Xây dựng danh mục đầu tư nhằm giảm thiểu rủi ro trong đầu tư chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Mở đầu Chương 1: Lý luận chung về danh mục đầu tư và rủi ro của danh mục đầu tư .... Danh mục đầu tư, danh mục thị trường và rủi ro danh mục đầu tư ...

TRUONG DAI HOC KINH TE

BUI NGQC QUdi

dtiu tzt chz'lng khoan tren thi trztiJng chung khoan_ Vi~t Nam

BQ_GIAO Ot)C VA DAO TP.O

TRUONG 8H KINH TE TPJiCM THUVI:EN

~v

fJO't xin {'.fM'J't doUffl, d&;j Ut confl #em/It n~ien {:rite oda ~tiMtr/

/ru: r!a(! Ml ltf!!ry l:e"lrrrd 1u2# Vt()11ff ler4fft rim n~ Ut MfftJ1fJ tfu.,:c ,,N;;

(lura tr:rt11fl clu4c ai co~ bo~ AfmfJ M2 kj co"nfj Ahvft nao i:ftdc

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Mở đầu

Chương 1: Lý luận chung về danh mục đầu tư và rủi ro của danh mục đầu tư 2

1.1 Chứng khoán và thị trường chứng khoán 2

1.2 Mức sinh lợi của chứng khoán 11

1.3 Rủi ro trong đầu tư chứng khoán 12

1.4 Danh mục đầu tư, danh mục thị trường và rủi ro danh mục đầu tư 28

1.4.1 Sự cần thiết phải xác định danh mục đầu tư tối ưu 28

1.4.2 Danh mục thị trường 29

1.4.3 Rủi ro danh mục đầu tư 30

1.4.4 Quy trình thiết lập danh mục đầu tư để hạn chế rủi ro 33

1.4.5 Quản lý danh mục đầu tư tổng thể 34

Chương II: Thực trạng của thị trường chứng khoán và đầu tư theo danh mục trong thời gian qua ở Việt Nam 37

2.1 Thực trạng của thị t rường chứng khoán Việt Nam 37

2.2 Hoạt động đầu tư t heo danh mục 53

Chương III: Xây dựng danh mục đầu tư tối ưu để hạn chế rủi ro: (Theo William Sharpe – Mô hình chỉ số đơn) 54

3.1 Tiêu chuẩn và phương pháp xác định rủi ro và lợi suất kỳ vọng của danh mục đầu tư tối ưu 54

3.2 Lựa chọn một số danh mục đầu tư 58

3.3 Sử dụng phần mềm Portfolio Securities để xác định danh mục tối ưu 69

3.3.1 Bước 1: Xác định các chỉ số danh mục chuẩn 69

3.3.2 Bước 2: Xác lập cơ cấu vốn tối ưu 70

3.3.3 So sánh các chỉ số ở bước 1 và bước 2 của cả 3 danh mục 71

3.3.4 Đánh giá và lựa chọn danh mục đầu tư 72

3.3.5 Tổng quan về việc xây dựng danh mục đầu tư tối ưu 72

KẾT LUẬN 74

PHỤ LỤC 75

- Mô hình định giá chứng khoán

- Danh mục mẫu và các danh mục 1,2,3 (bước 1 và 2)

~ ? ~

PHANMOBAU

-¢>- Y nghia ctia Lu~n an:

V~n dt,mg nhung kie"n thuc cd ban v~ chung khmin, thi tntong chung khmin, dinh gia gia tri chung khoan, l<;:!i sua't va nii ro trong dff u ttt chung khoan cac nguyen ly V~ Vit%c xay dl,l'ng danh ffil,lC dffu tu' tO'i u'u Qua d6, dl,l'a vao tlnh hlnh tht;t'c te" ho~t d9ng cua th~ trttong chung khoan Vit%t Nam trong thoi gian qua d€ hlnh thanh mQt sO' danh m1,1c dffu ttt tO'i ttu di4n hlnh Voi nhung kie"n thuc cd ban v~ danh m1,1c dffu ttt dttqc trlnh bay trong d~ an se cung ca'p m9t sO' y

-nit$m-cho-cac-nha-dffu tttquan-tam d&nvi<?G dffu-tli-theo danh-mvc, cfing nhtt t~o

ra m9t httong mOi trong ho~t dQng dffu ttt chung khoan Tren cd sCi d6, gop phffn kich cff u chung khoan tren thi trttong

-¢>- Cac n()i dung nghien cuu ctia Iu~n an

Lu~n an du<;:fc trlnh bay nhung va'n d~ ly lu~n thu9c: chung khoan, th~

tru'ong chung khoan Va danh ffil,lC dffu tl.t Chung khoan, rui fO Va ffiUC sinh l<;fi

trong dffu tu chung khoan va danh ffil,lC dffu tu Thong qua tlnh hlnh thl,l'c te' cua thi trttong chung khoan Vit%t Nam trong thoi gian qua va nhii'ng va'n d~ t6n t~i, tll' d6 ap dt,mg nhung vffn d~ thUQC ly lu~n vao thl,l'c te" dffu tl.t tren thi tru'ong chung khoan b~ng vit%c d~ ra quy trlnh xay dl,l'ng danh mvc dffu tu tO'i u'U

-¢>- Thanh cong ctia Iu~n an

* Vi ly lutjn:- Lu~n an da ht% thO'ng h6a cac va'n d~ ly lu~n v~ chung khoan, thi truong chung khoan, cd che' quan ly va ho~t dQng cua thi tntong chung khoan, danh mvc dffu tu', cac rui ro va cac giai phap h~n che' rui ro trong vit%c ll,l'a chQn danh m1,1c dffu ttt tO'i uu

* Vi thlfc tdn: Lu~n an da d~ ra quy trlnh xay dt;t'ng danh mvc dffu ttt tO'i

uu nh~m h~n che" cac nii ro trong vit%c ll,l'a chQn danh mvc dffu tu, ttl d6 giam thi€u n1i ro cho nha dftu ttt khi tham gia dffu ttt chung khoan tren th~ tntong chung khoan Vit%t Nam hit%n nay

CHUONG I

LY LU~N CHUNG vE DANHMTJC DAU Tu'VA RiJI RO

CUA DANH Ml}C DA U Tu'

1.1.1 Chung khoan

Chung khocin la cac cong Cl;l th~ hit%n quy€n sa huu mQt phftn tai san ho~c

m()t khoan n<;f d6i voi m()t phap nhan (mQt cong ty, m()t chinh phu hay chinh quy€n dLa P~lJ.'dng) va cac cong Cl;l d~I1XUa't khac _hlnh thanh tren cd sa nhung cong Cl;l da c6 ( cong Cl;l phai sinh)

Theo Nghi E>inh sei 4811998/NE>-CP ngay 11-7-1998 cua Chinh Phd

(Chuang I, E>i€u 2): "Chung khoan la chung chl hoiJ,c but toan ghi sd, xac nhqn cac quyin va lqi ich hqp phap cua ngu?Ji s?J hilu chung khoan d(fi vrJi tai sdn hoiJ,c wJ'n cua t6 chuc phat hanh Chung khoan bao g6m: C6 phitu; Trai phitu; Chung chl quy d&u tu; Cac lor;zi chung khoan khac ·:

Trong n€n kinh te' thi tn.tCing, vein du<;fc huy d()ng thong qua 2 phuong thuc:

* Phltdng thuc huy dl)ng vrfn gitin titp: Phuong thuc huy d()ng vein gian tiep duqc thlfc hit%n thong qua cac dinh che tai chinh trung gian (ngan hang va cac t6 chile tin dl;lng), cac t6 chile nay lam vai tro trung gian giua ngu'Cii c6 vein

va nguCii cftn vein, b~ng each huy d()ng ti€n goi r6i cho vay

* Phlldng phtip huy dl)ng vfln trlfc titp: Trong phuong phap huy d()ng vein trlfc tiep, nguCii cftn v6n (Chlnh phu, doanh nghit%p) se phat hanh cac lo~i gia'y W

c6 gia, chung nh~n chii quy€n v€ cac khoan vein duqc sll' dl;lng g~n Ii€n voi nhung d~c quy€n rna nguCii mua n6 duqc thl;l huang Cac gia'y tCi c6 gia d~i dit%n cho cac khoan v6n trung va dai h~n gQi 1:1 chung khoan Ngay nay nhCi nhung

tie'n bQ CUa cong ngh<$ tin hQC, chung khmin khong chi hi<$n di<$n du'oi hlnh thuc bang gia'y, rna con bang hlnh thuc but toan ghi s6

Chung khoan duqc rnua ban tren thi tru'ong chung khmin bao g6rn c6 phie'u, trcii phie'u va CaC cong Ct;l phai sinh

Cong ct;t phai sinh la nhii'ng cong ct;t co ngu6n g6c tu chung khoan va duqc trao d6i rnua ban nhu la m<)t lo~i hang hoa tren thi tru'ong chung khoan nhu: chung quy€n, chung khe", quy€n duqc chQn, hqp d6ng ky h?n, hqp d6ng tu'ong lai Chung khoan co nhii'ng d~c tinh sau:

_*_Iinh thanh khnlm: Tinh thanh khmln_ciia rn9t-chung khoan Ut st;t' d~

dang trong qua trlnh chuy€'n chung khoan do sang ti€n m~t trong rn<)t thoi gian nga:n voi phi t6n chuy€'n d6i tha'p rna khong co sl,l' rui ro st;tt giam gia tri ti€n t<$

cua chung khoan do

* Tinh sinh l(li: Nha dftu tu' co th€' thu lqi tu chung khoan duoi cac hlnh thilc: Gia chung khoan tren thi truong tang, c6 tile, trai tile ho~c tich luy n<)i b<) cua cong ty tang

* Tinh rui ro: M<)t chung khoan thu'ong co nhii'ng rui ro la ngu'oi scJ hii'u co th€' khong thu h6i du s6 ti€n da bo ra rnua no Riii ro co nhi€u lo?i nhu: Riii ro thanh khoan, rui ro l?rn phat, rui ro Hii sua't, rui ro tai chinh, rui ro thi tru'ong, rui

ro pha san Cac d~c tinh tren cua chung khoan co m6i quan h<$ tu'ong h6 vdi nhau M<)t chung khoan khi co tinh rui ro cao thi tinh thanh khmln tha'p va dftn tdi lqi sua't cao Nguqc l?i, d6i voi nhung chung khoan co tinh thanh khoan cao, tinh rui ro tha'p thllqi sua't ciing tha'p

1.1.2 Tlq tru'ong chung khoan

Thi truong chung khoan la rn<)t b<) ph~n ciia thi tru'ong tai chinh, Ia noi cac chung khoan du'qc phat hanh va rnua ban, thi tru'ong chilng khoan chi du'qc hinh thanh khi co chung khoan duqc phat h~mh va rnua ban

