Chiến lược phát triển thẻ thanh toán của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đến năm 2010

Nha nu'oc se ghlm du'O'i voi khach hang, thanh toan khong dung ti~n m~t giup ti~t kic$m du... Quy trlnh thanh toan bling the Sau khi phat h~mh the, the du'QC giao cho chii the va chii th

NGUOI HUONG DAN KHOA HOC

- -~~:ITS NGUYEN vAN THO

e¢ GIAO DUC VA 0~0 TAO

DANH MVC CAC TU VIET TAT

DANH MVC CAC BANG

DANH MVC CAC BIEU DO

LOlMl1DAU

1.1 Chi~n b.tf!c va vai tro chilo htf!c trong kinh doanh 1

1.1.1 Khai ni~m v~ chie'n 1u'<;1c kinh doanh 1

1.1.2 Phan 1o~i chie'n 1u'<;1c 1

·1· 1 3 V • a1 ro cua quan c 1en .t ' ? ? tri' h'-< 1•~~ uyC t rong n ki h d oan h 2 1.1.4 Quy trlnh xay d\fng chie'n lu'<;1c kinh doanh 3

1.1.5 M()t s6 cong c~ d~ xay d\}'ng va 1\}'a ch<;>n chie'n lu'<;1c kinh doanh 4

1.2 Ly lu{in t6ng quan v~ the thanh toan ~ 6

1.2.1 Cac phu'dng ti~n thanh toan khong dung ti~n m~t 6

1.2.2 T6ng quan v~ the thanh toan 10

Cm1dNG 2: PIIAN TiCH TINH HINH PHA T TRIEN THE THANH TOAN CUA Jit TH6NG NGAN HANG TmfdNG ~I VJtT NAM 2.1 Thtfc tr~ng thi trtt(lng the thanh toan ciia h~ th6ng ngin hang thttdng m~i Vi~t Nam 15

2.1.1 Cd sd phap ly ciia vi~c phat hanh va sa d~ng the t~i Vi~tNam 15

2.1.2 Tmh hlnh chung ho~t d()ng phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 15

2.1.3 Th\fc tr~ng tlnh hlnh phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 17

2.1.4 Nhfing tdn t~i ciia ho~t d()ng kinh doanh the t~i Vi~t Nam 24

2.2 Ti~m nang phat tri~nthe ciia h~ th6ng ngan hang thlidng m~i Vi~t Nam28

2.2.1 Xu hudng phat tri~n the thanh toan tren the' gidi 28

2.2.2 Ti~m nang phat tri~n the ctia h~ th6ng ngan hang thudng m~i Vi~t Nam 31

2.3 Philo tich cac y~u t6 anh hlidng d~n chi~n lti(,ic phat tri~n the thanh toan

tQ.i Vi~t Nam d~n nam 2010 ; 35

ac yeu 0 cua mot ruvng en ong ;

2.3.3 Danh ghi cac ye'u t6 tac d()ng de'n chie'n lu<Jc phat tri~n the thanh tmin t~i

Vi~tNam 37

3.1 Quan di~m va ffil}C ti~u chi~n lti(,ic phat tri~n the thanh toan coa h~ th6ng

ngan hangthlidng m~i Vi~tNam d~n nam 2010 41

3.1.1 Quan di~m chie'n lu<Jc phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 41

3.1.2 M~c tieu chie'n lu<Jc phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam 41

- 3K.2~

€hi~n-lu~c phat-t-riln-the-thanh-t-oan-ciia-h~-th6ng-Dgin-hang-tbudng-mfli -vi~t Nam d~n nam 20i0 42

3.2.1 Ma tran SWOT the thanh toan tai ' o Vi~t Nam • 42 I

3.2.2 D~ xua't m()t s6 chie'n lu<Jc phat tri~n the thanh toan ctia h~ th6ng ngan hang

thudng m~i Vi~t Nam - 44

3.3 Giai phap thtfc hi~n chi~n lti(,tc phat tri~n the thanh toan ciia h~ th6ng

ngilnhang thlidng m~i Vi~t Nam d~nnam 2010 48

331 D ,., "' h'"" 1 • 01 vot c ten li<Jc au tup a d~ h'ttrt'"' en 49

332D ,., , h'""l ot vot c ten li<Jc t am n hA hA ~p t h' l truong 50

3.3.3 Dm vot chten lu<;1c p at tnen t l tru'ong

3.3.4 D6i vdi chie'n lu<;1c phat tri~n san Phdm 52

3 3 • • • 6 f) ,., 01 Vdl · C h.,., ten 1·~~ uyC h" h" Ql n ~p Ve p ta sau ~ h' 54 3.4 Hi~u qua kinh te' : xa hC)i ctia chie'n ht(lc phat tri@n the thanh toan ctia h~

thO'ng ngAn hang thtidng m~i Vi~t Nam de'n nam 2010 55

3.4.1 v~ mij.t kinh te' ; ·55

3.4.2 v~ m~t xa hQi 56

KIEN.NGHJ • ~ 57

KETLU~N

PHVLVC

TAl L:¢U THAM KHAO

DANH MUC CAC CHU VIET TAT •

- NHNN: Ngan hang Nha Nude

- NHTM: Ngan hang thu'cJng m~i

- ATM: May giao djch tl! d()ng

- BVCNT: BcJn vi cha'p nh~n the

- VCB: Ngan hang Ngo~i Thu'cJng Vi~t Nam

- ACB: Ngan hang TMCP A Chau

- EAB: Ngan hang TMCP Bong A

-BIB: Ngan hang TMCP Xua't Nh~p Kh~u Vi~t Nam

- Agribank: Ngan hang Nong Nghi~p Va Phat Tri~n Nong Thon Vi~t Nam

- ICB: Ngan hang Cong Thu'cJng Vi~t Nam

- BIDV: Ngan hang Bffu Tu Va Phat Tri~n Vi~t Nam

- KH: Khach hang

Bang 1: Tinh hinh phat hanh the nf,\i dia t~i Vi~t Nam , 20

Bang 2: Stfht(jng DVCNT t~i Vi~t Nam qua cac nam 22

Bdng 3: Stflu'(/ng ATM t'i Vi~t Nam·~ ~ 23

Bang 4: Ty trQng thanh toan kh6ng dung ti~n mi)t so vt'ti t6ng phlidng ti~n thanh toan 32

Bang 5: Stflu(jng ATM ctia cac nglin hang nam 2004 35

Bang 6: Ma tr{ln danh gia cac y~u t6 b~n ngoai 38

Bang 7: Ma tr{in danh gia cac y~u t6 b~n trong 39

Bang 8: Ma tr{ln SWOT the thanh toan t~i Vi~t Nam 43

~ -, ~ ~

B~~u d~ 2: Doanh' s6 tha:m t,o8n th~ q~.6c tt t~i ~~~t Nam ~m 2004 19)

B zeu o : .-:! d ~ 4 D oan so su l}.Dg h , , .'!-d th? e DQI a A di ~ , ' 22

Trong di~u ki~n phat tri~n khong ngung ciia da't mtdc, ho~t dOng ngan htmg c6 nhi~u d6i mdi, da d~ng hdn v~ nghi~p vv, tang nhanh v~ tO'c dQ Cac ngan hang thudng m~i trd nen g~n giii vdi nguoi dan, giao djch vdi ngan hang d~n du<Jc coi la ta't ye'u trong cac ho~t kinh te' Cung vdi cac phudng ti~n thanh toan hi~n d~i nhu Sec, iiy nhi~m chi, dang du'<Jc md r9ng ph~m viva dO'i tu<Jng ap dvng thl the thanh toan hlnh thanh va phat tri~n t~i Vi~t Nam da dap ung yeu c~u hOi nh~p va nhu c~u

sa dvng phudng tic$.n thanh toan hi~n d~i ciia nguoi dan

Tuy nhien, the thanh toan v~n con xa 1~ vdi nhi~u nguoi, chua trd thanh phudng ti~n thanh toan ph6 bie'n trong dan cu Tinh hlnh sa dvng the thanh toan cling nhu ke't qua phat hanh the ciia cac ngan hang v~n chua tudng xUng vdi ti~m

nang phat tri~n the t~i thj truong Vi~t Nam Th\l'c tr~ng tren do nhi~u nguyen nhan,

vi~c nghien cll'u djnh hudng chie'n lu<Jc va dua ra giai phap d~phat tri~n the thanh toan c6 y nghia ra't thie't th\l'c dO'i vdi cac ngan hang thudng m~i Vi~t Nam

Xua't phat tu nhung nhu c~u tren, chung toi chQn d~ tai "Chi~n h.tf!c phat

2010" d~ nghien CUu Va lam lu~n Van

" ? k '

- Nghien cll'u mOt each c6 h~ thO'ng nhil'ng va'n d~ cd ban v~ cac phudng ti~n

thanh toan khong dung ti~n m~t va the thanh toan

- Nghien cll'u qua trlnh phat tri~n the thanh toan va cac ye'u tO' anh hudng de'n qua trlnh phat tri~n the thanh toan ciia cac ngan hang thudng m~i Vi~t Nam trong nhung nam g~nday

- u'ng dvng ly thuye't v~ quan trj chie'n lu<Jc d~ xay d\l'ng chie'n lu<Jc phat tri~n

the thanh toan ciia h~ thO'ng ngan hang thudng m~i Vi~t Nam de'n nam 2010

- I>~ xua't nhung ghli phfip thong qua qua trlnh xay d\l'ng chie'n ht<;:lc phat tri~n

theciia he$ th6ng ngan h~mgthtidng m~i t~i Vic$t Nam de'n nam 2010

- Qua cac s6 lic$u su'u t~m va nhii'ng nghien ctl'u trong d~ tai, chung toi mong

hang thudng m~i Vic$t N am n6i rieng

- Nghien ctl'u nhung va'n d~ lien quan de'n the thanh tmin, th\l'c tr~ng qua trlnh

phat tri~n ciia the thanh toan ciia cac ngan hang thudng m~i Vic$t Nam trong thC1i

gian qua va ttidng lai de'n nam 2010

- Sii' dt.mg cac s6Iic$u t6ng h<Jp v~ ho~t d(}ng kinh doanh the thanh toan ciia cac

ngan hang thudng m~i Vic$t Nam trong nhung nam g~n day d~ phan tich cac ye'u t6

anh htidng de'n the thanh toan va danh gia ti~m nang phat tri~n the t~i Vic$t Nam

trongttidnglai

- Xay dlfng chie'n lti<jc va d~ xua't cac giai phap nhAm phat tri~n the thanh toan

t~i Vic$t Nam de'n nam 2010

PmfdNG PHAP NGHIEN CU'U

-phan tich, he$ th6ng h6a

- V~n dvng ly thuye't v~ quan tQ chie'n lti<Jc ke't h<Jp vdi nghien ctl'u th\l'c ti~n d~

xay d\l'ng chie'n ltiQC Va d~ xuff't cac giai phap

, , " ' ? ~ '

