Xây dựng cấu trúc vốn mục tiêu nhằm tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn bình quân cho công ty cổ phần xây dựng và kinh doanh địa ốc Hòa Bình

Chi nhanh Chi nhanh Hb Chi Minh Chi nhanh qu~n 1 Cong ty c6 phfrn Ngan hang thuang m'.li c6 phfrn Cong thuang Vi~t Nam H~ sb t6ng nq tren t6ng tai san Degree of Operating Leverage - Don

NGUYEN PHI HUNG

xAY Dl/NG cAu TRUC VON MVC TIRU NHAM TOI THIEU HOA CHI PHi SU DVNG VON BiNH QUAN CHO CONG TY

CO PHAN xA Y D\J'NG VA KINH DOANH DJA OC HOA BiNH

LU~N VAN T~C Si KINH TE

I

I

NGUYEN PHI HUNG

xAY Dl/NG cAu TRUC VON Ml}C TIEU NHAM TOI THIEU

CO PHAN xA Y Dl/NG VA KINH DOANH DJA OC HOA BiNH

Chuyen nganh : Quan tri kinh doanh

Ma s6: 60340102

LU~N VAN T~C Si KINH TE

NGUOI HUONG DAN KHOA HQC:

PGS TS NGUYEN QUANG THU

TP H6 Chi Minh- Nam 2014

~_l

Toi xin cam doan dng day la cong trinh nghien cfru cua toi v6i sv h6 trq tir nguai hu6ng dftn khoa h9c la PGS.TS Nguy€n Quang Thu Cac n<)i dung nghien cfru

va k~t qua trong lu~n van nay la trung thvc va chua rung duqc ai cong b6 trong bftt ky cong trinh nao

Thanh ph6 H6 Chi Minh, nam 2014

Tac gia

Nguy€n Phi Hung

DANH Ml}C RANG BIEU, DO THJ VA PHUONG TRINH

Danh mvc bang biSu

Danh mvc hinh ve va d6 th!

Danh mvc phuong trinh

i ? i

CHUONG 1: PHAN MO DAU !

1.1 Ly do hinh thanh d~ tai I 1.2 Mvc tieu nghien cfru 2

1.3 Doi tm;mg va ph~m vi nghien Clru 2

1 3.1 D6i tu<;mg nghien ctru 2

1 3.2 Phq,m vi nghien cuu 2

1.4 Phuong phap nghien cuu 2

1 4.1 Dii: li¢u nghien CUU 2

1.4 2 Phuong phap nghien cuu 3

1.4.3 Quy trinh nghien CUu /u(zn van 3

1 5 Y' ng h- khia · oa h QC va ' th µc 1en cua t. ;:: • d:: t' e ai 5 -·

' ' 1.6 Ket cau cua lu~n van 5

CHUONG 2: co so LY LU~N vE cAu TRUC VON Ml}C TIEU 6

Cftu true chuang 2 6

2.1 M(>t so khai ni¢m nghien cuu 7

' ' 2.1.1 Ciiu true van 7

' ' ' 2.1.1.1 Khai ni¢m ve cau true von 7

, , , , 2.1.1.2 Cac nhan to cau thanh nen cau true von 7

2.1.1.3 Cac cy s6 do lucmg cftu true v6n 8

2.1.1.6 C.iu true vfm ffi\le tieu Va cae y€u tf> anh huemg d€n c.iu true vf>n ffi\le

tieu 12

2.1.2 Chi phi sit dl:lng v6n binh quan 14

2.1.2.1 Chi phi su d\lng nq (Ro) 15

2.1.2.2 Chi phi su d\lng v6n c6 phftn uu dai (RP ) 16

2 1.2 3 Chi phi su d\lng v6n c6 phftn thuimg (RE) 17

2.1.2.4 Cae nhan t6 anh hu6ng d€n WACC 20

2.2 M('>t s6 ly thuy€t lien quan 22

2 2.1 Don bdy hvc;zt a(Jng kinh doanh (DOL) 22

2 2.2 Mo hinh aidm s6 Z - Score 24

2.3 M(>t s6 nghien cliu lien quan 25

Tom tit ehucmg 2 28

CHUONG 3: THlf C T~NG cAu TRUC VON T~I CTCP xA y Dl/NG v A KINH DOANH DJA 6c HOA BiNH 29

C.iu true chucmg 3 , 29

3.1 T6ng quan v~ CTCP xay d\f!lg va kinh doanh dia 6e Hoa Binh 30

3 1.1 Qua trinh hinh thanh va phat tridn 30

3.1.2 Cacdu t6 chuc 32

3.1.3 Chiin liwc phat tridn 33

3 1.4 Cacciu c6 aong 35

3.2 C.iu true v6n cua CTCP Xay d\l'!lg va Kinh doanh Dia 6e Hoa Binh 35

, , 3 2 1 Cau true van va nhfmg rui ro hi?n tc;zi cua HBC 35

3.2.1.1 Tyl~ nq eua HBC lien tve tang eao 37

3.2.1.2 C.iu true nq eua HBC-Lqi ieh va rui ro 40

3.2 2 Phan tich tinh hi¢u qua cciu true v6n hi?n tc;zi cua HBC 55

Tom tit ehuang 3 67

CHUONG 4: xA y DljNG cAu TRUC VON Ml}C TIEU NHAM TOI THIEU HOA CHI PHI SU Dl)NG VON BiNH QUAN CHO CTCP xA Y DljNG VA KINH DOANH DJA OCHOA BiNH NAM 2014 68

C~u true ehuang 69

4 1 Xay dvng eae bi~n s6 dftu vao 69

4.1.1 Xay dl!ng chi phi SU d¥ng v6n chit sa hfiu (RE) 69

4.1 2 Xay dl!ng chi phi su d¥ng nq· (RD) 70

4.2 Mo phong bi~n d()ng eua WACC khi eae bi~n «.fJ dftu vao thay d6i 72

4.3 Xay dvng du true v6n mµe tieu eho HBC nam 2014 73

Tom tit ehuang 4 75

CHUONG 5: GIA.I PIIAP VA KET LU~N 76

' - ? TAI LI~U THAM KHAO i

D a nh mµe ta1 lyU tleng 1yt , r A ·A v· A 1 ·

D nh a ml,le ta1 lyU 1eng , r A rA Anh . . . . . . 111 ···

Danh mµe website v

PHl) Ll)C vi

Chi nhanh Chi nhanh Hb Chi Minh Chi nhanh qu~n 1

Cong ty c6 phfrn Ngan hang thuang m'.li c6 phfrn Cong thuang Vi~t Nam H~ sb t6ng nq tren t6ng tai san

Degree of Operating Leverage - Don bfty ho'.lt d(mg kinh doanh H~ sb vbn chu s6 hfru tren t6ng tai san

Earnings before interest and taxes - Lqi nhu~n ho~:t d()ng (tru&c lai vay

Return on common equity - Ty sufrt sinh lqi tren vbn chu s6 hfr

Ty suit sinh lqi Thi truang chfrng khoan Thi truang chl'.rng khoan Vi~t Nam Trailing Twelve Months - G9p 12 thang gftn nhit Tbng tai san

Ngan hang thuong mi;li cb phftn Ngoi;li thuong Vi~t Nam Viet Capital securities company - CTCP chfrng khoan Ban Vi~t

V 6n chu s& hfru Vi~tNam Weighted Average Cost of Capital - Chi phi su dl,lng v6n binh quan c6 trc;mg s6

Ten bang

Bang 2.1 Ciu true v&n cua cong ty c8 ph~n

Bang 3 1 Ty l~ gifra gia tri xay dl!Ilg va v6n chu sa hfru cua HBC

Bang 3 2 Khoan phai thu cua HBC trong ca c~u tai san

sang TSNH

vay

Bang 3.23 Cac chi tieu tai chinh cua HBC vao th<'Yi di~m 30/09/2013 dung 66

d~ tinh Z - Score

Bang 4.1 D\l bao khoang bi~n thien cua chi phi su dt,mg VCSH (RE) 70 Bang 4.2 VCSC dlJ bao v~ nq va tai san cua HBC vao nam 2014 71 Bang 4.3 Mo phc'mg biSn d(mg cua chi phi su dt,mg Ng cua HBC theo s6 71

li~u dµ bao nam 2014

Bang 4.4 Dµ bao khoang gia tri bi~n thien cua cac bi~n s6 d~u vao 72 Bang 4.5 Dµ bao cac cy l~ nq tc;ti WACCmm 73 Bang 4.6 Cac chi tieu tai chinh dv bao cua HBC nam 2014 dung d~ tinh 73