Thi tntong chilng khmin Ia noi giao dich tr1fc tie'p giua nhung nguoi cffn v6n va nhung ngu'oi dang c6 ti~n nh~m r6i thong qua hlnh thilc mua ban chilng khoan trung dai h~n thi tru'ong chilng khoan con la cffu nO'i giua cung va cffu v~

v6n, thi tru'ong chilng khoan chi c6 th€ t6n t~i va ho~t d9ng trong n~n kinh te' thi tnt'ong

GiO'ng nhung thi tru'ong khac nhu': Thi tru'ong lao d9ng, thi tru'ong hang

h6a, thi tru'ong ti~n tt$, thi tru'ong hO'i doai m6i lo~i thi tru'ong c6 m9t lo~i hang h6a rieng Hang h6a cua Thi tru'ong chilng khoan la chilng khoan; di~u d~c bit$t cua hang_ h6a "chilng kh6an" la n6 khong c6 gia tti sli' dt,mg Gia tri n9i t~i cua chilngkhoan la gia tri kinh te' cua cac ye'u tO' san sinh ra gia tq cua chilng khoan

nhu': cac di~u kit$n tai chinh, gia tq tai san, kha nang sinh loi, tri€n VQng tu'dng lai cua t6 chile phat hanh

Dffu tu' chilng khoan la mQt "tro choi" khong ngU'ng giua ke ban va ngu'oi mua Doi khi ngu'oi mua chie'm u'u the' va doi khi l~i la nguoi ban Khi mile cung tang cao, gia se sl;lt va nguqc l~i khi mile cffu tang cao gia se tang Can din thang bang giua ke ban va nguoi mua khong ngU'ng thay d6i, di~u nay c6 th€

nh~n tha"y la gia c6 phie'u khong 6n dinh Hiu dai, rna tang ho~c giam chi sau m<?t thai gian nga:n Doi khi mile tang va h~ gia ra"t it, nhu'ng cling c6 h1c ra"t nhi~u

Nha dfr u tu' thu lqi nhu~n tO'i da tren thi tru'ong chilng khmin se la nguoi tham gia vao ffiQt thu'dng Vl;l dung thoi di€m M~c du nha dffu tu' c6 th€ c6 vai lfrn tinh dung thoi di€m, nhung cling khong th€ luon luon xac dinh duqc nhung thay d6i chi~u huang len ho~c xu6ng cua gia c6 phie'u trong mQt khoan thoi gian du dai Do d6, ra"t kh6 c6 nha dfru tu' hoan hao (chQn dung thoi di€m tham gia vao mQt thu'dng Vl;l VOi gia thffp nhfft va ra khoi thu'dng Vl;l d6 VOi gia cao nhfft) Tren thl,t'c te', nha dfru tu' c6 khi bi thua 16, nhu'ng cling c6 luc thu du'qc lqi

nhu~n Vl v~y mQt nha dffu tu' thanh cong la nguoi c6 nhi~u quye't dinh dung

diin va c6 it quye'r dinh sai lftm va do d6 se dt;tt dttqc lqi nhu?n cao sau m<)t khmlng thoi gian dft u ttt

Tinh dung thoi di~m mua ban chi la phan ntl'a cua va"n d~ dftu ttt, phftn con lt;ti dttqc quye't dinh b~ng vi~c mua lot;ti chung khoan nao voi ty 1~ v6n bao nhieu

Tuy theo mt;tc dich nghien cuu, ngttoi ta chia thi trttong chung khoan theo cac tieu chi sau:

<¢>- Can eli' vao qua trlnh luan chuy~n, v~n d9ng, thi trttong chung khoan dttqc chia thanh: Thi trttong sd dip va thi trttong thu ca"p

* Thf tntifng sCI cap (con gQi la thf truiJngphat hcmh):

Thi trttong sd ca"p Ia ndi dien ra qua trlnh mua ban lftn dftu cac chung khoan moi phat hanh Thi tru'ong nay tt;to ra hang h6a cho thi truong thu ca"p va

lam tang v6n dftu ttt cho n@n kinh te', thu hut ngu6n ti@n nhan r6i d~ ph~c vt;t cho nhu eft u dft u ttt va ph at tri~n n@n kinh te' C6 5 phttdng ph a p ph at hanh chung khoan chu ye'u dang du'<JC ap d~ng d cac thi tru'ong Sd cffp

(§) Phudng phap phat hanh ra cong chung:

Phudng phap phat hanh ra cong chung yeu cftu t6 chuc phat hanh phai dt;tt

dliqc 1 s6 di@u ki~n nha't dinh: Qui m6 v6n, hi~u qua lien ~c trong hot;tt d<)ng san xua't kinh doanh , chung kh6an duqc ban r<)ng· rai cho 1 s6 luqng IOn nha dftu ttt nho d6i voi 1 ty 1~ nha"t dinh tren t6ng sO' chung khoan phat hanh

(§) Phudng phap chao ban:

Phttdng phap cha<? ban thong qua ban cao bt;tch d~ chao ban r9ng rai ra cong chung, thong thttong cac t6 chuc bao Hinh phat hanh se mua toan b9 chung khoan cua cong ty phat hanh va sau d6 t6 chuc ban ra voi muc gia cao hdn

(§) Phudng phap da'u thftu:

Trong phu'dng phap dffu thftu, cong ty phat hanh se giao cho 1 doanh

nghi~p lam dich vt;t d~ keu gQi cac nha dftu ttt Ion c6 y dinh mua chung khoan

de'n tham gia da'u ghi va ta't nhien chung khmin se duqc ban (J muc gia cao nha't

c6 th~ du'<;ic

~ Phudng phap d~t rnua:

Trong phu'dng phap d~t rnua, chung khoan se du'QC ban cho 1 nh6m cac

nha dftu tu' (thu'Bng la cac dinh che' tai chfnh trung gian) do cong ty phat hanh h,ta

chQn

If§ Phudng pha p ban chung khoan moi cho cac c6 dong:

Phu'dng phap ban chung khoan mOi cho cac c6 dong, c6 dong cua cong ty

ph at hanh se du'<;ic mua I s6 h£<;1ng c6 12hie'u md_i_:_theo t}'J~ s6 c6 phie'u rna hQ

dang niim giu voi gia tha'p hdn thi gia c6 dong khong mua ho~c khong rnua he't

c6 quy~n ban l<;1i "quy~n mua" cho ngu'Bi khac

* Tht truiJng thu cap (con gQi la tht truiJng luu hanh):

Thi tru'Bng thu ca'p Ia ndi di~n ra cac ho<;1t d<)ng mua va ban l<;1i chung

khoan da phat hanh (J thi tru'Bng sd ca'p, thi truC1ng nay khong thu hut them cac

ngu6n tai chfnh moi SJ! bie'n d<)ng gia chung khoan tren thi tru'Bng nay khong

lam tang them v6n cho cac t6 chuc phat hanh, n6 chi xac dinh l<;ii muc gia rna thi

tru'Bng c6 th~ cha'p nh~n

Thi tru'Bng chung khoan Ia sl,I' th6ng nha't giua thi tru'Bng sd ca'p va thi

tru'Bng thu ca'p Thi tru'Bng sd ca'p va thi tru'Bng thu ca'p c6 quan h~ ch~t che va

khong th~ thie'u Thi tru'Bng sd ca'p Ia ti~n d~ t(;lo ra hang h6a, thi tru'Bng thu ca'p

la d<)ng ll,I'c vllam cho hang h6a du'qc mua ban Ne'u khong c6 thi tru'Bng sd ca'p

se khong c6 thi tru'Bng thu ca'p ( vl khong c6 hang h6a) Va ne'u khong c6 thi

tru'Bng thu ca'p thl thi tru'Bng sd ca'p se kh6 rna huy d<)ng duqc v6n do tfnh thanh

khmln CUa Chung khoan tha'p Va VI V~y Se khong thu hut du'QC nha dffu tu'

{- Can cu vao phu'dng di~n phap ly, thi tru'Bng chung khoan du'<;ic phan

thanh: Thi tru'Bng chung khoan t~p trung va thi tru'Bng chung khoan phi t~p trung

<

* Tht tntiJng '(;hung khodn t(ip trung:

Th! tntong chung khoan t~p trung Ia th! tru'ong ho?t d9ng theo cac quy

d!nh cua phap lu~t, h1 ndi mua ban cac lo?i chung khoan du'<Jc niem ye't theo nhung tieu chwin nha't d!nh Vit$c mua va ban chung khoan du'<Jc th1fc hit$n thong qua cac nhan vien moi gioi t?i sd giao d!ch chung khoan Cac lt$nh mua va ban du'</C ghep VOi nhau theo phu'dng thuc dinh ky ho~c lien tl,IC d~ Xac dinh gia

Gia chung khoan la di~m g~ p nhau giua cung va c~ u chung khoan

* Thj truiJng chring khodn phi t(ip trung ( OTC):

Thi tru'ong chung khoan phi t~p trung Ia ndi cac nha d~u tu' ho~c cac nha moi giOi th1fc hit$n vit$c mua va ban chung khoan cho chinh h9 ho~c d~ hu'dng hoa h6ng Thi tru'ong nay khong c6 khong gian t~p trung, n6 v~n hanh theo cd

che' chao gia C?nh tranh giua cac cong ty chung khoan VOi khach hang va giua cac cong ty chung khoan voi nhau thong qua ht$ th6ng tin hQC va dit$n tho?i Thi

tru'ong nay con du'</C gQi Ja thi tru'ong thu'dng lu'<Jng

Thi tru'ong chung khoan khong tham gia vao vit$c mua ban chung khoan, n6 chi la ndi d~ cac giao dich mua ban du'<Jc di~n ra thu~n l<Ji, d~ dang, chi phi h? va dung lu~t Thi truong chung khoan khong a'n dinh gia va ciing khong can thit$p vao Stf hinh thanh gia chung khoan

Chung khoan lu'u hanh tren thi tru'ong thuong c6: C6 phie'u, trai phie'u, chung chi quy d~u tu' va cac lo?i chung khoan khac

1.1.3 ca phie'u

C6 phie'u la chung thu' chung minh quy~n Sd hii'u cua ffiQt c6 dong d6i voi m9t cong ty c6 ph~n Hay n6i each khac, Ia gia'y chung nh~n vit$c d~u tu' vao cong ty c6 ph~n, tuc c6 dong c6 c6 ph~n th~ hit$n b~ng c6 phie'u va c6 ph~n la

ph~n gop v6n d~ cung sd huu cong ty c6 ph~n

Theo lu?t cong ty thi ngttoi phat hanh c6 phi€u Ia cac cong ty c6 phftn Ngttoi n~m giu c6 phftn du'qc gQi Ia c6 dong