KET CAU CUA DE TAl

Chu'dng 1: Cd sd ly lu~n

Chudng 2: Phan tich tlnh hlnh phat tri~n the thanh toan ciia he$ th6ng Ngan Hang

Thtidng M~i Vic$t Nam

Chu'dng 3: Chie'n lti<Jc phat tri~n the thanh toan ciia he$ th6ng Ngan Hang Thudng

M~i Vic$t Nam de'n nam 2010

**********

-1-1.1 CHIEN Lu'(1C VA VAl TRO CUA CHIEN Lu'(1C TRONG KINH DOANH

Khai ni~m "chie'n h.t<Jc" da xua't hi~n tu kha lau va c6 kha nhi~u djnh nghia

v~ chie'n ht<Jc Theo Fred R.David thl "Chie'n lu'<Jc kinh doanh la nhung phu'dng ti~n

d~ d~t de'n mt;tc tieu dai h~n " Theo Alfred Chadler, I>~i hQc Harvard thl "Chie'n

lit(Jc }a SlJ' xac djnh cac IDt;lC tieu Cd ban Va }au dai CUa IDQt doanh nghi~p Va la SlJ'

v~ch ra m(>t qua trlnh hanh d(>ng va pqan pho'i cac ngu6n ll;t'c c~n thie't d~ thl;t'c hi~n

mt;tc tieu d6 " Nhung djnh nghia v~ chie'n lu'<Jc tuy c6 khac nhau v~ each di~n d~t do

h9 c6 nhi~u each tie'p c~n khac nhau trong nghien cllli, nhu'ng vfin bao ham nhfi'ng

n(>i dung chinh sau day:

- Xac djnh cac mt;tc tieu ngAn h~n va dai h~n ctia tc5 chll'c

- I>u'a ra va ll;t'a ch9n cac chu'dng trlnh hanh d(>ng tcSng quat d~ d~t du'<;1c mt;tc tieu

- Tri~n khai va phan bc5 cac ngu6n llJ'c d~ thlJ'c hi~n mvc tieu do

1.1.2 PhAn lo~i chi~n lli(/c

Can ell' vao ph~m vi chie'n lu'<;1c, ngu'oi ta chia chie'n lu'<Jc kinh doanh thanh hailo~i:

•!• Chi~n llicjc t6ng quat: la chie'n llt<;1c thu'ong d~ c~p de'n nhfi'ng va'n d~ quan

hAl' :\ , , h- 1" d' • AI' A! L - L - AI' _ ~ AI' ' ? d h

trQng n at Vi:i co y_ng taauai, qu_)'fllU.!nllllllilng_¥anUeSQngCQncua gan

-nghi~p

•!• Chi~n lli(/c b() ph~n: la chie'n lu'<JC Ct;l th~ v~ san phffm, gia ca, phan pho'i va

chieu thi cho tung phan ky trung h~n, ngAn h~n ctia chie'n lu'<;1c tc5ng quat, nhhm

t~o cd sd, v~ch ra con du'ong v~n d(>ng thich U'ng voi tung thoi ky va moi tru'ong

ho~t d(>ng d~ lien tt;tc h6a sl;t' phat tri~n ctia chie'n lu'<;1c chung

Hai lo~i chie'n lu'(Jc nay lien ke't voi nhau t~o thanh m(>t chie'n lu'<;1C hoan chinh

Can ell' vao S\1' ke't h<;1p giua san phffm va thi tru'ong, chung ta c6 cac nh6m chie'n

lu'<;1c sau:

1.1.2.1 Nh6m chi~n llicjc tang trlidng tQ.p trung

•!• Tham nh~p thj trl,l'ong: nhhm tang thj ph~n cho cac san phffm, djch Vt;t hi~n c6

trong cac thj tru'ong bhng cac nc5 ll;t'c tie'p thi, tang sll'c mua san phffm Chi ap

d1.1ng khi thi tntong hic$n c6 chua bao hoa, c6 kha nang tang tru'dng hoijc khi thi

ph~n cua d6i thu giam xu6ng

•!• Phat tri~n thi tru'ong: du'a san phdm hic$n c6 vao thi tru'ong mdi

•!• Phat tri~n san ph.dm: cai tie'n nhii'ng san phdm hoijc djch V\1 hic$n c6 (v~ tinh

nang, cha't lu'<Jng, ki~u dang, m~u rna)

1.1.2.2 Nh6m chi@'n lti«;tc tang trlidng bAng con dti(fng h()i nh(lp

•!• H()i nh~p v~ phia tru'dc: nhlim tang quy~n sd hii'u ho~c quy~n ki~m soat do'i

VOi cac ddn vi ph an ph6i hoijc tieu th\1 san phdm, dich V\1 cua t6 chuc

•!• · H()i nh~p v~ phia sau: nhlim tlm kie'm quy~n sd hii'u hoijc quy~n ki~m soat do'i

vdi cac ddn vi cung ca'p ye'u t6 d§u vao cho t6 chuc

•!• H()i nh~p hang ngang: sd hii'u hay h<Jp nha't cac ddn vi kinh doanh cung nganh

bllng each h<Jp nha't, mua l~i hay chie'm linh quy~n ki~m soat giii'a cac do'i thu

c~nh tranh

1.1.2.3 Nh6m chi@'n lti(jc tang trlidng bAng con dti(fng da d~ng h6a

•!• Ba d~ng h6a d6ng tam: hu'dng vao thi tru'ong mdi vdi san phdm moi, trong

nganh san xua't hic$n t~i ho~c moi, vdi qui trlnh cong nghc$ hic$n t~i ho~c mdi

•!• Ba d~ng h6a hang ngang: hu'dng vao san nhdm mdi vdi qui trlnh cong_ng,.uh~¥-A mdi, trong nganh san xua't hic$n t~i ho~c mdi, nhu'ng v~n C1 thi tru'ong hic$n t~i

-•!• Ba d~ng h6a h6n h<jp: hu'dng vao san phdm mdi C1 thi tru'ong mdi va cilng

hoan toan mdi trong m()t nganh kinh doanh mdi

1.1.2.4 Nh6m cac chi@'n lti«;tc khac

•!• Lien doanh

•!• Thu h~p bot ho~t d()ng

•!• Ci{t bo bot ho~t d()ng

•!• Thanh ly

1.1.3 Vai tro cua quan trj chi@'n lti«;tc trong ho~t d()ng san xuilt kinh doanh

Qua trlnh quan tri chie'n lu'<Jc c6 vai tro quan trQng trong vic$c san xua't kinh

doanh cua ta't ca cac doanh nghic$p Tren tht!c te' cho tha'y St! thanh cong cua cac

l<Ji trong kinh doanh, t~n dvng chung d~ dua ra cac chie'n lu'<Jc, chinh sach phu h<Jp nhAm d~t du'<Jc mvc tieu da d~ ra

Chie'n ltt<Jc giup cac nha quan tq sti' dvng m9t each c6 hic$u qua cac ngu6n llfc hic$n c6 cua doanh nghic$p va phan b6 chung h<Jp ly d~ d~t de'n mvc tieu

Quan tq chie'n lu'<Jc giup cac nha quan tQ dlf bao nhii'ng rui ro se xay ra trong hic$n t~i cling nhu' trong tltdng lai, tli d6 dlfa tren ti~m llfc cua mlnh d~ dlf trU m9t s6bic$n phap do'i pho

Chie'n llt<Jc giup cac nganh xay d\l'Ilg du<jc ID\lC tieu cua tl!ng giai do~n lien tvc danh gia ke't qua thlfc hic$n d~ kip thoi c6 nhii'ng di~u chinh thfch h<Jp

1.1.4 Quy trinh xdy dtfng chitfn ht(lc kinh doanh

Quy trlnh xay dlfng chie'n llt<Jc kinh doanh g6rn ba giai do~n chinh sau:

•!• Giai do~n hlnh thanh chie'n ltt<Jc: la qua trlnh phan tfch hi~n tr~ng, dlf bao tudng lai, h;ta chQn va xay dlfng nhii'ng chie'n lu'<Jc phu h<Jp

•!• Giai do~n thlfc thi chie'n lu'<Jc: la qua trlnh tri~n khai nhii'ng mvc tieu chie'n ltt<Jc

•!• Giai do~n danh gia chie'n lu<Jc: la qua trlnh danh gia va ki~m soat ke't qua, tlm ra cac giai phap d~ thfch nghi chie'n lu'~c v6i hoan canh moi trltong

E>~ xay dlfng chie'n ltt<jc, di~u quan trQng trtt6c tien la hi~u ro moi truong rna

c6 th~ hi~u la nhii'ng ye'u t6, llfc ltt<jng, th~ che' t6n t~i tac d9ng anh hu'dng de'n ho~t

d()ng va ke't qua ho;;tt d()ng ctia doanh nghi~p Moi tntong ctia nganh hay doanh

nghi~p bao g6m moi tntong ben ngoai va moi tntong n()i b()

1.1.5 M()t s6 cong Ct} d@ xay dtfng va ltfa ChQn chi~n ht«.fc kinh doanh

D~ thlfc hi~n vi~c phan tich, c6 th~ ap dvng nhi~u phu'dng phap va cong C\1 nhhm

ho;;tch djnh chie'n lu'<Jc Lu~n van nay chi chQn lQC sii' dvng cac cong C\1 xay dlfng va

llfa chQn chie'n lu'<Jc sau day:

1.1.5.1 Ma tr~n danh gia cac y~u t6 ben ngoai - EFE (External Factor

Evaluation)