Z- Score

Hinh 2.1 cAu true chuong 2

Hinh 2.2 Sa db du thanh chi phi su d\}ng v6n binh quan

Hinh 2.3 Quan h~ gifra lqi nhu~n c6 phi€u va h~ s6 beta

Hinh 2.4 Cftu true v6n t~i muc W ACC t6i thieu

Hinh 3 1 Cftu true chuang 3

Hinh 3 2 Cac dan vi kinh doanh cua HBC

Hinh 3 3 Qua trinh phcit trien cua HBC

Hinh 3 4 Sa db t6 chuc cua HBC

Hinh 3.5 Ca cftu doanh thu theo linh V\fC va vling cua HBC

giai do~n 2011 - 2012

Hinh 3.6 Ca cftu gia tri doanh thu va hqp dbng cua HBC

Hinh 3.7 Huang dich chuyen san xuftt kinh doanh cua HBC

Hinh 3.8 Ca cftu c6 dong cua HBC t~i thai diem 30/06/2013

Hinh 3.9 Gia tri nq cua HBC giai do~n 2005 - 2012 (cy dbng)

Hinh 3.10 T6ng qucit cftu true nq cua HBC giai do~n 2005 - 9T2013

Hinh 3.11 Tinh hinh tbn kho cua HBC giai do~n 2005 - 9T2013

Hinh 3.12 Tinh hinh quan tri khoan phai thu cua HBC giai do~n

2005 - 9T2013

Hinh 3.13 Tinh hinh chi€m d\lng v6n cua HBC

Hinh 3.14 Bi€u db so sanh cy suftt sinh lqi cua nganh xay dvng va

69

Hinh 4.2 K~t qua mo phong W ACC theo s6 li~u dµ bao vao nam 2014 72

2.2 Phuong trinh xac d!nh t)' l~ ng tren v6n chu so hfru

Phuong trinh xac d!nh h~ s6 don b~y tai chinh

Phuong trinh xac d!nh h~ s6 n,r tai trq

Phuong trinh xac d!nh chi phi su d\mg v6n binh quan W ACC

Phuong trinh xac d!nh chi phi su dvng nq sau thu~

Phuong trinh xac d!nh chi phi su dvng nq theo phuong phap danh

gia t6ng hqp

2.8 Phuong trinh xac d!nh chi phi su dvng v6n c6 phftn uu dai

2.9 Phuong trinh xac d!nh chi phi su dvng v6n c6 phftn thu0ng

2.10 Phuong trinh xac d!nh h~ s6 beta c6 nq cua Hamada

2.11 Phuong trinh xac d!nh don b~y ho<;it d(mg kinh doanh DOL

2.12 Phuong trinh u6c luqng don b~y ho(;lt d9ng kinh doanh DOL

2.14 Phuong trinh xac dinh h~ s6 Z

2.15 Phuong trinh xac d!nh h~ s6 Z'

2.16 Phuong trinh xac d!nh h~ s6 Z''

CHUONG!

PllANMODAU 1.1 Ly do hinh thanh d~ tai

N€u cong ty tang tru&ng se phai cftn v6n, ngu6n v6n c6 thS la v6n chu s& hfru (VCSH) ho~c nq Ngu6n tai trq tu nq c6 hai !qi th€ quan tr9ng: (1) chi phi lai vay la khoan duqc khftu trir thu€, vi~c nay lam giam tuong d6i chi phi cua nq vay; (2) thu nh~p

cua nq la c6 dinh, do v?y cac c6 dong se khong phai chia se !qi nhu?n cua cong ty khi cong ty kinh doanh phat d(;lt

Tuy nhien, nq ding c6 nhfrng bftt !qi: (1) su d\mg nhi€u nq se gia tang rui ro cua cong ty, lam tang chi phi su dµng nq va VCSH; (2) n€u cong ty g~p kh6 khan va lqi nhu?n khong du chi tra lai vay, cac c6 dong se phai bu d~p sµ thi€u hvt nay, n€u khong cong ty se pha san Su dvng nq vay dS t?n dvng lqi th€ m la ch~n thu€, nhung su dvng qua nhi€u nq c6 thS dfry cong ty vao tinh tr(;lng kh6 khan va c6 thS lam mftt h€t VCSH

Xac dinh cy l~ nq vay hqp ly la nhi~m V\l rftt kh6 khan Vay nq nhi€u lam tang rui

ro cho c6 dong, nhung cfing lam tang lqi nhu?n dµ tinh cua cong ty Do v?y, nhi~m V\l

cua nha quan tr! tai chinh la tim ra m<)t cy l~ hqp ly gifra nq vay va VCSH nh~m nang cao hi~u qua su dvng v6n cua cong ty, d~c bi~t la cac cong ty ho(;lt d<)ng trong linh vµc xay dµng v6i d~c thu v€ don bfry tai chinh cao Tru6c thµc t€ d6, d€ tai "Xay d(l'ng ctiu true van m11-c tieu cho ding ty ca phOn xay d(l'ng va kinh doanh ilja Jc Hoa Binh"

duqc d€ xuftt nh~m h6 trq cac nha quan tr! tai chinh xay dµng m<)t cftu true v6n hi~u qua cho cong ty minh, vi t6i da h6a gia tr! c6 dong, hay n6i each khac la t6i da h6a gia c6 phi€u cua cong ty la mvc tieu ma cac cong ty c6 phftn luon hu6ng t6i Thong qua d6,

lu?n van ding giup cac nha dftu tu c6 cai nhin da chi€u va sau s~c han v€ tinh hinh tai chinh va hi~u qua kinh doanh cua cong ty truac cac quy€t dinh dftu tu

1.2 M\lc tieu nghien cll'u

Danh gia thµc tr~ng c~u true v6n cua CTCP xay dµng va kinh doanh d!a 6c Hoa Binh C\l th€:

.!' D\fa vao cac ty s6 nq d€ danh gia t6ng quan v€ cfru true v6n hi~n t~i cua HBC

.!' Giai thich nhfrng nguyen nhan dftn d€n c~u true v6n hi~n t~i cua HBC

./' Su dl,lng phan tich nganh va phan tich cong ty d€ chi ra nhung uu va nhuqc cua

c~u true v6n hi~n t~i cua HBC

Xay dµng m<)t c~u true v6n ml,lc tieu cho CTCP xay dµng va kinh doanh d!a 6c Hoa Binh trong nam 2014 nh~m t6i da h6a gia c6 phi€u cua cong ty va giai phap xay dµng

cau true VOil ml,lC tieu

1.3 Dfii tmrng va ph~m vi nghien cll'u

1.3.1 DBi tu(fng nghien cll'u

Nghien cfru t~p trung vao xay dlJilg c~u true vf>n ml,lc tieu cho CTCP xay dµng

va kinh doanh d!a 6c Hoa Binh

1.4.1 Die lifu nghien cll'u

Cac s6 li~u trong bao cao tai chinh va bao cao thuang nien giai do~n 2005 - 9T2013 cua CTCP xay dlfng va kinh doanh d!a fJc Hoa Binh, duqc niem yet tren so giao d!ch chirng khoan TP HCM

Du li~u th! trucmg: chi s6 VN-index, lai su~t trung thku TPCP ky h~n 2 nam va 10 nam, thu€ su~t thu€ thu nh~p cong ty cua Vi~t Nam

1.4.2 Phu07lg pluip nghien cfru

ue tai su d1,mg da phucmg phap:

