Nang cao hifu qua dilu tll cua cdc cong ty bao hiim nhlin thQ Vifl Nam MODAU Kinh doanh bao hi€m Ut mt ho~t dng mang tinh d~c thu, trong d6 bao hi€m nhan th tuy da phat tri€n tu lau tre
Trang 1BO GIAO Dl)C v A DAO T~O TRUONG D~I HOC KINH TE TP HO CHi MINH
LUAN VAN THAC Sl KINH TE
• 'T'n uA r<uf u 1NH - THANG 6 NAM 2006
Trang 2BQ GIAO DT)C VA DAO T~O TRUONG D~I HOC KINH TE TP HO CHI MINH
-*** -TRliONG THUY HANG
NGlJ(jJ Hu'dNG DAN KHOA HQC
TS NGUYEN NGQC DJNH
Tp HO CHi MINH- THANG 06 NAM 2006
Trang 3Nang cao hi?u quii dDu tll ciia cac cfjng ty bao hiim nhan thQ Vift Nam
Ml)C Ll)C
MVCLVC l
MuDAU 3
CHu'<lNG 1: C<l so LU!N VE DAU TU CUA CAC CONG TY BAO HI:IiM " NHAN THQ 5
11 Cd s u,n ve ao em n an (J ? I " ~ b? hi,!! h" th Q ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 5 1 1 1 V ' at tro va ac vng cua ao em n an Q ' t- d ? b? hi;! h" th 5 1 1 2 C ' ac nguyen tac Ol;lt Qng cua ao tern n an Q A .$ h dA '/ b? h' ,1! hA th 6 1.1.3 D~c tntng ciia bao hi~m nhan thQ 8
1.1.4 Cd so ky thu~t ciia bao hi~m nhan th9 8
1.1.4.1 Bang ty 1<$ tii' vong 8
1.1.4.2 Lai suat ky thu~t 9
1.2 Cd slJ Iu~n v@ srf hinh thanh ngu6n v6n trong cac cong ty bao hi@m nhan thQ 9 1.2.1 H<;lp d6ng bao hi~m nhan thQ va vi<$c tl;I.O ra ngu6n v6n trong cac cong ty bao hi~m nhan thQ 9
1.2.2 N gu6n v6n dfi u tu cd ban va vai tro ciia quy dfi u tu bao hi~m trong cac cong ty bao hi~m nhan thQ 11
1 3 Cd su A I , u~n ve uu ~ dk t·" u von cua cac cong y ao Iem n un Q ,.,! ? - , t b? h' ,1! hA th 13 1.3.1 Slf dn thie't ciia dfiu tu v6n tl;li cac cong ty bao hi~m nhan thQ 13
1 3 2 N guyen tac au tu rong ao tern n an Q " .$ d;, .-1 t b? h'.:! hA th 14 1.3.3 Quy dinh ve danh ffi\}C dfiu tli CUa cong ty bao hi~m nhan thQ 15
1.4 Kinh nghi~m ddu tli v6n ctia cac cong ty bao hi@m nhan thQ lJ ml;lt s6 nUO'c ph8 t tri@n 16
1.4.1 Cac quy dinh phap 1y 16
14 2 C "' t ' dJ< t· t A th' t au rue au u ren J ruvng cua ao tern n an Q ~ ? b? h',l! hA th 16 1.4.3 Nhung kinh nghi<$m xem xet v~n d1,mg vao Vi<$t Nam 19
Ke't lu(ln chlidng 1 : 20
CHlf<lNG 2: THVC TR~NG DAU Tlf cuA cA.c coNG TY BAo HIEM NilAN THO VItT NAM TRONG THOI GIAN QUA 21
2.1 T'mh hinh va ke't qua ho~t dl;)ng ctia thj trli~ng bao hi@'m Vi~t Nam 21
2.1.1 Khai quat sv ra doi va phat tri~n thi trttong bao hi~m Vi<$t Nam 21
2.1.2 Tinh hlnh va ke't qua hol;lt d(>ng ciia thi truong bao hi~m Vi~t Nam 22
2.2 Ke't qua ho~t dl;)ng ctia thi trli~ng bao hi@m nhan thQ Vi~t Nam 28
2.2 L Tinh hlnh khai thac h<;lp d6ng bao hi~m moi 28
2.2.2 Tinh hlnh hiiy bo h<;lp d6ng bao hi~m nhan thQ 29
2.2.3 Tinh hlnh h<;lp d6ng c6 hi~u 1\fc 30
2.2.4 Tinh hlnh trii tien bao hi~m 31
2.2.5 Dv phong nghi<$p Vl,l 32
2.3 Thrf.c tr~ng ddu tli ctia cac doanh nghi~p bao hi@m nhan thQ trong thm gian qua 32
1
Trang 4Nang cao hifu qua ild.u tll cua ctic cong ty bdo hiim nhlin thQ Vift Nam
2.3 1 Cac quy d!nh pha p ly v€ dff u ttt vO'n cua cac doanh nghi~p bao hi€m nhan thQ 33
2.3.1.1 N<)i dung chinh 33
2.3.1.2 Danh gia 34
2.3.2 Kha nang huy d<)ng vasa dvng vO'n 36
2.3.3 Xet v€ tang trttdng vO'n dffu ttt trd l~i n€n kinh te" 37
2.3.4 Xet v€ cd cffu dffu ttt 37
2.3.5 Xet v€ hi~u qua dffu ttt 39
2.3.6 Danh gia chung 41
2.3.6.1 H~n che" 41
2.3.6.2 Nguyen nhan 42
Ke't lu(ln chltdng 2 ~ 42
CHUONG 3: MQT so GIAI PHAP NANG CAO HltU QUA DAU TU CUA CAC , 1 , ? " " CONG TY BAO HIEM NHAN THQ T~I Vl]l:T NAM ••• •• ••.•.•• ••• ••• •• 43
· 3.1 Bjnh httdng ph8t tri@n 43
3.2 Nhilng kh6 khan va th8ch thUc 44
3.3 Ghii phap nartg cao hi~u qua ddu hi cho cac cong ty bao hi~m nhan thQ t=Ji Vi~t Nam 45
3.3.1 Nh6m giai phap v€ phia Nha nude 45
3.3.2 Nh6m giai phap v€ phia doanh nghi~p Bao hi€m Nhan thQ 51
3.3.3 Nhom giai phap h6 tr<;f khac 55
Ke't lu~n chttdng 3 56
, , "
KET LU~N 57
, , HA T A I LI~ U THAM K 0 58
Trang 5Nang cao hifu qua dilu tll cua cdc cong ty bao hiim nhlin thQ Vifl Nam
MODAU
Kinh doanh bao hi€m Ut m()t ho~t d()ng mang tinh d~c thu, trong d6 bao hi€m nhan th<;> tuy da phat tri€n tu lau tren the' giOi nhu'ng t~i Vi~t Nam, bao hi€m nhan thQ moi chi phat tri€n m~nh me trong khoang 6 nam trd l~i day Ne'u nhu' ho~t d()ng kinh doanh bao hi€m nhan th<;> thuffn tuy trong thCH gian qua c6 tO'c d() phat tri€n kha cao thl ho~t d()ng dffu tu' ciia cac cong ty bao hi€'m nhan th<;> l~i kha blnh yen va mo nh~t Xufft phat tu thlfc te' d6, d€ tai nay t~p trung nghien cuu v€ cac giiii phap d€ "nang cao hi~u qua dffu tu' ciia cac cong ty bao hi€m nhan th<;> Vi~t Nam" vi ho~t d()ng dffu tu' tai chinh la vffn d€ sO'ng con voi slf phat tri€n va Ia xu'ong sO'ng nang do cho cong ty bao hi€m nhan thQ
2 Ml,lC dich cua d~ Uti
D€ tai t~p trung nghien cuu va phan tich thl;ic tr~ng ciia tlnh hlnh dffu tu' hi~n nay' xac djnh nguyen nhan, nhfing h~n che' va kh6 khan d€ du'a ra cac giiii phap nang cao hi~u qua dffu tu' ciia cac cong ty bao hi€m nhan th<;> Vi~t Nam, tu d6 giup cac cong ty bao hi€m nhan th<;> th€ hi~n tO't hon vai tro ciia m()t t6 chuc trung gian tai chinh
hi€m Vi~t Nam va cac cong tac dffu tu' ciia hQ tren thj tru'ong D€ tai khong di vao phan tich ho~t dqng dffu tu' ciia cac djnh che' tai chinh khac nhu': ngan hang, cong ty chung khoan cling nhu' khong di sau vao xem xet cac ho~t dqng g6p vO'n khac nhu' lien doanh lien ke't, gop vO'n dffu tu'
4 Phlidng phap nghien cUu
Lu~n van sa d1,mg phu'ong phap duy v~t bi~n chung trong qua trlnh phan tich ly lu~n va thl;ic ti€n cac vffn d€ v€ bao hi€m
Lu~n van sa d1;1ng phu'ong phap phan tich t6ng h<Jp, thO'ng ke, dO'i chie'u,
so sanh va di€n djch - quy n~p d€ danh gia cac ho~t d()ng thl;ic ti€n va du'a ra cac giai phap lien quan de'n nhfing vffn d€ rna d€ tai d~t ra
D€ minh h<;>a cho lu~n an, toi da sa d1;1ng sO' li~u ciia cac cong ty bao hi€m nhan th<;> t~i thi tru'ong Vi~t Nam nhu' Bao Minh, Bao Vi~t, AlA, bao cao ciia B() Tai Chinh nam 2006 va cac tu' li~u tu sach, bao va t~p chi chuyen nganh
3
Trang 6Nang cao hifu quii diiu ttl cua cac cong ty bdo hiim nhlin thQ Vift Nam
N()i dung d~ ati du'<Jc th~ hi~n trong ba chu'clng:
Chudng 1: Co sdlu~n v~ d~u tu' cua cac cong ty bao hi~m nhan thQ
Chudng 2: Thlfc tr~ng d~u tu' cua cac cong ty bao hi~m nhan thQ Vi~t Nam trong thoi gian qua
Chudng 3: M()t s6 giai phap nang cao hi~u qua d~u tu' cua cac cong ty bao hi~m nhan thQ t~i Vi~t Nam
Trang 7Nang cao hi?u qua ddu ttl cua cac cfjng ty biio hiim nhiin thQ Vi?t Nam
TY BAO HIEM NHAN THO
Trong xa h()i hi~n nay, cung vdi slj phat tri~n illl;lnh me ciia khoa cong ngh~, doi sO'ng con ngu'oi ngay cang du'<;fc quan tam va nang cao hdn thi bao hi~m nhan th9 thljc slj da trC1 thanh m()t nhu c~u khong th~ thie"u t1;1i hffu he"t cac nu'oc tren the" giOi T1;1i Vi~t Nam bao hi~m nhan th9 chi moi xua't hi~n va ph6 bie"n khoang 6 nam gffn day nhung da gop ph~n khong nho trong vi~c giam bot ganh n~ng tai chinh cho xa h()i dO'i voi nhii'ng ma't mat v~ sinh m1;1ng con nguoi
hQC-Trong khi cac lo1;1i hinh bao hi~m khac co m1:1c dich ddn gian Ia b6i thu'ong cac h~u qua xa'u ciia mQt slj cO' (riii ro) thi bao hi~m nhan th9 khong chi chi tra ti~n bao hi~m khi co h~u qua xa'u rna con thljc hi~n nhi~u m1:1c dich khac nhu' tich lfiy tai chinh cho nguoi mua bao hi~m Bao hi~m nhan th9 chinh Ut m()t h<;fp d5ng giii'a ngu'oi mua bao hi~m va cong ty bao hi~m nhan thQ, theo do nguoi tham gia dong m()t khoan ti~n phi bao hi~m, con nha bao hi~m se tra cho m()t ho~c nhi~u ngu'oi du'<;fc hu'C1ng m()t khoan ti~n a'n d!nh (sO' ti~n bao hi~m ho~c tr<;f ca'p) trong tru'ong h<;Jp ngu'oi du'<;fc bao hi~m che"t, ho~c nguoi du'<;fc bao hi~m con sO'ng de"n m()t thai di~m chi r6 trong h<;fp d5ng
