Vận dụng thẻ điểm cân bằng BSC (Balanced Scorecard) để đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế Quận 8

Trên cơ sở thành quả thu được khi áp dụng mô hình thẻ điểm cân bằng từ các tổ chức trong và ngoài nước, tác giả đã tiến hành phỏng vấn khảo sát Ban lãnh đạo của Chi cục Thuế quận 8 về

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ HUYỀN

VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG BSC (BALANCED SCORECARD) ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG

TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Tp Hồ Chí Minh – Năm 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS HUỲNH ĐỨC LỘNG

Tp Hồ Chí Minh – Năm 2019

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn “Vận dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8” là công trình nghiên cứu khoa học của tôi có sự hỗ trợ từ PGS.TS Huỳnh Đức Lộng Các phân tích đánh giá là của tôi trong luận văn này chưa được công bố ở bất cứ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc Nếu phát hiện có bất cứ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình

Tác giả

Nguyễn Thị Huyền

MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG

DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG

TÓM TẮT

ABSTRACT

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

2.1 Mục tiêu tổng quát: 3

2.2 Mục tiêu cụ thể: 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 4

6 Kết cấu của luận văn 4

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 6

1.1 Khái quát về tình hình tổ chức hoạt động và quản lý tại Chi cục thuế Quận 8 6

1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Chi cục Thuế quận 8 6

1.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Chi cục Thuế quận 8 7

1.1.3 Tổ chức, bộ máy của Chi cục Thuế quận 8 9

1.1.4 Một số kết quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 12

1.1.5 Thuận lợi, khó khăn và phát triển 13

1.2 Sự cần thiết vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 15

1.2.1 Thẻ điểm cân bằng trong các tổ chức thuộc khu vực công 15

1.2.2 Nhận định về phương thức đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục thuế nói chung

17 1.2.3 Sự cần thiết vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá hiệu quả thành quả hoạt động tại chi cục thuế Quận 8 19

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 21

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 22

2.1 Cơ sở lý thuyết 22

2.2 Các công trình nghiên cứu trong nước 24

2.3 Các công trình nghiên cứu nước ngoài 29

2.4 Xác định khe hổng nghiên cứu 38

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 38

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 39

3.1 Phương pháp nghiên cứu 39

3.1.1 Phương pháp nghiên cứu chung 39

3.1.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể 39

3.2 Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 40

3.2.1 Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện tài chính 40

3.2.2 Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện người nộp thuế 46

3.2.3 Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện quy trình nội

bộ 50 3.2.4 Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động ở phương diện học hỏi và phát triển 56 3.3 Nguyên nhân các hạn chế trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế Quận 8 61

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 62 CHƯƠNG 4: KIỂM CHỨNG NGUYÊN NHÂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TRONG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 64

4.1 Mục tiêu vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 64 4.2 Quan điểm vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 65 4.3 Vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 67 4.3.1 Xác định tầm nhìn, chiến lược của Chi cục Thuế quận 8 67 4.3.2 Vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 69 CHƯƠNG 5: KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG ĐỂ ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 82 5.1 Quy trình triển khai thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động

tại Chi cục Thuế quận 8 82 5.1.1 Điều kiện áp dụng: 82

5.1.2 Quy trình triển khai áp dụng: 82

5.2 Kế hoạch triển khai vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả

hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 85 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5 88

KẾT LUẬN 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG

Bảng 1.1: Một sô kết quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8

Bảng 3.1: Tình hình thu NSNN của Chi cục Thuế quận 8

Bảng 3.2: Tình hình xử lý nợ của Chi cục Thuế quận 8

Bảng 3.3: Tình hình quản lý Người nộp thuế của Chi cục Thuế quận 8

Bảng 3.4: Hệ thống quy trình theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008

Bảng 4.1: Mục tiêu đề xuất xây dựng cho mô hình BSC của CCT quận 8 Bảng 5.1: Kế hoạch triển khai và vận dụng thẻ điểm cân bằng tại Chi cục Thuế quận 8

DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ

Hình 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy Chi cục thuế Quận 8

Hình 2.1: Thẻ điểm cân bằng trong khu vực công và phi lợi nhuận

Hình 2.2 Mô hình Thẻ điểm cân bằng của tổ chức phi lợi nhuận

Hình 2.3 Mô hình BSC của các tổ chức công

Hình 4.1: Bản đồ chiến lược cho Chi cục Thuế quận 8

Hình 5.1: Quy trình triển khai thẻ điểm cân bằng tại Chi cục thuế Quận 8

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG

BSC Balanced ScoredCard - Thẻ điểm cân bằng

CQT Cơ quan thuế

KK-KTT Kê khai - kế toán thuế

NNT Người nộp thuế

NSNN Ngân sách nhà nước

TÓM TẮT

Bảng điểm cân bằng được thiết kế và giới thiệu lần đầu tiên bởi hai giáo sư của đại học Harvard là Robert S Kaplan và David Norton vào năm 1992 với mục đích là đo lường và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các đơn vị kinh doanh Bảng điểm cân bằng ra đời cung cấp các chỉ số đánh giá hiệu suất quan trọng, bổ sung cho các chỉ số đo lường tài chính truyền thống, liên kết được các hoạt động kiểm soát ngắn hạn với tầm nhìn chiến lược dài hạn của doanh nghiệp Mô hình này đã được Tạp chí Havard Business Review đánh giá là một trong 75 ý tưởng có ảnh hưởng nhất thế kỷ XX (Paul N Riven, 2006) Theo một kết quả khảo sát toàn cầu khác do hãng tư vấn Bain công bố năm 2011, bảng điểm cân bằng được xếp vào vị trí thứ 6 trên 10 công cụ quản lý được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới Tại Việt Nam, đã có rất nhiều doanh nghiệp áp dụng thành công Tuy nhiên, trong khu vực công thì bảng điểm cân bằng vẫn là một khái niệm còn rất mới mẻ Từ những phân

tích trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài luận văn “Vận dụng thẻ điểm cân bằng

(Balanced Scorecard) để đánh giá thành quả hoạt động tại chi cục thuế Quận 8”

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích mối liên hệ giữa thẻ điểm cân bằng và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 Trên cơ

sở đó, đề xuất vận dụng thẻ điểm cân bằng để giúp các nhà lãnh đạo Chi cục thuế có thể đánh giá hiệu quả công tác thu thuế Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính bao gồm kết hợp phương pháp thảo luận, phỏng vấn các chuyên gia làm cơ sở cho việc xây dựng vận dụng thẻ điểm cân bằng

Kết quả nghiên cứu này sẽ hữu ích cho các lãnh đạo của Chi cục thuế quận 8 trong công tác quản trị của mình Đề tài đưa ra một công cụ hoàn toàn mới để đo lường chất lượng hoạt động, dựa trên các thang đo chi tiết để đưa ra kế hoạch hoạt động tốt hơn để thực hiện hiệu quả các chiến lược của một đơn vị công

Từ khóa: Thẻ điểm cân bằng, hiệu quả hoạt động, khu vực công

ABSTRACT

The Balanced Scorecard was designed and introduced by professors Robert

S Kaplan and David Norton of Harvard university in 1992 with the purpose is measuring and motivating the effectiveness in business The Balanced Scorecard is created to provide value figures of efficiency, complement traditional financial measurement indicators, link short-term control activities with long-term strategic vision of businesses This model has been evaluated by Harvard Business Magazine

as one of the 75 most influential ideas in the twentieth century (Paul N Riven, 2006) According to another global survey of management tools in 2011 by Bain Consulting, the Balanced ScoreCard is ranked 6th of the 10 most widely used management tools in the world In Vietnam, there have been many successful companies However, in the public area, the balanced Scorecard is still a very new concept From the analysis, author chose to do research "Applying Balanced ScoreCard model to evaluate the efficient operation the Tax Authority at District 8"

