BỘ TÀI LIỆU ÔN THI TIẾNG MÔNG, HỌC TIẾNG MÔNG DÀNH CHO BẠN NÀO CẦN.... Tiếng H’Mông là ngôn ngữ của người H’Mông hay người Miêu, một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là nam Trung Quốc, miền bắc Việt Nam, Lào và Thái Lan. Tổng số người nói ngôn ngữ này trên toàn thế giới ước tính khoảng 1012 triệu người.
Trang 1Khung đề kiểm tra như sau:
PHẦN I: KĨ NĂNG NGHE HIỂU (30 phút)
Câu 1: Trắc nghiệm (5,0 điểm)
Câu 2: Điền từ còn thiếu hoạc phụ âm hoặc dấu thanh điệu vào các bài khóa đã cho ở dưới.
PHẦN II: KĨ NĂNG VIẾT VÀ ĐỌC HIỂU (50 phút)
Câu 1(2,0 điểm): Anh (chị) đọc bài dưới đây và trả lời câu hỏi
(Các bài đã cho dưới đây)
Câu 2(4,0 điểm): Anh (chị) hãy dịch đoạn văn sau sang Tiếng Việt
(Chú ý đoạn múa khèn đã bôi đen)
Câu 3 (4,0 điểm): Anh (chị) hãy viết một đoạn văn ngắn, khoảng 100 từ bằng
song ngữ nói về:
- Hoạt động sản xuất của nông dân hoặc về chăm sóc sức khỏe.
- Văn hóa dân tộc Mông.
- Phong tục tập quán.
- Gia đình và công việc gia đình
- Giới thiệu về dân tộc Mông ở Lào Cai.
PHẦN III: KĨ NĂNG HỘI THOẠI (5-7 phút)
(Hv tham khảo 1 số câu hỏi cuối trang)
Trang 2NỘI DUNG
ÔN TẬP KIỂM TRA CẤP CHỨNG CHỈ TIẾNG MÔNG
ĐỢT 2 , NĂM 2017
Chủ đề 1: CHUÔZ THÊNHX, XÊNHV CXƯX
(Gia đình, dòng tộc)
Jăng 1: PAOR CHUÔZ THÊNHX
Paor chuôz thênhx muôx câuv tul nênhs Paor pus, zơưv tưz muôx shang châuv ntâu shông Paor yuôr tsiz tul cưr zâu tsuôs pâuz cơưv ntơưr, uô tsi tâul kôngz, tangz khaov vangv nav haz txir aoz cxeik têl Shông nor, Paor nav yangx six maoz gênhl, tsi muôx nênhs uô lax, têz
Tsưr jaol hu jênhx mênhx tuôx sangz langz pangz mangx Paor chuôz thênhx uô lax, têz cuôk huv cheix Paor lê chuôz thênhx tưz laok six uô tsâus Môngl cơưv ntơưr lul, Paor môngl zus nhux, hleik jâuz nênhl Paor chaor cưr qêz tsêr, puz keiz, puz buô, uô hmao
Paor haz puôz cưr tưz tâu cxuô lênhx hluz nhav haz kruôk zaos nhuôs caz shuv xênhz hênhr
GIA ĐÌNH CỦA PÁO
Gia đình của Páo có 10 người Ông bà của Páo đã hơn 70 mươi tuổi Páo còn 5 đứa em nhỏ chỉ biết đi học hành, làm không nổi nương, chỉ nhờ vả vào 2 bàn tay của bố
mẹ Năm nay, Mẹ của Páo thường xuyên bị ốm đau, không có người làm ruộng, nương
Trưởng thôn gọi nhân dân đến bàn bạc giúp đỡ gia đình của Páo làm ruộng, nương cho kịp thời vụ Gia đình của Páo rất là cảm ơn Đi học về Páo đi chăm trâu, cắt
cỏ ngựa Các em của Páo quét nhà, cho gà, lợn ăn, nấu cơm tối.
Páo và các em đã được mọi người thương yêu và khen là con ngoan, trò giỏi.