Nhin chung vai tro va tac d1:1ng ciia bao hi€m nhan thQ du'<;fc xet C1 hai khia Cl;lnh: kinh te"- xa h()i va tai chinh
• Khia canh kinh te"- xa hoi:
Trong doi sO'ng con ngu'oi, khi xay ra cac bie'n cO', riii ro gay ra thu'dng t~t,
ma't kh~ nang lao d()ng ho~c ma't di sinh m1;1ng con ngu'oi thi chinh nhii'ng ngu'oi
than ciia h9 tru'oc he"t se bi t6n tha't v~ m~t tinh th~n, ke' do Ia bi giam thu nh~p, th~m chi ma't ngu6n thu nh~p ne'u ngu'oi g~p riii ro la tr1:1 c()t chinh trong gia dinh Bao hi~m nhan th9 da giup con nguoi h1;1n che'/ giai quye't du'<;fc va'n d~ nay thong qua vi~c chi tra sO' ti~n bao hi~m cam ke't d~ giup gia dinh nguoi g~p
nH ro 6n dinh cu()c sO'ng Chinh vi v~y, thong qua vit$c ki€m soat n.H ro, cac cong ty bao hi€m nhan th9 da gop tich cljc vao vi~c giam eac thi~t h1;1i kinh te'
do t6n tha't v~ sinh m1;1ng/ sue lao d()ng ciia con ngu'oi va t1;1o the' 6n d!nh hdn cho n~n kinh te" xa h()i
Khong nhii'ng the', bao hi~m cong dap ling du'<;fc nhi~u m1:1c dich khac nhau ciia ngu'oi tham gia bao hi~m va m6i lll:lC dich do du'<;fc th~ hi~n r6 trong
5
Trang 8Nang cao hi~u qua ditu tll cua cac cong ty bdo hiim nhfin thQ Viit Nam
h<Jp d6ng bao hi~m nhu An sinh tich lily giao dl;lc voi ml;lc dich tich lily ti~n cho con cai vao d~i hqc, Bao gia hu'U tri giup 6n dinh CUQC sO'ng cua ngu'oi than gia khi hQ gia ye'u Nhu v~y, h<Jp d6ng bao hi~m khong nhii'ng mang tfnh cha't bao v~ rna n6 con c6 tinh cha't tie't ki~m va tich lily tai chinh Ngoai ra, bao hi~m nhan thQ cilng da g6p phgn thoi thuc dffy y thuc d~ phong d~ h~n che' t6n tha't cua ngu'oi dan trong xa h()i
• Khia canh tai chinh:
Thi truong dich V\1 bao hi~m nhan thQ la m()t kenh huy d()ng vO'n trung va dai h~n he't sue quan trqng trong n~n kinh te' Do v~y, cac t6 chuc ho~t d()ng bao
hi~m da trd thanh cac nha dgu tu' lOn va quan trqng cho cac ho~t d()ng khac nhau cua n~n kinh te' quO'c dan Ly do la vi san phffm bao hi~m nhan thQ c6 d~c di~m "thu truoc tra sau" va dai h~n c6 nghia la cac cong ty bao lii~m thu phi tru'oc d~ khi c6 sv ki~n bao hi~m xay ra cong ty bao hi~m se chi tra ti~n bao hi~m cho khach hang theo cam ke't trong h<Jp d6ng Chinh vi the', cac cong ty bao hi~m nhan thQ con chie'm giii' m()t quy ti~n t~ ra't lOn th~ hi~n cam ke't cua
hQ dO'i voi khach hang nhung t~m thoi nhan r6i
T~i nhii'ng nuoc c6 thi truong bao hi~m phat tri~n cac cong ty bao hi~m nhan thQ la cac chu th~ tich eve tham gia vao thi tru'ong tai chinh vi dl;l nhu' (j
Phap, trong nam 1998, gia tri dgu tu' cua cac cong ty bao hi~m len de'n 4.267,5
ty Franc, tu'ong duong tren 20% t6ng gia tri dgu tu' trong nu'oc; cac cong ty bao hi~m nhan thQ t~i Dai Loan dgu tu' vao n~n kinh te' trong nam 1995 len de'n 39
ty USD, chie'm 15,2% t6ng thu nh~p quO'c dan; dO'i voi My, cac cong ty bao
hi~m nhan thQ thu'ong huy d()ng du'<Jc luqng vO'n chi dung sau cac ngan hang thu'dng m~i
Theo thO'ng ke, t6ng doanh thu phi bao hi~!ll cua Vi~t Nam trong nam
2005 chie'm 2,03% GDP, trong khi ty 1~ nay t~i cac nu'oc trong khu V\fc khoang 3-5% va cac nu'oc phat tri~n· khoang 14% N6i theo m()t each nao d6, thi tru'ong dich V\1 bao hi~m Vi~t Nam moi bilt dgu du'QC bie't de'n va ti~m nang cua thi truong ra't lon
Do d6, bao hi~m nhan thQ con c6 vai tro la m()t trung gian tai chinh va phat huy du'<Jc tac dl;lng cua minh trong vi~c cung ca'p ngu6n vO'n cho n~n kinh te' nh~m thuc dffy sv phat tri~n t~o cong an vi~c lam cho nguoi dan
1.1.2 Ccic nguyen tile ho{lt dQng cua bdo hiim nhan th{J
Co che' ho~t d()ng cua bao hi~m nhan thQ d\fa tren cac nguyen tile co ban sau:
• Nguyen tile 1: Hor;zt dqng theo quy luqt so' dong
Trang 9Nang cao hifu qua dUu tll cua cac cong ty bao hiim nhfin thQ Vifl Nam
Nhu da bie't, hot;tt d<)ng bao hi€m tt;to ra du<;Jc m<?t "sv dong gop s6 dong vao sv b[t ht;tnh ciia s6 it" tren ccJ sd quy tQ nhi€u nguoi co cling rui ro thanh cong d6ng nhhm phan tan h~u qua tai chinh ciia nhung VQ t6n thfft s6 nguoi tham gia cang dong, t6n thfft cang phan tan mong, riii ro cang giam thi€u d muc d9 tha'p nha't th€ hil$n a muc phi bao hi€m phai dong la nho nhfft dii d€ m6i ngu'oi khong anh hudng gl quan tn~ng de'n hot;tt d<)ng san xufft ciia mlnh Tu nguyen t~c nay, chung ta se co m<)t s6 nguyen t~c hi$ qua khac nhu sau:
thoi g.ian va v€ gia tri phan tan riii ro
de'n Ia khong gi6ng nhau Do do, nha Bao hi€m se khong chffp nh~n dam bao cho ta't ca cac riii ro do rna phai Iva ChQn va tu chffi nhung truong h<;Jp rna dQ trffm trQng ciia rui ro qua ldn vi khi xay ra t6n thfft, phi bao hi€m thu du<;Jc khong du d€ bli d~p va co th€ de dQa ca c<)ng d6ng
o Nguyen tiic phan chia rui ro: d€ giam nht:; trach nhil$m bao hi€m,
DNBH cffn phai tlm each chia se riii ro rna hQ da nh~n cho cac nha bao hi€m khac, tninh t~p trung qua muc bhng each thtjc hil$n cac ky thu~t phan chia riii ro qua hlnh thuc d6ng bao hi€m va tai bao hi€m: / £>6ng bao hi€m: la sv phan chia theo ty 11$ cling m<?t riii ro giua nhi€u nha bao hi€m vdi nhau M6i nha d6ng bao hi€m chffp nh~n mQt phffn tram nao do ciia riii ro, d6i lt;ti hQ ciing chi nh~n du<;Jc m<?t ty 11$ tudng ung v€ phi va ciing phai tra m<?t ty 11$ b6i thuong nhu the'
./ Tai bao hi€m: la m<?t nghil$p VQ rna qua do m<?t cong ty bao hi€m g6c (nguoi nhu<;Jng) chuy€n cho m<?t cong ty bao hi€m khac (nguoi nh~n tai) mQt phffn rui ro rna cong ty bao hi€m g6c chffp nh~n dam bao Nguoi du<;Jc bao hi€m chi cffn bie't cong ty bao hi€m g6c la nguoi duy nhfft chiu trach nhil$m dam bao cho riii ro ciia mlnh chu hQ khong cffn bie't de'n nguoi nh~n tai bao hi€m
• Nguyen t~c 2: Trung thf!c tdi da
Trong bao hi€m nhan thQ, nguoi mua bao hi€m va nguoi du<;Jc bao hi€m c6 th€ la hai nguoi khac nhau ho~c ciing co th€ la 1 nguoi duy nhfft CcJ sd d€ cong ty bao hi€m nhan thQ quye't dinh chffp nh~n bao hi€m cho nguoi du<;Jc bao hi€m hay khong phQ thu<)c ra't nhi€u vao tlnh trt;tng sue khoe tt;ti thoi di€m tham
7
Trang 10Nang cao hifu qua dilu tll cua clic cong ty bdo hiim nhiin th(J Vift Nam
gia bao hi~m thong qua khai bao· ctia nguoi tham gia bao hi~m tren "h6 so yeu cffu bao hi~m" Ne'u co ba't ky slf khai bao nao khong dung ho~c sai slf th~t tu phia nguoi tham gia bao hi~m, h<;Jp d6ng bao hi~m co th~ bi vo hi~u hoa va se
bi dua ra phap lu~t ne'u co da'u hi~u tn,1c l<;Ji bao hi~m Vl v~y, trung thgc t6i da
va bao dam m<;>i thong tin phai dtt<;Jc cung ca'p chinh xac va kiP thoi Ia nguyen tt\c dffu tien d6i voi bao hi~m nhan thQ
• Nguyen tt\c 3: N_guyen tdc khodn
Bao hi~m nhan thQ ho~t d()ng theo nguyen tt\c khoan: ngttoi dtt<;Jc bao hi~m se nh~n dtt<;Jc s6 ti~n khoan theo dung muc rna hQ da thoa thu~n trttoc tren h<;Jp d6ng bao hi~m voi ngttoi bao hi~m tuy thu()c va phu h<;Jp voi nhu cffu cilng nhu kha nang dong phi Ngttoi ky ke't h<;Jp d6ng bao hi~m n()p phi bao hi~m d~ thlfc hi~n mong mu6n ne'u co rtii ro xay ra lam anh httdng de'n sue khoe/ sinh m~ng ctia nguoi dtt<;Jc bao hi~m thl hQ ho~c m()t ngttoi th1,1 httC1ng h<;Jp phap khac