The objective of the study is to analyze the relationship between BSC and the factors affect the effectiveness of operations at District 8 Tax Authority On that factors, propose to apply BSC to help leaders of Tax Department can evaluate the effectiveness of tax management

This researching applies the main method is qualitative research combining discussion methods and survey experts for applying BSC

The results of this researching will be useful for leaders of District 8 Tax Department in particular and other Tax Departments in their management The thesis provides a model, a new tool for measuring operational quality, based on detailed standard to provide a better plan to manage the effectiveness of strategies

Key words: Balanced Scorecard, the effectiveness in operation, government area…

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thẻ điểm cân bằng được thiết kế và giới thiệu lần đầu tiên bởi hai giáo sư của đại học Harvard là Robert S Kaplan và David Norton vào năm 1992 với mục đích là đo lường và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các đơn vị kinh doanh Đây là một nội dung

cơ bản của kế toán quản trị hiện đại và là công cụ quản lý, đo lường hiệu suất hoạt động khá sáng tạo, đem lại hiệu quả cao Thẻ điểm cân bằng ra đời cung cấp các chỉ số đánh giá hiệu suất quan trọng, bổ sung cho các chỉ số đo lường tài chính truyền thống, giúp các nhà quản trị quản lý và đánh giá hiệu quả hoạt động, chiến lược của một tổ chức một cách đầy đủ, đồng thời liên kết được các hoạt động kiểm soát ngắn hạn với tầm nhìn chiến lược dài hạn của doanh nghiệp

Mô hình này đã được Tạp chí Havard Business Review đánh giá là một trong 75

ý tưởng có ảnh hưởng nhất thế kỷ XX (Paul N Riven, 2006) Theo một kết quả khảo sát toàn cầu khác về các công cụ quản lý năm 2011 do hãng tư vấn Bain công bố, thẻ điểm cân bằng được xếp vào vị trí thứ 6 trên 10 công cụ quản lý được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới Tại Việt Nam, đã có rất nhiều doanh nghiệp áp dụng thành công như FPT, Ngân Hàng ACB, Tân Hiệp Phát, ICP, Kinh Đô, Giấy Sài Gòn…và nhiều doanh nghiệp có kế hoạch sẽ sử dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường hiệu quả hoạt động

Là một đơn vị hành chính nhà nước, Chi cục Thuế quận 8 có nhiệm vụ chính là đảm bảo số thu ngân sách Nhà nước giao Tuy nhiên hiện nay Chi cục Thuế quận 8 đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong công tác thu thuế Lạm phát, khủng hoảng kinh tế, cạnh tranh gay gắt… đã khiến cho các doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn gặp nhiều khó khăn Điều này cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các khoản thu chủ yếu của ngân sách nhà nước là thuế, phí và lệ phí Để đạt được mục tiêu thu NSNN cơ quan thuế cần quan tâm và chăm sóc người nộp thuế chu đáo hơn, tìm cách tháo gỡ những khó khăn của người nộp thuế, giúp họ có môi trường kinh doanh tốt từ đó

nguồn thu cũng sẽ tăng lên Song song với nhiệm vụ thu ngân sách, ngành Thuế cũng phải triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa công tác quản lý thuế để giảm thời gian, chi phí cho người nộp thuế, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa công tác quản lý thuế

Qua kết quả đánh giá công tác thu ngân sách từ năm 2016 đến năm 2018 của Chi cục thuế Quận 8, nhìn chung số thuế thu được từ nhiều nguồn thu khác nhau Thu đủ

kế hoạch được giao luôn là nội dung trọng tâm của việc thực thi nhiệm vụ hàng năm nhằm bảo đảm cân bằng cán cân ngân sách Tuy nhiên, để đạt được kế hoạch thu ngân sách hàng năm đòi hỏi Chi cục Thuế quận 8 phải huy động mọi nguồn lực, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phấn đấu hoạt động với hiệu suất cao nhất Trong dài hạn, lãnh đạo Chi cục Thuế quận 8 đòi hỏi phải có một chiến lược lâu dài, bền vững, nghiên cứu và chọn ra phương pháp thích hợp để đo lường, đánh giá thành quả nhằm nâng cao vai trò, vị trí của các bộ phận chức năng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hội nhập quốc tế

Đã có rất nhiều tổ chức trong và ngoài nước gặt hái được nhiều thành công khi sử dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường hiệu suất hoạt động và xây dựng, triển khai chiến lược mục tiêu cho tổ chức của mình Trên cơ sở thành quả thu được khi áp dụng mô hình thẻ điểm cân bằng từ các tổ chức trong và ngoài nước, tác giả đã tiến hành phỏng vấn khảo sát Ban lãnh đạo của Chi cục Thuế quận 8 về nhu cầu ứng dụng một mô hình mới đánh giá thành quả hoạt động để đề ra mục tiêu chiến lược lâu dài Từ kết quả đó, tác giả nhận thấy, thẻ điểm cân bằng là công cụ cần thiết để đo lường một cách toàn diện hiệu quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8, giúp lãnh đạo có thể đánh giá và đưa ra các kế hoạch về tài chính, công nghệ, nhân viên để đem lại sự hài lòng cho người nộp thuế cũng như nhân viên Nghiên cứu này sẽ góp phần hoàn thiện công tác đánh giá hiệu suất hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8, giúp đơn vị hoàn thành mục tiêu chiến lược “thu thuế - thu được lòng dân”

Từ những phân tích trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài luận văn “Vận dụng thẻ

điểm cân bằng (Balanced Scorecard) để đánh giá thành quả hoạt động tại chi cục thuế Quận 8”

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu tổng quát:

Vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

2.2 Mục tiêu cụ thể:

- Phân tích thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

- Vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu:

Câu hỏi 1: Thực trạng về hệ thống đo lường thành quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 hiện nay như thế nào?

Câu hỏi 2: Thẻ điểm cân bằng để đo lường thành quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 được xây dựng như thế nào nhằm hướng đến thực hiện thành công tầm nhìn, sứ mệnh và chiến lược của Chi cục?

Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu phương thức đánh giá hiệu quả hoạt động tại Chi cục thuế quận 8 và việc vận dụng thẻ điểm cân bằng để đo lường hiệu suất hoạt động của Chi cục Thuế quận 8

Phạm vi nghiên cứu: Trên cơ sở dữ liệu nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018, đề tài tập trung xây dựng các thang đo để vận dụng thẻ điểm cân bằng vào đánh giá hiệu quả công tác thu thuế tại Chi cục Thuế quận 8

4 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này áp dụng phương pháp cứu định tính, bao gồm:

Phương pháp nghiên cứu chung được dựa trên hệ thống, phân tích các tài liệu nghiên cứu tổng hợp về thẻ điểm cân bằng trong và ngoài nước

Phương pháp nghiên cứu cụ thể thông qua các báo cáo thường niên và báo cáo nội bộ của Chi cục Thuế quận 8 kết hợp thảo luận, khảo sát các chuyên gia về tình hình thực trạng, mục tiêu đo lường thành quả hoạt động làm cơ sở cho việc vận dụng thẻ điểm cân bằng Trên cơ sở các thông tin thu thập sau khi khảo sát các chuyên gia, tác giả sử dụng phương pháp thống kê, so sánh để tính toán kết quả về chiến lược tài chính của tổ chức, các thước đo về mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Về mặt lý luận đề tài nghiên cứu các yếu tố cấu thành nên thẻ điểm cân bằng trên

cơ sở tổng hợp lý thuyết từ các nghiên cứu đi trước Với các mục tiêu và thước đo cụ thể được xây dựng cho Chi cục Thuế quận 8, đề tài có thể làm tài liệu cho các nghiên cứu khác có liên quan

Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ hữu ích cho các lãnh đạo của Chi cục thuế quận 8 nói riêng và các Chi cục Thuế khác trong công tác quản trị của mình Đề tài đưa ra một mô hình, một công cụ, giải pháp hoàn toàn mới để đo lường chất lượng hoạt động, dựa trên các thang đo chi tiết để đưa ra kế hoạch hoạt động tốt hơn để thực hiện hiệu quả các chiến lược của một đơn vị công