Cong cv rna tr~n EFE cho phep ta t6m Hh va danh gia muc d() tac d()ng ctia

nhii'ng cd h()i va nguy cd cd ban anh hu'dng de'n doanh nghi~p Ma tr~n EFE du'<Jc

phat tri~n theo cac bu'O'c sau:

a Li~t ke cac ye'u to' ben ngoai chti ye'u

b Phan.Io;;ti muc d() quan trQng: Cho di~m tu 0,0 (khong quan trQng) de'n 1,0 (ra't

quan trQng) cho m6i ye'u to' TGng cac muc d() quan trQng phai luon bhng 1,0

c Phan lo;;ti ye'u to': cho di~m tu 1 (phan ung it), 2 (phan U'ng trung blnh), 3 (phan

ung tren trung blnh), 4 (phan ungto't)

d Nh" ~ ? X• b.,.:- ~ , I ? "' d,q " Jt• h K .;~•K ~

an tam guan trong cua mm ten so vat Oilll cua noe xac u1n so utem y ,.e _ _ _

tdm quan trQng

e C()ng tGng so' di~m v~ tdm quan trQng cho m6i bie'n so' d~ xac djnh tGng so' di~m

quan trQng cho m6i tG chuc

So' di~m trung blnh la 2,5 Ne'u tGng so' di~m quan trQng < 2,5 cho tha'y tG chuc phan

ung kern vO'i moi tntong ben ngoai Ne'u tGng so' di~m quan trQng > 2,5 cho tha'y tG

chuc phan ung cao vO'i moi tru'ong ben ngoai

1

2

-5-1.1.5.2 Ma trQ.n danh gia cac y~u t6 ben trong - IFE (Internal Factor

Evaluation)

trQng cua cac bQ ph~n kinh doanh ch(i'c nang Va no cling cung c5'p Cd SO d~ xac djnh

va danh gia mo'i quan h~ giua cac bQ ph~n nay

Cach phat tri~n rna tr~n nay tu'dng t\f nhu' rna tr~n EFE

1.1.5.3 Ma trQ.n danh gia di~m m,nh, di~m y~u, cd h()i, nguy cd - Ma trQ.n

SWOT

Ma tr~n SWOT la giai do~n k~t h<Jp ciia qua trinh hinh thanh chie'n lu'<Jc Cac

chie'n lu'<jc du'<jc xay dt;i'ng tren cd so phan tkh va danh gia moi tru'ong kinh doanh,

nh~n bi~tnhung cd hQi va nguy cd tac dQng d~n s\f t6n t~i ciia doanh nghi~p Tir d6

xac djnh cac phu'dng an chi~n lu'<Jc d~ d~t du'<Jc mvc tieu d€ ra Cac phu'dng an chi~n

h:i<JC nay se du'<jc l\fa ChQn, ch~t lQC d~ CO nhung phu'dng an to'i u'u nh5't

Ma tr~n SWOT du'<Jc phat tri~n theo cac bu'dc sau:

a Tir rna tr~n IFE, li~t ke cac di~m m~nh, di~m ye'u chii ye'u vao o S va · W

b Tir rna tr~n EFE, li~t ke cac cd hQi va nguy cd cd ban va o 0 va T

-S\f k~th<Jp cac y~u to' quan trQng ben trong va ben ngoai la nhi~m Vl;t kh6 khan nh5't

ciia vi~c phat tri~n mQt rna tr~n SWOT E>i€u nay d6i hoi phai c6 s\f phan doan to't,

s\f ke't h<Jp mQt each h<Jp ly va to'i u'u cac ye'u to' ben trong va ben ngoai

-S- Nhii'ng di~m m,nh Cac chi~n htc;ic SO Cac chi~n ltic;ic ST

W - Nhii'ng di~m y~u Cac chi~n ltic;ic WO Cac chi~n ltt«tc WT

- H~n ch~ cac mij.t y~u d~ H~n che' di~m y~u d~

' · A A ~ ? ,

1.2.1 Cac phlidng ti~n thanh toan kh6ng dung ti~n m~t

1.2.1.1 Khai quat v~ thanh toan kb6ng dung ti~n m~t

a Ban cha't cua thanh toan kh6ng dung ti~n m~t

Thanh tmin khong dung ti~n rn~t la t6ng h<Jp cac quan h~ chi tra b~ng ti~n t~

du'<Jc thlfc hi~n b~ng each trich chuy~n s6 ti~n nha't dinh tu tai khoan ciia nguoi nay

tra cho nguoi khac t~i ngan hang dudi slf ki~rn soat, hudng d~n ciia ngan hang rna

khong c~n phai sit dl)ng de'n ti~n rn~t

Trong n~n kinh te' thi trttong, thanh toan khong dung ti~n rn~t da tro thanh san

phirn dich V\1 quan trQng, thanh toan phu h<Jp rna ngan hang cung ca'p cho khach

hang la cac ddn vi, t6 chuc kinh te', ca nhan trong n~n kinh te'

Thanh toan b~ng ti~n rn~t va khong dung ti~n rn~t c6 rn6i quan h~ tac d()ng

h6a, dich V\1 du'<Jc thlfc hi~n thanh toan khong b~ng ti~n rn~t nhu'ng kho'i lu'<Jng ti~n

t~ d6 0 thoi di~rn khac, ndi khac l~i du'<Jc thanh toan b~ng ti~n rn~t va ngu'<JC l~i S\1'

phat tri~n ciia phu'dng thuc thanh toan khong dung ti~n rn~t ph\1 thu()c nhi~u vao

nhan to' chii quan ciia con nguoi va la ·nhu c~ata't_y~anh toan_ciia-m.QLxa ~ h()i hi~n d~i

Diic diim thzt n~{ft: Slf v~n d()ng ciia ti~n t~ d()c l~p so vdi slf v~n d()ng ciia

v~t ttt hang h6a ca v~ thoi gian va khong gian

Bay la d~c di~rn ldn nha't; n6i b~t nha't ciia slf phan bi~t v~ phu'dng thuc thanh

toan b~ng ti~n rn~t va thanh toan khong b~ng ti~n rn~t d day, khac vdi thanh toan

b~ng ti~n rn~t, thanh toan khong dung ti~n rn~t khong phai du<Jc tie'n hanh trl)'c tie'p

theo ki~u "giao hang, nh~n ti~n", rna vi~c giao hang 0 ndi nay, trong thoi gian nay

nhu'ng vi~c thanh toan c6 th~ du'<Jc thlfc hi~n o ndi khac, trong thoi gian khac

d6i khong xua't hi~n nhu' trong thanh toan b~ng ti~n rn~t theo ki~u Hang-

Ti~n-Hang rna chi xua't hi~n du'di d~ng but t~ (ti~n ghi s6) va du'<Jc ghi chep tren chung tu

-7-va s6 sach ke" toan

v di dij.c di~m nay thl m6i bentham gia thanh toan phai md tai khmln t~i ngan hang

va nha't thie't trong tai khoan phai c6 so'.du' thl vi~c thanh toan mdi c6 th~ tie"n hanh

tro la ngu'C1i t6 chuc va th\l'c hi~n cac khoan thanh toan

Qua trlnh thanh toan khong dung ti~n mij.t du'<Jc di~n ra t~i ngan hang, nen ngan

hang c6 mQt vai tro quan trQng va khong th~ "vting mij.t" trong thanh toan chuy~n

khoan

I>~ th\l'c hi~n du'<Jc ho~t d9ng tb.anh toan khong dung ti~n mij.t thl m6i ben

tham gia thanh toan phai md tai khoan t~i ngan hang, khi d6 ngan hang se tie"n hanh

thanh toan bAng each h~ch toan, trich chuy~n tai khoan ciia ngu'C1i chi tra sang tai

khoan ciia ngu'C1i thv hu'Cing Ngan hang vdi vai tro ciia ngu'C1i th\l'c hi~n se c6 anh

hu'Cing de"n qua trlnh thanh toan, ddng thC1i ngan hang la ngu'C1i ke"t thuc qua trlnh

thanh toan

c Lc;ti ich cua thanh toan khong dung ti~n m~t

Cac giao djch thanh toan khong dung ti~n mat gua ngan hang du'<Jc ghi_4L\'a _' _ _ _

do htC1ng v~ ca mij.t so'lu'<jng va gia trj, qua d6 cho tha'y muc dQ phat tri~n ciia cd che"

t6 chuc thanh toan qua ngan hang ciia mQt n~n kinh te" Khi thanh toan cac giao djch

bAng ti~n mij.t thl nguC1i ta kh6 xac dinh hay do IuC1ng bCii cac quan h~ thanh toan

bAng ti~n mij.t di~n ra hAng ngay tren thj trttC1ng vdi so'lu<jng ldn, vu'<Jt ngoai t~m ki~m soat ciia ba't ky cd quan nao va thu'C1ng khong du'<Jc ghi nh~n

Thanh toan khong dung ti~n mij.t qua ngan hang du'<Jc th\l'c hi~n nhanh ch6ng,

chinh xac, dap ung kjp thC1i nhu c~u thanh toan ciia khach hang nen tang du'<jc hi~u

qua sii' dvng vo'n ciia hQ NhC1 d6 vi~c sii' dvng vo'n trong toan xa h9i cling se hi~u

?

qua

Thanh toan khong dung ti~n mij.t du'<Jc th\l'c hi~n du'di hlnh thuc ddng ti~n ghi

s6 nen da giam thi~u kho'i lu'<Jng ldn ti~n mij.t trong htu thong va vl v~y n6 g6p ph~n

di~u hoa htu thong ti~n tc$ Nha nu'oc se ghlm du'<Jc chi phi in a'n, bao quan, v~n

chuy~n d~n tay ngu'oi dan do d6 giam thi~u du'<Jc nhfi'ng tieu qtc trong giai do~n nay nhu' tham o, ma't mat ti~n

E>O'i voi khach hang, thanh toan khong dung ti~n m~t giup ti~t kic$m du<Jc chi

h6a, djch vv nhung khach hang v§n dam bao du<Jc vic$c thanh toan dung h~n, giup uy tin thanh toan ciia khac~ hang du<Jc gifi' vfi'ng

Ngan hang c6 th~ ki~m soat ho~t d9ng ciia khach hang qua cac bi~n d9ng ciia tai khoan ti~n gdi thanh toan t~i · ngan hang Tren cd sCi d6, ngan hang nt{m bt{t du'<Jc tlnh ho~t d9ng ciia cac ddn vi d~ dua ra cac quy~t djnh dung dt{n, nha't la.khi c6 quan he$ tin dvng

Thanh toan khong dung ti~n m~t con t~o di~u kic$n md r9ng va tang cu'ong vai tro ki~m soat ti~n ciia ngan hang, giup Ngan hang Nha nuoc thlfc hic$n chuc nang

ki~m soat, quan ly va thlfc thi chinh sach ti~n tc$ dO'i voi n~n kinh t~ mQt each gian

ti~p

v oi ho~t d9ng thanh toan khon~ dung ti~n m~t cac ho~t d9ng thanh toan d~u

du'<Jc thlfc hic$n qua tai khoan ngan hang, tll' d6 Chinh phil c6 th€ nt{m bt{t dude tlnh hlnh ho~t d9ng san xua't kinh doanh, thu nh~p ciia tll'ng chii th~, tranh du'<Jc tlnh tr~ng

tha't thu thu~ giam du<Jc tham o, tham nhi.ing rna trong ho~t d9ng thanh toan bAng

ti~n m~t khong th~ ki~m soat du'<Jc

1.2.1.2 Cac phttdng thuc thanh toan khong dung ti~n m~U trong n~n kinh te'

a Thanh toan bit tru Iien.ngan hang

Vic$c t6 chuc thanh toan bu trll' gifi'a cac ngan hang thudng m~i (NHTM) tren cung dja ban do Ngan hang Nha nu'oc (NHNN) chii trl va chi du'<Jc thlfc hic$n gifi'a cac ngan hang dang ky tham gia thanh toan bu trll' lien ngan hang voi NHNN Thong qua phu'dng thuc thanh toan nay cac khoan thanh toan gifi'a cac NHTM, gifi'a NHNN voi cac NHTM va gifi'a cac chi nhanh NHNN du'<Jc thlfc hic$n