Phucmg phap dinh tinh: phan tich tinh hinh tai chinh, cau true v6n va tinh hinh su dl,lng v6n cua CTCP xay dµng va kinh doanh dia 6c Hoa Binh trong giai do~n 2005 -9T2013 (uu nhuc;rc di~m, rui ro va lc;ri th~); xac dinh cac van de cAn giai quy~t trong tinh hinh quan tri vf>n hi~n t~i CUa Cong ty Va de xuat cau true vf>n ffil,lC tieu cho Cong

ty trong giai do~n t&i

Phucmg phap dinh luc;rng: thi~t l~p mo hinh toan ve m6i quan h~ gifra nc;r va chi phi

su v6n binh quan c6 tr9ng s6 W ACC, su dl,lng bang tinh excel d~ mo phong sµ bi~n

d<)ng cua WACC khi thay d6i cy l~ nc;r, thong qua d6 thi~t l~p cau true v6n ml,lc tieu cho CTCP xay d\l'Ilg va kinh doanh dia 6c Hoa Binh t~i cy l~ nc;r c6 W ACC nho nhat

1.4.3 Quy trinh nghien cfru lu~n viin

M(lt s6 n ghien cuu l ien qu an

GiO'i thi e u cong ty I

Mo ph 6ng b i e n d(lng cua W ACC khi cac

bi e n s6 d~u vao t h ay d6i

Xa c d!nh d u tru e v6n mµ c ti e u c o HBC narn 201 4 ti,ti tY l ~ n q c6 WACC n h 6 nh §t

D S x u t gi a i ph a p

~

K ~t lu ~ n

Hinh 1.1 Quy trinh nghien cfru lu~n van

Ngu6 n : T6 n g h<Jp cua tac gia

~

~

I+-1.5 Y nghia kboa hQC Va tb\fC ti~D CU3 d~ tai

V~ m~t ly lu~n: Lu~n van g6p phAn vao ly lu~n v~ xay dµng ciu true v6n mvc tieu V~ m~t thµc ti~n: Lu~n van dua ra giai phap xay dµng ciu true v6n mvc tieu cho

1.6 K~t ciu cua lu~n van

Lu~n van c6 k~t cftu n<)i dung 7 phAn, bao g6m 5 chuong chinh va 2 phAn b6 sung:

kinh doanh dja 6c Hoa Binh

Chuong 4: Xay dµng cftu true v6n mvc tieu cho CTCP xay dµng va kinh doanh dja

Tai li~u tham khao

Phv Ive

CHUONG2

ciu true chrrong 2

I M()t sA khai ni~m nghien crru I- ~ Khai niem v~ d u true v6n

r- Cae nhiin t6 du thanh nen du true v6n

r- Cae tY s6 do lu <'rng du true v6n

du true v6n ~ r Y nghia eua du true v6n d6i v&i doanh nghiep

4 Cae nhiin t6 anh hu6ng den du true v6n eua doanh nghiep

H: Khai niem du true v6n m1,1e tieu

Cfiu true v6n ml,lc tieu

Cae yeu t6 rum hu6ng den du true v6n m1,1e tieu

-+ Chi phi su d1,mg nq Rn

'

Chi phi sir dl,lllg v6n -+ Chi phi su d1,1ng v6n e6 ph~n uu dai RP

WACC + Chi phi su d1,1ng v6n e6 ph~n thu<'rng Ri;

+ Cae nhiin t6 rum hu6ng den W ACC

-I M()t sA ly thuy~t lien quan I

Don b~y ho<;it d9ng

kinh doanh (DOL)

Mo hlnh di€m s6

Z-Sco r e

I M()t sA nghien cfru lien quan I

Hinh 2.1 ciu true chrrong 2

2.1 M(>t sA khai ni~m nghien cll'u

2.1.J cau true van

2.1.1.1 Khai ni~m v~ ciu true v6n

Ciu true v6n dugc d!nh nghia la S\I k€t hgp s6 lugng ng ng~n h~n thu<mg xuyen,

ng dai h~n, c6 phin uu dai va c6 phin thu<mg dugc dung d~ tai trg cho quy€t dinh diu

tu cua m<)t cong ty (Trin Ng9c Tho, 2005)

Xuit phat Ur ciu true va tinh chit cua bang can d6i k€ toan, CO' ciu tai san - ngu6n v6n cua m<)t cong ty cho thiy tbng ngu6n v6n va tbng tai san cua cong ty luon b~ng

nhau Tbng ngu6n v6n l~i dugc ciu thanh Ur cac ngu6n CO' ban: v6n chu sa hfru va ng phai tra (bao g6m ng ng~n h~n va ng dai h~n) Tbng ngu6n v6n chinh la ngu6n hinh thanh nen tbng tai san cua m<)t cong ty ciu true v6n cua cong ty chi ra S\I dong gop cua cac nguf>n CO' ban trong tbng nguf>n vf>n vao vi~c ciu thanh tbng tai San Cua COng ty, tlrc

la cho thfty cy l~ phin tram dong gop cua tirng thanh phin: v6n chu sa hfru va ng phai tra d6i v6i tbng tai san (Nguy~n Thi Thanh Nga, 2010)

Ciu true v6n cua cong ty co th~ thay dbi khi cong ty huy d<)ng v6n thong qua vi~c

hanh trai phi€u (tac d<)ng vao tbng ng phai tra) ho~c k€t hgp cac phuang an tren

Cin phan bi~t ciu true v6n tbi uu va ciu true v6n m\}c tieu cua cong ty ciu true v6n tbi uu la m<)t ciu true v6n lam tbi da hoa gia c6 phi€u cua cong ty Trong khi do, du true v6n m\lc tieu la m<)t S\I k€t hgp gifra ng vay, c6 phin uu dai, va c6 phin ph6 thong

ma cong ty ho~ch dinh d~ huy d<)ng them v6n (Brigham and Houston, 2009)

2.1.1.2 Cac nhan t6 ciu thanh nen ciu true v6n

Cftu true v6n cua m<)t cong ty c6 phin luon bao g6m 2 ciu thanh dugc trinh bay trong bang 2 1

Ngu6n v6n vay: la ngu6n v6n tai trg tu ben ngoai cong ty va cong ty phai thanh

toan cac khoan vay theo th<'Yi h~n cam k€t, d6ng th<'Yi phai tra ti~n Iai vay theo Iai suit th6a thu~n

Cong ty su dl)ng lo~i ngubn v6n vay nay nhi€u hay it tuy thu(k vao d~c di~m cua lo~i hinh cong ty va cong ty dang a giai do~n nao cua chu kY phat tri~n

Bang 2.1 C§u true van cua cong ty ca ph§n

NguAn van vay

• Trai phiSu

• Tin dl)ng ngan hang

• Gifry ta c6 gia dai h~n

Ngu6n: Brigham and Houston , 2009

NguAnvanchus~hfru

• c6 phisu uu dai

• c6 phiSu thuang

• Lqi nhu~n gifr l~i

• Phat hanh c6 phiSu m&i

Ngu6n VCSH: Khi d€ c~p dSn ngu6n VCSH la n6i d€n ngubn v6n dfru tien ma cong ty huy d(mg duqc v6n c6 phfrn thuang, duqc cung cfrp bai cac c6 dong thuang cua cong ty va duqe huy d(mg bing hai each:

Lqi nhu~n gifr l~i ho~e m()t phfrn lqi nhu~n - gc;>i la v6n n()i sinh

Phat hanh e6 phiSu m&i - gc;>i la v6n ngo~i sinh

Dij.c tliim cua ngu6n VCSH:

Do cac ehu sa hfru eua eong ty dong g6p

Chi ehia e6 rue eho ehu sa hfru nSu eong ty kinh doanh e6 lqi nhu~n Ty l~ chia e6 rue tuy theo quySt dinh eua h()i d6ng quan tr}

Cong ty khong hoan tra ti€n v6n dii nh~n tir ehu sa hfru, trir khi pha san Cong ty khong phai thS ehfrp khi huy d()ng v6n tir ngu6n nay

2.1.1.3 Cac cy s6 do luemg du true v6n

Cae chi s6 d~i di~n cho du true v6n eua cong ty bao glim 4 chi s6 chinh:

a Ty s6 nq: th~ hi~n cy l~ phftn tram gifra t6ng nq so v6i t6ng ngubn v6n cua cong ty

, ; Tong nq

Ty so nq = A' "' "'

b Ty l~ nq tren v6n chu sa hfru: cho thfry nq b~ng bao nhieu lftn so v6i VCSH

d Nguai ra, ca cfru v6n cua cong ty con duqc do luemg thong qua h~ s6 tv tai trq: muc d(> dong gop cua VCSH d~n t6ng v6n cua cong ty