Câu hỏi:
1 Paor pus, zơưv muôx pêk tsơưs shông ?
2 Paor chuôz thênhx muôx câuv tul nênhs, zaos lênhx tưs ?
3 Môngl cơưv ntơưr lul, Paor môngl uô tuv nuv đangz tsi ?
4 Môngl cơưv ntơưr lul, Paor chaor cưr môngl uô tuv đangz tsi ?
5 Paor nav tsuv uô changl ?
Jăng 2: PUS NZIR XƯƠK KHÂUZ ĐUÔS
Paor pus tưz lâul lơưr, pus tsi môngl uô kôngz tangz nhaoz jur tsêr, uô maor, puz keiz, buô, Têx thâuk tsi môngl uô đăngz tsi, pus tsas nzir xươk khâuz đuôs, uô lâus
Trang 3Pus nzir xươk khươk pus haz nzir tru puôz xênhz nzưl Pus cê xươk cê hak lul đruôl haz cxax mêv txưr tru puôz xênhz nzưl nôngs laok six laov jêv
BÀ MAY VÁ QUẦN ÁO
Bà của Páo đã già rồi, Bà không đi làm nương chỉ ở trông nhà, nấu cơm, cho gà, lợn ăn Những lúc không làm gì, bà lại may vá quần áo, thêu (thùa).
Bà may vá cho bà và may vá cho các cháu Bà vừa may vá vừa kể chuyện cổ tích
và đố câu đố cho các cháu nghe rất là vui vẻ.
Câu hỏi:
1 Paor pus xưk lê changl ?
2 Paor nav pus tsi môngl uô kông, tangz sik nhaoz tsêr uô đăngz tsi ?
3 Paor nav pus uô đangz tsi tru nưl haz puôz xênhz nzưl ?
4 Pus hak đangz tsi tru puôz xênhz nzưl nôngs ?
Jăngx 3: PAOR ZƯƠV
Paor zươv hu Thaox Shaok Lênhx, Shông nor, zươv tưz tâu shang châuv shông tangz hax tsênhv mênhx pêv, muôx jus, kraor muôs tsênhv puv cêr jông
Zươv zaos txir kênhx, txir xeir, txir yôngz lâul Yênhx hmao, baox tuz hluôk tuôx cuôk Paor zươv kra kênhx, kra jăngx yôngz, kra cêr chei chôngz thêv
Zươv yangx six kruôz kra baox hluôk tuz, hluôk nxeik tak: ”Zuôr sir jus cươv ntươr, cươv côx chuôz cêr chei, phuôx lix, chênhz zênhv uô kôngz, uô lông cha taov kangz nor cxiv tsang chuôz thênhx, têz qươ bluô nux jông gâux”
ÔNG CỦA PÁO
Ông của Páo là Thào Seo Lềnh, Năm nay, ông đã được 70 tuổi nhưng ông vẫn còn minh mẫn, có sức khỏe, mắt vẫn còn nhìn thấy rõ.
Ông là thầy khèn, thầy đám tang, thầy mai mối Hằng đêm, các chàng trai thanh niên đến nhờ ông dạy khèn, dạy bài mai mối, dạy đường lối chính sách đông lắm.
Ông thường xuyên dạy bảo các chàng trai, thiếu nữ là: ”Phải cố gắng học tập, học đường lối, chính sách, pháp luật của nhà nước, học kinh nghiệm làm kinh tế để sau này xây dựng gia đình, quê hương giàu, đẹp”.
Trang 4Jăngx 4: PANGZ MANGX NAV, TXIR
Yênhx hnuz, đrâu six chênhz cươv shuv Lưv haz Lir yangx six pangz mangx nav txir Lir nxuô tril yao, qêz tsêr, khươk tươl, đê jâuz buô Lưv laov lil uô vêv xênhz ndis laos taos vangx, taos tsêr cangx hur Đhâu cao aoz cưr tix hax tsênhv puz keiz, puz buô haz uô hmao taol nav txir lul.
Jêx jaol, lênhx tưs tưz kruôk aoz cưr tix zaos tuz caz, shuv xênhz hênhr
GIÚP ĐỠ BỐ MẸ Hằng ngày, ngoài thời gian học tập, Lử và Lí thường xuyên giúp đỡ bố mẹ Lí giặc quần áo, quét nhà, nhặt củi, hái rau lợn Lử lo liệu làm vệ sinh xung quanh nhà cửa trong sạch Qua đó hai anh em còn cho gà, lợn ăn và nấu cơm tối đợi bố mẹ về.
Bản làng, ai cũng khen hai anh em là con ngoan, trò giỏi.