se nh~n khoan ti~n do nguoi bao hi~m tra Day chinh la cac lo~i bao hi~m nhan thQ trung va dai h~n, bao g6m ca m()t s6 trttong h<;Jp ctia bao hi~m tai n~n, b~nh t~t
Bao hi~m nhan thQ khac voi bao hi~m phi nhan th<;> Ia ngoai ml,lc dich b6i thttong cho chti h<;Jp d6ng khi co slf ki~n bao hi~m xay ra, bao hi~m nhan thQ con co tinh cha't tie't ki~m va dffu ttt E>i~u do co nghia la khi tham gia h<;Jp
vua bao hi~m, vua tich liiy va co m()t s6 lo~i hlnh bao hi~m d~c bi~t, khach hang con co th~ dffu ttt kie'm loi trong su6t thoi gian h<;Jp d6ng co hi~u h,tc
Do bao hi~m nhan thQ dlfa tren ky thu~t d6n tich v6n (co nghia la cac lo~i bao hi~m dam bao cho cac rtii "ro co tinh cha't thay d6i ro r~t theo thoi gian
va d6i ttt<;Jng, thuong gt\n li~n voi tu6i thQ con nguoi) nen khi phi bao hi~m dtt<;Jc dong vao dffy dti thuong xuyen, cong ty bao hi~m cffn phai tie'n hanh dffu tu ngay voi lai sua't dffu tu thlfc te' t6i thi~u phai b~ng lai sua't ky thu~t d~ dam bao vi~c chi tra h<;Jp d6ng khi co slf ki~n bao hi~m xay ra va ba't cu cam ke't nao tren h<;Jp d6ng da quy dinh
1.1.4.1 Bang ty le tli vong
La bang cho phep tinh toan xac sua't tli vong va xac sua't con s6ng C1 ta't
ca lua tu6i trong m()t thoi kl nha't dinh
Theo th6ng ke nguoi ta nh~n tha'y co slf chenh l~ch giii'a tu6i thQ trung blnh ctia nam '[a nii' Thttong C1 m()t s6 nuoc tren the' gioi, nii' co tu6i thQ trung
Trang 11Nang cao hi~u qua dtlu ttl cua cac cong ty bdo hiim nhlin th{J Vi~t Nam
binh cao hdn nam Tuy nhien co m<)t sfS mtoc thi di~u nay ngu<;Jc l~i Do do nguoi ta l~p cac bang tU VOng cho nam Va nfi' d~ giai quye't Slf chenh l~ch nay Sl;l' khac bi~t v~ ty 1~ tu vong d nhung d<) tu6i khac nhau tac d<)ng rfft IOn de'n bao hi~m nhan thQ va C\1 th~ la vi~c tinh phi bao hi~m nhan thQ
Tu6i thQ ciia con nguoi nga y cang tang do slf tie'n b<) ciia cac h~ thdng cham soc y te', cham soc v~ sinh, di~u ki~n dfft nuoc, khi h~u, ngh~ nghi~p,
each s6ng, Ty 1~ tu vong ciia nhfi'ng nam qua se phan anh ty 1~ tu vong ciia tudng lai Vi v~y d~ dam bao nguyen tl1c th~n tr<;>ng, nha bao hi~m tinh ty 1~ tu vong bao giO cling di~u chinh theo huong sau:
• E>ffi voi cac nghi~p V\1 bao hi~m tu vong: cac gia tb,ie't v~ tu vong phai cao hdn th1fc te'
• E>ffi voi cac nghi~p V\1 bao hi~m trong truong h<;Jp s6ng: cac gia thie't v~
tu vong phai nho hdn thl;l'c te'
1.1.4.2 Lai sufft ky thuat
Lai sufft ky thu~t chinh Ia lai suilt du<;Jc su dl,lng d~ tinh toan phi bao hi~m trong bao hi~m nhan thQ Vi~c su dl,lng ngu6n v6n t~m thoi nhan r6i trong h1c chua co slf c6 xay ra ho~c chua de'n h~n h<;Jp d6ng d~ d~u tu se mang l~i m<)t khoan l<;Ji tuc cho nha bao hi~m, giup nha bao hi~m co th~ h~ gia phi bao hi~m nhan thQ Song d~ dam bao nguyen tl1c th~n tr<;>ng nha biio hi~m se ch<;>n m<)t muc lai sufft ky thu~t thffp hdn lai sufft chl1c ch~n ciia cac khoan d~u tu rfft nhi~u
thu~t vu<;Jt qua lai sufft cho vay ciia Ngan hang Nha Nuoc (d Phap lai suilt ky
thu~t du<;Jc xac dinh Ia 75% lai sufft cho vay ciia nha nuoc va khong vu<;Jt qua 4,5%)
M<)t sfS cong ty bao hi~m ch<;>n each chia them lai cho cac h<;Jp d6ng ne'u
da co thoa thu~n truoc trong truong h<;Jp cong ty lam an co lai E>i~u nay giup nha bao hi~m ch<;>n ll;l'a muc lai sufft ky thu~t dam bao an toan, d6ng thoi v~n gifi' du<;Jc sue hffp d~n cho san ph~m ciia minh
1.2 Cd sc't lu4n v~ srf hinh thanh ngudn vo'n trong cac cong ty bao
hiim nhdn thQ
1.2.1 H(lp diJng bao hiim nhan th{J va vifc lf!-O ra nguiJn vffn trong cdc cong ty
bao hiim nhan thQ
H<;Jp d6ng bao hi~m nhan thQ la m<)t slf thoa thu~n b~ng van ban giua ngu'oi mua bao hi~m va cong ty bao hi~m (hay nguoi bao hi~m) Nguoi mua
9
Trang 12Nang cao hifu qua dtlu tli cua cdc cong ty bdo hiim nhan th(J Vi~t Nam
bao hi€m se pliai dong phi bao hi€m cho nguoi bao hi€m, con nguoi bao hi€m
CO nghia Vl;l b6i thuong hol1ic chi tra ti~n bao hi€m khi xay ra cac Slj ki~n bao hi€m da du<;1c quy dinh truoc trong hQp d6ng Tinh cha't may nii th€ hi~n d ch6
Ut hQP d6ng bao hi€m chi du<;1c thie't l~p d€ bao hi€m cho nhung slj ki~n khong chii:c chii:n Doanh nghi~p bao hi€m co th€ se phai chi tra ne'u riH ro xay ra hol1ic cfing co th€ khong phiii chi tra ne'u riH ro khong xay ra Chinh dl1ic trung nay cua hQp d6ng bao hi€m da lam cho thoi di€m thljc hi~n nghia Vl;l cua hai ben khong d6ng thoi xay ra Nguoi mua bao hi€m khi h<;1p d6ng ky ke't se phai dong ngay khoan phi bao hi€m, con doanh nghi~p bao hi€m chi thljc hi~n vi~c chi tra ti~n khi nao rui ro xua't hi~n Chu trlnh tai chinh cua bao hi€m la doanh nghi~p bao hi€m chi thu ti~n truoc tra ti~n sau du<;1c g<;>i 1a chu trlnh san xua't nghich dao
HQp d6ng bao hi€m nhan thQ khong chi nh~m ml;lc dich chO'ng h;ti cac slj cO' khong may mii:n rna con la m()t hQp d6ng tie't ki~m Khi m()t hQp d6ng du<;1c
ky ke't se tl;lo ra ngu6n phi bao hi€m cho doanh nghi~p Nhung do dl1ic thu cua chu trinh san XUfft nghich dao nhu da noi d tren da tl;lO ra tinh chfft nhan r6i CUa ngu6n thu nay bo do, doanh nghi~p bao hi€m nhan thQ thu phi bao hi€m r6i tie'n hanh dffu tu chong va thljc hi~n vi~c chi tra ti~n khi xay ra slj cO' bao hi€m hol1lc de'n ky hl;ln chi tra ti~n tich lfiy da du<;1c tho a thu~n Nhu v~y, ne'u khong xay ra Slj cO' dO'i VOi nguoi dltQC bao hi€m thi khoan ti~n rna doanh nghi~p bao hi€m tra cho hQ chinh la khoan ti~n gui, con ne'u xay ra slj cO' thi cac khoan ti~n
rna doanh nghi~p bao hi€m chi tra chinh 1a khoan ti~n cam ke't bao hi€m Ta co th~ noi, trong Slj V~n hang cua bao hi€m nhan thQ, cam ke't bao dam CUa doanh nghi~p bao hi€m luon luon bao g6m hai nghi~p Vl;l, do la bao hi€m va dffu tu tai chin h
Chung ta hay xem xet de'n ca'u true cua phi bao hi€m nhan tho Phi bao hi€m nhan thQ du<;1c xac dinh dlja tren 2 ye'u tO'la xac sua't tu6i thQ va dffu tu MO'i tuong quan giua hai ye'u tO' nay du<;1c th€ hi~n qua cong thuc sau day:
Phi bao hi€m nhan thQ = sO' ti~n BH x Chie't khffu tai chinh
Day chi la khoan phi thuffn d€ dam bao chi tra cho cac cam ke't D€ xac dinh toan b() khoan phi thi chung ta phai c()ng them vao khoan phi hol;lt d()ng nh~m dam bao cho vi~c ky ke't h<;1p d6ng, quan ly hQp d6ng va thu phi bao hi€m
Phi bao hi€m thu du<;1c hang nam du<;jc chia lam hai phffn:
• Phi tie't ki~m danh d€ dua vao dlj tru va dffu tu tai chinh No se du<;1c tra ll;li cho nguoi du<;jc bao hi€m ca vO'n lfin lai theo lai sua't ky thu~t
Trang 13Nang cao hifu qua dOu tli cua cac cong ty bdo hiim nhlin thQ Vift Nam
Nhu' v~y, cac hqp d6ng bao hi~m nhan thQ thl!c hi~n chuc nang tfch tl,l ati chinh Nho d6 rna cac doanh nghi~p bao hi~m nhan thQ tro thanh mt)t trong nhfi'ng t6 chuc thu hut tie't ki~m quan trQng va c~nh tranh voi nhfi'ng trung gian tai chinh khac trong n€n kinh te' Ngoai ra, do cac hqp d6ng bao hi~m la lo~i hqp d6ng dai h~n nen da t~o ra ngu6n v6n dai h~n cho doanh nghi~p bao hi~m dffu tu' vao n€n kinh te' Do d6, c6 th~ n6i ding, qua trlnh hlnh thanh ngu6n v6n cua cac doanh nghi~p bao hi~m du'qc thl!c hi~n thong qua vi~c ky ke't cac hqp
Do s\1' sai bi~t v€ thoi di~m thu phi bao hi~m va thoi di~m chi trii bao hi~m nen doanh nghi~p bao hi~m luon phai duy trl cac khoan d\1' phong d~ thl!c hi~n cam ke't voi ngu'oi tham gia bao hi~m vao ba't ky thoi di~m nao Chu trlnh san xua't nghtch dao ciia doanh nghi~p bao hi~m da but)c cac doanh nghi~p bao