-9-b Thanh tmin qua t.3i khoan ti~n gdi t\li NHNN

Thanh tmin tung I~n qua tai khmln ti~n gC1i t~i NHNN la phu'dng thll'c thanh

tmin cac khmln n<J phat sinh giua cac chi nhanh ngan hang khong cung h~ th6ng

NHTM, trong d6 c6 slf tham gia ciia cac chi nhanh NHNN - ndi chi nhanh NHTM

mC1 tai khoan ti~n gC1i Cac khoan thanh toan qua ti~n gdi NHNN ciia cac ngan hang

d~U phat sinh tren Cd Sd khoan thanh toan cua khach hang va CUa n()i b() cac ngan

hang nhu' cac khoan di~u chuy~n v6n, cac khoan vay tra giua cac ngan hang vdi

nhau

c Thanh tmin chuy~n tU~n di~n tit

Vi~c thanh toan chuy~n ti~n di~n til' U'ng dvng cong ngh~ hi~n d~i trong vi~c

thanh toan giua cac thanh vien trong cung h~ th6ng ngan hang, thay cho vi~c thanh

toan lien ngan hang Khi ngan hang tham gia thanh toan di~n til' nh~n du'<;fc chll'ng tu

gia'y ciia khach hang se chuy~n h6a thanh chll'ng tu di~n til' d~ chuy~n qua m~ng v~

trv sCI chinh T~i trv sCI chinh se xii' ly chuy~n chll'ng tu v~ cac ngan hang nh~n Cac

ngan hang nh~n se in chll'ng tu di~n til' d~ ghi C6 va bao C6 cho ngu'C1i thv huC1ng

Thong qua ngan hang, khach hang c6 th~ sii' dvng nhi~u phu'dng ti~n thanh

toan khac nhau d~ thanh toan cho ngu'C1i thu hu'dng nhu' thanh toan bhng iiy nhi~m chi·, thanh toan bhng iiy nhi~m thu, thanh toan bhng thu' tin dvng

toan_hling_&ec,-thanh. -va thanh toan bhng the ngan hang

Thanh toan bhng the ngan hang Ia m()t trong nhung hlnh thll'c khong dung ti~n

mij.t dang du'<;fc sii' dvng ngay cang r()ng dii tren the' gidi, va n6 c6 nhi~u u'u di~m hdn

so vdi cac hlnh thll'c thanh toan khong dung ti~n mij.t khac ciia cac dich vv ngan

hang

D~ hi~u ro hdn nhfi'ng u'u di~m ciia · hlnh thll'c thanh toan bhng the ngan hang mang

l~i, trong cac n()i dung trlnh bay du'di day, lu~n van sed~ c~p de'n va'n d~ nay

A ~ , ,

1.2.2 TONG QUAN VE THE THANH TOAN

1.2.2.1 Khai nitm v~ the thanh toan

N6i de"n khai ni~m v€ the thanh toan, hi~n c6 ra't nhi€u quan di~m khac nhau khi d€

c~p de"n khai ni~m v€ the

Khdi niem 1: The thanh toan la m9t trong nhfi'ng cong C\1 du'<Jc sd' d\lng d~

thanh toan ti€n hang h6a, dich V\1 thay the' cho ti€n m~t, CO th~ du'<JC dung d~ rut ti€n

t~i cac ngan hang d~i ly ho~c may giao dich ttl d9ng (ATM)

Khdi niem 2: The thanh toan la m9t lo~i the giao dich tai chinh du<Jc phat hanh bC1i ngan hang, cac dinh che" tai chinh

rna chu th~ CO th~ sd' d\lng d~ rut ti€n m~t ho~c thanh toan ti€n hang h6a, die V\1 t~i

cac ddn vi cha'pnh~n thanh toan the (f>VCNT)

thanh toan thong qua may dQc the ph6i h<Jp vdi h~ th6ng n6i m~ng may tinh ke't n6i trung tam phat hanh the vdi cac di~m thanh toan N6 cho phep thgc hi~n niQt cu9c thanh toan nhanh chong, thu~n l<Ji va kha an toan cho cac d6i tu'<Jng khi tham gia thanh tmtn

Nhu v~y, the thanh toan la m9t phu'dng thi~n thanh toan khong dung ti€n m~t

rna chu the CO th~ dung d~ thanh toan ti€n hang h6a dich V'Q, rut ti€n m~t t~i cac f>VCNT ho~c t~i may ATM

1.2.2.2 Phlin lo~i the thanh toan

Ne'u dung tren nhi€u g6c dQ, tieu chi khac nhau d~ phan lo~i thl ngu'oi ta phan lo~i

the sd' d\lng trong thanh toan ra nhi€u lo~i vdi nhfi'ng ten gQi khac nhau

a Xet theo c6ng nght san xua't:

~ The bang tu: La lo~i the theo d6 cac dii' li~u, thong tin lien quan de'n khach hang se du'<Jc lu'u trii' trong bang tu (1 m~t sau cua the

~ The thong minh: La lo~i the theo d6 cac dii' li~u, thong tin lien quan de'n khach hang se du'<Jc lu'u trii' trong m9t hQ nhd di~n td', du'<Jc goi la "chip" The thong

-11-minh c6 nhtl'ng u'u di~m n6i b~t hdn so vdi the bang til' nen da h~n che' du'<;fc nguy cd

lam the giiL

b Xet theo ph~m vi sti' dt;mg:

~ The n()i dja: La the chi du'<;fc sil' d\lng d~ thanh tmin trong ph~m vi cua m()t

qu6c gia va d6ng ti~n giao djch la ban t«$ cua nu'dc d6

~ The quo'c te': La the chi du'<;fc sil' d\lng d~ thanh tmin trong ph~m vi toan c~u va

thu'ong sil' d\lng cac ngo~i t«$ m~nh d~ thanh toan Khach hang khi sil' d\lng the quo'c

te' phai chiu nhi~u chi phi hdn so vdi the n()i dja, d~c bi«$t la chi phi lien quan de'n

vi«$c chuy~n dGi ngo~i t«$ gitl'a cac quo'c gia

c Xet theo chii thl phat hanh the

~ The do cac ngan hang phat hanh: Ngan hang phat hanh the giup cho khach

hang sil' d\lng linh ho~t tai khoan cua mlnh t~i ngan hang, ho~c sil' d\lng m()t so' ti~n

do ngan hang ca'p tin d\lng Hi«$n nay lo~i the nay du'<;fc sil' d\lng r()ng rai, bC1i n6

khong chi lu'u hanh troitg m()t quo'c gia rna con sil' d\lng thanh toan tren ph~m vi toan

c~u nhu' the Visa, MasterCard, JCB

~ The do cac t6 ch((c phi ngan hang phat hanh: Cac cong ty cung U'ng hang boa

djch V\1, du lich Va giai trl phat hanh the d~ t~O them tien nhu' thu~n l<;fi trong vi«$c quan ly tai chirth va ldch thich tieu dung

kh_chuJduich_hang_ciin.Ffg -d Xet theo tfnh cha't thanh tmin:

~ The tin d\lng: Cho phep chu the sil' d\lng trong h~n mac tin d\lng tu~n hoan

du<;fc ca'p, chu the phai thanh toan toan b() cac khoan du n<;1 phat sinh theo quy dinh

~ The ghi n<;1: Cho ·phep chu the sil' d\lng the tren cd sC1 s6 du' tai khoan ti~n gii'i

cua chinh chu the Chu the chi chi tieu trong ph~m vi so' ti~n mlnh c6 tren tai khoan

Tuy nhien, tuy vao S\1' thoa thu~n gitl'a chu the va ngan hang, chu the c6 th~ du'<;fc

phep sil' d\lng qua so' du' tren tai khoan thong qua hlnh th((c thffu chi Vdi hlnh th((c

nay thl·lai·sua't rna khach hang phai tra do'i vdi so' ti~n tha'u chi la kha cao

1.2.2.3 Quy trlnh thanh toan bling the

Sau khi phat h~mh the, the du'QC giao cho chii the va chii the c6 the thlfc hi~n

giao djch, thanh toan hang hoa djch VQ thong qua the theo h~n mll'c ciia the

Quy trlnh thanh toan b~ng the c6 th~ khai quat b~ng sd d6 sau:

(6)

(1b): Ngan hang phat hanh the phat hanh va cung c!p the cho khach hang theo cac

di~u ki~n da quy djnh

(2), (3): Ngu'oi sii' dt;mg the (chii the) thanh toan hang h6a, djch V\1 t~i cac E>VCNT, rut ti~n m~t t~i cac di~m rut ti~n hay t~i may ATM

(4): Thu'ong trong khming 10 ngay sau khi thlfc hi~n giao djch b~ng the, cac E>VCNT thlfc hi~n l~nh doi ti~n tu ngan hang d~i ly kern theo cac chll'ng tu lien quan Trong tru'ong hqp ngan hang phat hang the khong thong qua kenh trung gian la ngan hang

d~i lythll~nh doi ti~n du'qc chuy~n thdng v~ ngan hang phat hanh

(5): Sau 1 ngay lam vi~c k~ tu khi nh~n du'qc l~nh doi ti~n va cac chll'ng tu lien quan, ngan hang d~i ly tie'n hanh tnl ti~n cho E>VCNT

(8): Khi khach hang khong mu6n sa dl,lng the nfi'a thl gifi'a ngan hang phat hanh the

va chii the lam thii tt;tc ta't toan tai khmin the

1.2.2.4 Vai tro ciia the thanh tmin

The thanh toan vdi nhfi'ng ti~n ich thanh toan khong dung ti€n m~t se nang cao du'<Jc d() an toan xa h()i, ciH thi~n du<Jc moi tru'C1ng tieu dung, xay dt;t'ng m()t n€n van minh thanh toan Tir d6 g6p ph~n t~o cd sd d~ Vi~t Nam hoa nh~p vdi c()ng ddng phat tri~n qu6c te'