H~ so tv tai trq = A' "' ,.,

Ben qtnh do, tuy vao nhu cftu cua thvc ti€n nghien cuu, nha nghien cuu co the dung nhfrng chi s6 nq khac de phµc vµ nhu cftu phan tich

(Ngo Kim Phuqng, 2009) 2.1.1.4 Y nghla cua du true v6n d6i v6i cong ty

Cac chi s6 do lucmg cfru true v6n cua cong ty giup xac d!nh muc d9 dong gop cua cac thanh phcln trong t6ng ngubn v6n Tuy thu(>c vao d6i tuqng va mµc dich su dµng, cac chi s6 nay co y nghia nhfrt djnh theo nhfrng goc d9 xem xet khac nhau:

cao hay thfrp, k~t hqp v6i xem xet h~ s6 tv tai trq de bu6c dfru xac dinh nang Ive tai chinh

ca ban cua cong ty, tir do co the yen tam v~ khoan cho vay cua minh, quy~t d!nh ti~p tµc tai trq hay khong trong tuang lai

c6 phftn Dung nq giup giam duqc m(>t khoan thu~ phai dong tren ca sa t~o nen m(>t la

chin thu€ m lai vay M~t khac, thong thuang chi phi su dvng ng re hon chi phi su dvng v6n chu sa hfru, tang cy 1¢ ng g6p phftn giam chi phi sinh ra tren m(>t d6ng v6n, g6p phftn tang lgi nhu~n cho cong ty va cho chu sa hfru Ngugc l~i, n€u h¢ s6 tµ tai trg tang cao,

rue VCSH chiem phfin 16'n tong nguon von , c6 the dan den he qua la tang so luong cac c6 dong sa hfru cong ty, do v~y lam pha loang quy~n sa hfru cua cac c6 dong hi¢n t~i

Dbi voi cong ty : N€u h¢ s6 tµ tai trg cao (rue h¢ s6 ng thfrp ), c6ng ty c6 th€ yen tam hon v~ nang h,rc tai chinh cua minh, ti€p tvc vay ng d~ can b~ng cfru true v6n, su dvng cho ho~t d(>ng kinh doanh M~t khac, b~ng each su dvng ng, c6ng ty vira c6 th€ huy d(>ng v6n vira h~n ch€ st,r phuc t~p trong khau quan ly ki€m soat cua minh Them vao d6, vi¢c tang sir dvng ng, rue tang h¢ s6 don bAy tai chinh ciing g6p phftn tang kha nang sinh lgi cua c6ng ty

2.1.1.5 Cac nhan t6 anh hu&ng d€n cfru true v6n cua cong ty

a Ty sudt sinh l<7i tren t6ng tai san (ROA): Dugc do luang b~ng chi s6 lgi nhu~n tren tfJng tai san Theo ly thuy€t tr~t tµ phan h~ng thi cac nha quan ly thich tai trg cho cac

dl! an b~ng ngu6n v6n n(>i b(> hon sau d6 m6i d€n ngu6n v6n m ben ngoai Ngoai ra cac c6ng ty c6 lai khong thich huy d(>ng them VCSH nh~m tranh vi~c pha loang

quy~n sa hfru Di~u nay c6 nghia la cac c6ng ty c6 lai se c6 cy 1¢ ng vay thfrp Nghien

ClrU cua Titman va Wessels (1988) ; Rajan va Zingales (1995) a cac nu6c phat tri€n; Wiwattanakantang ( 1999) a Thai Lan; Chen (2004) a Trung Qu6c cho thfry m6i quan h¢ cy 1¢ ngh!ch gifra don bfty tai chinh va lgi nhu~n

b T y s udt sinh l<)'i tren vbn chu so hiiu (ROE ): B~ng m(>t s6 ly thuy€t da nghien cuu va ki€m chung b~ng tht,rc nghi~m, Welch (2004) cho r~ng: cy 1¢ sinh foi tren c6 phi€u c6 anh hu&ng nguqc chi~u d€n h¢ s6 nq Vi n€u DN c6 cy l~ sinh lai tren c6 phieu

cao , cac co dong san sang dong y gill lt;ti IQ'i nhu~n rte tai oau tu ma khong nh?n co

rue Khi d6, DN se chuy€n m vi¢c huy d(>ng ng sang su dvng VCSH m ngu6n lgi

nhu~n tai dftu tu

c Tai san c6 ilfnh hifu hinh (TANG): Duqc do lu<'>ng b5ng cy s6 tai san c6 d!nh hfru hinh

cac khoan vay Hon nfra, gia tr! thanh ly cua cong ty ding tang !en khi c6 TSCD hfru

h~ tY l~ thu~n gifra don bfry tai chinh va TSCD hfru hinh

d Thui (TAX): Duqc do lu<'>ng b5ng thu€ sufit thu€ TNDN ma cong ty phai ch!u Cac

don bfry tai chinh

e Quy mo cong ty (SIZE) : Nhi~u nghien cuu chi ra r5ng c6 m<)t m6i quan h~ ti l~ thu~n

cho rui ro pha san cua cong ty v6n da cao con cao hon nfra Nghien cuu cua

f La ch6n thui tir khdu hao (TSE): La chin thu€ do khfru hao duqc g9i la cac khoan

g Chi phi nQ' (RD): Lai vay duqc su dvng lam chi phi nq vi cong ty khong phat hanh trai phiSu v€ ly thuySt, lai vay cang cao thi vi~c su dvng nq se giam vi khi chi phi

nq tang len cong ty se chuy€n sang su dvng v6n chu s6 hfru

h Chi phi van chu sa hftu (RE): Chi phi VCSH dugc do lu<'mg b~ng tY le lai suat yeu cclu cua chu s6 hfru d6i v6i v6n dclu tu vao cong ty Day la chi phi rcit quan tn;mg anh hu&ng dSn ca cciu v6n cua cong ty Do v~y, v€ ly thuySt thi chi phi VCSH se biSn d9ng cimg chi€u v6i cy s6 nq, chi phi VCSH tang se hi;m chS cong ty su dvng VCSH

ma chuy€n sang dung nq

i Chi phi pha san: Khi cong ty lam vao tinh tqmg pha san thi nhfrng chi phi nhu: chi

phi hanh chinh, chi phi lien quan dSn vi~c ban va chuySn nhuqng tai san duqc coi nhu chi phi pha san cua cong ty Theo thu tµ uu tien khi pha san, lqi nhu~n tir ban tai san duqc phan ph6i cho chu nq tru6c sau do m6i duqc danh cho c6 dong Trong sv

ki~n pha san, noi chung, nhung nguai nitm gifr chung khoan nh~n duqc it han so nhfrng gi hQ co thS nh~n khi khong co chi phi pha san Vi v~y khi chi phi pha san cao

se it help d~n cac nha dclu tu nitm gifr ch(rng khoan cong ty han va cong ty se tang cuang su dvng nq d€ tai trq cho d\f an Chi phi pha san se biSn d(mg cling chi€u v6i

h~ s6 nq

2.1.1.6 cciu true v6n mvc tieu va cac y€u t6 anh hu&ng d€n cciu true v6n mvc tieu

a cciu true v6n mvc tieu

Cciu true v6n mvc tieu la m9t sv kSt hqp gifra nq vay, c6 phcln uu dai va c6 phcln ph6 thong ma cong ty ho~ch dinh d€ huy dc~mg them v6n N€u cy l~ nq vay thµc tS thftp

han mvc tieu, thi cong ty se tang v6n b~ng each phat hanh them nq ; nSu nhu cy l~ nq cao han mvc tieu thi v6n chu s6 huu se duqc su dvng Cciu true v6n mvc tieu co th€ thay dbi theo thai gian khi cac dieu ki~n thay dbi, nhung tc;ti m9t thai diem thi cac nha quan

ly da thiSt l~p m('>t cciu true v6n t6i uu

(Brigham and Houston, 2009)

b Cac y€u t6 anh huemg d€n cfru true v6n m9c tieu cua m<)t cong ty

Quy€t dinh v€ cfru true v6n cua bfrt ki cong ty nao nhin chung ciing chiu tac d<)ng cua b6n y€u t6 chinh sau:

Rid ro kinh doanh: rui ro xufrt phat tu ho(,lt d<)ng cua cong ty Rui ro kinh

Muc thui thu nh(lp cong ty phai n(Jp: ly do chu y€u cua vi~c su d9ng ng vay

la khoan khfru trir thu€, khoan khfru trir thu€ nay lam giam mire thu€ cong ty

cho cong ty v&i mire thu€ cao han nfra

Sv linh hoqt vJ tai chinh: la kha nang tang v6n v&i nhfrng di€u khoan hgp ly

d<)ng v6n chu s6 hfru va cac chu ng cfing se d€ dang cho cong ty c6 bang can d6i k€ toan lanh m(,lnh vay Do d6, kha nang huy d<)ng v6n trong tuang lai va

ty - kha nang dn nhi€u v6n trong tuang lai cang l&n va nhfrng kh6 khan khi huy d<)ng vf>n cang cao thi cong ty Se it Slr d9ng ng vay

Sv bao thu hay m'ing n6 trong quan ly: m<)t vai giam d6c nang n6 han cac

cua cong ty hay gia tri t6i da cua cfru true v6n nhung anh huemg d€n c.iu true

B6n diSm nay anh huc'mg nhi~u d~n du true v6n mvc tieu, nhung hoc,it d(mg kinh doanh c6 thS lam cho c~u true v6n trong th1.rc t~ khac v6i c~u true v6n mvc tieu Vi dv, gia tri

c6 phi~u th~t sv cua m(>t cong ty c6 thS th~p han gia tri n(>i tc,ii theo each nhin cua nha

quan Iy Trong truang hqp nay nha quan Iy se Iuang Iµ trong viec phat hanh co phieu de

tang v6n, do v~y h9 se Slr dvng nq vay va vi~c nay se lam tY l~ nq cao han mvc tieu C6 thS, cong ty se rung bu6c dua c~u true v6n tr& lc,ii mvc tieu khi gia c6 phi~u cua cong ty ti~n v~ gia tri n(>i tc,ii cua n6

2.1.2 Chi phi sir d~ng viin binh quiin

Ngu6n v6n cua m(>t cong ty c6 phftn duqc huy d(>ng ru 3 ngu6n: nq, c6 phftn uu

dai va c6 phftn thu<'mg

tai chinh nhu ngan hang M(>t vai cong ty ding tai trq bftng c6 phftn uu dai Loc,ii v6n thu

ba, v6n c6 phftn thu<'mg, duqc cung cftp b&i cac c6 dong thuang cua cong ty, va duqc huy d(>ng bftng hai each: (1) phat hanh c6 phftn m6i va (2) gifr lc,ii lqi nhu~n (nghia la khong chia c6 rue toan b(> lqi nhu~n c6 duqc) v6n c6 phftn huy d(>ng duqc ru phat hanh c6 phi~u m6i g9i la ngu6n v6n ben ngoai (ngo<,li sinh), trong khi lqi nhu~n gifr l<,ii g9i la ngu6n v6n ben trong (n(>i sinh) Ngu6n v6n huy d(>ng bftng each phat hanh c6 phi~u c6 chi phi cao han so v6i ngu6n v6n huy d(>ng thong qua gifr l<,ii lqi nhu~n b&i vi cac chi phi phat hanh lien quan d~n phat hanh c6 phi~u m6i Tit ca v6n c6 phftn d~u c6 chi phi, cho

du n6 duqc huy d(>ng tu ben trong hay ben ngoai, nhung chi phi su dvng v6n c6 phftn m6i cao han chi phi cua lqi nhu~n gifr l<,ii b&i vi cac khoan chi phi phai tra cho ngan hang dftu tu vi da giup cong ty ban c6 phftn Chi phi su dvng v6n cua m(>t cong ty la chi phi trung binh cua nhi~u lo<;ii v6n ma cong ty su dvng (W ACC)

v6n ciia cong ty

Cb ph~n thoong mcri L~ nlm3n giii I~

Hinh 2.2 Srr dB ciu thanh chi phi sir di.mg v6n binh quan

Ngw5n: Brigham and Houston , 2009

Cac ffi\JC ben phai cua bang can doi ke toan bao gom cac lo~i nq, co phan uu dai

va vbn c6 phin thu0ng - day duqc gQi la cac thanh phin vbn Bftt ky m9t SlJ tang ten nao trong t6ng tai san phai duqc tai tr6 b6i SlJ tang ten trong m(>t ho~c nhi~u thanh phin vbn nay Chi phi cua m6i thanh phin duqc gQi la chi phi thanh phin cua lo~i vbn d6

WACC= ( Ty le)

( Tyl~% co ) ( Chi phi co )

phanth~ang phanth~ang

= WnRn(l-T) + WpRp +WERE

2.1.2.1 Chi phi su d\}ng nq (Rn)

+ ( Tyl~% co ) ( Chi phi c6 )

phan U'U dai phan U'U dai +

(2.5) (Brigham and Houston, 2009)

V~ m~t ly thuy€t, chi phi su d\lng nq (Rn) la lai suftt tren cac khoan nq m&i cua cong ty' la chi phi thanh ph§n nq tru&c thu€

Rp (1-T) la chi phi thanh ph§n nq sau thu€ (v&i T la thu€ suftt thu€ thu nh~p cong

ty) Rn (1-T) la chi phi su d\lng nq duqc su d\lng d~ tinh chi phi su d\lng vbn binh quan

Chi phi nq sau thu€ thftp ban chi phi nq tru&c thu€ b6i vi lai vay duqc khftu trir thu€ thu nh~p cong ty

Chi phi ng sau thu~ = Lai sufrt - Ti~t ki~m thu~

=Ro-RoT

= Ro(l-T)

(2.6)

Chi phi su d\mg ng theo mo hinh WACC chinh la lai su~t vay nq Tuy nhien, ly

vay ng nhi~u hon, nii ro hen cho vay phai nh~n cao hon, cho nen h9 se tang lai sufrt vay ten d~ tuong xfrng v6i mfrc nii ro tang them

(Brigham and Houston, 2009) Tuy nhien, ti;ii Vi~t Nam, lai sufrt cho vay cua cac ngan hang thuong m~i khong ph\l thu(k vao gia tri vay ma ph\l thw?c vao ky hi;ln vay va d6i tugng khach hang, hay n6i each khac vay nhi~u hay vay it lai sufrt vay v§n khong d6i Do v~y, khong th~ su dl,lng lai sufrt vay d~ g~n cho Ro trong truang hgp nay D~ giai quy~t vfrn d~ nay, lu~n van su dl,lng phuong phap danh gia t6ng hgp

Theo giao su Aswath Damodaran, giang vien di;ii h9c New York, chi phi su dl,lng

ng cua m<)t cong ty dugc danh gia b~ng phuong phap t6ng hgp (synthetic rating) u6c tinh nhu sau:

Chi phi sii· d¥ng N<J RD = Lai sudt trai phiiu chinh phu dai hqn er thifi aiim hi¢n tqi +

Phdn bu rui ro tin d¥ng cua cong ty (ilu<Jc ilo luang biing tj; s6 thanh toan !iii vay)

(2.7) Khi gia tri khoan vay ng tang ten, chi phi lai vay vi th~ tang ten lam giam cy s6 thanh toan lai vay, ph<ln bu nii ro tin dl,lng tang len lam chi phi su dl,lng ng (Ro) tang len,

do v~y phu hgp v6i gia dinh cua mo hinh

2.1.2.2 Chi phi su dl,lng v6n c6 ph<ln uu dai (RP)

Chi phi su d1,1ng v6n c6 ph~n uu dai la t)' sucit lqi nhu?n nha d~u tu yeu c~u tren c6 phin uu dai cua cong ty, dugc tinh nhu sau:

Dp

Trong d6:

Rp: Chi phi su dt,mg v6n cb phftn uu dai

Dp: cb rue cb phftn uu dai

Pp: gia hi~n t~i cua 1 cb phftn uu dai

Khong c6 sµ di€u chinh thu€ nao khi tinh RP b&i vi cb tuc uu dai, khong gi6ng nhu lai vay tren nq, khong duqc khftu trir vao thu nh~p chiu thu€ Do d6, khong c6 khoan ti€t ki~m thu€ nao gcin li€n v6i vi~c su dt,mg cb phftn uu dai