dam bao thl!c hi~n cac cam ke't trong tu'dng lai voi ngu'oi dong bao hi~m Cac khoan d\1' trfi' bao hi~m duqc gQi la quy d\1' phong nghi~p VlJ va day chinh la ngu6n v6n dffu tu' cd ban cua cac doanh nghi~p bao hi~m nhan thQ
Vi ml,lc dfch tra ti€n bao hi~m vao ba't ky thoi di~m nao cho nhfi'ng t6n tha't chu'a xay ra khi hqp d6ng dang c6 hi~u 1\l'c, doanh nghi~p bao hi~m b~t but)c phai l~p cac quy d\1' phong nghi~p VlJ Ml;lC dich cua cac quy d\1' phong nghi~p VlJ la d~ thl!c hi~n cam ke't chi tra ti€n bao hi~m cda doanh nghi~p bao hi~m Nhu'ng do tinh cha't v~n hanh d~c thu cua cac doanh nghi~p bao hi~m rna ngu6n v6n nay tro thanh cac khoan d\1' trfi' nhan r6i va tro thanh ngu6n v6n dffu tu' quan trQng va c6 quy mo Ion nha't trong doanh nghi~p bao hi~m Tu day, quy bao hi~m du'qc hlnh thanh va gifi' vai tro thuc dffy ho~t dt)ng dffu ttt cho cac doanh nghi~p bao hi~m
Quy d\1' phong nghi~p VlJ cua cac cong ty bao hi~m nhan thQ bao g6m:
• D\1' phong toan hQc: la quy dttqc thanh l~p tu s\1' sai bi~t gifi'a cam ke't cua nha bao hi~m va ngttoi dttqc bao hi~m, hay n6i mt)t each khac d6 la S\1' khac nhau gifi'a gia tri hi~n t~i cua cac cam ke't phai ton trong rna nha bao hi~m da ky ke't voi ngttoi dttqc bao hi~m
• D\1' phong phi chua dttqc httong: ap dl,lng d6i voi cac hqp d6ng bao hi~m nhan thQ c6 thoi h~n dttoi mt)t nam, dttqc sd' dl,lng d~ tra ti€n bao hi~m se phat sinh trong thoi gian con hi~U 1\l'C cua hqp d6ng bao hi~m trong nam tie'p theo
11
Trang 14Nang cao hieu qud tlilu tll cua cdc cOng ty bdo hiim nhdn thf) VietNam
• Dl;l' phong b6i thu'ong: ~u'QC trich theo phu'ong phap tung h6 so voi ffiUC trich l~p du'QC tlnh tren CO sd tho'ng ke SQ ti€n bao hi€m phili trii cho tung h6 so da c6 yeu cffu b6i thu'ong nhu'ng tinh de'n cuo'i nam Hii chinh chua du'qc giai quye't
• Dl;l' phong chia lai: du'qc sd' dt;mg d€ trii lai rna doanh nghi~p biio hi€m da thoa thu~n voi ben mua biio hi€m trong hqp d6ng biio hi€m Chi ap dl;lng do'i voi nhfi'ng hqp d6ng c6 lai chia du'qc tich lfiy qua cac nam hqp d6ng biio hi€m
• Dl;l' phong biio dam d\n do'i: du'qc sii' dl;lng d€ trii ti€n biio hi€m khi xiiy ra sl;l' ki~n bao hi€m do bie'n dQng IOn v€ ty 1~ ttl' vong, lai sua't
ky thu~t Dl;l' phong bao dam can do'i duqc trich l~p hang nam cho de'n khi dl;l' phong nay bhng 5% phi bao hi€m thu du'qc trong nam tai chinh ctia doanh nghi.~p bao hi€m Muc trich l~p hang nam Ut 1% tit lQi nhu~n tru'oc thue' ctia doanh nghi~p bao hi€m
Nhu' v~y, khi hqp d6ng di~n ra, cac cam ke't chung v€ cac thanh toan tu'ong lai ctia nha bao hi€m do'i voi nguoi du'qc ba·o hi€m la cao hon cac cam ke't v€ tra phi ctia ngu'oi du'qc bao hi€m do'i voi nha biio hi€m Trang tru'ong hqp nay, cac cam ke't ctia ngu'Oi du'qc bao hi~m th~m chi da duqc thl;l'c hi~n xong, nha bao hi~m c6 th~ giai quye't cac cam ke't ctia mlnh nho vi~c du'a khoan phi thu du'qc vao dffu tu' sinh lOi cho du nhung ngu'oi du'qc bao hi~m khong h€ tra them phi Bo'i voi bao hi~m nhan thQ, dl;l' phong toan hQc c6 y nghla quan trQng nha't vl day chinh Hi ngu6n quy trung va dai h~n de cac cong ty bao hiem nhan thQ thl,l'c hi~n cac ho~t dQng dffu tu' ctia mlnh
d hffu he't cac nu'oc phat trien, quy bao hiem du'qc dung vao ho~t d9ng
dffu tu' ra't Ion, dong m9t vai tro ra't quan trQng, bi€u hi~n cho sl;l' tich trfi' ctia n€n kinh te' quo'c gia va cac cong ty bao hiem tham gia vao thi tru'ong tai chinh voi tu' each la nhfi'ng cong ty dffu tu' chuyen nghi~p chi pho'i de'n thi tru'ong dffu tu' ffiQt each m~nh me
Bffu tu' biio hi€m phai bao dam duqc hai vai tro:
(1) Bao dam mang l~i lqi nhu~n cho cac cong ty bao hie·m: sl;l' tie'n b9 vuqt
b~c ctia khoa hQc ky thu~t da keo thea sl;l' xua't hi~n hang lo~t rtii ro bao hiem voi muc d9 t6n tha't ngay cang gia tang da lam lqi nhu~n tu ho~t d9ng kinh doanh bao hiem sa sut dffn Tuy nhien, nho vao lqi nhu~n thu duqc tu dffu tu' rna t6ng lqi nhu~n ctia doanh nghi~p bao hiem khong bi giam rna doi khi c6 ph§n tang tru'dng
Trang 15Nang cao hiiu qua ttilu tll cua cac cong ty bao hiim nhlin thQ Viit Nam
(2) Bao dam duqc l<;fi ich chinh dang cua nguoi tham gia bao hi€m: lqi nhu~n
thu du<Jc tu hol;lt d()ng dfiu tu se gop phfin Utm giam phi bao hi~m B~c
bic$t do'i voi bao hi€m nhan thQ, lQi nhu~n mang ll;li tu hol;lt d()ng dfiu tu
se dli<;fc chia cho nguoi tham gia bao hi€m Nhu v~y l<Ji nhu~n cua ben mua bao hi€m se gia tang theo slj gia tang cua l<;fi nhu~n dfiu tli
1.3 Cd slJ luQ.n v~ dAu tuv6'n cua cac cong ty bao hi~m nhan thQ
Bfiu tu Ut h~mh d()ng sd' d1;1ng cac ngu6n lljc ati chinh hic$n co d~ bie'n cac l<;fi ich th~mh hic$n thljc trong m()t khoang thoi gian du dai trong tlidng lai Trong phl;lm vi dfiu tu bao hi~m thl dfiu tu bao hi~m chinh la sd' d1;1ng cac ngu6n ltjc tai chinh hic$n co d€ dl;lt duqc cac l<Ji ich tuong lai Bo'i voi cac doanh nghic$p bao hi~m phi nhan thQ thl tuong lai dli<Jc hi~u Ia khoang thoi gian ngifn hl;ln (tu 1 nam trd ll;li) va do'i voi cac doanh nghic$p bao hi~m nhan thQ thl tuong lai la khoang thoi gian tu trung hl;ln de'n dai hl;ln (tu 5 nam trd len)
Cling nhu bfft ky m()t aoanh nghi~p nao khac, cac doanh nghic$p bao hi~m muo'n di vao hol;lt d()ng phai dap ung m()t so' vo'n to'i thi~u do phap lu~t quy dinh
s6 vo'n nay co th~ do nha nude cffp phat ho~c do c6 dong dong gop duoi hlnh thuc gop vo'n c6 phfin Trong qua trlnh hol;lt d()ng, phi bao hi~m do nhii'ng nguoi mua bao hi~m tra cling du<;fc b6 sung vao quy vo'n nay Chi phi quan ly doanh nghi~p cac khoan b6i thuong cho nguoi duqc bao hi~m va c6 tuc chia cho cac c6 dong cling duqc trich ra tu quy Nh~m duy trl quy vo'n cho nhii'ng nam tie'p theo, m()t di~u vo cling quan trQng va cfin thie't la quy vo'n nay phai tich liiy dli<Jc cang nhi~u cang to't B€ thljc hic$n duqc di~u nay, cac doanh nghic$p bao hi~m phai tie'n hanh dfiu tu
Trong n~n kinh te' thi trliong, dfiu tli ngu6n vo'n la slj cfin thie't va co tfim quan trQng d~c bic$t, khong chi do'i voi slj t6n tl;li va phat tri~n cua mQt doanh nghi~p bao hi~m rna con mang ll;li lqi ich cho slj phat tri€n cua n~n kinh te'
Thu nh~p tu hol;lt d()ng dfiu tu quy dlj phong se giup doanh nghi~p bao hi~m tang cuong kha nang thanh toan, bao · v~ to't nhfft quy~n l<Ji cua nhii'ng nguoi dli<Jc bao hi~m M~t khac, no cho phep doanh nghi~p bao hi~m bii difp dli<Jc cac khoan chi phi b6i thuong, chi phi quan ly, blnh 6n du<Jc ke't qua kinh doanh cua doanh nghi~p Bi~u nay tl;!O di~u ki~n cho cac doanh nghic$p bao hi~m co co h()i d~ giam chi phi bao hi~m ho~c khong tang phi bao hi€m trong cac chu ky sau Nhu vay, doanh nghic$p bao hi~m se co di~u kic$n d€ tang cuong kha nang Cl;lnh tranh CUa mlnh, tang nang ltjc ky ke't h<;fp d6ng bao hi~m
13
Trang 16Nang cao hifu qud dciu tli cua cac cl)ng ty bdo hiim nhan thQ Vift Nam
DO'i vdi cac doanh nghi~p bao hi€m nhan thQ, IDl;IC dich cua thie't l~p cac dl,l' phong ky thu~t la nh~m duy tri can b~ng nghi~p Vl;l trong dai hl;ln, tuc la nh~m dam bao cho vi~c thanh toan ti~n bao hi€m trong tu'cJng lai dai Do tinh cha't ciia h<;Jp d6ng bao hi€m nhan thQ la m<)t h<;Jp d6ng tich liiy, doanh nghi~p bao hi€m cam ke't se tra cho ngu'oi du'<;Jc bao hi€m cac khoan ti~n vdi Hii sua't da dl,l' kie'n khi tinh phi bao hi€m (gQi la lai sua't ky thu~t) Ne'u doanh nghi~p bao hi€m khong d~u tu' ngu6n phi bao hi€m thu du'<;Jc vdi ke't qua b~ng ho~c cao hon lai sua't ky thu~t thl doanh nghi~p bao hi€m se bi 16 Di~u nay ra't nguy hi€m cho cac doanh nghi~p bao hi€m, vl tren thl,l'c te' sl,l' pha san doanh nghi~p bao
