2
Trang 4Câu 7123 [HH12.C2.4.D01.c] (THPT THÁI PHIÊN HP -2017) Cho hình vuông ABCD có cạnh
bằng 1 m Gọi M là trung điểm của AB, N thuộc cạnh BC thỏa mãn NC2NB Gọi V là thể tích khối tròn xoay khi quay đa giác ADCNM quanh trục BC Tính V
33536
Gọi thể tích khối trụ tròn xoay khi quay hình vuông ABCD quanh trục BC là V1
Gọi thể tích khối nón tròn xoay khi quay tam giác MBN quanh trục BC là V2
2 2
Câu 7144 [HH12.C2.4.D01.c] (Sở GDĐT Lâm Đồng lần 04 -2017) Cho hình trụ tròn xoay, đáy là 2
đường tròn C tâm O và C’ tâmO’ Xét hình nón tròn xoay có đỉnh O’ và đáy là đường tròn C Xét hai mệnh đề sau:
(I) Nếu thiết diện qua trục của hình nón là tam giác đều O AB’ thì thiết diện qua trục của hình trụ là hình vuôngABB A’ ’
(II) Nếu thiết diện qua trục của hình trụ là hình vuông ABB A’ ’ thì thiết diện qua trục của hình nón là tam giác O AB’ vuông cân tạiO’
Hãy chọn câu đúng
A Cả 2 sai B Chỉ (I) C Chỉ (II) D Cả 2 Câu đúng
Lời giải Chọn A
Gọi O AB’ là thiết diện qua trục của hình nón
’ ’
BB A là thiết diện qua trục của hình trụ
Xét (I): Nếu O AB’ là tam giác đều, ABa thì O O’ 3
Trang 5Xét (II): Nếu ABB A’ ’ là hình vuông, ABa, thì:OO’ a: Sai ( tam giác vuông thì đường trung
tuyến bằng nửa cạnh huyền)
Như vậy O AB’ không phải là tam giác vuông cân tại O’: (II) sai
Câu 21: [2H2-4.1-3] (THPT TRẦN PHÚ ĐÀ NẴNG – 2018)Cho tam giác vuông cân ABC có
2
M , N lần lượt là trung điểm của AB, AC(như hình vẽ) Tính thể tích V của vật thể tròn xoay khi quay mô hình trên quanh trục AI, với I là trung điểm PQ
A
3116
a
356
a
V
3118
a
31724
a
Lời giải Chọn D
Câu 42 [2H2-4.1-3] (THPT Kinh Môn - Hả i Dư ơ ng - 2018 - BTN) Cho tam giác ABC
vuông tạ i A có BC2a, ACa Quay tam giác này quanh trụ c AB, ta đư ợ c mộ t hình nón đỉ nh B Gọ i S1 là diệ n tích toàn phầ n củ a hình nón đó và S2 là diệ n tích
mặ t cầ u có đư ờ ng kính AB Khi đó, tỉ số S1
S là:
Trang 6A 1
2
32
S
2
23
S
21
S
2
12
S
S
Lời giải Chọn C
Diện tích toàn phần của hình nón 2 2
Trang 7Câu 49: [2H2-4.1-3] (THPT Thăng Long – Hà Nội – Lần 1 – 2018) Cho hình nón có thiết diện qua
trục là tam giác đều Gọi V1, V2 lần lượt là thể tích của khối cầu nội tiếp và nội tiếp hình nón đã cho Tính 1
M I
A
S
Giả sử cạnh của tam giác đều SAB bằng 1
Gọi thiết diện qua trục hình nón là tam giác đều SAB
Gọi I là trọng tâm tam giác đều SAB, khi đó I là tâm mặt cầu nội tiếp hình nón cũng là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình nón
Trang 8Thể tích mặt cầu ngoại tiếp hình nón là 1 4 3 4 3
Câu 47: [2H2-4.1-3] (THPT Hoàng Hóa - Thanh Hóa - Lầ n 2 - 2018 - BTN) Cho hình
vuông ABCD cạ nh a Gọ i N là điể m thuộ c cạ nh AD sao cho AN2DN
I N
A N