6 Kết cấu của luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu, danh mục, kết thúc và danh mục tài liệu tham khảo được kết cấu thành 5 chương:

Chương 1: Giới thiệu về Chi cục Thuế quận 8 và sự cần thiết phải vận dụng thẻ điểm cân bằng tại Chi cục Thuế quận 8

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 3: Thực trạng đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

Chương 4: Kiểm chứng nguyên nhân và đề xuất giải pháp vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

Chương 5: Kế hoạch triển khai vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục thuế quận 8

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI VẬN DỤNG THẺ ĐIỂM CÂN BẰNG TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN 8 1.1 Khái quát về tình hình tổ chức hoạt động và quản lý tại Chi cục thuế Quận 8

1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Chi cục Thuế quận 8

Theo từ điển Wikipedia sự hình thành và phát triển của ngành Thuế được đánh dấu vào ngày 10/9/1945 bằng sự kiện Chính phủ lâm thời ký Sắc lệnh số 27/SL thành lập ra Sở Thuế quan và Thuế gián thu (trực thuộc Bộ Tài chính) Sắc lệnh này chính là

cơ sở pháp lý và là tiền đề cho ra đời và phát triển của ngành Thuế Việt Nam về sau Đến ngày 25/3/1946 , để tách biệt với ngành hải quan, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Nghị định số 210-TC thành lập ra Nha Thuế trực thu Việt Nam (trực thuộc Bộ Tài chính) có nhiệm vụ nghiên cứu, đề nghị thi hành và kiểm soát các công việc liên quan đến các loại thuế trực thu (thuế điền thổ, thuế thổ trạch, thuế môn bài, thuế lương bổng, thuế lãi doanh nghiệp, thuế lợi tức tổng hợp)

Ngày 7/8/1990, ngành thuế nhà nước được hợp nhất từ 3 hệ thống tổ chức theo nghị định số 218-HĐBT: Thu quốc doanh, thuế công thương nghiệp, thuế nông nghiệp Ngành thuế nhà nước được tổ chức qua 3 cấp từ tổng cục thuế, cục thuế đến chi cục thuế; được xác định rõ quyền hạn trách nhiệm và sự phân công cụ thể hợp lý giữa cơ quan thuế ngành dọc cấp trên và chính quyền từng cấp trong tổ chức lãnh đạo chỉ đạo thực hiện nghiêm chỉnh chính sách thuế chung cả nước và trên địa bàn lãnh thổ theo nguyên tắc song hành lãnh đạo

Chi cục Thuế quận 8 có trụ sở tại địa chỉ 1079 Phạm Thế Hiển, phường 5, quận

8 Là một trong 24 Chi cục Thuế quận, huyện chịu sự quản lý trực tiếp của Cục thuế Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý thuế trên địa bàn quận 8

Triển khai thực hiện nhiệm vụ thu NSNN trong bối cảnh tình hình tăng trưởng kinh tế nhiều thách thức Các chương trình tháo gỡ khó khan, hỗ trợ cho doanh nghiệp

tiếp tục phát huy đem lại nhiều hiệu quả, góp phần giúp người nộp thuế tiếp cận nguồn vốn, ổn định và phát triển sản xuất, kinh doanh Chính quyền thành phố tiếp tục tổ chức nhiều chương trình xúc tiến thương mại, bình ổn thị trường, tác động ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ thu Công tác cải cách thủ tục hành chính được triển khai đồng bộ ở các sở, ban ngành, trong đó ngành thuế tiếp tục thực hiện các biện pháp cải cách hành chính theo Nghị quyết số 19/NQ-CP của Chính Phủ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động quản lý thuế và các dịch vụ trực tuyến nhằm tập trung, tích hợp cơ sở dữ liệu, nâng cao hiệu quả công tác quản lý điều hành, công tác quản lý, giao dịch, tương tác với người nộp thuế, giảm thời gian đi lại, thủ tục

kê khai, nộp thuế tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp họat động kinh doanh, sản xuất Chi cục Thuế quận 8 đã có những bước chuyển mình trong công tác tổ chức và hoạt động Suốt mấy năm liền chi cục luôn hoàn thành chỉ tiêu số thu được giao, thu hút được nhiều doanh nghiệp mới thành lập, nhiều doanh nghiệp chuyển đến Tính đến cuối năm 2018, chi cục Thuế quận 8 quản lý 7.275 doanh nghiệp, 1.293 chi nhánh và

9.791 hộ kinh doanh; thu ngân sách nhà nước 1.588 tỷ đồng (Nguồn số liệu báo cáo

Chi cục Thuế quận 8)

1.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Chi cục Thuế quận 8

1.1.2.1 Chức năng của Chi cục Thuế quận 8

Chi cục Thuế quận 8 trực thuộc Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh, có chức năng tổ chức thực hiện công tác quản lý thuế, phí, lệ phí, các khoản thu khác của ngân sách nhà nước (sau đây gọi chung là thuế) thuộc phạm vi nhiệm vụ của ngành thuế trên địa bàn Quận 8

Chi cục Thuế quận 8 có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật

1.1.2.2 Nhiệm vụ của Chi cục Thuế quận 8

Chi cục Thuế quận 8 thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm theo qui định của Luật Quản lý thuế, các luật thuế, các qui định pháp luật khác có liên quan và các nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau đây:

Tổ chức triển khai thực hiện thống nhất các văn bản qui phạm pháp luật về thuế; quy trình, biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế trên địa bàn quận 8;

Tổ chức thực hiện dự toán thu thuế hàng năm do Cục thuế thành phố Hồ Chí Minh giao; tổng hợp, phân tích, đánh giá công tác quản lý thuế; tham mưu về công tác lập và chấp hành dự toán thu ngân sách Nhà nước, về công tác quản lý thuế trên địa bàn quận 8 với cấp uỷ, chính quyền địa phương;

Phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân quận 8 thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế, chống thất thu ngân sách trên địa bàn quận 8;

Tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích chính sách thuế của Nhà nước; hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn quận 8 thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo đúng quy định của pháp luật

Kiến nghị với Cục trưởng Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh những vấn đề vướng mắc cần sửa đổi, bổ sung về các văn bản quy phạm pháp luật về thuế, các quy trình chuyên môn nghiệp vụ, các quy định quản lý nội bộ và những vấn đề vượt quá thẩm quyền giải quyết của Chi cục Thuế

Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế đối với người nộp thuế thuộc phạm vi quản lý của Chi cục Thuế quận 8 như: đăng ký thuế, cấp mã số thuế, xử lý hồ sơ khai thuế, tính thuế, nộp thuế, miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, xoá nợ thuế, tiền phạt, lập

sổ thuế, thông báo thuế, phát hành các lệnh thu thuế và thu khác theo qui định của pháp luật thuế và các quy định, quy trình, biện pháp nghiệp vụ của ngành; đôn đốc người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước Quản lý thông tin về người nộp thuế; xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin về người nộp thuế trên địa bàn quận 8;

Kiểm tra, giám sát việc kê khai thuế, hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế, nộp thuế, quyết toán thuế và chấp hành chính sách, pháp luật thuế đối với người nộp thuế và các

tổ chức, cá nhân được uỷ nhiệm thu thuế theo phân cấp và thẩm quyền quản lý của Chi cục trưởng Chi cục Thuế quận 8;

Quyết định hoặc đề nghị các cấp có thẩm quyền quyết định miễn, giảm, hoàn thuế, gia hạn thời hạn khai thuế, gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, truy thu tiền thuế, xoá

nợ tiền thuế, miễn xử phạt tiền thuế theo quy định của pháp luật;

Tổ chức tiếp nhận và triển khai ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ thông tin và phương pháp quản lý hiện đại vào các hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 Quản lý bộ máy, biên chế, lao động; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức, viên chức của Chi cục Thuế quận 8 theo quy định của nhà nước và của ngành thuế