Nhu' v~y doanh nghi~p bao hi€m theo yeu c~u ky thu~t b~t bu<)c phai
d~u tu' cac quy dl,l' phong ky thu~t va hi~u qua dl;lt du'<;Jc phai it nha't ngang b~ng
vdi lai sua't rna doanh nghi~p bao hi€m da cam ke't thl,l'c hi~n cho ngu'oi du'<;Jc bao hi€m Ne'u ke't qua d~u tu' tO't hon mong d<;Ji, doanh nghi~p bao hi€m se c6 di~u ki~n d€ dam bao thl,l'c hi~n d~y dii cac cam ke't, d6ng thoi c6 th€ chia ll;li cho ngu'oi du'<;Jc bao hi€m m<)t ph~n ke't qua ph1;1 tr<)i trong qua cac di~u khoan lai chia them tren h<;Jp d6ng bao hi€m Di~u nay se lam tang tinh ha'p dfrn cho
1.3.2 Nguyen tiic diiu tll trong bao hiim nhan th{J
Cac nguyen ta:c rna lu~t phap v~ bao hi€m nhan thQ d ra't nhi~u nude d~t
ra dO'i vdi hol;}t d<)ng d~u tu' ciia cac doanh nghi~p bao hi€m la an toan va sinh l<;Ji:
(1) Nguyen ta:c an toan: nghia Ia cac hl;lng m1;1c d~u tu' phai du'<;Jc tie'n hanh
vdi nhii'ng cong ty du'<;Jc quan ly tO't, tranh nhii'ng hol;}t d<)ng d~u tu' vao nhii'ng linh vl,l'c d~u tu' c6 tinh chfft d~u co cao ho~c nhii'ng cong vi~c kinh doanh ml;}o hi€m, cho du d~u tu' trong linh vl,l'c d6 c6 th€ hua h¥n mang ll;li lai sua't cao, vl ne'u tha't bl;li thl h~u qua xa'u dO'i vdi doanh nghi~p bao hi€m ra't ldn
(2) Nguyen ta:c sinh loi: tuc la d~u tu' ciia cac doanh nghi~p bao hi€m phai
mang ll;li l<;Ji nhu~n Day ciing Ia yeu c~u ta't ye'u ciia hol;}t d<)ng d~u tu', vl suy cho cung mQi sl,l' d~u tu' vO'n ciing nh~m tO'i da h6a l<;Ji nhu~n V di roue phi thu du'<;Jc ciia ngu'oi tham gia bao hi€m, doanh nghi~p bao hi€m da na:m giii' du'Qc m<)t ngu6n tai chinh d6i dao Do con phai thl,l'c hi~n cac cam ke't chia lai cho ngu'oi tham gia bao hi€m, doanh nghi~p bao hi€m phai thl,l'c hi~n cac hol;}t d<)ng d~u tu' tren nhi~u linh vvc nh~m tO'i da h6a l<;Ji nhu~n d€ tang kha nang d~n bu, giam phi dO'i vdi ngu'oi tham gia, lam cho dich Vl;l bao hi€m ngay cang hffp dfrn hon Tuy nhien theo ly thuye't
Trang 17Nang cao hi~u qud dtiu tll cua cac cong ty bdo hiim nhiin thQ Vift Nam
dffu tu' thi vi~c thljc hi~n nguyen ti{c nay l~i mau thufin voi nguyen ti{c an toan Va'n d~ dl1tt ra cho cac doanh nghi~p bao hi~m la phai dap ttng du'<;Jc hai nguyen ti{c mau thufin nhau nay m<)t each hai hoa nha't
Do d6, nhi~m Vl;l cua cac nha quan ly dffu tu' bao hi~m la phai bie"t ke"t h<;Jp hai hoa giii'a nhii'ng nguyen ti{c tren, llja chQn dO'i tac dffu tu' nao d~ phat huy hi~U qua cao nhfft rna Vftn dam bao du'QC cac nguyen ti{c CO ban nay
Doanh nghi~p blta hi~m se dffu tu' cac quy dlj phong ky thu~t vao cac tai san khac nhau N6i chung cac tai san du'QC doanh nghi~p bao hi~m dffu tu' la nhii'ng tai san mang l~i thu nh~p b~ng ti~n Tuy nhien, khong phai doanh nghi~p
bao hi~m CO th~ dffu tu' vao IDQi lo~i tai san rna chi nhii'ng tai san dffu tli nao CO dl1tc tinh sinh l<;Ji dap ttng du'<;Jc nhii'ng nguyen ti{c lu~t dinh, cho phep doanh nghi~p bao hi~m thljc hi~n tO't nha't cac cam ke"t cua minh voi ngu'oi du'<;Jc bao hi~m
B~ dam bao cac doanh nghi~p bao hi~m thljc hi~n t6t nha't cac nghia Vl;l VOi ngu'oi du'QC bao hi~m, nhin Chung lu~t phap d cac nu'OC giOi h~n danh ffil;IC tai san dffu tu' v6n tit cac quy dlj phong ky thu~t cua doanh nghi~p bao hi~m bao g6m:
(1) Cac lo~i chttng khoan va nhii'ng gia'y to c6 ngu6n g6c chttng khoan Bay
la hinh th((c dffu tu' chu ye"u cua cac doanh nghi~p bao hi~m (j nhi~u
nu'oc ty 1~ nay c6 th~ len toi 80% trong t6ng v6n dffu tu' doanh nghi~p bao hi~m Tuy nhien, chttng khoan chi la nhii'ng gia'y to c6 gia chtt khong phai la tai san thljc, qua trinh lttu thong CUa n6 du'QC V~n hanh d:1ic bi~t, d~ dam bao an toan doanh nghi~p bao hi~m chi du'<;Jc dffu tu' vao nhii'ng chttng khoan da du'<;Jc dang ky tren thi tru'ong chttng khoan Cac lo~i
chttng khoan thong thu'ong bao g6m 2 hinh thttc:
• Trai phie'u: la hinh thttc dffu tu' chu ye"u, trong d6 trai phie'u chinh phu phiii du'<;Jc u'U tien hang dffu, vi tinh an toan cao va l~i c6 lai
Vi v~y khong c6 gioi h~n trong hinh thttc dffu tu' nay T~i nhi~u nu'oc, do cffn khuye"n khich u'U tien tai tr<;J cho khu vljc nha nu'oc,
hQ da ap dl;lng mi~n thue" l<;Ji tttc cho khoan thu nh~p tit dffu tu' trai phie"u Trai phie"u doanh nghi~p, do tinh an toan tu'ong d6i cao, cling du'<;Jc cac doanh nghi~p bao hi~m quan tam Tuy nhien phai kh6ng che" t6i da khi dffu tu' vao trai phie"u cua doanh nghi~p d~ dam bao an toan
15
Trang 18Nang cao hifu quii dilu tli cua ctic cling ty bdo hiim nhiin thQ Vi,t Nam
• c6 phie'u: Ia hlnh thuc dfiu tu' Ion thu 2 sau trai phie'u chip.h phil, du'<;Jc doanh nghit$p quan Him bdi tinh sinh I<;Ji cua n6 Tuy nhien, d~ tie'p c~n de'n thi tru'ong nay doi hoi phai c6 nhieu bit$n phap d
tfim vi mo, d6ng thoi phai thl,fc hit$n dfiu tu' nhieu Io~i c6 phie'u khac nhau d~ phan tan rui ro, d~t du'QC Sl,f an toan trong dfiu tu' (2) Dfiu tu' kinh doanh bfft d()ng san Dfiu tu' Io~i nay Ia hu'ong toi I<Ji ich
trong tu'dng Iai, g~n lien voi chinh sach quy ho~ch phat tri~n va an dinh thl moi giam thi~u du'<JC rui ro cua n6 Tuy nhien d ml'oc ta, do chinh sach quan Iy da"t, tai nguyen cung co che' quan Iy chua phu h<Jp nen vit$c dfiu tu' vao thi tru'ong nay chu'a du'<Jc dinh hu'ong ro rang
(3) Cho vay Doanh nghit$p bao hi~m c6 th~ cho cac chu th~ vay, nhu'ng cac
khoan vay nay phai du'<Jc dam bao ch~c ch~n bfing tai san the' chffp hay cfim c6 hoi.ic phai c6 Sl,i bao Hinh cua ngan hang; hoi.ic nhii'ng doanh
nghit$p nay phai c6 v6n tl,i c6 Ion
( 4) Tien gii'i t~i cac t6 chuc tin dt;mg d~ dam bao thanh toan thuong xuyen
ml}t so' nuoc phat tri~n
Nhii'ng quy dinh phap Iy ve dfiu tu' tai chinh d cac nu'oc khong hoan toan giO'ng nhau Nhu'ng xet ve tdng th~, cac quy dinh nay c6 nhii'ng di.ic d1~m sau:
Tha nhlit, b~t bu()c cac cong ty bao hi~m phai thie't dfiy du cac quy dt,i phong ky thu~t d~ dam bao ton trQng cac cam ke't cua cong ty bao hi~m d6i voi nguoi du'<Jc bao hi~m Quy dinh nay du'<Jc coi nhu' m9t chi tieu d~ danh gia kha
Thzt hai, b~t bu()c cac cong ty bao hi~m phai th~ hit$n ro cac quy dt,i phong ky thu~t tren bao cao tai chinh Ia m()t khoan mt;tc rieng ben Ngu6n v6n cua bang Tdng ke't Tai san Ngu6n v6n nay phai du'<Jc tu'ong thich bfing m()t danh mt;tc tai san dfiu tu' ben Tai san C6 cua bangTdng ke't Tai san
Tha ba, th~ che' h6a cac nguyen t~c dfiu tu' tai chinh cac quy dl,i phong ky thu~t Ia: an toan, sinh I<Ji tinh thanh khoan va da d~ng h6a
Thzt tu, quy dinh ty It$ t6i da va t6i thi~u cho tung Io~i tai san dfiu tu' d6i voi vit$c phan bd cac quy dl,i phong cua cac cong ty bao hi~m
1.4.2 Cdu true ddu tu tren thi truung cda bdo hiim nhlin th{J
Trang 19Nang cao hifu qua dtiu tll cua cdc cong ty biio hiim nhfin th(J Viit Nam
d cac quO'c gia pha t tri~n m~c du h~ thO'ng an sinh giao d1:1c xa h()i, bao
hi~m xa h()i hlnh thanh ra't sdm va dtt<;lc quan ly theo roo hlnh t~p trung dO'i vOi toan dan, nhung linh vrf.c bao hi~m nhan th<;> khong phai vi v~y ma't vai tro rna con phat tri@n ra't m(;lnh chi~m vi tri dang k@ trong dcH sO'ng kinh t~ - xa h()i Theo thO'ng ke v€ tlnh hlnh bao hi@m nhan th<;> tl;li m()t sO' nude cong nghi~p phat tri~n nam 2004, chung ta tha'y ding chi 10 quO'c gia cong nghi~p phat tri~n