Sau khi quay tứ giác ANKB quanh trục BK ta được khối tròn xoay gồm một khối nón và khối trụ có chung đáy (hình vẽ)
3
1 2
76
a
V V V
Trang 9
Câu 47: [2H2-4.1-3] (THPT Hoàng Hóa - Thanh Hóa - Lầ n 2 - 2018) Cho hình vuông
thành khi quay tứ giác ANKB quanh trụ c BK bằ ng
I N
A N
Sau khi quay tứ giác ANKB quanh trục BK ta được khối tròn xoay gồm một khối nón và khối trụ có chung đáy (hình vẽ)
3
1 2
76
a
Câu 42: [2H2-4.1-3] [Chuyên Nguyễn Quang Diệu - Đồng Tháp - 2018 - BTN] Ông An đặt hàng cho
một cơ sở sản xuất chai lọ thủy tinh chất lượng cao X để làm loại chai nước có kích thước phần không gian bên trong của chai như hình vẽ, đáy dưới có bán kính R5cm, bán kính cổ chai r2cm, AB3cm, BC6cm, CD16cm Tính thể tích V phần không gian bên trong của chai nước
Trang 10A V 490cm3 B V 412cm3 C V 464cm3 D V 494cm3
Lời giải Chọn A
Thể tích khối trụ bán kính đáy là R chiều cao CD là:
1
.3
Câu 37: [2H2-4.1-3] (THPT Yên Định - Thanh Hóa - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình nón có
chiều cao h Tính chiều cao x của khối trụ có thể tích lớn nhất nội tiếp trong hình nón theo h
r
r' O'
O S
Trang 11Câu 40: [2H2-4.1-3] (THPT Hậu Lộc 2 - Thanh Hóa - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình nón N có
bán kính đáy r20(cm), chiều cao h60(cm)và một hình trụ T nội tiếp hình nón N
(hình trụ T có một đáy thuộc đáy hình nón và một đáy nằm trên mặt xung quanh của hình nón) Tính thể tích V của hình trụ T có diện tích xung quanh lớn nhất?
2R đối xứng nhau qua tâm
khối cầu, một người thợ khoan xuyên tâm khối cầu Người thợ đã khoan bỏ đi phần hình trụ có trục của nó trùng với trục hình cầu; mặt cắt của hình trụ vuông góc với trục hình trụ là một hình
Trang 124R3
Thể tích khối trụ bị khoan đi là
2
3 2
A 10 lần B 20 lần C 24 lần D 12 lần
Hướng dẫn giải Chọn C
Câu 15: [2H2-4.1-3] Xét một hộp bóng bàn có dạng hình hộp chữ nhật Biết rằng hộp chứa vừa khít ba
quả bóng bàn được xếp theo chiều dọc, các quả bóng bàn có kích thước như nhau Phần không gian còn trống trong hộp chiếm:
Trang 13Thể tích của ba quả bóng bàn:
3 2
Phần không gian còn trống trong hộp chiếm:
3 3 3
3 1
d d V
Câu 16: [2H2-4.1-3] Một quả bóng bàn và một chiếc chén hình trụ có cùng chiều cao Người ta đặt quả
bóng lên chiếc chén thấy phần ở ngoài của quả bóng có chiều cao bằng 3
4 chiều cao của nó Gọi V1, V lần lượt là thể tích của quả bóng và chiếc chén, khi đó: 2
Gọi r1 là bán kính quả bóng, r2 là bán kính chiếc chén, h là chiều cao chiếc chén
Theo giả thiết ta có h2r1 r1 2h và 1
16
V B hr h h 1
2
8.9
V V
Trang 14nhau (khối nón đỉnh A, đỉnh B và đáy là đáy của hình trụ)
Câu 18: [2H2-4.1-3] Cho tam giác đều ABC cạnh 1 và hình vuông MNPQ nội tiếp trong tam giác