Quản lý kinh phí, tài sản được giao, lưu giữ hồ sơ, tài liệu, ấn chỉ thuế theo quy định của pháp luật và của ngành tại Chi cục Thuế quận 8

Thực hiện các nhiệm vụ khác do Cục trưởng Cục Thuế Thành phố Hồ chí Minh giao

1.1.3 Tổ chức, bộ máy của Chi cục Thuế quận 8

Sơ đồ tổ chức bộ máy của Chi cục Thuế quận 8 được thể hiện ở hình 1.1 sau:

(Nguồn Chi cục thuế Quận 8)

Hình1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy Chi cục thuế Quận 8

Chi cục Thuế Quận 8 có 14 đội trực thuộc với 113 công chức Chi cục Thuế có

01 chi bộ Đảng gồm 38 Đảng viên, có tổ chức Công đoàn, có Chi đoàn Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Đơn vị có nhiệm vụ thực hiện công tác quản lý thuế

Đội TTHT-QLT TNCN

Đội Kiểm tra thuế số 1

Đội Kiểm tra thuế số 4 Đội Kiểm tra thuế số 3

Đội TH-NV-DT

Đội HC-TV-AC

Đội Quản lý nợ thuế

Đội thuế LP 1,2,3

7.275 doanh nghiệp, 1.293 chi nhánh và 9.791 hộ kinh doanh, thu phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách Nhà nước trên địa bàn quận 8

Chi cục thuế quận 8 đã và đang tổ chức, phối hợp thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý thuế đối với người nộp thuế như: Tuyên truyền chính sách thuế, đăng ký thuế, cấp mã

số thuế, xử lý hồ sơ khai thuế, tính thuế, nộp thuế, hoàn thuế, xóa nợ thuế, tiền phạt, lập sổ bộ thuế, thông báo thuế, phát hành các lệnh kiểm tra, thu thuế và thu khác theo quy định của pháp luật thuế; đôn đốc người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy

đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2007, thực hiện cải cách hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế, Chi cục Thuế đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền – hỗ trợ người nộp thuế, công khai minh bạch thủ tục hành chính về thuế, thực hiện mô hình “Một cửa”: đầu mối tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc về chính sách thuế, các thủ tục hành chính về thuế của người nộp thuế, nhằm phục vụ tốt nhất cho người nộp thuế và giám sát công chức thuế trong việc thi hành công vụ Kết quả là tạo một môi trường minh bạch, thuận lợi cho người nộp thuế, giúp người nộp thuế thực hiện chính xác, đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của mình Chi cục Thuế Quận 8 đẩy mạnh về việc thực hiện “một cửa liên thông” phối hợp với sở kế hoạch đầu tư, văn phòng Ủy ban nhân dân Quận 8 (phối hợp cùng các ban ngành trong Quận) trong công tác cấp mã số thuế và giấy phép đăng ký kinh doanh; trong năm 2010 Chi cục Thuế đăng ký thực hiện Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN ISO 9001:2008 qua kết quả kiểm tra được đánh giá đạt tiêu chuẩn

Đơn vị đã sử dụng các phần mềm trong công tác bán hóa đơn, công tác kiểm tra, nối kết mạng với kho bạc, thu Lệ phí trước bạ; Trong công tác xử lý nợ đọng thuế, đơn

vị đã tích cực trong công tác đôn đốc thu nợ đọng, kiên quyết thực hiện việc phạt nộp chậm và thực hiện các biện pháp cưỡng chế nợ thuế theo quy định, thường xuyên kết hợp cùng Hội đồng tư vấn thuế 16 Phường và Ban quản lý các chợ trong việc đôn đốc

xử lý nợ đọng thuế đối với các hộ kinh doanh còn nợ thuế; Về công tác kiểm tra, đơn

vị thực hiện tốt công tác kiểm tra các doanh nghiệp trong việc chấp hành nghĩa vụ thuế, bao gồm việc kiểm tra hồ sơ tại cơ quan thuế và kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế

Thực hiện chủ trương của ngành và chỉ đạo của Cục thuế trong việc thực hiện cải cách hiện đại hóa của ngành; trong năm 2010 căn cứ theo Quyết định 503/QĐ-TCT của Tổng cục Thuế, chi cục Thuế đã sắp xếp bộ máy tổ chức theo mô hình mới, thực hiện điều động bố trí công chức phù hợp với năng lực, khả năng và sở trường của từng công chức

1.1.4 Một số kết quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

Kết quả hoạt động của Chi cục thuế quận 8 trong lĩnh vực quản lý thuế và thu NSNN được thẻ hiện trong bảng 1.1 sau:

Bảng 1.1: Một sô kết quả hoạt động thu NSNN của Chi cục Thuế quận 8

(Nguồn: Báo cáo thường niên của Chi cục thuế quận 8)

Kết quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 trong những năm trở lại đây có sự chuyển biến rõ rệt, tăng trưởng cả về lượng và chất, hoàn thành được mục tiêu kế hoạch được giao

So với các năm trước liền kề, năm 2018 quy mô và số thu NSNN tăng trưởng mạnh ngay từ lúc được giao kế hoạch từ đầu năm Tính đến ngày 31/12/2018, số thu thực tế đạt được là 1.615 tỷ, tăng gấp 2 lần so với năm 2015, tiếp tục là một trong số những Chi cục Thuế có quy mô dẫn đầu Dư nợ khả thu giảm, tính đến cuối năm 2018,

số nợ khả thu là 209.106 triệu đồng, giảm 34,42% so với năm 2015

Bên cạnh các hoạt động Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, đôn đốc nợ thì Chi cục Thuế quận 8 tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động Tuyên truyền hỗ trợ, vận động hóa đơn điện tử, nâng cao hiệu quả của cải cách thủ tục hành chính tại bộ phận “Một cửa”, kê khai và nộp thuế điện tử, hoàn thuế TNCN… Với những chuyển biến toàn diện, tích cực trong họat động của mình Chi cục Thuế quận 8 vẫn đang tiếp tục giữ vững vị trí là một trong những Chi cục Thuế loại 1 của Thành phố Hồ Chí Minh

1.1.5 Thuận lợi, khó khăn và phát triển

Thuận lợi:

Trong những năm trở lại đây, địa bàn quận 8 phát triển nhiều dự án xây dựng mới, đưa vào sử dụng Do đó, Chi cục thuế quận 8 đã thu được nhiều từ tiền sử dụng đất và thuế GTGT Cụ thể trong năm 2017, thu được từ Công ty CP TM DV XD nhà Vạn Thái 304,25 tỷ đồng, năm 2018 công ty TNHH May Song Ngọc 165 tỷ đồng…Công tác thu hồi nợ của Chi cục Thuế có nhiều thành công, cụ thể trong năm

2018 Chi cục thu được tiền chậm nộp của Công ty TNHH TM XD Vạn Hưng Phát 29

tỷ đồng, tiền thuế bảo vệ môi trường của doanh nghiệp tư nhân Sáng Nghiệp…

Đội ngủ nhân viên trẻ, có trình độ năng lực và tận tâm với công việc Năm 2015, chi cục Thuế quận 8 được Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh bổ sung thêm 26 công chức trẻ, có trình độ đại học trở lên

Sự đoàn kết thống nhất cao trong Ban lãnh đạo, mối quan hệ hài hòa giữa lãnh đạo và nhân viên, thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ Sự nổ lực phấn đấu, quyết tâm cao của cán bộ công chức trong Chi cục Thuế quận 8

Khó khăn:

Số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, mới thành lập nên không đủ sức để cạnh tranh với các doanh nghiệp trong và ngoài địa bàn, thường xuyên vốn đầu tư, thiếu khoa học, kỷ thuật, máy móc, thiết bị Kinh tế còn lạm phát, nhà nước thắt chặt đầu tư, giải ngân vốn đầu tư chậm gây khó khăn cho tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp trong lĩnh vực đầu tư xây dựng