Khi cong ty c6 phftn gQi v6n, sO' v6n cftn gQi du'qc chia lam nhi€u phftn

b~ng nhau gQi la c6 phftn; chung chi do cong ty c6 phftn phat hanh (ho?c but toan ghi s6) xac nh?n quy€n so huu mQt sO' c6 phftn cua cong ty d6 gQi la c6 phi€u Ngttoi mua c6 phi€u dttqc gQi la c6 dong Chi c6 cong ty c6 phftn moi c6 quy€n phat hanh c6 phi€u

CIJ phifu co cac dijc diim sau:

_ - C§ phi~_l.!)a_gi!_y c_!1_g'11g_ nh?n Slf hl)Il v6n :V~()COng tyc6 phfth

- c6 phi€u khong c6 ky h~n, n6 t6n t~i cung voi sl,l' t6n t~i cua cong ty pha t hanh ra n6

- Ngttoi mua c6 phie'u la ngttoi so huu m9t phftn cong ty, do d6 ph:ii chtu trach nhit%m huu h~n v€ St! 16, HH, cfing nhu' c6 quy€n tham gia vao cac quye't sach cua cong ty t~i d~i hQi d6ng c6 dong

- Ngttoi mua c6 phie'u du'qc nh?n c6 tuc khi c6ng ty ho~t d9ng c6 Uii, mile c6 tuc nay CO th~ thay d6i hang nam tuy thUQC VaO hit%u qua ho~t dQng san XUfft kinh doanh va sach lu'qc cua cong ty

- Ngttoi mua c6 phi€u du'qc quy€n chuy~n nhu'qng ho?c uy quy€n "quy€n

bi~u quye't" cho ngttoi khac

Tuy thu9c vao ml,lc dich nghien cuu, c6 phitu du'qc phan theo nhi€u tieu chi khac nhau nhu' sau:

• Phan lo~i theo quy€n lqi cua c6 dong, c6 phi€u du'qc chia thanh:

- cd phifu thuong: La c6 phie'u c6 l<Ji tuc phl,l thUQC vao muc l<Ji tuc cua

cong ty c6 phitu thu'ong th~ hit%n quy€n so huu cong ty cua ngu'oi n~m giu n6 C6 phi€u thu'ong c6 mt%nh gia g~n Ii€n voi n6, mt%nh gia la gia cua c6 phi€u khi phat hanh lftn dftu

- ctf philu uu diii: La loc:J.i c6 phie'u dttqc ttu dai nh;%n lai ceS dinh hang nam khong phl,l thUOC vao ke't qua ho(J.t dong cua cong ty, dtiQC chia lai trtiOC Va dttqc chia tai san con l(J.i trttoc c6 phie'u thttong khi cong typha san, c6 phie'u ttu dai khong c6 quy~n bi€u quye't Gia cua c6 phie'u ttu dai thttong bie'n dong ra't nho tren thi trttong C6 phie'u ttu dai c6 m<%nh gia ho~c khong c6 m<%nh gia

• Phan lo(J.i theo tinh cha"t thu nh;%p, c6 phie'u bao g6m cac lo(J.i sau:

- Ctf philu thur;ng hr;mg: La c6 phie'u cua nhung cong ty IOn, c6 ten tu6i,

c6 ti~m h,tc tai chinh, c6 thanh tich lau dai 6n dinh v~ lqi nhu;%n va chi tra c6 tuc

- Ctf philu tang tntC!ng: La c6 phie'u cua nhil'ng cong ty c6 doanh s6, thu

n.h:% p va thi phftn dang tang voi teSc do nhanh hdn binh quan trong vai nam qua va ngu'oi ta mong ding n6 con tie'p tl,IC chung to muc tang trlidng lqi nhu;%n cao Cac cong ty nay thttong quan tam de'n vi<%c md rong nghien cuu va phat tri€n cho nen phftn IOn lqi nhu;%n dttqc giu lc:J.i d€ tai dftu ttt Do v;%y, c6 tuc cua loc:J.i c6 phie'u nay thuong tha"p Thong thttong, cac c6ng ty tang trttdng c6 ty seS PIE cao

- Ctf philu phong v~: La c6 phie'u cua nhung cong ty c6 sue ch6ng do t6t

VOi Sl,l' suy thoai CUa n~n kinh te'

- Ctf philu thu nhqp: La c6 phie'u dttqc tra c6 tuc cao hdn muc trung binh

- Ctf philu chu ky: La c6 phie'u cua nhung c6ng ty c6 muc lqi nhu;%n bie'n d6i theo chu ky kinh doanh

- Ctf philu thiJi v~: La c6 phie'u c6 thu nh;%p bie'n d6i theo thoi v1,1 Doanh

seS va lqi nhu;%n cua nhung c6ng ty nay ·thttong tang len vao nhung thoi di€m nha"t dinh trong nam

Cling t6n tc:J.i voi c6 phie'u dang dttqc lttu hanh tren thi trttong, con c6 chung quy~n Chung quy~n, con gQi la d~c quy~n mua, la mot quy~n ttu dai rna c6ng ty c6 phftn danh cho c6 dong cua hQ dttqc httdng d€ mua them c6 phie'u theo ty 1<% c6 phie'u hi<%n n:lm giil' cua m6i c6 dong M6i c6 phftn thttong dang lttu

hanh se duqc nh~n 'in<)t tY 1~ d:}c quy~n tu'dng ling M~c dich la d~ cac c6 dong

hi~n huu v§:n duy trl duqc cd ca'u v6n cua mlnh trong cong ty Thong thuong,

quy~n nay du'<;fc ghi trong di~u 1~ t6 chlic cong ty Nhung c6· dong c6 chling

quy~n se du<;fc mua c6 phie'u voi gia tha'p hdn gia thi tru'ang Cac chling quy~n

thuang c6 ky h~n ngan, tu 2 de'n 4 tufrn Qua thai h~n quy d!nh, sO' c6 phie'u phat hanh them khong du'<;fc mua he't trong n<)i b<) cong ty moi du'<;fc dem ban ra ngoai Boi vl, gia c6 phie'u moi phat hanh luon tha'p hdn gia c6 phie'u du'<;fc ye't tren thi tntang tru'oc thai di~m tht,tc hi~n tang v6n Do d6, khi c6 vi~c tang v6n b~ng ti~n, gia tri c6 phie'u giam vl phfrn v6n cua m6i c6 phie'u moi phat hanh tha'p hdn gia tq cua c6 phie'u truoc khi tie'n hanh nghi~p v1,1 tang v6n B~ tranh cho cac c6 dong khoi thi~t, cac c6 dong cii se du'<;fc mua m<)t sO' c6 phfrn moi tu'dng ling phfrn chenh l~ch giua th! gia c6 phie'u tru'oc va sau khi tang v6n

1.1.4 Trai phitu

Trai phie'u la nghia v~ dai h~n cua ngu'ai phat hanh va cling du'<;fc dinh nghia nhu la "m<)t st,t hlia tra " Nguai phat hanh hlia tra cho chu so huu trai phie"u m<)t sO' ti~n lai cO' d!nh tung nam, trong m<)t k:Y h~n c6 dinh, va de'n ngay dao h~n, nguai phat hanh phai tra cho nguai chii so huu tnii phie"u m<)t sO' ti~n

can eli vao m~nh gia

Trdi philu co cdc lo{li sau:

* Trdi phie'u cong ty (trdi khodn cong ty):

Trai phie'u cong ty la m<)t lo~i chling khoan, n6 chling nh~n m<)t khoan n<;f ciia cong ty pha t h~mh d6i voi nguai so huu trai phie'u E>e'n h~n thanh toan, cong

ty c6 nghia v~ hoan tra ca v6n va Hii cho ngu'di so huu trai phie'u

Trai phie"u cong ty c6 d:}c di~m:

- C6 thai gian dao h<;1n, c6 lqi tlic c6 dinh va khong ph~ thu<)c vao ke't qua

ho~t d<)ng cua cong ty

- Tnii phie'u e6 th6 ehuy6n d6i th~mh e6 phie'u, tnii phie'u du'<;ie u'u tien hoan tn:i khi eong ty gi:H th6 ho~e pha san va du<Je tlJ do ehuy6n nhu<Jng

* Trdi phie'u chfnh phil (Cong trdi):

Trai phie'u ehinh phil du'<;ie ehinh phil phat hanh, trai phie'u ehinh phil du'<Je coi la ehung khoan khong c6 rili ro d cae nu'oc phat tri6n, day la lo~i chung khoan kh6ng tinh thue' thu nh~p

* Trdi phie'u tcli chfnh:

Trai phie'u tai chinh la lo~i trai phie'u do ngan hang ho~e cac t6 chile tai chinh phi ngan hang phat hanh, ffil,IC dich la d6 huy d(>ng v6n trung Va dai h~n,

n6 c6 lai sua't cao hon mile lai sua't huy d(>ng eila ngan hang

* Trdi phie'u quae te:·

Trai phie'u qu6e te' Ia lo~i trai phie'u do cae e6ng ty IOn, cae t~p doan kinh te', cae co quan nu'oe ngoai phat hanh tren thi tru'ang tai chinh qu6e te' Chil th6 phat hanh cila lo~i trai phie'u nay thu(>c m(>t qu6e gia nao d6, trong khi d6i tu'<;ing

va d!a di6m phat hanh l~i la qu6e gia khac, m<%nh gia du'<Je tinh Iffy theo don vi

ti~n t<% cila nu'oc khac

1.2 MUC SINH L<)I CUA CHUNG KHOAN

Mile sinh l<;ii cila Chung khoan = C6 tile (trai tile)+ Mile lai (16) v6n

1~2.1 Mti'c sinh IO'i theo phftn tram:

T6ng mue sinh lOi: Rt = (DtlPo) + {( Pt- Po)/ Po}

Trong d6: R1: La mile sinh l<Ji thai ky 1

D1 : C6(trai) tile thu du'<Jc sau ky 1

PI va Po: Gia chung khoan ky g6c va thai ky 1 Gia su nha dffu tu' mua c6 phie'u A dffu nam voi gia 50d/CP, vao dffu nam sau, nha dffu tu' du'<Je nh~n c6 tile la 5d/CP va gia c6 phie'u A tren thi tru'ang hie d6 la 60d/CP Nhu' v~y l<;ii sua't c6 phie'u A: ( 5:50 )+ ( 60- 50): 50 = 30%

1.2.2 Mti'c sinh lOi theo s6 tuy~t d6i:

T6ng muc sinh lc;fi cua dffu tu' chung khmin = C6(tnii) tlic + Muc Hii (16) vo'n Theo vi d1,1 tren, lc;fi nhu~n tuy«$t do'i cho m6i c6 phi~u A Ut:

5 + ( 60- 50 ) = 15 d 1.2.3 Mti'c sinh lOi trong m()t khming thoi gian:

* Di~u ki~n: C6 tlic du'c;fc dung d~ tai dfru tu':

- Muc sinh IOi cho t nam = [(l+RJ).(1+ Rz) (1+ Rn )] - 1

- Muc sinh lc;fi blnh quan trong t nam:

R ~(l+Rt)+(l +Rz)+ +(l +Rn) -1

Muc sinh lqi thl}c cua nha dffu tu' Ia t6ng muc sinh lc;fi duqc lo~i tru di 2 y~u to': thu~ va l~m phat: Rr = 1 + R (1 - T)

1 + LP Trang d6: - Rr : Muc sinh loi thl}c

- R Lc;fi sufft til' ho~t d(>ng dffu tu'

1.3 RlJI RO TRONG DAU Tu' CHUNG KHOAN:

Rui ro trong dffu tu' la kha nang bie"n d(>ng trong tu'dng lai v~ ke't qua mong dc;fi cua m(>t vil$c dffu tu' Riii ro trong dffu tu' chung khmin la sl} giao d(>ng ciia lqi

nhu~n: Giao d(>ng ciia lqi nhu~n cang cao thl riii ro cang cao va ngu'<Jc l~i

MQi ho~t d(>ng dffu tu' d~u bao ham nhi~u di~u khong chile chiin lam cho lc;fi nhu~n dff u tu' trong tu'dng lai c6 tinh rui ro Trang dff u tu' chung khoan, nh~m

hudng l<Ji til' c6 tlic, trai tuc ho~c chenh ll$ch gia dem l~i, nhung trong khoang

thai gian d~u til, c6 th4 c6 nhung rui ro anh hildng de'n dQ an to~m cua vo'n d~u

til, bdi vl bfft ky chung khmin nao ciing d€u c6 muc dQ rui ro nha't dinh, nhung n1i ro do cac ye'u to' n~m ngoai cong ty va c6 anh hildng rQng rai de'n ca thi tntong dilQC gQi la rui ro h~ th6ng Ngu'QC l~i, nhung rui ro do cac ye'u t6 nQi t~i

gay ra, n6 c6 th4 ki4m soat du<;1c va chi tac d9ng de'n m9t nganh hay m9t cong

ty, ho~c mQt so' chung khoan, gQi Ia rui ro khong h~ tho'ng

Rui ro c6 nhi€u lo~i voi nhi€u muc dQ anh hudng khac nhau Tuy nhien, khong c6 rui ro nao IOn b~ng rui ro la trong qua trlnh d~u tu' rna khong tfnh de'n mQt rui ro nao ca

M1,1c tieu cua d~u til chung khoan la t6i da h6a l<;1i nhu?n va t6i thi4u h6a rui ro Va'n d€ c6t loi Ia lam the' nao d4 kho'ng che' va phong tranh rui ro m9t each c6 hi~u qua Muo'n v?y, tntoc he't chting ta c~n phai tlm hi4u cac nli ro trong d~ u til chung khoan

1.3.1 Cac lo~i riii ro chung khoan

1.3.1.1 Rui ro h~ thffng:

Rui ro mang tinh h~ th6ng lien quan de'n toan b9 ho~t d9ng cua thi tru'ong, thong thu'ong n6 bi4u hi~n b~ng Sl,l' thay d6i d IDQt linh Vl,l'C nao d6, rui fO nay CO ngu6n g6c tu sv thay d6i cac nhan t6 vi mo va n~m ngoai t~m ki4m soat cua Cong Ty Rui ro h~ th6ng con gQi la rui ro thi tru'ong

Rui ro h¢ th6ng c6 cac d~ng sau:

* Rui ro thi tntifng: Do danh gia va phan ung cila nha dftu tu truoc nhung

sv thay d6i cila tlnh hlnh kinh te' xa hoi tac dong gay anh huang de'n toan bQ thi tntong Rili ro thi tntong thlfc cha't la do ky VQng cila nha dftu tu thay d6i tntoc nhung sv kit$n huu hlnh hay vo hlnh cila n€n kinh te', no t9-0 tam ly day

chuy€n lam cho cac nha dftu ttt d6ng lo~t rut v6n ( phan ung day chuy€n) va do d6 se lam cho gia chung khoan rdi xu6ng tha'p hdn ra't nhi€u so voi gia tri thlfc

cua no

* Rui ro Lai swJt: Lai sua't phi rili ro ( lai sua't trai phie'u chinh phil ) dtt<;fc lam chufin d€ xac dinh cac muc lai sua't ky VQng khac; vl the' khi lai sua't trai phie'u chinh phil thay d6i, se lam cho lai sua't cac lo9-i tai san tai chinh khac thay d6i theo ( Lai sua't trai phie'u chinh phil tang lam cho lai sua't trai phie'u cong ty tang va vl the' lai sua't c6 phie'u se bi giam ) Rili ro v€ lai sua't c6 th€ dtt<;fc nh~n

tha'y qua: Khi nhu cftu chi tieu chinh phil gia tang, chinh phil phat hanh trai phie'u, d€ huy dong dtt<;fc v6n nhanh va dil, chinh phil phai nang lai sua't trai phie'u sap phat hanh cao hdn lfii sua't trai phie'u hit$n hanh Vl the', nhii'ng nha dftu

ttt dang nam giu trai phie'u chinh phil hit$n t~i se bi thit$t so voi trai phie'u sap phat hanh Khi trai phie'u chinh phil tang lai sua't, cac cong ty mu6n phat hanh trai phie'u se phai tang lai sua't trai phie'u cong ty (Lai sua't trai phie'u cong ty >

lai sua't trai phie'u chinh phil ), lam cho chi phi si'I' d~ng v6n cila cong ty tang, hit$u qua ho9-t dong cila cong ty giam va do do, lai sua't c6 phie'u giam, keo theo gia c6· phie'u giam Tu do, ta tha'y sv bie'n dong cila lai sua't chufin se lam anh huang de'n toan bo thi truong

* Rui ro sue mua: Do tac dong cila l9-m phat de'n gia tq dftu tu ( l~m phat lam cho ltt<Jng hang h6a mua dtt<;fc giam di ), cac khoan dftu ttt du<;fc thu h6i trong tttdng lai se bi giam vl sue mua ye'u do:

1 + UE Su:lt danh nghia = (1 + Uii su:lt thJ!c) (1 + L~m phclt) Voi cong thuc tren, tad~ dang nh~n thfly: Uii su:lt thl,l'c < Lai suflt danh nghia

1.3.1.2 Rili ro khong h~ thong:

Rui ro khong ht$ th6ng la nhung rui ro tU' n9i t~i Cong Ty, c6 th~ ki~m

s6at du'qc Cac d~ng rui ro khong ht$ th6ng:

* Rili ro kinh doanh: Muc d() thay d6i trong ho~t d()ng san xua't kinh doanh

so voi xu hu'ong dl.J' kie'n duqc coi la rui ro kinh doanh Rui ro kinh doanh bao g6m: n9i t~i va ben ngoai, rui ro n<?i t~i phat sinh trong qua trlnh ho~t d<)ng va gan Ii@n voi m<?t cong ty nhflt dtnh; rui ro ben ngoai phl,l thUQC vao cac ye'u t6 m6i tru'ong lien quan de'n ho~t d<)ng san xu:lt kinh doanh cua c6ng ty

* Rui ro tili chinh: Phl,l thUQC cffu true v6n (v6n c6 phffn va v6n vay), rui

ro tai chinh gan li@n giua hi<$u qua kinh doanh va c:lu true v6n Tuy thUQC vao tlnh hlnh va hi<$u qua ho~t dQng cua cong ty d~ xac dinh ngu6n v6n cffn buy d<)ng h<;1p ly (phat hanh c6 phie'u, trai phie'u ho~c vay v6n ngan hang ), nh~m h~n ch€ rui ro tai chinh

Rui ro tai chinh cffn duqc xem xet de'n vai tro "la chan thu€ "

1.3.2 Phu'o'ng phap xac dinh riii ro chung khoan:

Rui ro cua chung khoan duqc xac dinh nhu' sau:

Rui ro t6ng th~ cua chung khoan = Rui ro h<$ th6ng + Rui ro khong h<$ th6ng Xac dinh lu'qng rui ro cua chung khoan gan li@n voi muc sinh lqi ky VQng, bdi VI muc sinh lqi ky VQng b~ng lai sufft khong riii ro CQng VOi t6ng ffiUC bu CUa tung rui ro Ngay ca d6i voi tin phie'u kho b~c nha nuoc du'qc coi la tai san phi rui ro, tuy nhien vfin c6 rui ro khi Hii sufft thi tru'ong thay d6i

Hai thong s6 de do luang rui ro cua chung khoan la: rui ro h<$ th6ng (p) va rui ro t6ng th~ (8) Sau day chung ta se dinh lu'qng cac rui ro cua chung khoan

1.3.2.1 Xac dinh rili ro tdng thi (dl) l~ch chua"n 8): Standard Deviation

Trong thO'ng ke tmin, d~ do do phan tan ra xa khoi gia tri trung blnh cua cac ph~n til' thuoc t~p h<;lp s61i<$u, ngttoi ta dung phu'dng sai (variance) Phttdng sai dmg IOn, mlic phan tan cang IOn Trang moi tru'ong tai chinh, phu'dng sai la mot chi s6 do rui ro, ky hi<$u uit la var hay d

Khi Ia t~p m§:u, tile Ia mot t~p h<;lp gia tq quan sat thu<)c t~p dam dong, phu'dng sai t~p m§:u (82) du'QC tinh:

Ne'u xua't phat tu ky vQng toan E[x], phu'dng sai du<;Ic tinh theo xac sua't (Pi):

Trong d6:

- E[x]: Uii sua't ky VQng

- Pi: Xac sua't ling voi tung mlic lai sua't

- 8o l~ch chuffn (Standard Deviation) 8 la din b~c hai cua phu'dng sai (variance) 82

Do d6 c6 th~ n6i: Phu'dng sai (82 ) Ia t6ng blnh phudng cac khmin chenh l<$ch giii'a l<;li sua't ky VQng voi l<;li sua't trung blnh ling voi xac sua't sinh l<;li Hay phu'dng sai 82 I a t6ng blnh phttdng cac khoan chenh I<$ch giii'a l<;Ii sua't trung blnh voi l<;li sua't m6i ky quan sat chia cho khoang cac ky quan sat

- Ke't qua xac d!nh do l<$ch chuffn (8 ) ph\1 thuoc vao: 89 dai thoi gian tinh toan thu nh~p s6'111<;lng cac quan sat