Vi~c thanh toan bAng the da t~o di€u ki~n thanh toan hang h6a, djch vt;t m()t each an toan va CO hi~U qua, chinh XclC, tin c~y Va tie't ki~m du'<JC nhi€u thCfi gian

ki~m·de'n m()t s6lu'<Jng ti€n ldn, qua d6 t~o l~p ni€m tin ciia dan chung vao ho~t

phai dung nhfi'ng bao tai ti€n, nhfi'ng xe o to chCJ ti€n di thanh toan hang h6a va djch vt;t Ltt<;Jng ti€n m~t giam bdt trong htu thong se lam giam bdt.cac tieu cue va te nan

xa h()i

The thanh toan d6ng m()t vai tro ra't quan tn.mg trong vi~c phat tri~n djch vt;t ngan hang ban le I>i€u nay du'<JC th~ hi~n ra't ro qua cac ti~n ich rna the cung ca'p cho ngu'C1i sa dt;tng The c6 th~ sa dt;tng d~ rut ti€n, gai ti€n, vay ti~n, thanh toan

hang h6a va djch Vt;t, hay d~ chuy~n khoan The thanh toan cling du'<;Jc sa dt;tng cho nhi€u djch vt;t phi thanh toan nhu' xem s6 du' Ro rang the ngan hang da trC1 thanh m(}t cong Ct;l da dt;tng

Djch vt;t the thanh toan phat tri~n se t~o them nhi€u cong an vi~c lam, g6p

ph~n giam bdi ty 1~ tha't nghi~p

The thanh tmin phat tri~n se Ia m9t nhan t6 g6p ph~n giam chi phi giao djch

xa hQi thong qua vi~c tie't ki~m chi phi, tie't ki~m thoi gian cho ca ngan hang va ngttoi sii' dt;mg the

The thanh toan Ia cong cl.} quan tn;mg d~ thu hut v6n nhan r6i trong dan ell'

Bi~u nay c6 y nghia ra't Ion trong di~u ki~n hi~n nay ciia Vi~t Nam, khi rna lu'<Jng

ti~n m~t trong dan ell' con qua Ian rna n~n kinh te' dang ra't c~n c6 v6n d~ d~u tu' phat

di~m, khai thac nhfi'ng cd h9i vane tranh nhfi'ng nguy cd nhhm d~t ml.}c tieu·da d~ ra m<?t each hi~u qua nha't

Qua trlnh phat that tri~n the thanh toan viln con kha moi me t~i Vi~tNam va phat shih nhfi'ng u'u di~m va nhu'<Jc di~m Voi nhfi'ng u'u di~m rna the thanh toan mang I~i Ia ra't to Ion va quan trQng trong qu trlnh hlnh thanh m9t n~n van minh thanh toan; va cac nhu'<Jc di~m hay riii ro khi phat h~tnh the thanh toan c6 th~ ki~m

soat du'<Jc Vi~c phat tri~n the thanh toan g6p ph~n nang cao hi~u qua kinh te' va Ia

xu hu'ong h9i nh~p ciia nganh ngan hang

THu'ONG MAl VIETNAM

2.1 TIIVC TR~NG THl TRUONG THE THANH TOAN CUA Hit THONG

2.1.1 Cd sll phap ly cua vi~c phat hftnh va sii' dQng the t~i Vi~t Nam

N€n tang phap 1y ciia h~ tho'ng thanh toan khong dung ti€n m~t (1 m.toc ta hi~n

nay 1a c::ic nghj djnh ciia chinh phii v€ t6 chuc thanh toan khong dung ti€n m~t va

quy djnh ciia Tho'ng do'c Ngan hangNha Nuoc v€ th~ 1~ thanh toan khong dung ti€n

m~t Lu~t cac t6 chuc tin d1,mg du'<Jc ban hanh va c6 gia tri hi~u h.tc ngay 111011998

c6 ghi trj cao nhfft nhu'ng 1a nhii'ng quy djnh cd ban mang tinh chfft chung

Tru'oc day, chinh phii ban hanh 2 Nghi djnh so' 4/CP ngay 7/311960 v€ th~ 1~

thanh tmin khong dung ti€n m~t va Nghj djnh so' 80 IHDBT ngay 28/511987 b6 sung

th~ 1~ thanh toan khong dung ti€n m~t I>~ xay dl.fng h~ tho'ng tai chinh ngan hang

phu h<Jp voi cac Cd che' thi tru'ong c6 quan 1y ciia Nha nu'oc thl cac van ban tren

khong con phu h<Jp, vl v~y chinh phii ban hanh nghj djnh 91/CP ngay 2511111993 v€

t6 chuc thanh toan khong dung ti€n m~t da thay the' nghj djnh n6i tren

Tren cd sd Nghi djnh 91/CP, tho'ng do'c Ngan hang Nha Nuoc Vi~t Nam da ky

quye't djnh so' 22/QI>_ NH ngay 2110211994 banhanh th~ 1~ thanh tmin khong dung

ti€n mat Tie'g theo d6 ngay09/05/1996,_Nghj dlnh so'·30/CP ra doi baahanh_qu_y _ _ _ che' phathanh va sii' dl;lng sec Tren cd sd sii' dl;lng sec theo Nghj djnh 30/CP ciia thii

-tu'ong chinh phii ngay 19/1011999 Ngan hang Nha Nuoc Vi~t Nam da ban hanh

quye't djnh so' 37111999/QI>_NHNN v€ quy che' phat hanh, sii' dl;lng va thanh toan

the ngan hang

2.1.2 Tinh hinh chong ho~t d~ng phat tri~n the thanh toan t~i Vi~t Nam

Sau thoi ky khdi d{)ng ch~m ch~p voi sl.f phat tri~n de d~t trong nhii'ng nam

vua qua, thl ke't qua ciia nam 2004, khong ai c6 th~ ngo thi tru'ong the Vi~t Nam

phat tri~n m~nh me nhu v~y Theo danh gia ciia Hi~p h{)i The ngan hang, thi tru'ong

the thanh tmin da c6 sl.f bung n6 trong nam 2004

La m{)t nganh djch V\1 chju nhi€u anh hu'dng ciia ho~t d{)ng du 1jch, sau hang

1o~t nhii'ng bie'n d9ng v€ du 1jch the' gioi trong nhii'ng nam g~n day nhu' chie'n tranh

-16-Iraq, n~n djch SARS, tlnh hlnh ho~t d(>ng the tren toan the' gidi c6 xu hudng svt

ghlm Tuy nhien, nam 2004 du'<Jc coi la nam phvc h6i ky lvc ciia nganh du ljch toan

C~U Va djch V\l du ljch du'<JC nh~n djnh la se tie'p tl;lC tang VaO cac nam tdi f)i~U nay

da c6 nhfi'ng tac d(>ng tich qtc do'i vdi thi tru'ong the the' gidi, d~c bi~t trong khu vt:fc

Theo xu hu'dng chung d6, nam 2004 du'<Jc xem la nam du lich Vi~t Nam g~t

hai nhi~u thanh cong khi l~n d~u tieil du ljch Vi~t Nam l~p ky lvc thu hut 2,9 tri~u

khach quo'c te' S\l' tang tru'dng m~nh me nay da c6 tac d(>ng ldn de'n ho~t d(>ng phat

hanh va thanh · toan the quo'c te' ciia cac ngan hang Hdn nii'a, vdi nhii'ng budc phat

tri~n khong nhanh nhu'ng d~y ti~m nang trong ho~t d(>ng phat hanh va thanh toan the

quo'c te' ciia cac ngan hang trong nude, ho~t d(>ng the quO'c te' ciia Vi~t Nam da

khdng djnh vi the' ciia mlnh trong nganh kinh doanh dich vv the the' gidi, giup Vi~t

N am thu hut du'<Jc slf thu hut du'<Jc slf quan tam ciia cac t6 chuc the quo'c te'

Khong chi c6 slf tang tru'dng do'i vdi the quo'c te', ho~t d()ng the ghi n<J n(>i dia

t~i thi tru'ong Vi~t Nam da d~t du'<Jc nhii'ng bu'dc tang tru'dng he't sue nhanh chong,

th~ hi~n tinh phu h<Jp ciia the ghin<J vdi ngu'oi dan Vi~t Nam

Cung vdi vi~c tri~n khai d~ an hi~n d~i hoa ngan hang do ngan hang the' gidi

tai tr<J, h~ thO'ng core-banking dang tung budc dude du'a vao boat dong t~i cac ng,, ,a""'n _ _ hang thu'dng m~i t~o di~u ki~n d~ phat tri~n dich vv the Cong ngh~ phat tri~n da

t~o di~u ki~n cho cac ngan hang Vi~t Nam thl;l'c hi~n du'<;:fc m()t bu'oc d()t pha tren con

du'ong phat tri~n thi tru'ong the Bu'a cac san phim the n(>i dia cha't lu'<Jng cao tren

n~n tang cong ngh~ tien tie'n de'n vdi khach hang V di n~n tang cong ngh~ · tien tie'n,

cac ngan hang CO kha nang tl;l' phat tri~n san phim, chu d(}ng nghien CUu tlm hu'dng

di, c6 sach lu'<Jc du'a ra nhfi'ng san phim the vua d~t tieu chuin quo'c te' vua phu h<Jp

vdi ngu'oi dan Vi~t Nam d6ng thoi cilng giam thi~u du'<Jc riii ro khi c6 bie'n d(>ng tren

thi tru'ong quo'c te'

Trong thoi gian nay, c6 nhi~u S\l' canh bao v~ S\l' gia tang nhii'ng thach thuc

trong ho~t d(>ng c~nh tranh do'i vdi thi tru'ong djch vv ngan hang trong di~u ki~n h(>i

nh~p quO'c te' Cac ngan hang d~u chu trQng de'n ho~t d()ng the va tung ra thi tru'ong

nhi€u san ph~m the phong phu, da d~ng Day la giai do~n ch~y dua cua cac ngan

hang de$ khdng djnh vj tri cua mlnh trong linh Vrf.C the M{)t xu the' n6i b~t cua ho~t

d{)ng the trong nam 2004 la Sf/ ra doi cac the lien minh, ke"t no'i cac m~ng htoi cua

cac ngan hang Trong nam 2004, thi tru'ong the Vi<$t Nam c6 hai lien minh the la

lien minh cua Vietcombank cung 15 ngan hang thu'dng m~i (NHTM) khac va

Banknet, Cong ty c6 ph~n Chuyc$n M~ch Tai Chinh Qu6c Gia (VNSWITCH) giii'a

cac ngan hang Nong Nghi<$p, Cong Thu'dng, D~u Tu', A Chau, Dong A, Sai Gon

Thu'dng Tin, Sai Gon Cong Thu'dng va Cong ty Di<$n Toan - Truy8n S6 Li<$u VDC

Ngoai ra, lien minh giii'a Dong A va Sai Gon Cong Thu'dng cling du<Jc thanh l~p vao

ngay 28/01/2005 Day la da'u hi<$u tich Crf.C, la hu'ong di ta't ye'u cua thj tru'ong the,

bao hi<$u m{)t h<$ th6ng the Ion m~nh, thu du'<Jc nhii'ng thanh cong ra't dang khich 1<$

v8 cd sCJ cha'p nh~n the, ngan hang phat hanh, v8 s6lu'Q.ng the va ca doanh thu tren

ho~t d{)ng kinh doanh the, dij.t n8n m6ng cho m{)t n€n van minh thanh toan t~i Vi<$t