ABC (M thuộc AB, N thuộc AC, P , Q thuộc BC). Gọi S là phần mặt phẳng chứa các điểm thuộc tam giác ABC nhưng không chứa các điểm thuộc hình vuông MNPQ. Thể tích của vật thể tròn xoay khi quay S quanh trục là đường thẳng qua A vuông góc với BC là
Thể tích của vật thể tròn xoay khi quay S quanh trục là đường thẳng AH bằng hiệu thể tích
khối nón khi quay tam giác ABC và thể tích khối trụ khi quay hình vuông MNPQ quanh trục
Trang 15Câu 19: [2H2-4.1-3] Một cốc nước có dạng hình trụ chiều cao là 15cm, đường kính đáy là 6cm, lượng
nước ban đầu trong cốc cao 10cm Thả vào cốc nước 5 viên bi hình cầu có cùng đường kính là
2cm Hỏi sau khi thả 5 viên bi, mực nước trong cốc cách miệng cốc bao nhiêu cm ? (Kết quả
làm tròn sau dấu phẩy 2 chữ số)
A 4,81cm B 4, 25cm C 4, 26cm D 3,52cm
Lời giải Chọn C
Câu 20: [2H2-4.1-3] Một que kem ốc quế gồm hai phần: phần kem có dạng hình cầu, phần ốc quế có
dạng hình nón Giả sử hình cầu và hình nón có bán kính bằng nhau; biết rằng nếu kem tan chảy hết thì sẽ làm đầy phần ốc quế Biết thể tích phần kem sau khi tan chảy chỉ bằng 75% thể tích
kem đóng băng ban đầu Gọi h và r lần lượt là chiều cao và bán kính của phần ốc quế Tính tỉ
+ Thể tích khối cầu (thể tích kem ban đầu) 4 3
Câu 21: [2H2-4.1-3] Cho hình thang ABCD có A B 90 , ABBCa, AD2a Tính thể tích
khối tròn xoay sinh ra khi hình thang ABCD quay quanh CD
Trang 16A
3712
a
376
a
Lời giải Chọn B
Khối nón đỉnh D , trục CD có chiều cao CDa 2, bán kính đáy CAa 2 nên có thể tích
3 2
3 2
3
7 26
a
Câu 22: [2H2-4.1-3] Cho hai tấm tôn hình chữ nhật đều có kích thước 1,5 m 8 m Tấm tôn thứ nhất
được chế tạo thành một hình hộp chữ nhật không đáy, không nắp, có thiết diện ngang là một hình vuông (mặt phẳng vuông góc với đường cao của hình hộp và cắt các mặt bên của hình hộp theo các đoạn giao tuyến tạo thành một hình vuông) và có chiều cao 1, 5 m; còn tấm tôn thứ hai được chế tạo thành một hình trụ không đáy, không nắp và cũng có chiều cao 1, 5 m. Gọi V1, V 2
theo thứ tự là thể tích của khối hộp chữ nhật và thể tích của khối trụ Tính tỉ số 1
2
V V
A 1
2
.3
V V
2
.4
V V
2
.2
V V
2
V
V
Lời giải Chọn B
Thiết diện ngang của hình hộp chữ nhật là hình vuông Hình hộp có đáy là hình vuông cạnh
Trang 17
Câu 44 [2H2-4.1-3] (THPT Ninh Giang – Hải Dương – Lần 2 – Năm 2018) Một hình thang
cânABCD có đáy nhỏ AB1, đáy lớn CD 3, cạnh bên BCAD 2 Cho hình thang
ABCD quay quanh AB ta được khối tròn xoay có thể tích là:
Câu 48: [2H2-4.1-3] (Lớp Toán - Đoàn Trí Dũng -2017 - 2018) Bên trong mộ t khố i trụ có
mộ t khố i cầ u nộ i tiế p khố i trụ như hình vẽ bên Gọ i V1 là thể tích củ a khố i trụ và V2 là thể tích củ a khố i cầ u Tính tỷ số 1
V
2
43