da chi~m d~n 82.02% thi phffn bao hi~m nhan thQ toan cffu (SwissRe Sigma 02/2005) £>i€u nay c6 nghia la o nhung quO'c gia nay, nguoi dan ngoai vi~c dtt<;lc huang cac dam bao y t~ xa h()i thl h~ thO'ng dam bao cho cac nii ro con nguoi cda bao hi@m thudng m(;li ciing ra't phat tri@n, va thi truong bao hi@m nhan thQ thuong IOn hdn thi truong bao hi~m phi nhan thQ C6 m()t sO' nguyen nhan dfin d~n k~t qua tren:
• Do kinh t~ phat tri@n nen chinh phd c6 ngan sach d@ giai quy~t va'n d€
rdi ro xa h()i thong qua h~ thO'ng bao hi~m xa h()i, dan chung c6 thu nh~p cao nen d@ dang ti~p c~n vdi cac dich V\1 bao hi~m
• V € phudng di~n dia ly, bao hi@m ti~p c~n tren di~n r()ng tu cac khu vrf.c
do thi d~n dan cu nong thon
• Vi~c n~m b~t cac thd We, cac quy dinh v€ bao hi@m cda dan eli dtt<;lc
thrf.c hi~n tlidng dO'i tO't
Ciing nhu Vi~t Nam, cac cong ty bao hi~m nhan th<;> t(;li cac nude tren the" giOi ciing quan ly m()t ngu6n vO'n nhan r6i ra't IOn dtt<;lc hlnh thanh tu phi bao hi@m thu dtt<;lc cda khach hang Tuy thu()c vao d~c di@m kinh t~ - xa h()i cda m6i nude rna chinh phd cda nude d6 ban hanh nhung quy dinh phap ly phu h<;lp rihiim bao v~ quy€n l<;li cda nguoi tham gia bao hi€m, nang cao hi~u qua sa
dl:lng vO'n cda doanh nghi~p va tren h~t Ia 6n dinh va phat tri€n thi truong bao hi€m nhan thQ cda nude hQ C6 th@ t6m ltt<;lc nhung di~m cd ban·cda nhung quy dinh nay nhli sau:
• Cac doanh nghi~p bao hi~m phai trich l~p quy drf phong dffy dd dam bao
chi tra kiP thoi cho nhung cam k~t cda mlnh dO'i vdi nguoi tham gia bao hi€m
• Vi~c dffu tutu quy drf phong phai drf.a tren nguyen t~c: an toan, hi~u qua
va sinh l<;li
• Quy dinh ty 1~ to'i da va to'i thi@u cda drf phong ky thu~t cho tung lo(;li tai
san dffu tli trong danh ffi\lC dftu tu' cua doanh nghi~p
Bang 1: Cd ca'u dffu tu cda cac cong ty bao hi~m nhan th<;> tl;li m()t so' nude tu 200 6 ovc vi> o~o TA.O
w.LJO!\\G r.H KINH 1}- iP HCM
THlJVI~N
Trang 20Nang cao hieu qud dliu tli cua cdc cong ty bdo hiim nhiin thQ VietNam
Qua mc)t sei sei li~u tren, c6 th€ rut ra m(>t sei xu hu'ong dffu cua cac cong
ty bao hi€m nhan thQ:
Chung khoan bao g6m trai phie'u va c6 phie'u la lo~i tai san rna cac doanh nghi~p bao hi€m nhan thQ t~i cac nu'oc dffu tu' nhi€u nha't Tuy nhien c6
S\1' khac nhau (1 day la ne'u cac cong ty bao hi€m nhan thQ cua Phap va Nh~t Ban t~p trung dffu tu' vao trai phie'u nhi€u hon so voi c6 phie'u thl cac cong ty C1 Anh l~i lam ngu'9c l~i, tile la dffu tu' vao c6 phie'u nhi€u hon
Mc}c du cac cong ty bao hi€m nhan thQ Nh~t vfin dffu tu' m~nh vao chung khoan (chie'm hon 70% vein dffu tu') nhu'ng vfin danh phffn con l~i la khoang 30%
dffu tu' vao cac linh V\!C khac nhu' bfi't dQng san, ti€n gfri ngan hang va cac khoan dffu tu' khac voi co ca'u m6i lo~i chie'm khoang tu 6,5% de'n 15% Ty trQng vein dffu tu' nhu' V~y th€ hi~n S\! phan bei COVe d6ng d€u hon
Cac cong ty bao hi€m nhan thQ Anh va Phap th€ hi~n xu hu'ong thien v€ dffu tu' chung khoan r6 r~t (hon 80% vein dffu tu') trong khi cac khoan dffu tu' cho ti€n gii'i ngan hang va dffu tu' kh~c chi chie'm ty trQng ra't nho rna bi€u hi~n r6 r~t nha't la C1 cac cong ty bao hi€m nhan thQ Phap (chie'm khoang 1,5 de'n 3,2%)
Trang 21Nang cao hi?u qua dilu tll cua cdc ding ty bilo hiim nhfin thQ Viit Nam
Tom lai, chung khm1n vfin Ia st;( 1t;(a chQn s6 m()t trong d~u tu d6i vdi cong ty bao hi~m nhan thQ d cac nude phat tri~n bdi hi~u qua sinh lOi cao cua n6, nhttng cilng tuy vao tinh hlnh bie"n d()ng v€ kinh te", chinh tri, xa h()i va chinh sach quan 1y v€ d~u tu tai chinh cua cac nude trong tung thoi ky rna cac doanh ngi~p bao hi€m nhan thQ c6 st;( phan b6 ty 1~ nhieu hay it d6i vdi cac danh m1:1c
d~u tu con 1l;li nhu bfft d()ng san, tien gil'i ngan hang, d~u tu khac
1.4.3 Nhilng kinh nghifm xem xet vl)n dTJng vito Vift Nam
Qua m()t s6 thong tin ve moi truong phap 1y va tlnh hlnh d~u tu ngu6n v6n cua cac cong ty bao hi~m d m()t s6 nude c6 n€n kinh te" thi truong phat tri~n, chung ta c6 th~ rut ra m()t s6 kinh nghi~m cho vi~c v~n d1:1ng vao Vi~t Nam trong phat tri~n thi truong bao hi~m nhan thQ nhu sau:
cac tai san tai chinh, vl chi nhung tai san nay mdi dap ung du<jc yeu c~u ve kha nang thanh toan thuong xuyen cho cac yeu c~u khie"u nl;}i bao hi~m
chua hoan thi~n nhu tlnh hlnh nude ta hi~n nay' d~u tu cua cac cong ty bao hi~m nen hl;ln che" t6i da v6n d~u tu vao linh vt;(c nay Cho de"n nay thl d h~u he"t cac nude, cac cong ty bao hi~m da d~u tu m()t 1u<jng vO'n he"t sue nho vao vi~c·mua
va nil:m giu cac bfft d()ng san Day c6 th~ Ia m()t bai hQc khong th~ xem nhy d6i vOi cac doanh nghi~p bao hi~m tl;li thi truong Vi~t Nam vl thi truong bfft d()ng san cua Vi~t Nam con trong giai dol;}n sd khai, chua hlnh thanh ro net va tiem
§n nhieu rui ro
quy dlf phong ky thu~t, c~n thie"t phai th~ che" h6a cac nguyen til:c d~u tu, danh ffil:IC tai san du<jc phep d~U tu V e ty 1~ d~U tU vefn tefi da khong chi quy dinh ty 1~ tO'i da vao m6i danh mt;tc rna c~n phai quy dinh ty 1~ tO'i da rna m6i 1ol;}i tai san Cl:l th~ nhu d cac nude Chau Au Uu tien d~u tu danh ffil:IC nao phai tuy thu()c vao tlnh hlnh phat tri~n kinh te" va moi truong th~ che" cua dfft nude
b~ng tai chinh chu khong phai tl;}o ra khO'i 1u<Jng ti€n m~t IOn thuong xuyen cho doanh nghi~p bao hi~m Vl v~y, cac cong ty bao hi~m nhan thQ chu ye"u d~u tu ngu6n v6n vao cac 1ol;}i ati san tai chinh nhu trai phie"u, c6 phie"u vl hi~u qua sinh 1oi cua n6 nhung vfin dam bao du<Jc tinh 6n dinh va can b~ng tai chinh cho doanh nghi~p St;t' phan b6 ty 1~ nhieu hay it thl c~n can nhil:c them de"n tlnh hlnh kinh te"- chinh tri- xa h()i tl;li thoi di~m d~u tu
19
Trang 22Niing cao hi~u quii dilu tll cua cdc cong ty bdo hiim nhiin thQ Vi~t Nam
Ke't lu~n cbtidng 1
NghH~n cuu v~ quy dinh phap ly va kinh nghi~m tht,tc ti~n cua cac cong
ty bao hi~m d cac nude phat tri~n, chung ta khong th~ ap dl;lng may m6c vao Vi~t Nam, nha't la khong th@ sao chep cac con s6 Cl;l th@ trong cac quy dinh phap
ly do moi truong kinh t~ va th@ ch~ d nude ta la ra't khac xa so vdi cac nude tren Tuy nhien, c~n coi d6 la cac cd sd tham chi~u quan trQng cho vi~c ban hanh cac dinh ch~ phap ly d nude ta cling nhu vi~c xac dinh quan di@m d~u tu cho cac doanh nghi~p bao hi@m t~i Vi~t Nam
Trang 23Nang cao hi~u qua dtiu tli cua cac cling ty bdo hiim nhan th{J Vi~t Nam
Lich sura doi va phat tri€n bao hi€m tl;li Vi~t Nam c6 th€ khai quat qua 3 giai dOl;ln chinh: Trude 1975, tu 30/04/1975 de'n trudc 18112/1993 va tu 18/1211993 de'n nay
Trude nam 1975, hol;lt d()ng kinh doanh bao hi€m kha phat tri€n tl;li Mi€n Nam vdi tren 52 cong ty bao hi€m trong nude va nude ngoai Hfiu he't cac cong
ty d€u c6 tr1:1 sd chinh d~t tl;li SaiGon, trung tam kinh te' cua Mi€n Nam hie ba'y giO Cac cong ty bao hi€'m c6 Hi~p h9i Ngh€ nghi~p cua mlnh nh~m thljc hi~n cac chuc nang v6n c6 nhu thong tin tu va'n, dao tl;!O, tl;!O moi truong h<;lp tac B9 Tai chinh quan ly cac hol;lt d()ng bao hi€m, ki€m tra vi~c tuan thu cac van ban phap ly (Lu~t Bao Hi€'m 1965)
Tdng Cong ty Bao hi€'m Vi~t Nam (Bao Vi~t) da ra doi theo quye't dinh cua Thu tudng Chinh phu ngay 17/12/1964, chinh thuc di vao hol;lt d()ng ngay 15/0111965 Bao Vi~t la cong ty bao hi€'m nha nude duy nha't dl;li di~n cho nganh bao hi€m Vi~t Nam nhung do hoan canh chie'n tranh, hol;lt d()ng cua Bao Vi~t C1 Mi€n Bifc chua phat tri€'n v di 2 chi nhanh C1 Ha N9i va Hai Phong, Bao Vi~t tht.;t'c hi~n chu ye'u nghi~p v1:1 bao hi€m hang h6a v~n chuy€'n, tuy nhien tai ll;li cho Trung Qu6c, Bifc Tri€u Tien va BaLan vdi ty 1~ kha cao