Nam, tie'n tdi xoa bo m{)t t~p quan lau doi chi sii' d\lng ti€n mfj.t trong m<,>i giao djch

thanhtoan, mua ban hang hoa Va djch V\1 cua h~u he't cac t~ng lop dan cu'

2.1.3 Thlfc tr"ng tinh hinh phat tri~n the thanh toan t"i Vi~t Nam

Can cu vao chie'n lu'<Jc phat tric$n cua da't nu'oc, dij.c biet la chie"n lu'dc hi!$_n" "'dut::} _i _ _ _ h6a ngan hang trong nhii'ng nam qua da c6 nhii'ng thanh trf.u dang kc$ va thanh cong

trong d6 c6 thi tru'ong the ngan hang Tuy nhien, thrf.c te" cho tha'y de$ phat tric$n ho~t

d{)ng kinh doanh the t~i Vi~t Nam la hoan toan khong d~ dang d6i voi nganh ngan

hang Vi~t Nam n6i chung BCJi vl di€u nay khong chi dbi hoi di€u ki<$n v€ v6n d~u

tu', rna c~n phai c6 cac di€u ki~n c~n thie't khac v€ cd sa h~ t~ng ky thu~t, quy trlnh

v~n hanh cong ngh~, kha nang ki~m soat rui ro

2.1.3.1 Tinh hinh phat himh va sit dQng the thanh toan t"i Vi~t Nam

a Tinh hinh phat hanh the qu6c t6

Cac lo~i the thanh toan du'<Jc cha'p nh~n (J Vi<$t Nam ngay cang da d~ng theo

thoi gian dac ? ' • • ? d~u la the Visa du'<Jc Ngan hang Ngo~i

' 0 GIAO Dl)C VA El 0 AO

Thu'dng Vi~t N Ml~JV~~f'~ vdi Ngan hang BFCE cua Phap lam d~i ly

-18-chi tni; sau d6 de'n Mastercard r6i Amex ciia My, JCB ciia Nh~t, Diners Club ciing

l~n ht<jt da duqc cha'p nh~n thanh toan t~i Vi~t Nam

V~ phat hanh the quo'c te' hi~n nay tren thi truC1ng c6 nam ngan hang phat hanh la ACB, VCB, ANZ, EIB va ICB vdi cac san phim the tin dvng quo'c te' va the ghin<J quo'c te'

Theo so'li~u tho'ng ke ciia H()i the Vi~t nam thl ACB hi~n v§:n la ngan hang d§:n d~u t~i Vi~t Nam v~ ho~t d()ng phat hanh the quo'c te' vdi t6ng so' the phat hanh tinh de'n cuo'i nam 2004 la hdn 60.000 the chie'm 61% thi ph~n C6 th~ n6i cac san phim the ghi n<J quo'c te' ciia ACB dong vai tro he't sll'c quan trQng trongthanh cong ciia ACB Tie'p theo la · VCB vdi hdn 36.000 the, chie'm 35% thi ph~n, EIB vdi g~n

4;000 the va ngan hang mdi phat hanh la ICB vdi hdn 200 the Rieng ngan hang ANZ c6 phat hanh the ghi n<J quo'c te' MasterCard nhu'ng khong c6 so'li~u bao cao trong nam 2004 T6ng so' the phat hanh tang 60% so vdi nam 2003

VCB 35.1%

ACB 60.8%

(Ngu6n: Bdo cdo thuhng nien cua hqi the Ngan himg Vi?t Nam nam 2004)

Hi~n nay, do'i tuqng khach hang ciia the tin dvng quo'c te' mdi chi t~p trung vao sinh vien di du hQC va can b() di cong tac nude ngoai Tuy so' the quo'c te' phat hanh chua nhi~u so vdi ti~m nang r()ng ldn ciia thi trtiC1ng indi, nhu'ng so'luqng phat hanh the quo'c te' dang c.6 xu hudng tang len

v~ thanh tmin the quo'c te', tuy ho~t d()ng phat hanh the quo'c te' t~i thi tnl'CJng Vic$t Nam da c6 nhi~u khdi s~c, dich vv thanh toan the v§:n dong vai tro m()t ho~t

d()ng quan trQng, mang l~i tic$n fch· thanh tmin cho khach du lich va ddu tu' nude ngoai Do nam 2004 la m()t nam phat tri~n vu'c:;lt b~c cua nganh du lich Vic$t N am, lu'c:;lng khac du lich tu cac nude tren the' gidi de'n Vic$t Nam tang cao nen ho~t d()ng thanh toan the d~t du'<;Jc nhii'ng ke't qua ra't kha quan

sCI e so san

Doanh so' thanh toan cua VCB va ACB da lien tvc tang trong nhfi'ng nam gdn day vdi to'c d() cao da chll'ng to cac ngan hang thu'dng m~i Vic$t Nam da di dung hu'dng, Va du'a nghic$p V\1 kinh doanh the phat tri~n theo dung nhu cdu phat tri~n cua

n~n kinh te' xa h()i Trong d6 doanh so' thanh toan cac lo~i the do VCB va ACB phat hanh stY dvng trong nude c6 to'c d() tang tru'dng 6n dinh hdn so vdi C1 nude ngoai da ngay cang chll'ng to thi tru'CJng the trong nude ngay cang vfi'ng m~nh

-20-Ngoai ra nhu c~u sii' dt;mg the tin dvng d~ di h9c t~p, cong bic, du lich, kham

chii'a bc$nh ?1 mtdc ngoai ngay cang nhi~u nen da t~o ra hdi th?1 mdi cho vic$c ung

dvng va phat tri~n cong nghc$ mdi trong thanh toan the t~i Vic$t Nam

Song song vdi di~u nay, thi truC1rtg trong nude v~ phat hanh the da cho tha'y s\1'

ml1 r()ng v~ qui mo l~n sg da d~ng v~ do'i tu<;fng sii' dvng Tuy nhien phiH nhin nh~n

nhii'ng nhu c~u chii ye'u phat sinh do vic$c thanh toan la (1 nude ngoai (chi tieu khi di

cong tac nude ngoai, du hQC, mua hang h6a qua m~ng internet ) va chua tie'p c~n

nhi~u de'n khia c~nh nguC1i dan Vic$t Nam tieu dung bAng the (1 trong nude

b Tinh hinh phat hanh the n()i 'dia

Bang 1: Tinh hinh phat hanh the n()i dia t\li Vitt Nam

Do dij.c tinh ciia the n()i dia phil h<;Jp vdi ph~n ldn nguC1i Vic$t Nam nen ho~t

d()ng phat hanh the n()i dja phat tri~n n?1 r() trong thC1i gian vua qua Vic$c cac ngan

L ' L l , h h' h , li" • h h? w ' ~, 1· .,

uang uat-tay-v-Gt-n · au-t~e-t ·an·~~ en-rmn · -t · e-,t1tng-euong mu rQng mc;tng-uot _ _ _

da t~o s\1' thu~n l<;Ji cho nguC1i dan khi sii' dvng djch vv the Ngoai ra, cac ngan hang

khong ngung nang cao tic$n ich ciia the nhAm phvc vv to't nha't cho khach hang ciia

mlnh NguC1i dan d~n quen vdi khai nic$m the ghi n<;J va the ATM

Nh~n tha'y tinh cha't phil h<;Jp ciia the n()i dia cho thi tru'C1ng Vic$t Nam, cac

ngan hang phat hanh d~u he't sue quan tam va d~u tu de'n vic$c phat tri~n the, dij.c

bic$t la cac ngan hang quo'c doanh Ngan hang thudng m~i c6 ph~n A Chau (ACB) la

ngan hang di tien phong phat hanh the n()i dia trong nam 2001, nhung tinh de'n cuo'i

nam 2004 da c6 nhi~u ngan hang di sau nhu Ngan hang Cong Thudng Vic$t Nam

(ICB), Ngan hang Nong nghic$p va phat tri~n nong thon (Agribank), Ngan hang

TMCP Bong A (EAB) da bi{t kjp Dga tren so'lic$u bao cao ciia cac ngan hang, tinh

de'n 31112/2004 Ngan hang Ngo~i Thudng Vic$t Nam (VCB) v~n la ngan hang di d~u

v~ so'h.t<Jng the phat h~mh voi hdn 420 nghln the ghi n<J n<)i dia Connect 24 trong so' hdn 760 nghln the n<)i dia ciia ca thi tntong, chie'in hdn 50% thi ph~n, theo sau la cac ngan hang EAB, AgriBank, ACB, ICB, BIDV

BIDV:9%

EAB:lO%

Trong so' the n<)i dia phat hanh, tuy<$t d~i da so' chie'm hdn 98% la the ghi n<J

va the ATM trll' ACB la ngan hang duy nha't phat hanh the tin d1,mg n<)i dia voi so' ht<Jng ra't ft Di~u d6 chung to sue ha'p d~n ra't m~nh va tfnh · phu h<Jp ciia the ghi n<J

va the ATM trong di~u ki<$n hi<$n nay ciia thi tntong the Vi<$t Nam Tuy nhien do'i tu'qng khach hang chii ye'u v~n la can b<) cong nhan vien chuc, ngu'oi lao d<)ng trong cac doanh nghi<$p nu'oc ngoai, lien doanh o cac thanh pho'lon nhu' Ha N<)i, TP.HCM De'n nay da c6 hdn 760.000 the n<)i dja ciia 15 ngan htmg phat hanh la con so' qua nho be so voi lu'qng khach hang ti~m nang (khoang 20 tri<$u dan thanh thi) Day la

cd h<)i cling la thach thuc ciia cac NHTM Vi~t Nam

Nh~n thuc rAng ho~t d<)ng phat hanh the n<)i dia chiu anh hu'ong Ion ciia m~ng

htoi ATM, trong nam 2004, cac ngan hang d~u t~p trung d~u tu' vao he$ tho'ng ATM,

mo r<)ng m~ng lu'oi Di~u nay c6 tac d<)ng tkh c1,l'c de'n doanh so' sa d1,1ng the ciia khach hang sa dvng the n<)i dja, du'a doanh so' sa dvng the n<)i dja nam 2004 ciia cac ngan hang tang 170% so voi nam 2003 Day la m<)t tin hi~u kha quan ddi voi ho~t

d()ng the dang trong thai ky bi{t d~u phat tri~n nhu' t~i thj tru'ang Vic$t Nam, bdi mvc tieu ldn nha"t ciia ho~t d()ng the thai ky nay la dua djch vv the de'n g~n hdn nua vdi ngu'ai dan, t~o th6i quen sii' dvng the

-22-Biiu d& 4: Doanh s6 sit dl}ng the n()i (Qa

(Ngu&n: HQi the Ngfm hlmg Vi~t Nam)