V
22
V
23
V
V
Lời giải Chọn A
Trang 18Ta giả sử bán kính của mặt cầu là R1, khi đó bán kính trụ cũng là R1 và chiều cao trụ
Câu 36: [2H2-4.1-3] [SGD_QUANG NINH_2018_BTN_6ID_HDG] Cho hình nón có bán kính đáy
bằng 6, chiều cao bằng 8 Biết rằng có một mặt cầu tiếp xúc với tất cả các đường sinh của hình nón, đồng thời tiếp xúc với mặt đáy của hình nón Tính bán kính mặt cầu đó
Lời giải Chọn D
Đường phân giác của góc SOA cắt SO tại I I là tâm mặt cầu cần tìm, bán kính rIO
r 3
Câu 37: [2H2-4.1-3] (THPT Chu Văn An - Hà Nội - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN)Bạn An có một cốc
giấy hình nón có đường kính đáy là 10cm và độ dài đường sinh là 8cm Bạn dự định đựng một viên kẹo hình cầu sao cho toàn bộ viên kẹo nằm trong cốc (không phần nào của viên kẹo cao hơn miệng cốc) Hỏi bạn An có thể đựng được viên kẹo có đường kính lớn nhất bằng bao nhiêu?
S
B A
Trang 19Gọi P là mặt phẳng đi qua đỉnh và vuông góc với mặt phẳng đáy của hình nón Khi đó P
cắt hình cầu (viên kẹo) theo thiết diện là đường tròn lớn Viên kẹo có đường kính lớn nhất khi
và chỉ khi đường tròn lớn là đường tròn nội tiếp tam giác SAB
Nửa chu vi tam giác SAB là p13
13
Câu 272 [2H2-4.1-3] [CHUYÊN LƯƠNG VĂN CHÁNH-2017] Cho hình thang cân ABCD có đáy
nhỏ AB1, đáy lớn CD3, cạnh bên AD 2 quay quanh đường thẳng AB Tính thể tích
V của khối tròn xoay tạo thành
Chọn C
Theo hình vẽ: AHHD1
Thể tích khối tròn xoay tạo thành bằng thể
tích khối trụ có bán kính rAH1, chiều
cao CD3 trừ đi thể tích hai khối nón bằng
nhau (khối nón đỉnh A, đỉnh B và đáy là đáy của hình trụ)
Câu 286 [2H2-4.1-3] Cho hình cầu tâm O, đường kính 2R và hình trụ tròn xoay nội tiếp trong hình cầu
Hãy tìm kích thước của hình trụ khi nó có thể tích đạt giá trị lớn nhất
Trang 20Gọi h và r là chiều cao và bán kính đáy của hình trụ Bài toán quy về việc tính h và r phụ thuộc
V r hđạt giá trị lớn nhất
Câu 287 [2H2-4.1-3] Cho hình cầu S tâm O, bán kính R Hình cầu S ngoại tiếp một hình trụ tròn
xoay T có đường cao bằng đường kính đáy và hình cầu S lại nội tiếp trong một nón tròn xoay N có góc ở đỉnh bằng 60 Tính tỉ số thể tích của hình trụ T và hình nón N
6
T N
V
3
T N
V
2
T N
V
Lời giải Chọn A
Trang 21Bài toán quy về hình nón tâm O ngoại tiếp hình vuông ABCD và nội tiếp tam giác đều SEF
mà EF/ /AB Vì OAB là tam giác vuông cân nên AB BC R 2.Suy ra
Như vậy, đường cao của tam giác SEF là SH3OH3R
Trong tam giác EOH (vuông tại H, EOH30) Ta có:
63
T N
R V
Giả sử 2x là chiều cao hình trụ (0 x R) (xem hình vẽ)
Trang 22Câu 290 [2H2-4.1-3] Cho hình nón có chiều cao h Tính chiều cao x của khối trụ có thể tích lớn nhất
nội tiếp trong hình nón theo h