Mi€n Nam da d~n de'n vi~c thanh l~p cong ty Bao hi€m va Tai Bao hi€m Vi~t Nam (BAVINA) BAVINA tie'p We tht.;(c hi~n trach nhi~m cua cac cong ty cfi vdi nhung nguoi tham gia bao hi€m mu6n tie'p t1:1c h<;lp d6ng bao hi€m Nam
1976, sau khi th6ng nha't da't nude, BA VINA duqc chuy€n thanh chi nhanh cua Cong ty Bao hi€'m Vi~t Nam tl;li TP H6 Chi Minh
Nhu v~y, k€' tu nam 1976 de'n 1993, Bao Vi~t la cong ty bao hi€m duy nha't cua Nha Nude hol;lt d()ng kinh doanh bao hi€m C1 Vi~t Nam theo che' d9 hol;lch toan kinh te' th6ng nha't toan nganh Bao Vi~t trt.;(c thu()c B9 Tai chinh c6 chuc nang giup B9 Tai chinh th6ng nha't quan ly cong tac bao hi€m nha nude va
21
Trang 24Nang cao hi~u quii dUu ttl cda cdc cling ty bdo hilm nhan thv Vi,t Nam
tnjc tie"p tie"n h~tnh nghit$p Vl;l bao hi€m trong ca mtoc Trong thoi gian nay, Bao Vit$t da nghien cilu tri€n khai nhi€u lo(;li hinh nghit$p v1;1 moi, tu dO'i n('>i de"n dO'i ngo(;li, tie"n toi tl;l' din dO'i thu chi ngo(;li tt$ va du<;1c nang cffp len thanh T6ng Cong ty c6 chi nhanh o khap cac dia phu'dng tren ca nu'oc
Ngoai nhit$m v1;1 chinh 1a tie"n hanh ho(;lt d('>ng kinh doanh bao hi€m trong nuoc va nuoc ngoai, Bao Vit$t con lam dt;li ly giam dinh, b6i thuong thit$t ht;li cho nhi€u nu'oc tren the" giOi va khong ngung nang cao uy tin tren thi tru'ong quO'c te"
Ngay 19/1211993, tru'oc nhu cffu cffn thie"t phai d6i moi nh~m dap ilng yeu cffu ciia m('>t n€n kinh te" dang chuy€n sang eel che" thi tru'ong, Chinh phii da b~m hanh Nghi dinh 100/CP quy dinh v€ ho(;lt d('>ng kinh doanh bao hi€m Voi quy dinh nay, the" d('>c quy€n nha nuoc ciia Bao Vit$t da bi pha vB, cac t6 chile bao hi€m theo nhi€u hinh thilc phap ly khac nhau thu('>c nhi€u thanh phffn kinh te" c6 th€ tham gia thl;l'c hit$n cac nghit$p Vl;l bao hi€m o Vit$t Nam M('>t sO' doanh nghit$p bao hi€m moi ra doi nhu: Cong ty Tai Bao hi€m Qu6c gia Vit$t Nam (VINARE), Cong ty Bao hi€m TP H6 Chi Minh (Bao Minh), Cong ty C6 phffn Bao hi€m Nha R6ng (Bao Long), Cong ty C6 phffn Bao hi€m Xang dffu (PJICO), cac lien doanh bao hi€m VIA, UIC, INCHINBROK, cac Cong ty Bao hi€m 100% vO'n nu'oc ngoai nhu' Prudential, Manulife, AlA va cac van phong dt;li dit$n ciia cac t6 chile bao hi€m nuoc ngoai tt;li Vit$t Nam Tuy nhien thi tru'ong bao hi€m ho(;lt d('>ng that sl;l' mang tinh chuyen nghit$p tu khi Lu~t Kinh doanh Bao hi€m du'QC QuO'c h('>i thong qua vao thang 12/2000 va c6 hit$u ll;fc tu 01104/2001 Sl;t t6n t(;li ciia nhi€u doanh nghit$p bao hi€m da t(;lo d('>ng ll;tc C(;lnh tranh, t(;lo di€u kit$n cho cac m(;lng luoi trung gian bao hi€m ra doi g6p phffn khai thac thi tru'ong bao hi€m Vit$t Nam m('>t each toan dit$n d giai do(;ln tu khi Lu~t
Kinh doanh Bao hi€m c6 hit$u ll;l'c cho de"n nay, ho(;lt d('>ng kinh doanh bao hi€m cling nhu' ho(;lt d('>ng dffu tu' ciia cac cong ty bao hi€m da c6 nhfi'ng chuy€n bie"n tich cl;l'c do trong giai do(;ln nay, moi tru'ong dffu tu' o Vit$t Nam da c6 nhfi'ng tie"n
· b9 dang k€, d6 1a vit$c Chinh phii dua thi tru'ong chilng khoan di vao ho(;lt d('>ng,
nh~m t(;lo moi tru'ong dffu tu', d6ng thai dua ra m<?t kenh huy d<)ng vO'n cho phat tri€n n€n kinh te"
Sau hdn 10 nam mo cua thi tru'ong, thi tru'ong bao hi€m Vit$t Nam da dt;lt tO'c d<? tang truong nhanh, d6ng g6p dang k€ cho vit$c giam thi€u cac riii ro trong san xufft kinh doanh va doi sO'ng xa h('>i; cai thit$n moi tru'ong dffu tu'; giam
Trang 25I
bot ganh n~ng cho ngan sach nha nu'oc, gop ph~n thuc dfiy tang tru'dng, phat tri~n kinh te' xa h<)i Nhung ke't qua chinh da dc.tt du'<;lc nhu' sau:
dap ling du(lc sf:( phat triin va dn djnh kinh ti- xii h9i:
Thi tru'ong bao hi~m d~t t6c d<) tang tru'dng cao trong giai do~n
2001-2004, muc tang tru'dng blnh quan hang nam 1a 43,7% Nam 2005, t6c d9 tang tru'dng bift d~u chvng l~i va co giam sut nhu'ng nganh bao hi~m v§n chung to vai tro quan trQng trong n~n kinh te' voi vai tro va vi tri cua cac doanh nghit;p bao hi~m trong nu'oc tie'p tl;lc du'<;lc ciing cO' va tang cu'ong, chie'm 61,12% t6ng doanh thu phi bao hi~m Phi bao hi~m blnh quan d~u ngu'oi tuy con thffp so voi khu vvc va the' gioi nhu'ng dang co xu hu'ong tang d~n
Bang 2: Quy mo thi tru'ong bao hi~m nganh bao hi~m
Don vi tinh: Ty VND
d~u ngu'oi (nghln d6ng)
Ngu6n: Bao cao cua B<) Tai Chinh, 2006
Ho~t d<)ng kinh doanh bao hi~m da dong vai tro tich eve de'n vit;c 6n dinh n~n kinh te' - xa h<)i va doi sO'ng nhan dan T6ng sO' ti~n bao hi~m cac doanh nghit;p bao hi~m da ghli quye't b6i thu'ong trong nam 2005 la 4.628 ty d6ng, tang 41,27% so voi nam 2004 Vit;c giai quye't b6i thu'ong tO't giup cac doanh nghit;p va ngu'oi dan 6n djnh san xua't, kinh doanh va doi sO'ng, giam bot ganh n~ng cho ngan sach Nha nu'oc, t~o moi tru'ong d~u tu' cho phat tri~n kinh te' xa h<)i
Cac doanh nghit;p bao hi~m da t~o l~p ngu6n v6n Ion va dai h~n cho d~u tu' d~ phat tri~n kinh te' Day la ngu6n v6n ra't coy nghia dO'i voi vit;c d~u ttt vao
cd sd h~ t~ng cua dfft nu'oc va ngu6n d~u tu' dai h~n cua cac doanh nghit;p con tie'p tl;lc tang tru'dng trong thoi gian Wi
23
Trang 26I
Nang cao hiiu quii dilu tll cua cac cong ty bdo hiim nhiin th{J Viit Nam
Giai quye't cong an vi~c Utm cho xa h<)i: tinh de'n nam 2005, s6 htqng lao d<)ng ho(;lt d<)ng trong ng[mh bao hi€m bao g6m nhan vien va de;li ly bao hi€m
lt~n toi 143.540 ngan ngttoi Trong di~u ki~n dan s6 co d<) tu6i lao d<)ng tre thi hi~n nay nganh bao hi€m dong vai tro quan trqng trong vi~c giai quye't nhu c~u vi~c lam Nganh bao hi€m cilng Ia cd h<)i rfft IOn cho nhil'ng sinh vien moi ra trttong hqc hoi va httong nghi~p
Ngu6n: Bao cao ctia B<) Tai Chfnh, 2006
Nang cao nh~n thuc ctia nhan dan v~ bao hi€m: Bao hi€m giO day da trd thanh khai ni~m quen thu<)c d6i voi cac ddn vi san xu~t kinh doanh va dan ell'
Vi v~y, nhi~u ca nhan, t6 chile da quan tam hdn de'n bao hi€m trong vi~c bao v~ gia dinh, bao v~ kinh doanh, coi day la giai phap 6n dinh tai chfnh rna khong trong dqi cac ho(;lt d<)ng cuu trq, hoi;ic cac ho(;lt d<)ng bao cffp tu ngan sach nha nttoc
(2) Hznh thanh thi trui'Jng bdo hiim wJi ddy du cac yiu td thj trui'Jng:
Trong giai do(;ln 2001 - 2005, B<) Tai chfnh da thl;l'c hi~n phat tri€n thi trttong bao hi€m theo httong da h6a cac lo(;li hinh dich Vl;l bao hi€m m<)t each th~n trqng, bao g6m doanh nghi~p Nha nttoc, cong ty c6 ph~n doanh nghi~p co v6n d~u ttl' nttoc ngoai, nhhm thu hut cac ngu6n v6n vao linh vl;l'c bao hi€m d€ dam bao ho(;lt d<)ng hi~u qua, an toan, co dti nang ll;l'c cung cffp dich vv bao hi€m co chfft lttqng, co tfnh C(;lnh tranh phu hqp voi 1<) trinh h<)i nh~p qu6c te' Va tfnh tOi nam 2005, da co 32 doanh nghi~p thu<)c mqi thanh ph~n kinh te' tham gia ho(;lt s19ng kinh doanh bao hi€m, bao g6m 3 doanh nghi~p nha nttoc, 11 cong
Trang 27Nang cao hi~u quii dliu tli cua cac cfJng ty biio hiim nhlin thQ Viit Nam
ty c6 ph~n 6 doanh nghi~p lien doanh va 12 doanh nghi~p 100% vo'n nude ngoai
Vi~c cffp phep cho cac doanh nghi~p bao hi~m nude ngoai duqc thl;l'c
hi~n theo dung quy dinh phap lu~t hi~n hanh, phil hqp vdi tie'n trlnh h()i nh~p