(Brigham and Houston, 2009) 2.1.2.3 Chi phi su dt,mg v6n cb phftn thu0ng (RE)

Chi phi cua nq va cb phftn uu dai dµa tren cy suftt lqi nhu~n ma nha dftu tu yeu cftu tren nhfrng cht'.rng khoan nay Tuong tµ nhu v~y, chi phi su dt,mg v6n cb phftn dµa tren cy suftt lqi nhu~n nha dftu tu yeu cftu tren cb phi€u thu0ng cua cong ty v6n cb phftn tang them c6 th€ huy d<)ng bing hai each: (1) bing each gifr l~i lqi nhu~n cua nam hi~n

hanh va (2) bing each phat hanh cb phi€u m6i

Cach ti€p c~n duqc su dt,mg r('mg rai nhftt d€ tinh chi phi su dt,mg v6n cb phftn thucmg la dµa vao mo hinh dinh gia tai san v6n (CAPM) Mo hinh duqc xay dµng nhu sau:

RE = RF + ~ (RM - RF)

Trong d6:

RE la chi phi su dt,mg cb phftn thucmg

RF la cy suftt sinh lqi phi rui ro

RM la cy suftt sinh lqi binh quan toan thi truang

~la h~ s6 do luang rui ro h~ th6ng cua cong ty

(2.9)

(Brigham and Houston, 2009) Phuong trinh 2.9 cho thfty CAPM tinh RE bing cy sufrt lqi nhu~n phi rui ro c<)ng v&i phftn bu rui ro b~ng v6i phftn bu rui ro trung binh tren thi truang chung khoan, duqc

tang len ho~c giam xu6ng theo cy l~ d~ phan anh muc rui ro CUa mQt Chlrng khoan C\l th~

duqc do luang bc'Yi h~ s6 beta

v~ nguyen tic, tY su~t lqi nhu~n ky v9ng cua nha dfru tu bao g6m 2 phfrn:

Ty sufit lqi nhu~n phi nii ro

Phfrn bu dip tuc'Yng thuc'Yng cho nguai m~w hi~m

Vi th€, nai nao c6 rui ro cao, nai d6 doi hoi phai c6 cy su~t sinh lqi cao Muc d(> rui ro cua rung loc;ti chung khoan tren thi truang duqc do luang b~ng h~ s6 beta

Hinh 2.3 Quan h~ gifra IQi nhu~n cA phi~u va h~ sfi beta

Ng u6n : N guyi n Minh Ki i u 2006

N€u:

• ~ = 0 thi R E = R F : kh6ng c6 rui ro trong dfru tu

• ~ = 1 thi R E = RM : rui ro cua cong ty b~ng rui ro thi truang

• ~ < 1 thi R E< RM : rui ro cua cong ty th~p han rui ro thi truang

• ~ > 1 thi R E> R M : rui ro cua cong ty cao han rui ro thi truang

C<ich tinh hf sii p cua cd phiiu theo c6ng th(tc Hamada:

Gia tang ty l~ nq vay lam tang rui ro ma nguai cho vay phai ganh chiu va do d6 lam tang chi phi st'.r d\lng nq vay Nhi~u nq vay han ciing lam tang rui ro cho cac c6 dong,

do d6 lam tang chi phi st'.r d\mg VCSH (R E ) H~ s6 beta cua c6 phi€u do luang rui ro lien

quan cua m9t nha d~u tu da d(;lng h6a Hon nfra, beta tang ten cling S\I gia tang cua don bfty tai chinh, va Robert Hamada dua ra cong thuc d~ dinh luqng tac d()ng nay:

0 day, ~L la h~ sfJ beta hi~n t(;li cua cong ty, dugc tinh d\fa tren don bfty tai chinh

hi~n t(;li cua cong ty' va ~ u la beta cua cong ty trong truang hgp khong sir dt,mg ng vay

N€u cong ty khong sir dvng ng vay, h~ s6 beta se phv thu()c hoan toan vao rui ro kinh doanh va la ty s6 do lu0ng "rui ro kinh doanh CCY ban" cua cong ty H~ s6 DIE do lu0ng don bfty tai chinh dugc sir dvng trong cong thuc Hamada, va T la thu€ su~t thu€ thu nh~p

ngoai tac dvng lam khuy€ch d<;li thu nh~p cho cac chu s& hfru, W ACC se giam do chi phi tra cho cac khoan vay thu0ng th~p hon chi phi sir dvng VCSH, do cong ty duqc

hu&ng m9t khoan ti€t ki~m thu€ Tuy nhien, chi phi nq khong phai la c6 dinh ma se tang len khi cong ty sir dvng nhi€u nq ; nguyen nhan la khi cong ty sir dvng nhi€u nq thi rui

ro cua cong ty se tang len, do d6 cac nha tai trq yeu c~u m()t muc bu d~p rui ro cao hon Cac c6 dong cua chinh cong ty ding se phan ung d6i v6i vi~c sir dvng nhi€u nq Khi h~

s6 nq cua cong ty qua cao, cong ty khong th~ vay them duqc nfra, cac c6 dong se doi h6i phai tra c6 tile cao hon va luc d6 WACC tang len Vi v~y, khong chi don gian so sanh cac lo(;li chi phi cua cac lo(;li v6n d~ Iva ch9n hinh thuc va quy mo tai trq ma phai d~t n6 trong m6i quan h~ gifra rui ro va lqi nhu~n d~ tinh toan m()t c~u true v6n hgp ly

(Brigham and Houston, 2009)

2.1.2.4 Cac nhan t6 anh hu6ng d€n WACC

Chi phi su d\mg v6n b! anh hu6ng bai m<)t s6 nhan t6 M<)t vai y€u t6 vuqt ra ngoai SlJ kiSm soat cua cong ty' nhung s6 khac b! anh hu6ng b6i cac quy€t d!nh dftu tu

va tai tr()' cua no

a Cac nhan t6 khong thS kiSm soat

Hai nhan t6 quan tn;mg nhftt nim ngoai SlJ kiSm soat cua cong ty la lai suftt va thu€ N€u lai suftt trong n€n kinh t€ tang, chi phi cua nq tang bai vi cong ty phai tra cho trai chu nhi€u hon khi h9 di vay muqn Hon nfra, lai suftt cao hon lam tang chi phi su dvng v6n c6 phftn uu dai va c6 phftn thuang

Thu€ suftt duqc Slr dvng trong tinh toan chi phi Slr dvng v6n thanh phftn cua nq va

do v~y c6 anh hu6ng quan tr9ng ten chi phi SU dvng v6n Thu~ ciing anh hu6ng den chi phi su dvng v6n theo each it ro rang hon Vi dv, vi~c giam thu€ suftt tren c6 me va lai

v6n so v6i thu€ suftt tren thu nh~p tir lai lam c6 phi€u tuong d6i hftp dfrn, va di€u d6 lam giam chi phi su dvng v6n c6 phftn tuong ling va do d6 giam W ACC Thu€ thftp hon tren c6 tfrc va lai v6n dfrn d€n SlJ thay d6i cftu true v6n t6i uu - v€ phia it nq va nhi€u v6n c6 phftn

(Brigham and Houston, 2009)

b Cac nhan t6 c6 thS kiSm soat

M9t cong ty c6 th€ tac d<)ng tr1Jc ti€p d€n chi phi su dvng v6n theo ba each chinh: (1) bing each thay d6i du true v6n, (2) bing each thay d6i c6 tuc chi tra, (3) bing each thay d6i quy d!nh quy€t d!nh ngan sach v6n t6i uu ds chfrp nh~n nhung dlJ an co rui ro cao hon ho~c thftp hon trong qua khu

v€ cftu true v6n, gia d!nh ring cac cong ty c6 s~n cftu true v6n t6i uu cho tru6c,

va chung ta SU dvng cac tY l~ theo c~u true v6n d6 dS tinh WACC cua cac cong ty nay Tuy nhien, n€u m<)t cong ty thay d6i cftu true v6n mvc tieu cua minh, se lam cho cy tr9ng

dS tinh WACC thay d6i theo Bai vi chi phi sau thu€ cua nq thfrp han chi phi su dvng

v6n c6 ph.ln, m<)t sµ tang Ien trong cy trc;mg nq mvc tieu se c6 khuynh hu6ng lam giam WACC va nguqc l~i n€u cy trc;mg nq thftp han Tuy nhien, m<)t SlJ tang Ien trong vi~c su dvng nq se tang mi ro cho ca nq va v6n c6 ph.ln, va SlJ gia tang nay trong chi phi SU dvng vf>n thanh ph.ln Se bu trtr VcJi anh hucmg CUa SlJ thay dfJi trong cy tn;mg CaC lo~i vf>n thanh