- £>Q l~ch chuffn ( 0 ) cua lQi sufft ky VQng ia toan bQ rui fO h~ tho'ng va kh6ng h~ tho'ng cua tUng chung khmin

- Tuy nhien, nha d~u tu' thuong quan tam de'n rui ro h~ tho'ng ~ hdn rui ro t6ng th~ ( 8 ) Vl the', chung ta tie'p ~c vi~c dinh lu'qng h~ so'~·

1.3.2.2 Xac dfnh rid ro h~ thong ptheo mo h'inh thi tntung (Market

Model):

Theo m6 hlnh thi tru'ong thl:

Thu nh~p chung khmin = Thu nh~p h~ th6ng (~) + Thu nh~p kh6ng h~

th6ng (E)

Thu nh~p ChungKhmin: R = ~ Rm + E

D~n de'n m6 hlnh v~ thu nh~p cua Chung Khoan nhu' sau:

R = a + ~Rm + E : M6 hlnh thi tru'ong (Market Model )

Trong d6:

~: La d9 d6c duong th~ng: Thu nh~p Chung Khoan tang khi c6 s-g gia tang 1% Hii sufft thi tru'ong

a: Ph~n ch~n c6 dinh

Rm: Lai sua't thi tntong

Do d6, thu nh~p h~ th6ng (~) cua chung khoan ty 1~ voi thu nh~p thi tru'ong Va thu nh~p kh6ng h~ th6ng (E) cua chung khoan dQC l~p voi thu nh~p

thi truong

)}~~ M()t s6 d~c di~m cua h~ s6 ~

- ~ cua mQt c6 phie'u Ia chi s6 neu len muc dQ thu nh~p cua c6 phie'u d6 thay d6i khi c6 s-g thay d6i v~ lai sua't thi tntong

- Thong thuong lai sua't thi tntong dude do b~ng lai sua't trung blnh cua

t~p hqp nhung c6 phie'u IOn dang giao dich BQ_GIAO Dt)C VA oAo T~.O

TRUdNG OH KINH TE TP.HCM

TI-HJ VI:¢N

!iJq-bov

- Ht% s6 ~ cua danh ml;Jc thi tntong bAng 1 va ht% s6 ~ cac Chung Khoan khac xoay quanh gia tri nay

- Nhung tai san khong c6 rui ro thl ht% s6 ~ = 0

- M9t Chung Khoan c6 ~ >1: c6 nghia d9 bie'n thien l<;1i sua"t dfru tu' cua Chung Khoan d6 cao hon danh ml;Jc thi tntong va vl the' c6 thu nh~p ky VQng cling voi dQ rui ro cao hon danh mt;tc thi tntong va ngu'<;jc l~i

+ Nhung c6 phie'u c6 ~ > 1: gQi la C6 Phie'u Aggressive (Hing tntdng)

+ Nhung c6 phie'u c6 ~ <1: gQi la C6 Phie'u Defensive (phong thu)

- C6 phie'u phong thu it nh~y cam d6i voi thi tntong Ngu'<;fc l~i, c6 phie'u tang tru'dng c6 muc bie'n d9ng IOn tru'oc bflt ky st;r chuy~n d9ng nao cua thi

tru'ong Vl the', khi thi tru'ong c6 xu huang tang m~nh, t~p trung dfru tu' vao c6 phie'u tang tru'dng va ngu'<;fc l~i khi thi tru'ong c6 xu huang di xu6ng, t~p trung vao c6 phie'u phong thu

1.3.2.3 Xtic djnh fttheo mo hinh CAPM (Capital Asset Pricing Model)

Trang mo hlnh CAPM d9 rui ro cua m6i chung khmin khong duqc do b~ng

d<;lng h6a danh ffil;IC d~u tlt Ph~n rui ro con l<;li sau khi da da d<;lng h6a se la m6i quan Him cua nha d~u tli Ph~n nay la h~ s6 ~·

Co ng thuc theo CAPM: R( e)= Rr + ~ (Rm - Rr)

H~ s6 ~ la gl ? 86 la h~ s6 d~c tntng (khong c6 don vi tinh) dung d~ di~n

ta quan h~ tl ~~ giua sucft sinh lOi doi hoi (rE ) CUa ffiQt nganh (ho~C CUa ffiQt doanh nghi~p hay ffiQt dt;( an Cl;l th~) SO VOi sucft sinh lOi CUa thi tn.l'ong n6i Chung

rM Voi cong thuc CAPM, ta tha'y hi~u s6 (Rm- Rr) thuong 6n dinh trong dai h<;1n

VI dliQC chinh phu ki~m soat d rfrm Vl mo b~ng cac chinh sach ti~n t~ Va lai sucft

Vl the', khi c6 st;t thay d6i trong lai sucft cua lo<;1i chung khoan nay, se keo theo d6ng thai chung khoan kia

Hi~u s6 (Rm- Rr) con duqc coi nhtt la ph~n thu'CJng d~ bu d~p rui ro

Theo cong thuc CAPM, sua't sinh IOi ky vQng tren v6n chu sp huu Re (ROE) 1~ thu(}c chu ye'u va quye't dinh bdi h~ s6 ~.Do d6, c6 th~ n6i h~ s6 ~ di~n ta quan h~ giua sua't sinh lqi ky VQng tren v6n chu sCJ huu Re cua m<)t nganh hay m9t doanh nghi~p so voi sua't sinh lqi cua thi trliong Rm Vl v~y c6 th~

vie't:

H~ s6 ~ cang cao thl sucft sinh lqi tren v6n chu sd huu cang cao va vl v~y

cling mang nhi~u rui ro hon 8~ d~ dang hlnh dung, ta bi~u di~n m6i quan h~

giua fE Va fM tren ffiQt d6 thi, thl ~ chinh la dQ d6c (slope) cua du'ong h6i qui tuye'n tinh:

Dt;(a vao phu'ong trlnh va khao sat d6 thi tren day Khi rM thay d6i 1 don vi thJ fE Se thay d6i (~.fM) don Vi~

- Ne'u ~ > 1: MQt st;( thay d6i trong rM d~n de"n m<)t st;( thay d6i 'ion han trong rE

- Ne"u ~ < 1: MQt st;( thay d6i trong rM d~n de'n m<)t thay d6i nho han trong

B€ c6 du<;1c mot ke't qua ch~c ch~n trong vit%c danh gia cac lo'}.i chung khoan, nha d~ u tu' c~n phai xem xet va phan tich cac rui ro c6 th€ c6 cua tUng lo'}.i chung khoan, mlfC dfch cua vit%c phan tfch rui fO nh~m:

- Ltt<;1ng h6a kha nang khong ch~c ch~n

- Khao sat nhii'ng nguyen nhan lam cho dong thu nh~p bie"n d<)ng

-Dong thu nh?p bie'n d9ng dmg nhi~u, thu nh?p cang khong cha:c va chiu

nhi~u nli ro; khi phan tich rui ro mQt Chung Khmin, m9t nganh, t?p trung vao rui

ro khong h<% th6ng

1.3.3.1 Phan tich rui ro:

Phan tich rui ro la vi<%c xem xet, htqng h6a kha nang khong cha:c cha:n v~

thu nh?p cua cong ty ho~c cua mQt ngu6n v6n dffu tu' rieng le nao d6 Phudng phap tie'p c?n di~n hlnh Ia nguoi ta khao sat nhung ye'u t6 chu ye'u c6 th~ lam cho dong thu nh?p bie'n d9ng Cac dong thu nh?p bie'n d9ng cang nhi~u, c6 ngh!a thu nh?p cang khong cha:c cha:n va do d6 rui rose cang cao

* Rui ro kinh doanh:

C6 nhi~u ye'u t6 anh hu'dng de'n rui ro kinh doanh cua m9t doanh nghi<%p Doanh nghi<%p c6 khuynh huang dao d9ng IOn theo chu ky kinh doanh thu'ong c6

nhi~u rui ro cao hdn Rui ro kinh doanh thu'ong du'<;fc dinh lttqng b~ng kha nang bie'n d9ng cua thu nh?p phat sinh tu ho~t d9ng san xuftt kinh doanh chfnh cua cong ty Cac ye'u t6 anh hu'dng de'n rui ro kinh doanh la:

- Tfnh bie'n d6i cua gia ban:

Trong vai nganh cong nghi<%p, gia ca c6 th~ 6n dinh tu nam nay sang nam khac, ho~c doanh nghi<%p c6 th~ c6 kha nang tang gia thu'ong xuyen theo thai

gian Ngtt<;fc l~i, d cac nganh cong nghi<%p khac, 6n dinh gia ca la di~u khong th~

cha:c cha:n Thong thuong, gia eel trong m9t nganh cang c~nh tranh nhi~u thl rui

ro kinh doanh cua cac doanh nghi<%p trong nganh d6 cang IOn, do phai h~ gia ban lien t1,1c

- Tinh bie'n d6i cua chi phi:

Sl,l' thay d6i trong chi phi dffu vao cua m9t doanh nghi<%p cang cao thl rui

ro kinh doanh ciia doanh nghi~p d6 cang Ion

- Sl,l' t6n t~i ciia sue m~nh thi tru'ong

Cac doanh nghi~p c6 sue m~nh thi tntdng Ion nhCi quy mo ciia hQ hay do

ca'u true ciia nganh d~c quy€n, thu'Cing c6 nhi€u kha nang d~ ki~m soat chi phi

va ki~m soat gia ca hdn cac doanh nghi~p ho~t dQng trong mQt moi tntdng c~nh

tranh Vl v~y, sue m~nh thi tn.rCing ciia mQt doanh nghi~p cang IOn, riii ro kinh

doanh ciia doanh nghi~p nay cang nho Khi danh gia sue m~nh thi tntCing ciia

mQt doanh nghi~p nen xem xet khong chi ye'u t6 c~nh tranh hi~n t~i doanh

nghi~p dang phai d6i ph6 rna nen xem xet ca ti€m nang c~nh tranh tu'dng lai, nha't la c~nh tranh c6 th~ ph at sinh tu mtoc ngoai

- Ph~m vida d~ng h6a san phci'm

C~c chiing lo~i san phci'm ciia mQt doanh nghi~p cang du'QC da d~ng h6a thl rui ro cang giam Bdi vl, khi nhu cffu mQt trong nhii'ng san ph.fm nay thay dcSi, doanh s6 cua san phci'm nay co th~ duqc bu tru phffn nao bAng doanh s6 cua cac san phci'm khac Ngu'QC l~i, cac cong ty chi san xua't 1 ho~c vai lo~i san phci'm thu'Cing d~ g~p kh6 khan khi c6 sJ! thay dcSi cffu tieu dung