kinh te' cling nhu cac cam ke't song phuong, da phuong vdi cac nude Cac doanh nghi~p bao hi~m nude ngoai duqc cffp phep ho1;1t d()ng t1;1i Vi~t Nam d~u Ia cac doanh nghi~p hang d~u the' gidi, c6 uy tin, c6 nang ll;l'c tai chinh va kinh nghi~m ho1;1t d()ng duqc cac t6 chuc xe'p h1;1ng quo'c te' danh gia c6 h~ so' tin nhi~m cao nhfft
Ngu6n: Bao cao cua B() Tai Chinh, 2006
Vi~c hinh thanh thi truong bao hi~m vdi sl,l' tham gia cua cac doanh nghi~p thUQC mQi thanh ph~n kinh te', h01;1t d(}ng trong tfft ca cac linh Vl,l'C CUa bao hi~m Ia ye'u to' thuc dffy cac doanh nghi~p chu trQng cili tie'n cac khau danh ghi rui fO, thffm dinh bao hi~m, giai quye't b6i thuong, tU vffn pht;tc Vt;l hang bao g6m tu khau dam phan, giao ke't hqp d6ng va thl;l'c hi~n hqp d6ng
thong qua cac CO che' h<;fp tac thudng m1;1i, dich Vt;l tai chinh da phudng va
cfing nhu vi~c dam phan gia nh~p WTO
dap ling yeu c&u phdt triln thi truiJng, thong qua:
25
Trang 28Nang cao hifu qua dd.u tll cua cac cong ty bao hiim nhan thQ Vift Nam
*He th6ng van ban phap luat tung buoc duoc ho~tn thien Cho d€n nay, v~ co ban cac van ban phap lu~t v~ kinh doanh bao hi~m da du'<Jc xay dtJng va ban hanh t~o hanh lang phap ly, chinh sach thu~n l<Ji cho stJ phat tri~n lanh m~nh va b~n vung cua thi tru'ong bao hi~m Vi~t Nam, dang chu y la nhung van ban sau day:
• Hai nghi dinh va hai thong tu' huong dfin thi hanh Lu~t Kinh doanh bao hi~m da du'<JC ban hanh trong nam 2001 phu h<Jp VOi hi~U llJC thi
nay dap ling du'<Jc yeu cffu phat tri~n thi tru'ong bao hi~m va la cong c1,1 quan trQng giup cho vi~c quan ly thi truong bao hi~m phat tri~n an toan, hi~u qua
• Chi€n lu'<Jc phat tri~n thi tru'ong bao hi~m Vi~t Nam tu 2003 d€n 2010 du'<Jc phe duy~t theo quye't dinh s6 175/2003/QB-TTg cua Thu tu'ong Chinh phu Vi~c thong qua chie'n lu'<Jc nay da t~o m()t buoc d()t pha trong cong tac xay dtJng chinh s'ach, che' d(), th~ hi~n vi~c cong khai, minh b~ch h6a chinh sach, du'a ra nhfi'ng dinh hu'ong va m1,1c tieu Cl,l th~ cho cac doanh nghi~p cqng nhu' cho toan thi tru'ong
• Nghi dinh s6 118/2003/NB-CP cua Chinh phu quy dinh xii' ph~t hanh
chinh trong linh vtJc kinh doanh bao hi~m va Thong tu' s6 BTC hu'ong dfin thi hanh cua B() Tai chinh Bay la co sd phap ly d~ duy tri tr~t tlJ va ky cu'dng thi tru'ong, dffu tranh voi nhung hanh vi c~nh tranh khong lanh m~nh, tfl,IC l<Ji, lam anh hu'dng de'n quy~n Va l<Ji ich chinh dang cua ngu'oi tham gia bao hi~m
th6ng chi tieu giam sat doanh nghi~p bao hi~m Tren co sa nghien cuu, hQc t~p va tie'p thu c6 chQn lQc kinh nghi~m nude ngoai, h~
th6ng chi tieu nay da du'<Jc xay dtJng, ban hanh va sii' d1,1ng nhu' m()t t~p h<Jp cac chu~n mtJc lam thu'oc do hi~u qua ho~t d()ng va stJ an toan v~ tai chinh cua doanh nghi~p bao hi~m, d6ng thOi cho phep co quan quan ly bao hi€m ap d1,1ng cac bi~n phap can thi~p trong nhung tru'ong h<Jp cffn thie't ·
• Quye't dinh s6 23/2003/QB-BTC cua B() Tai chinh ban hanh quy t~c
va bi~u phi, muc trach nhi~m bao hi~m b~t bu()c tai san dan stJ chu xe
co giOi, quye't dinh s6 14 va 33/2004/QB-BTC ban hanh quy ti{c di~u
khoan bi~u phi bao hi~m trong cong tac xay dtJng va l~p d~t Cac quy ti{c du'<Jc ban hanh dung thoi h~ri phu h<Jp voi thi tru'ong da d6ng g6p
m()t phffn nha't dinh bao dam thanh cong cho cac cong trinh xay dtJng
Trang 29Nang cao hi~u qua dilu tu cua cdc cong ty bdo hiim nhiin thf) Vi,t Nam
c6 ngu6n go'c tu ngan sach cling nhu' bao v<$ quyen l<Ji cho nguoi tham gia giao thong, hi;m che' tai n~n giao thong
• Quye't dinh cua BQ tru'dng B¢ Tai chinh ban hanh quy dinh ve vi<$c ca'p phep thanh l~p va ho~t d¢ng do'i vdi doanh nghi<$p bao hi~m doanh nghi<$p moi gidi bao hi~m t~i Vi<$t Nam
• DlJ thao Nghi dinh cua Chinh phu ve thanh l~p, t6 chuc va ho~t d¢ng cua t6 chuc bao hi~m tu'ong h6
• Ngoai ra trong qua trinh tri~n khai ap dvng cac van ban phat luM, B¢ Tai chinh luon chu d¢ng t6ng ke't, danh gia, rut kinh nghi<$m va tie'n hanh sua d6i, b6 sung cho phil h<Jp vdi tinh hinh thl;fc te' Hai thong tu'
71 ve hu'dng dftn thi hanh Nghi dinh so' 42/2001/NB-CP ngay 118/2001 cila Chinh phil quy dinh chi tie't mQt so' dieu cua Lu~t Kinh doanh Bao hi~m va thong tu' 72 ve hu'dng dftn thi hanh Nghi dinh so' 43/2001/NB-
CP ngay 1/8/2001 cua Chinh phil quy dinh che' d¢ tai chinh do'i vdi doarih nghi<$p bao hi~m moi gidi bao hi€m da du'<Jc thay the' bdi thong tu' 98, 99
C6 th~ thffy, trong giai do~n nay, da c6 bu'dc d¢t pha trong cong tac xay dl;fng co che', chinh sach phat tri~n thi tru'ong bao hi~m Vi<$t Nam Co che' chinh sach da tung budc du'<Jc cong khai, minh b~ch h6a; dinh hu'dng, rove tH~u ro rang, phil h<Jp vdi bo'i canh h¢i nh~p cila nen kinh te' nu'dc ta, phil h<Jp vdi tho'ng 1<$ quo'c te' nhfim t~o ra moi tru'ong c~nh tranh lanh m~nh giua cac doanh nghi<$p ho~t d¢ng kinh doanh bao hi~m N6 cling g6p ph~n giup cac doanh nghi<$p dinh hu'dng du'<Jc vi<$c xay dl;fng cac chie'n lu'<Jc, ke' ho~ch phat tri~n nhu' nang cao nang ll;fc tai chinh, kinh doanh, sue c~nh tranh, d~ chu~n bi cho hQi nh~p trong thoi gian tdi
* Phuong thuc quan ly du'oc d6i mdi: Cong tac quan ly giam sat du'<Jc thl,l'c hi<$n theo hu'dng h~n che' d~n sl;f can thi<$p hanh chinh vao ho~t d¢ng cila doanh nghi<$p, tang quyen tl;f chil va trach nhi<$m cua doanh nghi<$p trong vi<$c thl;fc thi phap lu~t Vi<$c giam sat cua Nha nu'dc dl;ia tren cac chi tieu tai chinh, kinh te' khach quan, chu tn;mg bao dam kha nang thanh toan cila doanh nghi<$p bao hi~m bao v<$ quyen l<Ji va cac l<Ji ich chinh dang cua ngu'oitham gia bao hi~m
* Nang lu'c quan ly gil:im sat v~ trinh do can bo quan 'ly da du'oc nang cao: Nh~n thuc du'<Jc vai tro ki~m tra, giam sat ho~t d¢ng kinh doanh bao hi~m cila Nha nude la vo cilng quan trqng, bao dam thuc d~y thi tru'ong bao hi~m Vi<$t Nam phat tri~n lanh m~nh va an toan, phvc vv sv phat tri~n kinh te' da't nu'dc, dap ung du'<JC nhu C~U bao hi~m cila dan Cu', bao V<$ quyen Va l<ji ich h<Jp
27
Trang 30Nang cao hi~u qud dUu tli cua cac cong ty bdo hiim nhan thQ Viit Nam
phap cua t6 chuc, ca nhan tham gia bao hi~m, B9 Tai chinh da quan tam thlfc hic$n nhic$m Vl;l quan ly Nha nude v€ kinh doanh bao hi~m, tung buoc ap dl;lng cac chuffn mlfc quan ly qu6c te' v€ kinh doanh bao hi~m, nhhm duy trl tht tru'ong bao hi~m phat tri~n lanh m~nh va 6n dtnh
Nam 2005, thi tru'ong bao hi~m Vic$t Nam dang chuy~n sang 1 giai do~n
moi, giai do~n chuy~n tu lu'<Jng sang cha't N€n kinh te' Vic$t Nam c6 nhung bu'oc tie'n vu'<Jt tr9i voi tO'c dQ tang tru'dng GDP la 8,4%, FDI d~t 5.835 ty USD, thu
nh~p blnh quan 619USD/nam, d~u tu' toan xa h9i 38,2% GDP (g~n 20 ty USD)
£>6 la nhung ti€m nang va co sC1 vung ch~c cho thi tru'ong bao hi~m Vic$t Nam phat tri~n trong di€u kic$n kinh te' ngay cang h9i nh~p sau hon
2.2.1 Tlnh hinh khai thac hf/JJ dUng bdo hiim mm
Bang 5: SO' h<Jp ddng, s6 ti€n va s6 phi bao hi~m khai thac moi theo nghic$p Vl;l
£>on vi tinh: ty ddng
Ngudn: Bao cao cua BQ Tai Chinh, 2006
Trong nam 2005, cac doanh nghic$p bao hi~m da khai thac moi tren 820.000 h<Jp ddng bao hi~m, tang hon 26.000 h<Jp ddng va bhng 103,27% so voi nam 2004 T6ng s6 ti€n bao hi~m cua cac h<Jp ddng bao hi~m khai thac moi d~t 20.626 ty ddng, bhng 94,27% so voi nam 2004 Blnh quan s6 ti€n bao hi~m cua h<Jp ddng khai thac moi trong nam 2005 giam 8, 7% so voi nam 2004