Chinh sach c6 rue anh hucmg d€n khoang lqi nhu~ gifr l~i cua c6ng ty, va nhu

v~y c6 th~ anh hu6ng d€n nhu c.lu phat hanh c6 phi€u m&i va do d6 phat sinh chi phi phat hanh Nghia la cy l~ chi tra c6 rue cang cao, lqi nhu~n gifr l~i cang nh6 thi chi phi

su dvng v6n c6 ph.ln cang cao va do d6 WACC cang cao Tuy nhien, cac nha d.iu tu c6

th~ mu6n c6ng ty chi tra c6 tuc nhi~u han, va vi th€ giam cy l~ chi tra c6 rue c6 th~ dftn d€n tang cy suftt lqi nhu~n yeu cfiu tren v6n c6 ph.ln Chinh sach c6 tuc t6i uu la m<)t vftn

d~ phuc t~p nhung c6 anh hucmg quan tr9ng Ien chi phi su dvng vf>n

Quy€t dtnh ngan sach v6n dftu tu cua c6ng ty ding c6 th~ anh hucmg d€n chi phi

su dvng v6n Khi chung ta tinh chi phi su dvng v6n, chung ta su dvng cy sufrt lqi nhu~n

yeu c.lu tren cac trai phi€u va c6 phi€u dang luu hanh cua c6ng ty nhu la di~m bitt d.iu Nhfrng ty suftt chi phi d6 phan anh cac mi ro cua cac tai san hi~n t~i cua c6ng ty

(Brigham and Houston, 2009)

M<)t cftu true v6n phu hqp la quy€t dtnh quan tr9ng v&i mQi c6ng ty kh6ng chi bai nhu

du t6i da hoa lqi ich thu duqc cua cac ca nhan va t6 chuc c6 lien quan t&i c6ng ty ma con bai tac d<)ng cua cac quy€t dtnh nay t&i nang lµc kinh doanh cua c6ng ty trong m6i truang qtnh tranh Chinh vi v~y , cac c6ng ty lu6n d~t cho minh m<)t du true v6n mvc tieu nh~m hu6ng d€n m<)t mvc dich nao d6

0° / E" (Ti I~ :"19'/VCSH t6i tru ,)

Hinh 2.4 Cftu true vfin t~i mrrc W ACC tfii thi~u

Ngu6n: Brigham and Houston, 2009

D / E

C6 hai can ctr de xay dl!Ilg cfru true v6n mµc tieu cho cong ty: chi phi v6n va gia th! truc'mg cua c6 phiSu Tuy nhien, gia th! truc'mg cua c6 phiSu la tieu chi khach quan, kh6ng chi do cac nhan t6 n9i t<;li cua chinh sach quan ly v6n cua c6ng ty quySt d!nh ma con ch!u

sµ tac d<)ng cua nhi€u ySu t6 khac, nhu cung c~u, tinh hinh kinh tS, cy gia h6i doai Tuy nhien vai chi phi v6n thfrp nhfrt se dfin dSn gia tr! n<)i t(,li c6 phi~u la cao nhfrt; di€u nay

se c6 tac d<)ng tich cµc d6i vai gia cua c6 phiSu tren th! trucmg Lu~n van se tien hanh xay dµng du true v6n mµc tieu cho HBC can Ctr vao mµc dich nay

2.2 M(>t sfi ly thuy~t lien quan

2.2.1 Dim bOy ho{lt d~ng kinh doanh (DOL)

Don bfiy ho(,lt d<)ng kinh doanh (Degree of Operating Leverage-DOL) lasµ phan tich m6i quan h~ gifra chi phi c6 dinh va chi phi biSn dfJi Don bfry kinh doanh cao nhfrt khi c6ng ty c6 cy l~ chi phi ho(,lt d<)ng c6 dinh so v6i chi phi ho<;tt d<)ng bi€n dfJi cao Di€u nay CO nghi'a la Cong ty dang Slr dµng nhi~u tai san cfJ dinh han trong hoc;it d<)ng cua minh Nguqc lc;ii, don bfry kinh doanh thfrp nhfrt khi c6ng ty c6 cy l~ chi phi ho<;lt d<)ng c6 d!nh so vai chi phi ho(,lt d<)ng bi€n dfJi la thfrp

Trong kinh doanh, don bfty ho~t d(mg kinh doanh 16n khi cac y€u t6 khac khong d6i c6 nghia la m<)t S\l' thay d6i nho trong doanh thu se ~o ra S\l' thay d6i 16n trong ROE M<)t cy l~ don bfty kinh doanh cao c6 th€ t~o ra duqc m<)t lqi ich rfrt l&n cho cac cong ty

Ty l~ don bfty kinh doanh cao c6 th€ giup cong ty t~o ra nhi~u ti~n hon tir m6i doanh s6 tang them ( doanh s6 bien t€) n€u vi~c ban m<)t san phftm tang them d6 khong lam gia tang chi phi san xufrt Cong ty hoan toan c6 kha nang lam duqc di~u nay n€u c6 th€ Iva ch9n, tai san c6 djnh nhu tai san, nha xu&ng va trang thi€t bi ciing nhu s6 cong nhan hi~n

hfru, rue la c6 th€ t~o ra duqc tfrt ca S\l' tang them nay ma khong cftn SU d\mg bfrt cu m<)t chi phi tang them nao Vi hfru hSt cac chi phi da la chi phi c6 djnh Do v~y, lqi nhu~n bien t€ duqc tang ten va thu nh~p cilng tang nhanh hon

DOL duqc xac djnh bftng cong thuc sau:

Q*(P-V)

D O L =

-Q*(P-V)-F Trong d6:

(2.11)

Q la s6 luqng hang h6a duqc san xufrt( d6i v&i cong ty san xufrt) ho~c duqc ban ( d6i v&i cong ty thuong m~i)

V la chi phi bi€n d6i tren m6i don vi san phftm

P la gia ban hang h6a

F la chi phi ho~t d<)ng c6 dinh

Tuy nhien, tren thvc t€, nhfrng bi€n s6 dung d€ tinh toan DOL a tren chi c6 th€ thu th~p duqc khi la nguai trong n<)i b<) cong ty, bing khong se rfrt kh6 khan d€ chung ta c6 duqc cac thong tin cfrn thiSt d€ do luang DOL Nha dftu tu c6 th€ W tinh DOL u&c luqng bftng each lfry S\l' thay df>i trong lqi nhu~n hoi;tt d<)ng Cua cong ty chia cho S\f thay df>i trong doanh s6 ban hang

Thay doi trong EBIT DOL = T ay h dA01 '• trong oan so an ang d h "'b' h' (2.12)

Dµa vao bang cao cao ket qua ho~t d(mg kinh doanh, nha dftu tu c6 th€ tinh toan duqc SlJ thay df>i trong lqi nhu~n ho~t d(mg va doanh sfJ ban hang Lfry SlJ thay df>i trong EBIT chia cho sµ thay d6i trong doanh s6 ban hang de dµ doan gia tri cua DOL Di~u

tuong lai

(Trftn Ng9c Tha, 2005)

2.2.2 Mo hinh ttiim sa Z - Score

Chi s6 Z, cong Cl,! de phat hi~n dfru hi~u bao tru6c SlJ pha san, duqc phat minh vao nam 1968 b6i Giao Su Edward I Altman, truang kinh doanh Leonard N Stem, thu()c truang f)~i H9c New y ork, dµa vao vi~c nghien CUu kha cong phu tren s6 luqng

nhi~u cong ty khac nhau t~i My M~c du chi s6 Z nay duqc phat minh t~i My, nhung hftu het cac nu6c, vftn c6 th€ su d\mg v6i d9 tin c~y kha cao

Chi s6 Z bao g6m 5 chi s6 X1, X2, X3, X4, Xs:

X1 =Ty s6 v6n luu d()ng chia t6ng tai san (Working Capitals/Total Assets)

X2 =Ty s6 lqi nhu~n gifr l~i chia t6ng tai san (Retain Earnings/Total Assets)

X3 = Ty s6 lqi nhu~n tru6c Hii vay va thue chia t6ng tai san (EBIT/Total Assets)

X4 =Gia tri thi truang cua v6n chu s6 huu (v6n h6a thi truang) chia gia tri s6

sach cua t6ng nq (Market Value of Total Equity I Book values of total Liabilities)

Xs =Ty s6 doanh s6 tren t6ng tai san (Sales/Total Assets)

Tu m()t chi s6 Z ban d§u, Giao Su Edward I Altman (1993) da phat tri€n ra Z' va

Z" de c6 th€ ap d\mg theo tling lo~i hinh va nganh cua cong ty, nhu sau:

Dai vui cong ty tla ca phfln hoa, ngimh siin suat:

Z = 1,2*X1 + 1,4*X2 + 3,3*X3 + 0,64*X4 + 0,999*Xs (2.14)

- N€u z > 2,99: cong ty ni'tm trong vung an toan, chua c6 nguy CO' pha san

- N€u 1,81 < z :::; 2,99: cong ty n~m trong vling canh bao, c6 th€ c6 nguy CO' pha san

- Neu Z ::; 1,81: cong ty n~m trong vung nguy hi€m, nguy ca pha san cao

D6i vOi cong ty chua cJ phfin hoti, nganh siin sudt:

Z' = 0,717*X1 + 0,847*X2 + 3,107*X3 + 0,42*X4 + 0,998*Xs

- Neu Z' > 2,9: cong ty n~m trong vting an toan, chua c6 nguy ca pha san

(2.1 S)

- Neu 1,23 < Z'::; 2,9: cong ty n~m trong vting canh bao, c6 th€ c6 nguy CO' pha san

- NSu Z' :Sl 23: cong ty n~m trong vimg nguy hi€m, nguy ca pha san cao

DBi vui ctic cong ty khtic:

Chi s6 Z'' du6i day co th€ duqc dung cho h~u hSt cac nganh, cac lo;;ii hinh cong

ty Visµ khac nhau kha 16n cua XS gifra cac nganh, nen XS da duqc dua ra Cong thfrc tinh chi s6 Z'' duqc di€u chinh nhu sau

Z" = 6,S6*X1 + 3,26*X2 + 6,72*X3 + l OS*X4 (2.16)

- NSu Z" > 2,6: cong ty n~m trong vting an toan, chua c6 nguy ca pha san

- NSu 1,2 < Z"::; 2,6: cong ty n~m trong vting canh bao, co th€ co nguy ca pha san

- NSu Z" :S 1,2: cong ty n~m trong vimg nguy hi~m, nguy ca pha san cao

2.3 M()t sA nghien crru lien quan

Nghien cuu cua Masulis (1983) cho thfry gia c6 phieu c6 tuang quan thu~n

( duang) v6i muc d(> tai trq, cfing nhu la m6i lien h~ gifra hi~u qua ho;;it d(>ng cong ty v6i CO' cfru v6n Trong khoang tir 0,23 dSn 0,4S la tY l~ nq t6i uu cua cong ty

Chen (2003) nghien clrti sv tac d(>ng cua lqi nhu~n , kha nang tang trucrng, tai san c6 d!nh hfru hinh, chi phi khung hoang tai chinh dSn cfru true v6n (v6i hai chi tieu d;;ii

di~n la cy s6 nq va cy s6 nq dai h;;in tren t6ng v6n) Chen da tiSp c n theo 3 phuang phap ( cac anh hu&ng c6 d!nh FEM, cac anh hucrng ng~u nhien REM va phuang phap hf>i quy

Pooled OLS), tir do so sanh kSt qua va dua ra kSt lu~n KSt qua nghien cfru cua Chen cho thfry cac nhan t6 lqi nhu~n, quy mo cong ty' kha nang tang tru&ng va ca cfru tai san anh hu&ng kha ro dSn cfru true v6n (lqi nhu~n va quy mo c6 tac d(>ng nguqc chi€u, ca cfru tai san va kha nang tang tru&ng tac d9ng cimg chi~u dsn cfru true v6n), trong khi thus va chi phi khung hoang tai chinh l;;ii khong tac d(>ng (v6i mt'.rc y nghfa 10%) Nghien ct'.ru cua

Wei va c()ng sµ (2005) cho thfty c6 m6i lien h~ vfrng ch~c v€ hi~u qua ho~t d()ng cua cong ty (do lubng b~ng ROE) v6i ca cftu tai chinh: ( 1) hi~u qua ho~t d()ng cua cong ty c6 m6i lien h~ cling chi€u (duang) v6i cy l~ nq; (2) khi cy l~ nq n~m trong khoang 24,52%

den 51 , 13% thi hieu qua ho~t d(mg co m6i quan he theo phuong trinh b~c hai va b~c ba

v6i cy l~ nq

Nghien cuu cua Banchuenvijit (2009) su dt,mg du li~u tir 81 cong ty niem yet cua Thai Lan giai do~n 2004-2008 dS lam m~u nghien cuu cho tac d()ng cua cac nhan t6 den cftu true v6n cong ty Cung nhu Chen (2003), cac nhan t6 ca ban duqc Banchuenvijit lµa ch9n dS dua vao mo hinh la: kha nang sinh lqi, tai san c6 dinh huu hinh, quy mo cong ty

va kha nang tang truang Tuy nhien nghien cfru cua Banchuenvijit con xet den anh huang

cua yeu t6 rui ro (thong qua chi tieu d9 l~ch chuAn cua ph~n tram thay d6i lqi nhu~n ho~t

d()ng) va yeu t6 nganh (bien gia) khi danh gia tac d()ng den ca cftu v6n V&i muc y nghia

1 %, ket qua hbi quy cua ong chi ra r~ng cac nhan t6: kha nang sinh lqi, quy mo va ca

cftu tai san c6 anh hu6ng den cftu true v6n, trong d6 lqi nhu~n va ca cftu tai san tac d()ng nguqc chiSu, quy mo tac d()ng cling chi€u den cy l~ nq cua cong ty

M9t nghien Clru khac lien quan den cftu true v6n nfra la nghien cuu cua Zeitun va Tian (2007) su dt,mg each tiep c~n cac anh huang cf> dinh theo bien gia thai gian va bien gia nganh dS nghien cuu anh hu6ng cua cac nhan t6 den cftu true v6n, tir d6 triSn khai phan tich m6i quan h~ gifra cac nhan t6 nay v6i ho~t d()ng cua cong ty Nghien cuu cua Zeitun va Tian khong di sau vao phan tich cac anh huang cua nhfrng nhan t6 den cftu true v6n, ma t~p trung lam ro m6i quan h~ gifra cac nhan t6 nay v6i cac yeu t6 khac d~i di~n cho hi~u qua ho~t d()ng cua cong ty Ngoai ra con m9t s6 nghien cuu lien quan den

du true v6n cua nhi€u tac gia den tir cac qu6c gia khac nhau nhu nghien cuu cua Baharuddin va c(mg Slf (2011) tir Malaysia, nghien cuu cua Bufema va c(>ng Slf (2005)

ru Lybia Nhin chung, du each tiep c~n khong dbng nhfrt, cac nghien cuu nay d€u phan tich cfru true v6n dµa tren nhfrng nhan t6 ca ban neu tren (lqi nhu~n, guy mo, tai san c6 djnh hfru hinh, thue ) va d~t duqc nhfrng ket qua nhfrt djnh

Nghien cfru cua Margaritis va Psillaki (2007) v€ m6i quan h~ nhan qua gifra CO'

cua cong ty

T~i Vi~t Nam, vi~c nghien cfru cac nhan t6 anh huemg dSn cftu true v6n cua cong

va d~c di~m rieng cua tai san cong ty dSn tY l~ nq (g6m ng ng~n h~n va ng dai h~n) KSt

Nghien cuu cua Le Thi Kim Thu (2012) cilng phan tich cac nhan t6 tac d<)ng dSn

HOSE Mo hinh cua Le Thi Kim Thu su dvng phuang phap binh phuang nho nhftt (OLS)

d<)ng san nay