Doanh s6 sii' dvng the n()i dja c6 xu httdng tang qua cac nam Tuy nhien, di€u dang quan tam la khach hang sii' dvng the chii ye'u la d~ nit ti€n m~t tll' cac chi nhanh ngan hang, ATM (chie'm tren 90% ·t6ng phat sinh Nc) , doanh s6 thanh toan hang h6a, djch V\1 t~i cac DVCNT va chuy~n khmln tlt the ra"t it Di€u nay chua dap U'ng mong mu6n ciia cac ngan hang va cac nha ho~ch djnh chinh sach la t~o ra cac phu'dng tic$n thanh toan hic$n d~i khong dung ti€n m~t mang l~i slf thu~n tic$n cho khach hang, ghlm sii' dvng ti€n m~t trong htu thong

2.1.3.2 Tinh hinh phat triln m~ng ht8i cha'p nh{ln the

Cuo'i nam 1996, so'lu'<Jng cd sd cha'p nh~n the t~i Vi~t Nam la 2.000 cd sd nhu'ng cho toi thang 811998 con so' nay da len toi 3.500, nam 2000 so'lu'<Jng cd sC1 cha'p nh~n the da len toi 6.000 di~m cuo'i nam 2003 thl con so' nay len 9.000 di~m

va tinh de'n ngay 31/12/2004 la 10.000 Tuy v~y m~ng lttoi cha'p nh~n the v~n con

It, mong l~i t~p trung chu ye'u vao cac lo~i hlnh ph\lC V\1 khach du ljch, khach nu'OC ngoai · t~i cac thanh pho' Ion la m()t va'n d~ gay khong it trC1 ng~i cho vi~c phat tri~n

thi tru'ong Day la h~ qua do so' chii the trong nhfi'ng nam vua qua con ra't it, khie'n

vi~c phat tri~n cac d~i ly cha'p nh~n the ph\lc V\1 cho chii the n()i dia vua kh6 khan vua khong dem l~i hi~u qua kinh te'

Tuy nhien cung voi S\1' phat tri~n m~nh me ciia the n()i dja trong thoi gian qua,

ch~c ch~n so' chii the trong nu'oc se tang nhanh, nhu c§u sit d1:1ng the t~i cac DVCNT cilng se nhi~u len Di~u d6 se khie'n cho cac ddn vi cung ung hang hoa djch V\1 trong mQi lo~i hlnh ph\lc V\1 doi so'ng dan ell' nh~n tha'y l<Ji ich ciia vi~c cha'p nh~n thanh toan the trong vi~c c~nh tranh thu hut khach hang Khi d6 vi~c phat tri~n m~ng lttoi DVCNT cua cac ngan hang se trd nen d€ dang ra't nhi~u

Ben c~nh vi~c tQ.p trung phat tri~n m~nh m~ng lttoi cha'p nh~n the thl cac Ngan hang cting phai quan tam de'n vi~c phan bcS cd sC1 cha'p nhan the theo nganh cho h<jp ly tranh tlnh tr~ng phat tri~n khong d6ng d~u gifi'a cac lo~i hlnh djch V\1, ldm ham tie'n trlnh phat tri~n chung ciia phu'dng ti~n thanh toan the t~i thi tru'ong n()i dja

Bang 3: S6'htcjng ATM t~i Vi~t Nam

-24-Tinh cho toi cuO'i nam 2004, sO' lu<Jng ATM t~i Vi~t Nam da d~t con sO' 773 may, tang ga"p 7 l~n so voi nam 2002 M~c du da c6 tO'c d() phat tri~n kha nhanh nhung sO' lu<Jng may A TM tinh tran d~u nguCJi dan th~mh thi hi~n t~i con qua th(p

SO' lu<Jng the chua phai la cao nhttng m()t sO' h~ thO'ng A TM da c6 d(u hi~u

qua tiH vao m()t sO' giCJ cao di~m Slf qua tai nay la nguyen nhan ciia m()t slf lang phi con chua du<Jc giai quye't gitl'a cac ngan hang do slf tdn t~i ciia tlnh tr~ng "m~nh ai na"y ch~y" H~ thO'ng may ATM v~n qua tai trong khi ra"t nhi~u may l~i chi sii' dvng cho m()t dO'i tu<Jng khach hang rieng c_iia mlnh E>i~u rna dang ra c6 th~ giai quye't du'<Jc ne'u ta"t ca cac may nay du<Jc tich h<Jp va chia se trong cung m()t h~ thO'ng Tuy nhien, theo nh~n dinh ciia cac chuyen gia, do slf d~u tu khong ddng d~u, s6lu<Jng va thCJi di~m khac nhau, h~ thdng ky thu~t va thCJi di~nt khac nhau nen vi~c ke't n6i va tich h<Jp con ra"t kh6 khan va phuc t~p

2.1.4 Nhii'ng t6n t~i ct.ia ho~t d()ng kinh doanh the t~i Vitt Nam

Trong nhii'ng nam qua du chung ta da c6 nhi~u n6 llfc trong vi~c h~n che' tie'n de'n giam d~n ti 1~ thanh toan bhng ti~n m~t va da d~t du<jc m()t sO' thanh cong nha"t dinh, nhung c6 th~ th!y ro day chi la nhii'ng buoc di d~u tien tren m()t con duCJng ra"t dai va r!t nhi~u trd ng~i Thanh toan khong dung ti~n m~t dang_gia tang voi t6c do 30%/nam, nhung con sef nay v~n con ra"t tha"p Trong thlfc te' ti~n m~t v~n dong vai tro chii ch6't E>O'i voi the thanh toan ciia cac ngan hang, m~c du trong 2 nam g~n

day, cac ngan hang 6 ~t phat hanh cac lo~i the tung ra thi truCJng nhu: the tin dvng quO'c te', the tin dvng n()i dia, the rut ti~n (ATM) gay ra m()t cam tudng rhng, the da

va dang du<jc d6n nh~n tich clfc voi muc d() sii' dvng cao The' nhung theo thO'ng ke ciia NHNN thl gia tq thanh toan ciia cac lo~i the moi chie'm chua toi l% t6ng gia tri

thanh toan E>O'i tu<Jng sii' dvng the chii ye'u la du khach, va m()t s6 ra"t it nguCJi trong nuoc voi s6'lu<Jng thanh toan khong cao Va"n d~ d~t ra la di~u gl da gay can trd cho

vi~c md r()ng thi truCJng the t~i Vi~t Nam? I>~ giai thich, chung toi xin du<Jc dua ra

2.1.4.1 D6'i vcti vi~c sit dQng the:

Tam ly u'a chu(}ng dung ti~n m~t v~n con ra't ph6 bie'n trong dan cu Ngu'C1i

dan VN v~n con ra't xa· I~ vdi vi~c giao dich vdi NH cling nhu' dung cac dich V\1 do

NH cung ca'p Them vao d6, trlnh d(} dan tri chua cao cling la m(}t trd ng~i trong vi~c

ph6 bie'n kie'n thll'c mdi cho cac t~ng ldp dan cu' D(}i ngli marketing ciia cac NH

chua lam t6t cong tac tie'p thi, gidi thic$u cac san ph«m ciia NH va ti~n ich ciia chung

tdi khach hang Vi~c thong tin quang cao tren cac phu'dng ti~n thong tin d~i chung

khong du'<Jc coi trQng, khong dii sll'c ha'p d~n dan cu' v~ thanh toan bAng ti~n m~t n6i

chung va bAng the n6i rieng Thu nh~p binh quan d~u ngu'C1i ciia ngu'C1i dan VN con

tha'p D~ sit d1,1ng the ngan hang trong thanh toan c6 th~ coi la vu'<Jt kha nang ciia so'

dong tU' nhan ca th~, trong d6 chii ye'u la canb(}, cong nhan vien chll'c, do'i vdi gidi

hu'u tri, hQc sinh sinh vien l~i cang kh6 khan Di~u nay giai thich ly do cac NH

khong th~ ap dl;lng hinh th(i'c tin ch(p ca nhan du'<JC rna phai dung hinh th(i'c the' ch(p,

ho~c kf qu1 vdi m(}t ti I~ kha cao, di kern theo do la nhii'ng thii t1,1c phi~n ha, gay ra

h~n che' cho vi~c tang thanh toan khong dung ti~n m~t D6i vdi mll'c thu nh~p nhu'

the', 1~ phi sit dl;lng the con qua cao Theo s6li~u da cong bo', cac NH dang ap d1,1ng

mll'c phi rut ti~n m~t (n(}i te, n.w_ai t~) Ia 3% Ngoai phLniL~~t,_ngu'CiLdung-the ­

con phai chiu cac lo~i phi khac nhu' : phi yeu c~u in sao ke, phi phat hanh l~i the, phi

c~p nh~t danh sach the ca'm lu'u hanh, Di~u nay t~o cho khach hang cam giac la

dung ti~n m~t ti~n l<Ji va dtlto'n hdn cac phu'dng ti~n thanh toan khac

d TP HCM u'dc tinh hi~n c6 tren 10.000 di~m thanh toan the Tuy nhien m6i

ngan hang chi d~u tu' di~m thanh toan t~i nhfi'ng vi tri thu~n l<Ji nha't Chgng h~n,

ACB thie't l~p cac di~m thanh toan t~i cac sieu thi, b~nh vi~n tu', phong ban tranh,

etta hang kim khi di~n may , cac di~m thanh toan ciia VCB thi t~p trung tai cac sieu

thi, nha hang, trung tam thttdng m~i, khach s~n Trong khi d6, t~i cac ch<J, cac etta

hang buon ban tren du'C1ng pho' - ndi di~n ra vi~c mua ban nhi~u nha't ciia ·cu dan

thanh·thi- thi khong h~ co h~ tho'ng thanh toan the dic$n tit Vl v~y, du c6 the nhu'ng

khach hang cling it sit d1,1ng Ho~c khi de'n mua hang t~i sieu thi, ne'u thanh toan

-26-b~ng the, khach hang phiH de'n chli thanh toan the, ky 3 chu xac nh~n sCi ti~n mua hang vao 3 chU'ng tir do may in ra r6i moi du<Jc nh~n hang Thoi gian thanh toan the

ch~m hdn 4-'5 l~n thanh toan thu cong f)oi khi, cac di~m cha'p nh~n the con thich

nh~n ti~n m~t trong thanh toan The la phudng ti~n thanh toan cu6i cung khi khach hang khong con ti~n m~t rna thoi