Gọi r R, theo thứ tự là bán kính đáy hình nón và khối trụ cần tìm O là đỉnh của hình nón, I
là tâm của đáy hình nón, J là tâm của đáy hình trụ và khác I OA là một đường sinh của hình
Trang 23R
B
2 33281
R
C
33281
R
D
2 36481
R
Lời giải Chọn C
Kí hiệu bán kính đáy hình nón là x, chiều cao hình nón là y0 x R, 0 y 2R Gọi SS'
là đường kính của mặt cầu ngoài tiếp hình nón thì ta có
Trang 24Chọn B
Xét mặt phẳng chứa trục của hình nón, mặt phẳng này cắt hình nón theo tam giác cân SAB và cắt mặt cầu nội tiếp hình nón theo đường tròn bán kính r và hình tròn này nội tiếp tam giác cân SABh.79b
Kí hiệu bán kính đáy hình nón là x, chiều cao hình nón là y x 0,y 2r thì
.2
V r , tức là V2 đạt giá trị bé nhất khi và chỉ khi
24
Trang 25Câu 5: [2H2-4.1-3] [CHUYÊN QUANG TRUNG LẦN 3] [2017]Tính thể tích của vật thể tròn xoay
khi quay mô hình (như hình vẽ) quanh trục DF
Lời giải Chọn A
Câu 7: [2H2-4.1-3] [CHUYÊN BẮC GIANG][2017] Cho hình nón có độ dài đường kính đáy là 2R,
độ dài đường sinh là R 17 và hình trụ có chiều cao và đường kính đáy đều bằng 2R, lồng vào nhau như hình vẽ.Tính thể tích phần khối trụ không giao với khối nón
Trang 26Lời giải Chọn D
Câu 8: [2H2-4.1-3] [CHUYÊN KHTN L4] [2017] Một nút chai thủy tinh là một khối tròn xoay H ,
một mặt phẳng chứa trục của H cắt H theo một thiết diện như trong hình vẽ bên Tính thể tích của H (đơn vị cm3)
A V H 23 B V H 13 C
413
H
D V H 17
Lời giải Chọn C
63
Câu 5: [2H2-4.1-3] (THPT Chuyên Quốc Học Huế - lần 1 - 2017 - 2018) Trong mặt phẳng cho góc
,
Ox Oy lần lượt tại A B, Trong P lấy điểm M sao cho AMB 90 Mệnh đề nào sau đây
là đúng ?
A Điểm M chạy trên một mặt cầu B Điểm M chạy trên một mặt nón
Lời giải Chọn B
Trang 27+) Xét mặt phẳng P tại một vị trí cụ thể thì tập hợp các điểm M là đường tròn đường kínhAB, chứa trong mặt phẳng P
+) Gọi Ot là tia phân giác của góc xOy Khi mặt phẳng P thay đổi, luôn vuông góc Ot thì tập hợp các điểm M là mặt nón đỉnh O, trục Ot với Ox Oy, là các đường sinh
Câu 37: [2H2-4.1-3] (THPT Quảng Xương 1 - Thanh Hóa- Lần 1- 2017 - 2018 - BTN) Cho lục giác
đều ABCDEF có cạnh bằng 4 Quay lục giác đều đó quanh đường thẳng AD Tính thể tích
V của khối tròn xoay được sinh ra
A V 16 B V 128 C V 32 D V 64
Lời giải Chọn D
Quay lục giác đều đó quanh đường thẳng AD ta thu được hai khối nón và một khối trụ
Vậy thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay lục giác đều đó quanh AD là V 64
Câu 46: [2H2-4.1-3] (Chuyên Phan Bội Châu - Nghệ An - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình
thang ABCD vuông tại A và D, ADCDa, AB2a Quay hình thang ABCD quanh đường thẳng CD Thể tích khối tròn xoay thu được là:
A
353
a
373
a
343
a
Lời giải Chọn A
A
B
C
D E
F
O
O