Năm 2018 ảnh hưởng của thị trường bất động sản trên địa bàn quận 8 đã hạ nhiệt sau vụ cháy kinh hoàng tại chung cư Carina kéo theo số thu của các khoản thu trọng yếu không đạt kế hoạch

Chính sách thuế TNDN được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính cho phép doanh nghiệp thực hiện tạm nộp trong năm mà không cần nộp tờ khai tạm tính theo quý Do đó doanh nghiệp lợi dụng để chiếm dụng tiền thuế nhà nước

Phương hướng phát triển:

Xây dựng và duy trì Chi cục Thuế quận luôn là Chi cục thuế loại 1; một chi cục đầu ngành trong công tác quản lý thuế, thu NSNN; một cơ quan hành chính cos nguồn nhân lực đủ phẩm chất chính trị, đạo đức và nghiệp vụ nghề nghiệp chất lượng cao Đẩy mạnh công tác sáng kiến, nghiên cứu khoa học, xem hiệu quả của nghiên cứu khoa học là thước đo trình độ và chất lượng của tổ chức

Không ngừng hoàn thiện và cải tiến cơ sở vật chất phục vụ cho, trang thiết bị tin học phục vụ cho cán bộ công nhân viên luôn đầy đủ và kịp thời nhằm tiết kiệm tốt đa thời gian cũng như công sức của cán bộ thuế, mang lại tác phong làm việc khoa học nhất

Các phầm mềm hỗ trợ NNT trong công tác kê khai thuế luôn được quan tâm, cập nhật nhanh chóng, kịp thời (ví dụ phần mềm HTKK, phầm mềm Quyết toán thuế TNCN QTTNCN )

1.2 Sự cần thiết vận dụng thẻ điểm cân bằng trong đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8

1.2.1 Thẻ điểm cân bằng trong các tổ chức thuộc khu vực công

Lúc mới xây dựng thẻ điểm cân bằng là một hệ thống quản lý chiến lược ở trong các tổ chức kinh doanh Tuy nhiên, sau này nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng công cụ này có thể sử dụng hiệu quả trong các khu vực công Có thể làm được những điều đó

là do thẻ điểm cân bằng đã chuyển các công cụ đánh giá sang thực hiện một hệ thống điều hành chiến lược Nó có thể áp dụng cho các mục tiêu chiến lược khác nhau ở các

tổ chức khác nhau Bên cạnh các yếu tố về phương diện tài chính, Thẻ điểm cân bằng còn bao gồm nhiều yếu tố phi tài chính, đồng thời có thể đo lường các tác động về xã hội Do đó, thẻ điểm cân bằng có thể sử dụng ở trong các tổ chức kinh doanh hoặc phi lợi nhuận Với lợi ích mang lại ngày càng lớn cho các tổ chức, thẻ điểm cân bằng ngày càng được sử dụng rộng rãi Trong sự chuyển biến từ môi trường kinh tế đơn giản sang cạnh tranh khốc liệt trên mọi mặt hoạt động, rõ nét nhất ở các khía cạnh tài chính, thị trường, công nghệ và nhân lực thì thẻ điểm cân bằng sẽ giúp tổ chức khắc phục được những hạn chế của các thước đo truyền thống, cụ thể như sau:

Thứ nhất, các thước đo truyền thống chủ yếu tập trung vào các khía cạnh tài chính, lợi ích của cổ đông mà quên đi các giá trị dài hạn như tài sản vô hình, giá trị tri thức và con người Theo Niven (2006) các thước đo tài chính bỏ qua các thước đo phi tài chính Mà trên thực tế thì chỉ dựa vào các yếu tố tài chính sẽ không thể đánh giá đầy đủ và chính xác thành quả hoạt động của một tổ chức Các yếu tố phi tài chính đóng góp một vai trò rất quan trọng trong sự thành công hay thất bại của một tổ chức

Nó bao gồm các yếu tố như mối quan hệ với khách hàng, chất lượng của đội ngũ nhân viên, ý tưởng sáng kiến trong công việc…Tài sản vô hình này có thể được hình thành

từ mối quan hệ tốt giữa tổ chức với khách hàng nhằm duy trì lòng trung thành và lôi kéo khách hàng mới; Cung cấp các sản phẩm, dịch vụ chất lượng tốt trong thời gian ngắn nhất; Đào tạo kiến thức, kỹ năng nhân viên nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và duy trì lòng trung thành của nhân viên

Thứ hai, việc sử dụng các thước đo tài chính chỉ dựa vào những kết quả hoạt động đã xãy ra trong quá khứ và không có giá trị tính toán, dự báo cho tương lai

Thứ ba vì hiệu quả hoạt động được tính toán dựa vào các chỉ số tài chính trong quá khứ nên các nhà quản lý phải chịu nhiều áp lực từ cổ đông, chủ nợ…về tình hình hoạt động của tổ chức nên thay vì đầu tư dài hạn, các nhà quản lý sẽ thực hiện cắt giảm chi phí (đầu tư và phát triển, nhân lực, chăm sóc khách hàng ) để có được các chỉ số đẹp hơn Điều này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến việc phát triển toàn diện của tổ chức

Vì vậy để cải thiện hạn chế của các thước đo truyền thống, công cụ đo lường thành quả hoạt động của kế toán quản trị thẻ điểm cân bằng ra đời và đến nay đã đem lại nhiều thành quả được các nhà nghiên cứu và nhà quản trị công nhận

Đặc điểm của áp dụng BSC trong tổ chức thuộc khu vực công trên thế giới, có hai nhóm tác giả thiết lập BSC với bản đồ chiến lược có vị trí khác nhau của phương diện tài chính Theo Niven (2008), và Kaplan and Norton (2001), phương diện tài chính không phải là mục tiêu chính của tổ chức thuộc khu vực công, vì thế nhóm nghiên cứu này thiết lập mô hình BSC với sứ mệnh đặt trên cùng của 4 phương diện, theo sau sứ mệnh là phương diện khách hàng (Hình 2.2) Còn theo Chen et al (2006),

Lawrence and Sharma (2002), thì cấu trúc BSC của các tổ chức công cũng giống như của doanh nghiệp là đặt phương diện tài chính lên trên (Hình 2.3)

Chi cục Thuế quận 8 là đơn vị sự nghiệp thuộc khu vực công, có nhiệm vụ thu NSNN và thực hiện quản lý thuế nhằm bảo đảm phát triển kinh tế, xã hội Bên cạnh việc đảm bảo thu đúng, thu đủ Chi cục Thuế còn có nhiệm vụ tuyên truyền hướng dẫn

để người nộp thuế tuân thủ pháp luật, từ đó phát triển kinh tế xã hội

1.2.2 Nhận định về phương thức đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục thuế nói chung

Hàng tháng, quý, năm Chi cục thuế quận 8 đều thực hiện đánh giá hoạt động của các bộ phận chức năng, của các công chức trong toàn tổ chức Hệ thống đánh giá tại Chi cục thuế Quận 8 chủ yếu tập trung vào đánh giá kết quả thu NSNN tập trung vào các kết quả của công tác kiểm tra, quản lý nợ Hệ thống đo lường đực thực hiện thủ công, chưa hiệu quả, chưa chính xác và còn mang tính chủ quan

Thang điểm thi đua tại Chi cục Thuế quận 8 năm 2018 được thực hiện theo Công văn số 12560/CT-TCCB ngày 27/11/2018 của Cục Thuế TP Hồ Chí Minh Thang điểm được chia ra theo khối trực tiếp và gián tiếp Thang điểm thi đua là sự cố gắng trong việc định lượng chỉ tiêu đánh giá cán bộ công chức và các đội chức năng,

cụ thể như sau:

Đối với khối quản lý doanh nghiệp: Thang điểm được thể hiện theo kết cấu bao gồm yếu tố thu NSNN, hoàn thành chỉ tiêu giao pháp lệnh của quý, hoàn thành chỉ tiêu

số hồ sơ kiểm tra phải thực hiện trong quý, yếu tố quy trình nội bộ…Việc giao chỉ tiêu

số thu NSNN cho mỗi công chức được căn cứ vào số thu của năm trước và thực hiện vào đầu mỗi năm, số hồ sơ kiểm tra và số thuế truy thu được giao cho các đội chức năng vào đầu năm Nếu trong quý không thực hiện được kế hoạch được gia sẽ bị trừ 1 điểm (trên tổng 100 điểm) Đối với công tác thu NSNN thì các đội chức năng luôn hoàn thành nhiệm vụ, tuy nhiên trong công tác kiểm tra, số hồ sơ và số thuế truy thu trên mỗi hồ sơ thường không hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch

Đối với khối quản lý hộ cá nhân kinh doanh: Thang điểm bao gồm yếu tố thu NSNN, quy trình nội bộ Ở Chi cục Thuế quận 8, hầu hết khối quản lý hộ cá nhân kinh doanh thường đạt vượt kế hoạch được giao

Quy trình nội bộ bao gồm công tác quản lý nợ, công tác quản lý kê khai hồ sơ khai thuế, xử lý các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến người nộp thuế Các quy trình này có thời gian xử lý được quy định rõ tuy nhiên vẫn còn nhiều trường hợp quá hạn

Đối với khối gián tiếp: Thang điểm thi đua chỉ tập trung vào quy trình nội bộ, không có chỉ tiêu về số thu NSNN

Yếu tố người nộp thuế trong thang điểm thi đua ở cả khối trực tiếp và gián tiếp đều chưa được quan tâm

Từ phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 trong giai đoạn từ năm 2015 đến 2018 tác giả nêu trên, có thể thấy còn nhiều hạn chế cần phải được khắc phục kịp thời, cụ thể:

Việc đánh giá thành quả trong hoạt động của các bộ phận chức năng của Chi cục Thuế còn chung chung như hoàn thành nhiệm vụ được giao, thiếu các thước đo ở các vị trí cụ thể Chi cục Thuế cũng có có một số đánh giá về mặt tài chính, khách hàng, quy trình hoạt động nội bộ và học hỏi phát triển nhưng các đánh giá này còn mang tính chủ quan, rập khuôn, rời rạc và chưa hướng đến một mục tiêu chung của tập thể Chi cục Thuế quận 8 đang còn xem khía cạnh tài chính về số thu phải đạt được là một mặt quan trọng trong hoạt động của Chi Cục Thuế mà chưa chú trọng nhiều về cạnh khách hàng (NNT)- những người tạo nên số thu NSNN

Không đánh giá được những yếu tố vô hình đã gây ra những rào cản trong việc thực thi các chiến lược của Chi cục Thuế hay đã góp phần hoàn thành mục tiêu đề ra như thế nào Ví dụ kỹ năng và động lực thúc đẩy công chức để họ không ngừng phát triển khả năng, chất lượng và sự hưởng ứng trong công việc như thế nào? Việc triển khai CNTT đã góp phần đẩy nhanh quy trình đăng ký, kê khai và nộp thuế ra sao?

Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách đôi khi không phải chỉ phụ thuộc vào số thu NSNN theo dự toán pháp lệnh hay số thuế truy thu qua công tác thanh tra, kiểm tra Đôi khi, số thu có thể không cao nhưng nếu xét trên góc độ NNT là khách hàng thì một trong những mục tiêu của CQT chẳng phải là nâng cao trình độ, ý thức chấp hành chính sách, pháp luật về thuế hay sao? Thêm vào đó cũng cần đánh giá hiệu quả hoạt động dựa trên mức độ hài lòng của NNT đối với công tác thanh kiểm tra của

CQT Có thể thấy rằng, các thước đo tài chính truyền thống không cung cấp đầy đủ các thông tin để đánh giá thành quả hoạt động

Đôi khi, việc tăng số thu NSNN có được từ gải pháp tăng cường công tác thanh tra kiểm tra; công tác đôn đốc, cưỡng chế nợ lại là hành động hy sinh lợi ích trong dài hạn để đạt được các mục tiêu ngắn hạn Bởi lẽ, nhiệm vụ thu thuế là nhiệm vụ lâu dài, không những thu đúng, thu đúng, mà còn phải nuôi dưỡng nguồn thu

Không đề cập đến một yếu tố quan trọng trong đánh giá hiệu quả hoạt động của Cục Thuế đó chính là sự hài lòng của NNT khi đến làm việc với CQT, có thể là về cách cư xử, tác phong làm việc hay tinh thần hỗ trợ NNT khi họ có những vướng mắc Việc đánh giá hiệu quả hoạt động như trước đây cũng đang dần trở thành nguyên nhân khiến cho việc hạch toán kế toán có thể bị bóp méo để phục vụ những mục đích tài chính trong ngắn hạn

1.2.3 Sự cần thiết vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá hiệu quả thành quả hoạt động tại chi cục thuế Quận 8

Thẻ điểm cân bằng là công cụ của hệ thống quản trị chiến lược, công cụ này diễn giải, làm rõ và chuyển sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu chiến lược của một tổ chức thành những mục tiêu và thước đo cụ thể thông qua việc thiết lập một hệ thống đo lường thành quả hoạt động trong một tổ chức trên bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình hoạt động nội bộ và học hỏi phát triển Sự cân bằng trong BSC được thể hiện sự cân bằng giữa những mục tiêu ngắn hạn và mục tiêu dài hạn, giữa các thước đo tài chính và phi tài chính, giữa những chỉ số về kết quả và những chỉ số thúc đẩy hiệu quả hoạt động, giữa những khía cạnh hiệu quả hoạt động bên trong và bên ngoài tổ chức Thẻ điểm cân bằng ra đời đã khắc phục được những hạn chế của các thước đo truyền thống, nhanh chóng được các tổ chức trên toàn thế giới đưa vào ứng dụng và đạt được nhiều thành quả Silk (1998) chỉ ra trong một cuộc khảo sát của Hoa

Kỳ có tới 60% các tổ chức trong danh sách Fortune 1000 đã thực hiện BSC và tính đến cuối năm 2015, đã có hơn 80% các tổ chức trong Fortune 500 trên thế giới áp dụng

thành công thẻ điểm cân bằng Kết quả từ khảo sát trên phạm vi toàn cầu của tổ chức 2GC Active Management năm 2011 cho thấy 73% công ty áp dụng BSC phản hồi tích cực về hiệu quả của công cụ ở mức độ “Cực tốt” và “Rất cao” Tại Việt Nam một số doanh nghiệp như ICP, Kinh Đô, Giấy Sài Gòn, FPT, Ngân Hàng ACB, Tân Hiệp Phát, Searefico… đã ứng dụng thẻ điểm cân bằng và đạt được không ít thành tựu

Trong sự đổi mới từ môi trường nhà nước kiểu cũ sang thời đại công nghệ thông tin có sự tác động mạnh mẽ của các đối tượng bên trong và bên ngoài thì thẻ điểm cân bằng ra đời đã đem lại nhiều hiệu quả cho các tổ chức Ngày nay, nếu các tổ chức cứ tập trung vào khía cạnh tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động sẽ không còn phù hợp Các tổ chức đã chuyển sự tập trung vào các khía cạnh về con người, tri thức

Để tồn tại và khẳng định vị thế của mình trong môi trường kinh tế khó khăn thì các đơn vị quản lý thuế không đơn thuần chỉ mở cửa và đợi NNT tới đóng thuế, mà phải đi tìm và thu hút NNT, đặc biệt là NNT có nhiều đóng góp cho số thu NSNN Chi cục Thuế quận 8 đang vươn mình để đáp ứng với sự thay đổi mạnh mẽ của kinh tế thành phố và dần trở nên chuyên nghiệp Muốn được như vậy, trước hết các Chi cục thuế phải không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ, duy trì sự phát triển tốt và bền vững để nâng cao vị thế của mình Từ những lý do trên, tác giả tin rằng việc vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 là cần thiết và sẽ đem lại nhiều thành công trong tương lai