- Tang trudng:

Cac doanh nghi~p c6 t6c dQ tang tru'CJng nhanh se t~o ra nhi€u ap lJ!c IOn nhu: Phai xay dJ!ng va mCJ r9ng them cd sCi moi, doi hoi cac chi phi IOn cho dffu tu' va cong tac nghien cuu phat tri~n Cac chi phi nay thuCing mang tinh khong chiic chiin

V€ ffiQt y nghia nao do, rui ro kinh doanh CUa ffiQt doanh nghi~p du'QC XaC

d~nh bCJi vi~c dff u tu' rna doanh nghi~p da thJ!c hi~n nhAm t~o lJ!c c~nh tranh ho~c

6n dinh thi tru'Cfng

* Rui ro tai chinh:

- Riii ro tai chinh la rui ro d6i voi lqi nhu~n cua c6 dong khi cong ty vay n<;J, khi cong ty vay n<;J bAng each phat hanh chung khoan nq, lai vay duqc tinh vao chi phi san xua't kinh doanh truoc khi chia lqi nhu~n cho c6 dong thuC1ng Vl

v~y khi c6ng ty ho~t dong t6t, chi phi cho khoan vay nay thuong nho hon Hii c6 phfrn va vl the' lqi nhu~n c6 phfrn se tang len; khi ho~t dong c6ng ty g~p kh6 khan thl chi phi cho khoan vay nay se gay anh hu'dng ngu'QC l~i Vi<$c c6ng ty

tang ty 1<$ nq vay trong CO cffu v6n se lam gia tang rui ro tai chinh, tUC la gia tang kha nang vo nc;f va pha san Vl thE co th~ n6i: vi<$c tham gia cua v6n vay se lam thay d6i thu nh~p cua c6 phie'u cfing nhu' lam gia tang rui ro cua c6 phie'u

Rui ro tai chinh n6i len tinh kha bie'n tang them cua thu nh~p m6i c6 phfrn

va xac sufft mfft kha nang chi tra xay ra khi mot doanh nghi<$p sfr dt,Ing cac ngu6n tai trc;f c6 chi phi tai chinh cO' dinh nhu': nc;f vay va c6 phfrn u'u dai trong ca'u true v6n cua mlnh Vi<$c gia tang sll' dt,mg cac s6Iuqng nc;f va c6 phfrn u'u dai lam tang cac chi phi tai chinh cO' dinh cua doanh nghi<$p, va ly do khie'n doanh nghi<$p cha' p nh~n rui ro la d~ tang lc;fi nhu~n c6 th~ c6 cho cac c6 dong

Gia sii' b~n dfru tu' 2.000$ va thu h6i l~i 2.500$ vao cu6i thoi di~m dfru tu'

Ty sua't sinh lc;fi trong tru'ong hc;fp nay 25% Nhung b~n c6 kha nang gia tang ty sua't sinh lc;fi mong dc;fi b~ng each di vay voi lai sua't tha'p hon 25% Gia dl,l ne'u

b~n di vay 1.000$ voi lai sua't 10%, b(;ln se phai dfru tu' them 1.000$ b~ng ngu6n v6n c6 phfrn c<)ng voi 1.000$ rna b(;ln di vay Trong t6ng sO' 2.500$ thu nh~p, b(;ln

Se sfr dl,lng 1.100$ d~ hoan tra khoan vay v6n Ca v6n l~n lai Va thu du'QC 1.400$ (2500$- 1.100$) tren 1.000$ dfru tu' Ke"t qua la 1.000$ dfru tutu v6n c6 phfrn cua

b~n se mang l~i ty sua't sinh lc;fi mong dc;fi la 40% ((1.400- 1000)/1.000 )

Qua trlnh tai trc;f b~ng v6n vay da t~o ra don bffy tai chinh va chi phi Iai

ti~n vay da lam d6i ty sua't sinh lc;fi cua c6ng ty Nhu v~y muc do don bffy tai chinh cang cao nghia la cy I<$ nc;f cang tang len thl tac dong cua don bffy tai chinh cang IOn

Gia sll' thay vl vay 1.000$ b~n se vay n<J 1.500$, b~n se ho~m tra ca v6n l~n

Uli trong tntong h<Jp nay la 1.650$ Thu nh~p con l~i la 85~$ = 2.500$ - 1.650$

Ty su!t sinh lqi mong dqi trong tn.tong h<Jp nay Ia 70%

R5 rang c6 sv g6p phfrn cua don bgy tai chinh vao rui ro cua mQt doanh

nghi~p Vl v~y, cac nha phan tich chung khoan va nha d~u ttt se tha"y vi~c do lu'ong rui ro tai chinh cua m<?t cong ty la ye'u to' quan trQng trong vi~c du'a ra cac quye't dinh tai chinh

1.3.3.2 Cdc bzt(Jc cua mi)t quy trinh qudn lj rui ro:

8~ phong rui ro t6t nha"t la quan ly du'qc n6, bang vi~c quan ly rui ro, nha

d~u tu' c6 th~ ling bie'n kip thai tru'6'c nhil'ng rui ro lu6n c6 th~ xay ba"t ky ltlc nao

Va bfft ky hlnh thuc nao 8~ quan ly du'QC flli fO, nha dfru tu' phai tie'n hanh theo cac bu'6'c sau

* BiMc 1: Nh~n d~ng rui ro:

Nh~n d~ng rui ro la btt6'c d~u tien trong vi~c tlm hi~u c?n ke va r5 rang

vs ban ch!t cua cac bi~u hi~n rui ro Phttdng phap ddn ghin la li~t ke cac ye'u to', cac bie'n co' c6 th~ t~o ra rui ro va ve sd d6 vS cac dong tiSn duqc ma"t trong tu'dng lai cua cac bie'n co' c6 th~ c6 8~ lam r5 ban chfft cua ffiQt bi~u hi~n rui ro,

ta dl;l'a theo 3 nguyen t~c sau:

- Thu nhfft, nh~n dinh nhil'ng tac nhan kinh te' nao da c6 th~ gay ra rui ro,

vi d1,1 nhu' cac ye'u to' v~ l~m phat, tang tru'dng kinh te', lai su!t thi tru'ong, ty gia

- Thu ba, ra'· soat nhii'ng nli ro dang phan tich c6 ph1;1 thu¢c vao bie'n c6 nao khac hay khong Vi d1,1 nhtt m9t cong ty cftu dttdng ph\1 thu<)c ra't Ion vao chi tieu ngan sach va vl v~y nH ro cua n6 g~n li~n voi t6c d9 tang trtt<Jng cua n~n

kinh te', song uy tin cua cong ty trong da'u thftu cling Ia ye'u t6 quan trQng

* Bu(Jc 2: Voc tfnh va dinh lltQng rui ro

d bttoc nay, ngltdi ta do lu'ong muc dQ bie'n d<)ng, tru'oc nhii'ng ngu6n g6c

rui ro da nh~n dc;tng d bttoc m<)t M9t each t6ng quat, d bttoc nay ngttoi ta tie'n

hfwh nhii'ng phan tich dinh lu'(/ng theo phttdng phap li~t ke cac tinh hu6ng se xay

ra (du'QC Va mfft) cho cong ty

* Bu{Jc 3: E>anh gia tac d<)ng cua rui ro dffi voi chie'n ltt(/c kinh doanh va chie'n ltt(/c tai chinh

Va'n d~ then ch6t Ia vi~c quan ly rui ro mang de'n lQi ich nhtt the' nao d6i voi c6ng ty va cac c6 dong cua cong ty B6i khi vi~c quan ly rui ro tieu t6n

nhi~U ngu6n h,tc cua cong ty nhu' ti~n b~c va thoi gian, n6 cftn phai du'QC can

nh~c va hi€u r6 r~ng vi~c qmin ly rui ro nhu' v~y c6 thl!c sl! mang l~i lQi ich hdn chi phi phai bo ra d€ thl!c hi~n n6 hay khong C6 hai va'n d~ mang tinh nguyen

t~c rna vi~c quan ly nli ro c6 th€ mang l~i lQi ich trl!c tie'p cho hftu he't cac cong

ty, do Ia:

(1) Lam giam cac nguy cd gay 16, rna nhii'ng nguy cd nay c6 kha nang se gay trd ng~i cho vi~c thl!c hi~n chie'n lttQc kinh doanh cua cong ty (2) Lam cho cac nha quan ly cong ty phai t~p trung tfl!c tie'p vao lQi ich cua cac c6 dong khi ra bfft cu quye't dinh di~u hanh kinh doanh nao

* Bu{Jc 4: Banh gia nang lt!c cua ngttoi tht!c hi~n chttdng trlnh rao ch~n

rui ro ho~c bao hi€m

Quye't dinh quan trQng nha't trong vi~c thie't l~p mQt h~ th6ng quan ly rui

ro la xoay quanh sl! can nh~c: giii'a vi~c mua, thue ttt va'n hay tl! lam Lt!a chQn

thu nha't la dl,(a vao m<)t t6 chile tai chinh chuyen nghi<$p, thue hQ thie"t ke" m<)t giai phap quan ly rui ro qr th~ thich hcjp voi cong ty Ll,(a ch9n thu hai la tl,t cong

ty dung ra thl,(c hi<$n vi<$c rao cha:n rui ro b~ng each SU dl)ng cac cong Cl) Chung khoan phai sinh (ne'u c6 tren thi tru'dng tai chinh) nhu' cac log.i hcjp d6ng quy~n

ll,(a chQn, hQp d6ng tu'dng lai B6ng th0i voi vi<$c xay dl,tng m<?t d<)i ngu nhan slJ chuyen nghi<$p c6 du nang ll,(c thl,(c hi~n duy trl vi<$c quan ly nli ro cho cong ty

£)i~u nay doi hoi vua phai thie"t ke" chuang trlnh t6t, vua phai thl,(c hi~n t6t chu'dng trlnh da thie"t ke", VI Vi~c quan ly rui ro doi hoi phai du'QC theo d6i va di~u

ch1nh thuong xuyen d~ thich ung voi nhung bie"n d<)ng theo thai gian Cftp quan

ly cua cong ty cfrn phai can nha:c ky khi quye"t dinh vi<$c cong ty c6 du nang ll,(c

d~ tl,( mlnh quan ly trl,(c tie"p vi~c rao cha:n rui ro, hay vi~c di thue la c6 l<;fi hdn