Con t6n t~i m9t va'n d~ rna it c6 ngan hang nao quan tam, d6 la vi~c lam cho khach hang bie't de'n nhfi'ng Cd SO cha'p nh~n the cua mlnh Khach hang h~u nhu khong th~ bie't du<Jc ngan hang cua rninh c6 ta't ca bao nhieu cd sd cha'p nh~n the,

cac cd sd d6 n~m d dau Chi khi nao hQ toi ndi d6 thl moi bie't d d6 c6 cha'p nh~n

thanh toan b~ng the cua mlnh hay khong f)i~U nay khie'n cho khach hang thie'u S\1' chuffn bj, doi khi du mu6n thanh toan b~ng the nhung cuo'i cung l~i phai chi tra b~ng

·~

tlen m~t

la cac may ATM thuong du<Jc d~t trong NH,·trong cac sieu thj, trung tam thudng m~i

Ion Nhung ndi nay chi ho~t d9ng trong thoi gian nha't djnh He't giO thl dong cii'a nen cac may ATM ding phai "nghi ngdi " Cac NH khong dam d~t nhi~u may ngoai duong phO' nhu d nude ngoai ciing c61y do: sd ke xa'u pha rna)' la'y ti~n f)i~u

nay la ra't c6 kha nang xay ra d nude ta khi trlnh dQ va y thll'c nguoi dan con kern Cac NH da cO' kh~c phl}c h~n che' nay b~ng each dua cac may ATM ra trlioc cii'a, nhu'ng vdn phai thue v~ si bao v¢ ddn toi to'n them m9t khoan chi phi

2.1.4.2.I>o'i v8i vi~c phat hanh the:

MQt h~n che' quan trQng khac la slf l~c h~u v~ ki thu~t va cong ngh~ The thanh tmin cua ngan hang la san ph§m cua m9t xa h9i moi, xa h9i van minh va phat

tri~n, nen g~n li~n voi n6 cling phai la nhu'ng trang thie't bj ky thu~t cao cung m9t d9i ngu can bQ c6 du kha nang quan ly va v~n hanh h~ thO'ng theo cac tieu chu§n

qu6c te' The' nhung thlfc te' t~i Vi~t Nam thl th~t dang ng~i d Vi~t Nam hi~n nay

cac may ATM chi thgc hi~n mQt chll'c nang la rut ti~n m~t, cac chll'c nang khac chua du<Jc ung dl}ng nhi~u, khach hang chi c6 th~ thgc hi~n cac giao djch truy~n th6ng

nhu': rut ti~n mtj.t, ki~m tra sef du', d6i rna sef ca nhan Sef lu'<;Jng may A TM cling chua

th~ gQi la nhi~u, va cling chi t~p trung (J cac thanh phef Ion Cac may ATM ciia cac

NH khac nhau l~i thu<)c cong ngh~ khac nhau, khong tttdng thfch ke't nefi voi nhau,

nen KH chi c6 th~ rut ti~n (J may NH rna mlnh md the Vi~c tung NH "d<)c l~p tac

chie'n" trongdjch vv nay da gay nen khong it phi~n toai cho khach hang sii' dvng the

va lang phi cua xa h<)i, bdi NH phiH d~u tu' m<)t khoan kha IOn cho vi~c Ii{p dtj.t cac

may ATM hi~n c6 Trong tirng NH cling c6 nhi~u ba't c~p Hi~n t~i chi c6 VCB da

ke't nefi (online) voi ta't ca cac chi nhanh cua mlnh, cho phep h~ thefng A TM ke't nefi

trgc tie'p vao h~ thefng NH ban le

M<)t kh6 khan dang k~ la n~n cong nghi~p nu'oc ta con l~c h~u, cac may ATM

d~u du'<;Jc nh~p tu nu'oc ngoai, t~i Vi~t Nam chua c6 ddn vi bao dttang chuyen mon

ca'p may gh1p da khi{c phvc, lam anh httdng de'n tie'n d<) phat hanh the Ben c~nh d6

vi~c v~n hanh may m6c, no'i m~ng vi~ri thong, in the d~u con ra't moi me defi voi can

b<) tac nghi~p Con thie'u nhung chuyen gia trong linh vgc the nen cac nhan vien

chuyen trach c~n phai du'<;Jc dao t~o nhi~u hdn, d6ng thoi phai tung bu'oc xay dgng

quy trlnh lam vi~c va nghien cli'u, hQC hoi d~ ap dvng cac nghi~Q Vl,l moi Trong_.,kUJhiA_i _ _ _ d6 cac NH nu'oc ngoai voi u'u the' v~ tai chinh, kie'n thuc va kinh nghi~m trong cong

ngh~ the sifn sang d~u tu' m~nh d~ chie'm linh thi tru'ong Ngoai ra, m<)t sef ca nhan

da g6p ph~n lam ch~m l~i S\1' phat tri~n cua nganh dich Vl,l nay cua cac NH trong

nu'oc

The bi lam gia: The do cac t6 chuc t<)i ph~m hotj.c ca nhan lam gia can cu vao

cac thong tin c6 du'<;Jc tu cac chU'ng tu giao djch The gia dtt<;Jc sii' d1,1ng t~o ra cac giao

djch gia mc;to se gay t6n tha't cho NH phat hanh

M~ng lttoi du li~u bi tham nh~p, thong tin tin dt,mg ciia khach hang bj danh

ci{p, gay t5n tha't cho khach hang va ngan hang Nguyen nhan cuefi cung nhttng d6ng

-28-cac cd sd phap H chu'a hoan thi~n Chung ta chu'a c6 rn{)t quy che', van ban rnang tfnh cha't di~u chinh rn{)t each t6ng th~ v~ phat hanh, sii' dvng va thanh toan the rna trong d6 nhung va'n d~ phap Iy, kinh te', ky ·thu~t ciia vi~c phat hanh, sii' dvng va thanh toan the c~n du'<Jc xii' ly rn{)t each d6ng b{) trong rn6i tu'dng quan voi cac cd che', chfnh sach lien quan khac nhtt tin dvng ,thanh toan, Cac quy d}nh v~ quan If ngo;;ti h6i cfing c~n dtt<Jc b6 sung va hoan thi~n d~ Ia'p d~y nhung sd hd con t6n t;;ti

Tren day Ia nhung nguyen nhan chii ye'u d~n de'n h():n che' v~ thanh toan khong dung ti~n rn~t n6i chung va thanh toan the n6i rieng trong dan elf Nhttng khong vl the' rna chung ta phii nh~n nhung ti~rn nang phat tri~n ciia rn{)t thi trttong the VN, rn{)t da't nu'oc voi g~n 80 tri~u dan dang tll'ng bttoc h{)i nh~p vao slf phat tri~n

chung ciia n~n kinh te' the' gioi

2.2.1 Xu huttng phat tri~n the thanh toan tr~n th~ gitti

Cac nttoc tren the' gioi da s6 dan ctt d~u sii' dvng the thanh toan ti~n hang hoa djch Vl), nhu'ng rnuc dQ phat tri~n CUa n6 khong d6ng d~U va du'QC chia thanh nhfi'ng vung khac nhau, d~u d6i dau voi nhii'ng riii ro va nhung tranh cha'p trong qua trlnh thanh toan TU' vi~c the thanh toan dtt<Jc sii' dvng ph6 bie'n (1 h~u he't cac nu'oc tren the' gioi va voi l<Ji the' la nttoc di sau, Vi~t Narn c6 th~ rut ra nhii'ng kinh nghi~rn

quan trQng trong vi~c ap dvng phttdng thuc thanh toan the Chung ta c6 th~ chia ho;;tt d{)ng thanh toan the tren the' gioi thanh cac khu vlfc sau:

2.2.1.1 ChAo A - Thai Blnh Dudng

H~u he't cac nttoc trong vung d~u c6 d}ch vv the CJ day c6 slf hi~n di~n ciia 5

lo;;ti the Ion nha't the' gioi, slf c;;tnh tranh giua cac lo;;ti the nay di~n ra kha soi n6i Visacard va Mastercar4 hi~n dang giu vi tri hang d~u v~ d}ch vv the Ca 2 rn;;tng lttoi rut ti~n tt1 d{)ng Mastercard va Visa card d~u c6 stf rnd r{)ng khong ngll'ng nh~rn tang kha nang c;;tnh tr;;tnh Tuy nhien, JCB rn~c du c6 quy rno ho;;tt d()ng be hdn nhttng l;;ti

c6 t6c d() phat tri~n kha nhanh va doanh s6 ciia JCB bhng khoang 60% doanh s6 ciia Mastercard

The Amex va Diners Club m~c du cling c6 m~t t~i khu Vl:f.C nay nhu'ng do day khong phiH Ia thi tru'ong chinh ciia hQ nen t6c d() phat tri~n chua cao

Day la thi tru'ong da d~ng cho vi~c phat tri~n cac lo~i the vdi 41 qu6c gia, cd

ngii' Cu6i nam 1993, Nh~t Banda d~i di~n hdn 60% Mastercard phat hanh trong khu vl:f.c Ca Uc, New Zealand va cac con r6ng chau A nhu' H6ng Kong, Dai Loan, Singapore, Han Qu6c da va dang phat ·tri~n vtl'ng chile thi tru'ong the ciia mlnh Ben

c~nh d6, An D(), Trung Qu6c, hai thi tru'ong c6 nhi~u ti~m nang nhu'ng chua du'<Jc khai thac cling c6 nhi~u cd h()i phat tri~n, trong m()t vai nam toi day se la hai thi tru'ong d~y hll'a ht(n ciia cac lo~i the

2.2.1.2 Chao Au

Day la thi tru'ong ly tu'CJng cho cac t6 chll'c the ho~t d()ng va phat tri~n Ngu'oi dan (J day sii' dvng the do sl:f ti~n l<Ji ciia n6 nhi~u hdn la du'<Jc cung ca'p tin dvng Do nguoi dan (J day h~u he't d~u c6 tai khoan ca nhan t~i ngan hang nen the thanh toan Chau Aula the ghi n<J ngay hay c6 gia h~n, giln li~n voi vi~c sii' dvng s6 du' tren tai khoan ti~n gCJi

Phu'dng ti~n tha~h toan m~nh nha't (J day la sec Chau Au; c6 chll'c nang nhu' sec blnh thu'ong; nhu'ng ben c~nh d6, the la phudng ti~n thanh toan dang phat tri~n

he't sll'c m~nh me va la d6i thii c~nh tranh kh6 chiu ciia sec The hi~n du'<Jc xem la phudng ti~n thanh toan ciia t~ng lop thu'<Jng lu'u

Nhln chung, Chau Au la m()t thi tru'ong da phat tri~n voi cac phu'dng ti~n

thanh toan hi~n d~i f)<)i voi ngu'oi dan (J day thl sec khong chi ddn thu~n la m()t phudng ti~n chi tra, rna n6 da trCJ thanh m()t nhu c~u, m()t t~p quan sii' dvng trong thanh toan Do v~y, vi~c phat tri~n the trong thanh toan bu'oc d~u g~p nhi~u kh6 khan