Để ngày càng trở nên chuyên nghiệp mà vẫn thu đủ kế hoạch được giao, Ban lãnh đạo chi cục Thuế quận 8 phải xây dựng một chiến lược dài hạn để nâng cao hình ảnh của Chi cục thuế trong lòng nhân viên và trong lòng NNT Đó là năng lực nghiệp

vụ, tinh thần trách nhiệm của nhân viên và lòng trung thành của nhân viên Đồng thời

đó còn duy trì những mối quan hệ với khách hàng, những người trực tiếp đóng góp cho NSNN Vận dụng thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động có thể cải thiện những hạn chế của các thước đo mà Chi cục Thuế đang sử dụng, góp phần thực hiện các chiến lược trong tương lai Theo Norton (2001), mặc dù ban đầu thẻ điểm cân bằng được hình thành cho các công ty tạo ra lợi nhuận nhưng vẫn có thể dễ dàng thích nghi để sử dụng trong các tổ chức khu vực công bằng cách sắp xếp lại bảng điểm để

đặt khách hàng thành phần ở đầu phân cấp của thẻ điểm Trong hoàn cảnh cải cách thủ tục hành chính, nền kinh tế đang chuyển mình trong cuộc cách mạng công nghiệp hóa Bên cạnh đó, việc đánh giá hiệu quả công việc thông qua các phương pháp truyền thống đã có phần lỗi thời Các phương pháp đánh giá cũ không cung cấp cho nhà lãnh đạo một cái nhìn tòan cảnh, đúng và đầy đủ về tình hình hiện tại cũng như các mục tiêu ngắn hạn, dài dạn của tổ chức Vì thế, xây dựng và vận dụng mô hình thẻ điểm cân bằng để đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục Thuế quận 8 là một sự thay đổi tất yếu

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương này của luận văn, tác giả giới thiệu về Chi cục Thuế quận 8 một cách tổng quát như cơ cấu tổ chức, kết quả hoạt động trong các năm gần đây Tiếp đó là phần phân tích, đánh giá các hoạt động của Chi cục Thuế quận 8 theo bốn khía cạnh của mô hình thẻ điểm cân bằng Trong chương này, tác giả cũng đã nhận định về phương thức đánh giá thành quả hoạt động tại Chi cục thuế quận 8 nói chung Những

mặt đã làm được và chưa làm được trong đánh giá hiệu quả hoạt động

Mục tiêu của việc phân tích, đánh giá các kết quả hoạt động tại Chi cục Thuế nhằm chỉ ra sự cần thiết phải áp dụng mô hình thẻ điểm cân bằng để hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa công tác đánh giá kết quả hoạt động

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1 Cơ sở lý thuyết

Thẻ điểm cân bằng là một hệ thống được xây dựng bởi Robert S Kaplan & David P.Norton nhằm xây dựng chiến lược và tầm nhìn của tổ chức thành các mục tiêu, thước đo và hành động cụ thể thông qua việc thiết lập một hệ thống để đo lường thành quả hoạt động trong một tổ chức trên bốn khía cạnh: Tài chính, khách hàng, quy trình hoạt động nội bộ và học hỏi và phát triển Bốn khía cạnh trên cho phép tạo ra sự cân bằng trong một tổ chức đó là: Cân bằng giữa mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, giữa thành quả mong muốn đạt được và những kết quả thực tế đạt được Cân bằng giữa những đánh giá bên ngoài liên quan đến các cổ đông, khách hàng và những đánh giá nội bộ liên quan đến qui trình xử lý, đổi mới, học hỏi và phát triển Cân bằng giữa những đánh giá khách quan và đánh giá chủ quan

Vai trò của thẻ điểm cân bằng được thể hiện ở các khía cạnh như sau:

 Thẻ điểm cân bằng là một hệ thống đo lường

Theo Kaplan và Norton (2010) thì mô hình bảng điểm cân bằng BSC vừa giữ lại các yếu tố tài chính truyền thống Những chỉ số này phản ánh tình hình hoạt động của một công ty trong quá khứ Lúc này, mục tiêu năng lực dài hạn và yếu tố khách hàng chưa được chú trọng, đánh giá cao Tuy nhiên, trong nền kinh tế hiện đại, khách hàng nhận thức rõ và có sự so sánh, lựa chọn các sản phẩm của công ty phù hợp thì doanh nghiệp nên định hướng tạo ra các giá trị tương lai thông qua nhân viên, quy trình, công nghệ và khách hàng

Thẻ điểm cân bằng ra đời đã khắc phục những hạn chế của các thước đo tài chính truyền thống mang tính ngắn hạn và phản ánh các giá trị xãy ra trong quá khứ bằng cách bổ sung các thước đo xuất phát từ mục tiêu, chiến lược của tổ chức Các thước đo của mô hình BSC được thực hiện trên bốn khía cạnh: Tài chính, Khách hàng, quy trình nội bộ, học hỏi và phát triển Bốn viễn cạnh này tạo nên một khung hình cho thẻ điểm

cân bằng được sắp xếp theo mối quan hệ nhân quả Đó là một tổ chức muốn có một kết quả tài chính bền vững lâu dài thì phải phụ thuộc vào sự hài lòng của khách hàng Sự hài lòng của khách hàng phụ thuộc vào dịch vụ, sản phẩm của tổ chức Sản phẩm, dịch

vụ tốt hay không lại phụ thuộc vào quy trình nội bộ Và các quy trình lại phụ thuộc vào trình độ, kỹ năng của nhân viên

 Thẻ điểm cân bằng là một hệ thống quản lý chiến lược

Hơn cả một hệ thống đo lường, nhiều tổ chức còn sử dụng BSC như một hệ thống để quản lý chiến lược Trong môi trường cạnh tranh khóc liệt, BSC giúp tổ chức làm rõ tầm nhìn, chiến lược và đạt đơợc sự đồng lòng trong thực hiện chiến lược Mô hình BSC đợợc xây dựng bắt đầu từ đội ngũ quản lý cấp cao của tổ chức, cùng nhau cụ thể hóa thành các mục tiêu và xác định các phương pháp cụ thể để thực hiện mục tiêu

đó

Thẻ điểm cân bằng là công cụ để truyền đạt, kết nối các mục tiêu và thước đo chiến lược Sauk hi làm rõ các thước đo cụ thể thì sẽ được truyền đạt, thông báo rộng rãi trong toàn bộ tổ chức để tất cả nhân viên cùng thực hiện Các nhân viên sẽ dựa vào các mục tiêu và thước đo cụ thể để hình thành nên phương pháp, sáng kiến hoàn thành công việc của tổ chức

Trong quá trình xây dựng thẻ điểm cân bằng, đội ngũ lãnh đạo sẽ lên kế hoạch và đặt ra mục tiêu để định lượng các kết quả dài hạn và thiết lập những cột mốc ngắn hạn cho các thước đo Dựa vào kết quả thực hiện các thước đo, mục tiêu các nhà quản lý sẽ đánh giá được những phản hồi về các chiến lược Từ đó, giúp họ có thể kịp thời điều chỉnh phù hợp với chiến lược của công ty

(Nguồn: Robert S Kaplan & David Norton, 1996)

 Thẻ điểm cân bằng là một công cụ truyền đạt, trao đổi thông tin

Sau khi xây dựng được mô hình thẻ điểm cân bằng, các mục tiêu và thước đo của mô hình phải được truyền đạt rộng rãi để tất cả nhân viên trong tổ chức đều nhận

thức được mục tiêu và vai trò của cá nhân trong việc thực hiện mục tiêu chung Sau mỗi tháng, quý hoặc năm toàn bộ công ty sẽ có cơ sở để đánh giá, xem xét và bàn bạc thảo luận để lựa chọn những mục tiêu dài hạn phù hợp Như vậy, thẻ điểm cân bằng là công cụ để trao đổi thông tin xuyên suốt cho tổ chức