* Bu<ic 5: Ll,(a chQn cac cong Cl) va giai phap quan ly rui ro thich h<;fp

Bay la buck ma'u ch6t cu6i cung trong qua trlnh xay dl,tng chie"n lu'<;fc quan

ly rui fO, 0 bu'oc nay, cac nha quan ly phai quye"t ainh ChQn IDQt giai phap Cl) th~

thich hcjp nhfrt trong s6 cac giai phap c6 th~ c6 cho vi<$c quan ly rao cha:n rui ro Bang duoi day se n~u cac thu~n lcji va trd ngg.i cua cac giai phap c6 th~ dung d~

rao cha:n rui ro

Cac cong Cl) tai

chinh cua thi tru'ong

ti~n t~

Cac cong Cl) cua thi

tru'ong ngog.i h6i

Cac cong qr cua thi

truong ngoai So

giao dich (OTC)

Cong Cl} rao chdn

B6i m~t voi va'n

d~ IOi 16, chi phi t6n kern va thue" Khong linh d<)ng kh6ng kha:c phl)c

au'<;fc rui ro c6 huu, t6n kern chi phf theo doi quan ly

C6 kha nang kern

thanh khoan

1.3.3.3 M~t sff btu j trong vifc quan lj rili ro

Tren thl,(c te', hftu nhtt khong c6 trttong hQp xay dl,l'ng dttQC mot chie'n lttQC

dw cha:n rui ro hoan hao Va'n d€ chinh la khong phai ta't ca rui ro d€u c6 th~

che' ngv va ki€m smit dtt<;ic C6 nhii'ng "rui ro c6 hii'u" rna du ngttoi ta c6 nh~n

d'.lng dtt<;ic cling khong th~ kha:c phl;lc hoan toan dtt<;ic

Y ni~rn Cd ban nhfft d~ng SaU Vi~C xay dl,(ng mot chie'n lttQC rao cha:n rui

fO la lam the' nao d€ nh~n d'.lng UUQC bi€u hi~n rui ro, dinh lttQng no, va tu do thie't l~p mot Vi the' ngltQC chi€u VOi bi€u hi~n rui fO rna Chung ta dang phai dfSi ph6 Hai vi the' d6i nghich se bu tru lfrn nhau Ne'u ta c6 th€ xay dl,l'ng mot vi the' hoan toan d6i nghich mot each chinh xac voi bi€u hi~n rui ro, nghia la ta se c6 mot chie'n lttQC rao cha:n rui ro hoan hao Tuy theo tn.rong hQp, cac cong Cl;l tai chinh dtt<;ic dung d€ lam rao cha:n c6 th€ la hQp d6ng tu'dng lai ho~c hQp d6ng quy€n Iva chQn, ho~c cac cong Cl;l khac siin c6 tren thi tru'ong tai chinh

Cilng quan trQng khong kern la sv phan bi~t giii'a rao cha:n va bao hi€m rui ro Rao cha:n rui ro la thie't l~p mot sv can b~ng dong, bu tru voi cac rui ro c6 th€ xay ra; con bao hi~m ddn gian chi la mua mot hQp d6ng bao hi€m c6 dinh d€ phong ngua ch6ng l'.li nhii'ng kha nang chuy€n huang ba't l<;ii cua ke't qua dftu tu'

1.4 DANH Ml)C DAU Tu', DANH Ml)C THl TRUONG vA Rin RO

DANH Ml)C DAU Tu'

1.4.1 Sti cftn thie't phai xac dfnh danh m-q.c dftu trl to'i u'u

Thi tru'ong chung khoan la han thli' bi€u cho ba't ky n€n kinh te' thi tru'ong phat tri€n nao Ho'.lt dong cua thi trttong chung khmin khong chi Ia nhii'ng phan ling tuc thoi v€ xu the' gia chung khoan, rna con la sv chuy€n dich cac khoan dftu ttt tu IInh vvc nay sang linh vvc khac, khi tinh hlnh kinh te' xa hoi xua't hi~n

nhii'ng da'u hi~u khac thu'ong Chinh vlle d6, xay dl,l'ng danh ffil;IC dffu tu' t6i ttu la vffn d€ cftn du'QC quan tam hang dffu CUa cac nha dftu tu' Chung khoan; voi danh

ffil,IC d~U tu' t6i u'u, nha d~U tu' CO th~ an tam thu du'QC ffiQt khoan l<Ji nhu~n mong mu6n, ling VOi m()t ffiUC dQ rui ro rna mlnh CO th~ chffp nh~n du'QC

1.4.2 Danh mQ.c thi tru'ong

Danh ffil,lC thi tru'ong Ia m()t danh ffil,lC d~u tu' bao g6m tfft ca nhii'ng tai san

CO nguy CO rui ro tren thj tru'ong va m6i tai san trong danh ffil,IC nay chie'm ffiQt cy

I<$ dung bling gia tri thi tru'ong cua tai san d6 trong t6ng gia tri cua toan bQ thi

tru'ong Ty I<$ cua rn6i c6 phie'u trong danh ffil,IC d~u tu' thi tru'ong du'QC xac djnh

bling each Iffy t6ng gia tri thi tntong cua c6 phie'u d6 chia cho t6ng gia tq thi

tru'ong cua tfft ca cac c6 phie'u dang du'QC giao djch tren thj tru'ong

Tren thi tru'ong chung khoan the' gioi, cac chi s6 cua danh ffil,lC thi tru'ong

kh6ng du'<;Jc cong b6 hang ngay Chi c6 chi s6 cua cac chung khoan chu ye'u Ia c6 th€ c6 du<;1c M()t trong cac chi s6 thi truong ph6 bie'n Ia S&P 500, chi s6 nay

t~ p h<;Jp 500 c6 phie'u IOn va chu ye'u du<;1c giao djch tren thi tru'ong, chi s6 nay

du<;1c coi Ia d~i di<$n cho toan b() thi tru'ong c6 phie'u dang giao djch

Cac chi s6 cua danh ffil,lC thi tnl'ong Ia co so d€ xay dl.fng danh ffil,IC d~u tu' t6i uu Cac chi s6 d6 Ia: Lai sua't thi truong, d() I<$ch chucln thi truong

* Lai sufft thi tru'ong (Rm): Rm =W,R,+ W2R2 + +WnRn

Voi w1 + w2 + +wn = 1

Va wi: Ty trQng v6n titng lo~i c6 phie'u trong danh m1,1c

*89 l<$ch chmfn thi tru'ong (Om)

C6ng thuc tinh d() l<$ch chucln danh m1,1c thi truong:

om= l:(R;m -Rm)z

n-1 Trang d6: -Rim: Lai sufft thi tru'ong thoi Icy i

- R m : Lai sua't thi tru'ong blnh quan trong n ky

- n : S6ky quan sat

1.4.3 Rui r~ danh mQ.c ddu tu'

Sl,l' hi<%n di<%n cua rui ro c6 nghia la c6 kha nang xua"t hi<%n nhi~u ke't qua

khac nhau tu ITIQt nguyen nhan ban dffu Thu'oc do cua ke't qua d6, du'qc cac nha th6ng ke lu'qng h6a b~ng d<) l<%ch chuffn cua lqi sua"t thu dl,l'oc ( cr) M<)t danh rnl}c dffu tu' c6 rui ro thl cy sua"t lqi nhu~n thl,l'c te' xay ra (trong tu'ong lai) c6 th~ tha"p

ho~c cao hon ty sua"t rnong dqi Tuy nhien, khi phan tich rn<)t danh ml}c dffu tu', ta phai quan tam de'n rui ro CUa Ca danh ffil}C chu kh6ng chi don thuffn tung chung khoan M<)t nguyen Hie co ban trong tai chinh cho r~ng: kh6ng the danh gia rui

ro b~ng vi<%c chi don thuffn danh gia rui ro cua tung lo~i chung khoan rieng le, rna vi<%c danh gia -Ia do lu'ong muc d<) anh hu'dng tac d<)ng cua tung lo~i chung

khoan rieng le do d6i VOi danh ITIJ}C dffu tu' rna trong do chung khoan rieng le do

la ITIQt thanh t6, Va gifia Chung khoan do VOi toan bQ Chung khoan cua thi tru'ong V Oi each tie'p C~n do CO ap dl}ng th6ng ke hQC, chung ta se lam quen voi h<% s6 tinh sai (Covariance) trong chung khoan Chung ta se tha"y r~ng nhung chung khoan rui ro c6 kha nang la nhung thanh t6 lam 6'n dinh cho toan danh ITIJ}C dffu tu', nghia la gop phffn lam giam rui ro cua toan danh ITIJ}C dffu tu' Day la

ly do t~i sao phai xac dinh phffn rui ro h<% th6ng cua chung khoan va da d~ng

h6a danh ITIJ}C dffu tu'

1.4.3.1 Da d{lng hoa danh m~lc dilu tli:

M<)t trong nhung nguyen t.lc co ban de h~n che' rui ro la "da d~ng h6a dffu tu'" (diverfication) Theo d6, vi<%c dffu tu' nen du'<;fc thl,l'c hi<%n qua nhi~u lo~i

tai san v6n khac nhau t~o thanh m<)t danh ITIJ}C d~u tu' (Porfolio) sao cho t6'ng muc rui ro tren toan b<) danh ml}c se du'qc gioi h~n nho l~i T~i My, c6 le y tu'dng dffu tu' theo danh ITIJ}C hlnh thanh tU CaU ng~n ngfi "kh6ng nen bo tft"t ca

trung vao m<)t r6 "

Trong thlfc te' da xay ra ra't nhi~u tntong h<;fp la khi them m<)t tai san c6 tinh nli ro vao danh m1,1c dftu tli se lam giam dli<;fc rui fO cua toan danh ffil,IC dftu tli

1.4.3.2 Cdc quy tile tinh toan lf/i suiit va rui ro cua danh ffllJC dd.u tlt

* Lqi su5t danh mlj,c:

Lqi sufrt dftu tli lioc tinh cua m<)t danh ml,IC dftu tli la blnh quan gia quy~n

(theo ty trQng vo'n dgu tli vao tUng tai san: W) cua lqi sua't thu duqc tli m6i tai san trong danh m1,1c dftu tli do

E(rp) = 0.5 X 15 + 0.5 X 8 = 11.5%

Khi hai ho~c nhi~u chung khm1n tham gia ca'u thanh m<)t danh m1,1c thl m6i c~p hai chung khoan se c6 nhung tudng tac voi nhau t~o ra m<)t ke't qua chung cho ca danh m1,1c

* Xdc djnh rui ro h¢ thong cua danh mlj,C:

Rui ro ht% tho'ng cua danh ffil,IC dftu tli la blnh quan trQng so' cua rui ro ht% th6ng CaC Chung khoan trong danh ml,IC, theo cong thuc:

~P = ~r.Wr + ~z.Wz + + ~n.Wn

* Xdc dtnh rui ro tdng thi danh ml:fc:

Khi hai chung khoan, voi phlidng sai tlidng ling la: cr:vacr; duqc ke't h<;fp trong m<)t danh ml,IC dftu tli, trQng so' vo'n tlidng ung (Wr, Wz VOi Wr+Wz =1)

phlidng sai danh m1,1c dft u tli ( cr!) duqc tinh nhu sau:

Vic$c tfnh toan phudng sai ciia danh rn~c dfiu tu' theo quy tac tren cho th~y

tac d9ng ciia covariance dO'i voi rui ro ciia danh rn~c dfiu tu M{)t covariance du'dng se lam tang phu'dng sai ciia danh m~c d~u tu', va covariance am se lam giam phu'dng sai ciia n6 Di€u nay la h<Jp ly vl l<Ji su~t ciia nhung tai san c6 tu'dng quan bie'n d{)ng am ( ngu'<;fc chi€u) se c6 khuynh httong bu dap cho nhau

va lam 6n dinh l<;fi su~t chung ciia danh m~c dftu tu'

C6ng thuc t6ng quat tinh: Phu'dng sai ciia danh rnl:Jc dfiu tu' g6m nhi€u chung khoan rui ro nhu' sau:

C6ng thuc tren c6 th~ du'<Jc di€n giai b~ng rna tr?n nhu' sau:

1 W2cr2

Ta n6i phu'dng sai ciia danh ml:Jc dfiu tu' phlf thu{)c vao he$ sO' tich sai (Covariance) giua cac chung khoan hdn la phu'dng sai ciia chinh cac chung khoan d6

D~ xac dinh y ngh!a tu'dng tac giua 2 chung khoan va giua chung khoan voi to an b9 danh rn~c, ta cfin xem xet he$ sO' tich sai (covariance)

H~ s6 tich sai'{covariance): Cov ( ra, rb) =Dab = E Pi [ rc E(ra) ].[ ic E(rb)] M()t covariance duong, lam tang phuong sai danh ml;lc dftu t11 (tang riii ro t6ng th€) Nguqc h;li, m()t covariance am, lam giam phliong sai danh ml;lc dftu t11 (giam rui ro t6ng th€) Vl the', d€ h?n che' rui ro h~ th6ng, nglioi ta dua cac c~p

chung khoan c6 Cov < 0 vao trong danh ml;IC dftu tli

1.4.4 Quy trinh thie't l~p danh ffil,IC dftu tu' d~ h~n che' rui ro

Theo William Sharpe:Mo hinh chi so" ddn (The single index model)

* Buoc 1:

- Xay dl,l'ng danh ml;lc thi tntong va tinh tmin cac chi sfi thi trliong: Rm, Dm·

- ChQn ll,l'a cac c6 phie'u phu hqp voi ml,IC tieu dftu t11 dl,l'a tren cac chi tieu tinh toan: PJE, EPS, thu gia

- Tinh cac d() l~ch chuffn, phliong sai, h~ s6 ~1 cua tung c6 phie'u va xac dinh tich sai (nguqc chi~u) cua tung c~p chung khoan da duqc ll,l'a chQn dlia vao trong danh ml;IC dftu tli (ne'u CO th€ VI trong mo hlnh chi sfS don khong yeu cftu tinh toan Covariance)

loi sua"t cua danh niuc chuffn Variance va loi sua"t cua danh muc chuffn se dude

dung lam can CU d~ SO sanh va ch<;>n danh ffil;lC t6i U'u

- Ke"t qua 2: Dlfa vao ke"t qua 1, cho ch<;1y phftn m~m d~ ch<;>n l<;1i cd ca"u vO'n tO'i 1tu nha"t cho danh m~c dftu tu tO'i ttu Danh m~c tO'i 1tu se tho a:

Var cua danh m~c tO'i ttu ~ Var cua danh m~c chuffn

86ng thoi, l<;1i sua"t cua danh m~c tO'i u'u ;;?: 1<;1i sua"t cua danh m~c chuffn 1.4.5 Quan ly danh mt;~c dftu tu' t6ng th~

Danh m~c dftu tu t6ng th& la danh m~c bao g6m: C6 phie"u va tnli phie"u,

d~ xay dlfng danh m~c dgu tu t6ng th~, ta dlfa tren nguyen ly m6 h'inh CAPM: Ke't h<;1p giua c6 phie"u va trai phie"u chinh phil (trai phie"u chinh phil du<;1c coi la tai san phi rili ro )

Theo CAPM: Khi ke"t h<;1p danh m~c dgu tu g6m nhi~u tai san rili ro voi tai san phi rili ro, nha dgu tu se c6 m<)t danh m~c dgu t1t hoan chinh

Vi<$c quan ly danh m~c dgu tu du<;1c thlfc hi<$n theo hai huang phap: Th~

d<)ng va chil d<)ng

1.4.5.1 Phztdng phap thZJ dQng

Dl!a vao chi sO' th! tntong Do vO'n dgu tu c6 h<;1n nen cgn phai l~p danh

m~c thoa: da d<;1ng h6a tO'i da va d<) rili ro t6ng th~ cila danh m~c tudng duong d<) rili ro danh m~c thi truong Phuong phap nay theo cac nguyen tclc sau:

- Rili ro danh m~c dftu tu tudng duong rili ro danh m~c thi truong:

~P = ~m = 1

- 8a dl;lng h6a tO'i da dlfa vao: khO'i lu<;1ng vO'n dftu tlt, phi giao dich va'

m~c tieu nha dftu tlt Ba d<;1ng h6a trong trltong h<;1p nay du<;1c tie"n hanh theo each llfa ch<;>n cac c6 phie"u thu<)c cac linh vlfc khac nhau, khong cftn phan tich cac c6 phie"u

- Xac dinh riiuc tieu nli ro cua toan bo danh muc d~ lam din cu chon h.ta

lo(;li c6 phie'u Ne'u ml;IC tieu rui ro cua danh ffil;IC da du'QC nha dffu tu' chQn ll;l'a la:

• ~P = 1 : Thl dffu tu' toan be) vao c6 phie'u

• ~P < 1 Thl dffu tu' 1 phffn vao c6 phie'u va 1 phffn vao trai phie'u

chinh phu

• ~P > I : Thl Vay them ti~n d~ mua toan be) c6 phie'u

1.4.5.2 Phztdng phap chu dqng

Phudng phap qm'in ly danh ml;lc dffu tu' chu dc)ng tuan thu cac yeu cffu sau:

* Xdc djnh m1fc tieu nha ddu tu: ChQn PIE cao hay tha'p ung voi rui ro nha't

dinh so voi rui ro thi tnrong

* Lljp ra danh mljc chudn: ( v6n Cty h6a, PIE, ty trQng v6n d~u nhau)

* Xay dl!ng mqt chien luqc va ke't c{{u danh mljC ddu tu to'i uu thoa man nhu cdu ddu tu, quy trlnh chung nhu' sau:

- Thl;l'c hit$n phan tich nhung nganh, nhung cong ty rieng Ie thoa man nhu cff u dff u tu':

+ L~p danh sach: lit$t ke v6n, PIE, ROE, % c6 tuc chia

+ Binh lu'<;fng: 89 nh(;ly cam v~ P, E cua c6 phie'u d6i voi: ty gia, l(;lm phat, lai sua't Cac c6 phie'u tang cling chi~u ho~c ngu'<;fc chi~u voi xu the' cua

n~n kinh te' Dung phu'dng phap "mua vao- ban kh6ng"

'·

- Xac dinh s6lu<;fng c6 phie'u trong danh ml;IC, thoa: Ba d<;1ng h6a cao nha't

va gioi h(;ln ti~n dffu tu'

- Phan b6 v6n dffu tu: (cac nganh phat tri~n, c6 phie'u ti~m nang, bi danh

gia thilp)

- Tim danh ml;lc t6i u'u dl;l'a theo mo hlnh cua Markowitz ho~c Sharpe thong qua phffn m~m

- Theo doi, danh gia cac bie'n d<)ng cua c6 phie'u trong danh ml,lC va tai ca' u true danh m1;tc khi cfin dl!a vao 3 ly do sau:

+ Chinh sach vi mo va chinh sach doanh nghi<%p se lam gia c6 phie'u tang

ho~c giam va vl the' cfin phai chuy€n huang dffu tu'

+ Ba d').ng h6a d€ h').n che' rui ro

+ Binh gia c6 phie'u chua dung, cffn phai thay d6i c5 phie'u

-Tim kie'n nhung chung khmin du'Q'c dinh gia cao hay tha'p hon gia tri th1fc d€ quye't dinh vi<%c ban hay mua

- Xay dl!ng chie'n lu'Q'c va ke't ca"u dffu tu' t6i u'u phil hQ'p nhu cfiu nha dffu tu'

- Rui ro danh ml,lC dffu tu' tu'dng du'dng voi rui ro danh ml,lC thi tru'ong Tren co sCi h<% s6 ~ d~t ra cho danh m1,1c t6ng th€ d€ tinh toan s6lu'Q'ng dffu tu' vao danh mt;tc c5 phie'u va trai phie'u, lt!a chQn c5 phie'u c6 ti~m nang tang tru'dng

CHUONG II THVC TR~NG CUA THJ TRUONG CHUNG KHOAN v A vmc DAU Tu' THEO DANH MVC TRONG THOI GIAN QUA d vmT NAM

2.1 THl)'C TR~NG CUA THl TRUONG CHUNG KHOAN VI¢T NAM

Thi tntong chung khmin Vi<$t Nam hi<$n nay con ra't nho be ca v€ htqng

I~n cha't (chiing 1o<:ti chung khmin, quy mo v6n, gia tri giao dich) Tuy nhien, 1qi sua't tren v6n kinh doanh ciia cac cong ty niem y~t thu'ong ra't cao va vl th~ cling

se Ia di@u blnh thttong khi thi trttong nay c6 d<) riii ro cao do bi~n d<)ng gia cao

8€ tha'y r6 hon v€ tlnh hlnh ho<:tt d<)ng ciia thi tru'ong chung khoan Vi<$t

Nam trong thoi gian qua, chung ta t~p trung xem xet va phan tich cac s6 li<$u phan anh ho(;lt d<)ng ciia thi tru'ong sau:

Bang 1: T6ng quan tlnh hlnh thi trttong c6 phi~u nam 2001

Lo<:ti SO' Lttqng Ty 1<$ CP Ty 1<$ CP T6ng gia Gia tq Gia tri thi Ty 1<$ gia c6 CP du'qc du'<;fc du'<;fc giao tq giao trung trttong tq giao

phi~u giao dich giao dich dich blnh dich blnh 1 ciia cong dich I ghi

I T6ng s6 quan trong (Tri<$u phien ty tri thi c6 phi~u 1 phien 1 VND) gtao (31112101) trttong niem y~t T6ng s6 c6 dich (Tri<$u