Dựa trên thẻ điểm cân bằng và các thước đo mục tiêu, mỗi một cá nhân sẽ hiểu được mục tiêu ngắn hạn, tầm nhìn chiến lược của tổ chức Từ đó, các cá nhân sẽ hình thành nên phương pháp làm việc, hành động cụ thể để đạt được mục tiêu

(Nguồn: Robert S Kaplan & David Norton, 1996)

2.2 Các công trình nghiên cứu trong nước

Tại Việt Nam, chủ đề liên quan đến mô hình thẻ điểm cân bằng BSC còn khá mới mẻ nhưng cũng được khá nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, cụ thể như sau:

Nguyễn Hữu Quý, 2010 Quản lý trường đại học theo mô hình BSC Tạp chí

KH&CN ĐH Đà Nẵng, số 2/2010 Trong nghiên cứu này, tác giả đã giới thiệu về thẻ điểm cân bằng và sự cần thiết phải áp dụng thẻ điểm cân bằng trong việc quản lý giáo dục bậc đại học ở Việt Nam Theo tác giả, khi bàn về vấn đề tài chính trong giáo dục phải nhận thức rằng nhiệm vụ chủ đạo của các Trường học là mang lại các giá trị phi tài chính, những giá trị về trí thức, sự đóng góp vô hình cho người học và sự phát triển chung của xã hội chứ không phải là doanh thu về tài chính Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ dừng lại ở việc nêu lên tính cấp thiết của việc vận dụng thẻ điểm cân bằng trong quản lý giáo dục mà chưa xây dựng được Bản đồ chiến lược cũng như xác định các mục tiêu, thước đo, chỉ tiêu và hành động của thể của từng phương diện trong thẻ điểm cân bằng

Nguyễn Hữu Tuyền, 2011 Ứng dụng bảng điểm cân bằng trong quản lý thuế

bền vững ở Việt Nam, tình huống nghiên cứu tại Chi cục thuế Quận 1 – Tp HCM

Luận văn thạc sĩ Trường Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh Đề tài giới thiệu tổng quan nền tảng lý thuyết về thẻ điểm cân bằng và quản lý thuế Qua việc đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế tại chi cục Thuế quận 1, tác giả đề xuất xây dựng mô

hình quản lý thuế bền vững để đánh giá toàn diện trên các lĩnh vực: thu ngân sách nhà nước gắn liền công bằng xã hội, tăng trưởng kinh tế đi đôi với sự tham gia của người nộp thuế vào quy trình nội bộ

Nguyễn Đình Trường (2014) Xây dựng Bảng điểm cân bằng để đo lường thành

qủa hoạt động tại trường cao đẳng Kinh tế - kỹ thuận Vinatex TP Hồ Chí Minh Luận

văn thạc sỹ Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh Trong luận văn này, tác giả đã phân tích thực trạng của Trường cao đẳng kinh tế - kỹ thuật Vinatex Thành phố Hồ Chí Minh cũng như đánh giá những ưu, nhược điểm trên bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình hoạt động nội bộ, học hỏi và phát triển để xây dựng thẻ điểm cân bằng cho Trường

Đề tài của tác giả đã đưa ra một số vấn đề mới so với các đề tài nghiên cứu trước như sau:

Đầu tiên là nghiên cứu đã sử dụng hệ thống tính điểm trên thẻ điểm cân bằng để phục vụ cho quá trình đo lường thành quả hoạt động

Tiếp theo, nghiên cứu đã hệ thống lý thuyết phân tầng Bảng điểm cân bằng và đã áp dụng vào việc xây dựng thẻ điểm cân bằng Đây là một nhân tố quan trọng để góp phần vào việc triển khai thành công thẻ điểm cân bằng

Cuối cùng là luận văn tiến thêm một bước trong việc vận dụng thực tiễn thẻ điểm cân bằng thông qua hệ thống bảng tính trên Excel chứ không chỉ đơn thuần là việc tạo ra lý thuyết vận dụng thẻ điểm cân bằng Việc xây dựng Hệ thống Bảng điểm cân bằng trên excel sẽ làm cho quá trình từ xây dựng đến vận dụng vào Nhà trường dễ dàng hơn

Nguyễn Thị Bích Ngân (2014) Thiết lập và áp dụng thẻ điểm cân bằng tại Cục

Thuế tỉnh Khánh Hòa Luận văn thạc sĩ Đại học Nha Trang Bài nghiên cứu này đã

thiết lập bảng điểm cân bằng cho Cục thuế tỉnh Khánh Hòa trên bốn khía cạnh Bằng

phương pháp nghiên cứu Tác giả đã xây dựng bảng điểm cân bằng cho Cục thuế tỉnh Khánh Hòa như sau:

Tài chính

Hoàn thành dự toán thu thuế hàng năm được giao, thu đúng, thu đủ, thu kịp thời

Tổng thu nội địa do Cục Thuế quản lý trên dự toán pháp lệnh được giao

Số NNT bình quân trên một cán bộ

thuế Tổng thu nội địa do Cục Thuế quản lý trừ thu từ dầu, thu tiền

sử dụng đất trên Tổng số cán bộ của

Tỷ lệ doanh nghiệp đã thanh tra

Tỷ lệ doanh nghiệp đã kiểm tra

Tỷ lệ doanh nghiệp thanh tra phát

thanh tra, kiểm tra

Đôn đốc NNT thực hiện nghĩa

vụ nộp thuế đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước;

Tỷ lệ tiền nợ thuế với số thực hiện

thu của Cục Thuế

Tỷ lệ số tiền nợ thuế của năm trước thu được trong năm nay

so với số nợ có khả năng thu tại thời điểm 31/12 năm trước

Tỷ lệ tiền thuế đã nộp NSNN đang

chờ điều chỉnh

Khách Hàng

Quản lý thông tin về NNT; xây dựng, cập nhật hệ thống dữ liệu thông tin về NNT đầy đủ và kịp thời

Số tờ khai thuế nộp đúng hạn trên

số tờ khai thuế đã nộp Hướng dẫn, triển khai, tuyên

truyền thực hiện các VBQPPL

về thuế thống nhất và kịp thời

Số tờ khai thuế không có lỗi số học trên số tờ khai thuế đã nộp Giải đáp các vướng mắc về

chính sách thuế bằng văn bản cho NNT đảm bảo đúng thời hạn qui định (trừ trường hợp phải xin ý kiến cấp trên)

Tỷ lệ hồ sơ giải đáp đúng hạn

Tỷ lệ hồ sơ giải đáp trước hạn

Xử lý khiếu nại, tố cáo về thuế theo quy định của pháp luật

Chỉ số NNT được khen thưởng trên tổng số NNT Cục Thuế quản

lý

Quy trình nội

bộ

Xây dựng quy trình quản lý thuế hiệu lực và hiệu quả Chỉ số sản phẩm hỏng Nâng cao công tác tiếp nhận và

triển khai ứng dụng tiến bộ khoa học, CNTT và phương pháp quản lý hiện đại vào quy trình hoạt động

Tỷ lệ doanh nghiệp nộp tờ khai thuế qua mạng trên số doanh nghiệp đang hoạt động

Tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học trở

công thức nghiêm túc thực hiện“5 xây” và “3 chống”

Chỉ số sáng kiến cải tiến

Hồ Văn Số (2016), Vận dụng thẻ điểm cân bằng (Balanced Scorecard) trong

đánh giá kết quả hoạt động tại Chi cục thuế huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh Luận văn

thạc sĩ Đại học Nha Trang Bằng phương pháp phân tích, phỏng vấn tác giả đã xây dựng và vận dụng thẻ điểm cân bằng vào Chi cục thuế huyện Lộc Hà vào năm 2017 Bài viết cũng chỉ ra những khó khăn khi vận dụng thẻ điểm cân bằng vào Chi cục thuế