Chủ đề 2: JÊX JAOL, TÊZ QƯƠ
(Bản làng, quê hương)
Jăngx 1: MÊNHX CXƯX HMÔNGZ
Hmôngz zaos mênhx cxưx tsươs nênhs, hâur 54 zangv mênhx cxưx Viêx NangK Nênhs Hmôngz tsiz zangv: Hmôngz Lênhl, Hmôngz Đươz, Hmôngz Đuz, Hmôngz Siz, Hmôngz Suô Nênhs Hmôngz Viêx NangK muôx 1.068.189 tul nênhs (2009) Hmôngz nax nhaoz chêx tsôngz ntươv trôngl trôngz taox saz xênhr Hôx Zangx, TuênhK CoangK, Laol Caz, Ngangz Paiv, Leiv Tsươz, Xênhk Lak, Đênhv Bênhk, Thênhk Hoar
Hmôngz lê tsênhv krâur naox zaos paoz cưk, blêx, chêx Nênhs Hmôngz zus nhux, nênhl, yik, buô, keiz Txir nêenhx uô tsưr tsêr haz uô têx zangv nuv hnhăngr Pux zus tsax uô ntuk, uô lâus, uô taz yao Nênhs Hmôngz lê cangz cêr thôngx xênhv zaos cưr tix, tsi zuôr uô pux zươs Phênhv ntâu Hmôngz naox tsaz lươr zênhz lix, tuô buô, tuôr par
uô tsaz, ntâuk tux luz, grâu taox Hmôngz lê tưx sênhr mak muôx ndăngk, trăngx, lưv phưx, ntao bê zaos kênhx Pux Hmôngz muôx têx thaov taz yao txeix đrâus, laos six jông gâux
Nênhs Hmôngz gruôs khưr, gruôs uô kôngz lông, nax thoangx chêx đruss cxuô mênhx cxưx cxiv tsang, paor phưv côx chuôz
Trang 5DÂN TỘC MÔNG
Người Mông là dân tộc ít người trong 54 dân tộc Việt Nam Người Mông có 5 ngành: Mông Hoa, Mông Trắng, Mông Đen, Mông Đỏ, Mông Xanh Người Mông Việt Nam có 1068.189 người (2009) NgưỜI Mông ở tập trung trên vùng đồi núi vùng cao tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Thanh Hóa
Lương thực chính của người Mông là ngô, thóc, sèo Người Mông nuôi trâu, ngựa, dê gà, lợn Đàn ông làm chủ gia đình và làm những việc nặng Phụ nữ nuôi gia súc, làm dệt, thêu thùa, làm váy áo Tục lệ của người Mông cùng họ là anh em, không lấy làm vợ chồng Phần lớn người Mông ăn tết theo âm lịch, mổ lợn, giã bánh ăn tết, đánh quay, đi hội say sán Nhạc cụ của người Mông có kèm môi nhị, nổi tiếng là khèn Phụ nữ người mông có những bộ váy áo sạc sỡ rất là đẹp.
Người Mông chăm chỉ làm kinh tế, đoàn kết cùng các dân tộc xây dựng và bảo vệ
Tổ Quốc.
Jăngx 2: HMÔNGZ NHAOZ LAOL CAZ XÊNHZ
Laol Caz Xênhr muôx ziv luz shênhv haz iz luz nav caz langs Pêz Hmôngz muôx flu nhaoz cxuô luz shênhv Laol Caz muôx txâuk iz huôv tsiz chês Hmôngz Nhaoz kreir tưs Hmôngz tưz zaos nhaoz chaor xar taox saz, pêl têx trôngz kruôr lax têz tsươs, nhaoz yênhx jaol lak sik nhaoz sươk mênhx cxưx Langs, chu Nhil nor, jênhx nhênhz chôngz tuôx, têz qươ tsi txâuk uô naox Hmôngz taox saz tưz tsir iz cxa grênhl tâu tru chaor shênhv qươ kêl tênhv cênhz tênhv chuôz, sir jus cxiv tsang jêx jaol phuôv tsangr bluô nux
Pêz tsôngv baox Hmôngz yangx six shênhx jông Đangv haz côx chuôz lê tsênhv cxươx, phuôx lix Đrus uô cê cxiv tsang haz paor vêv tâu pêz siv nênhx, zis tưs tưz uô jông nênhx
NGƯỜI MÔNG Ở TỈNH LÀO CAI
Tỉnh Lào Cai có 8 huyện và một thành phố, người Mông có mặt ở tất cả các
huyện Lào Cai có đủ tất cả ngành Mông Ở đâu người Mông cũng ở các xã vùng cao, ở trên đồi núi cao ruộng đất ít, ở thành từng bản hay ở xen kẽ với các dân tộc Nùng, Dao Bây giờ dân số tăng nhanh, ruộng đất không đủ làm ăn Người Mông vùng cao đã di chuyển 1 số xuống các huyện vùng thấp đinh canh, đinh cư Tích cực xây dựng bản làng phát triển, giàu đẹp
Đồng bào người Mông thường thực hiện tốt chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước Cùng nhau xây dựng và bảo vệ đời sống gia đình hạnh phúc.
Trang 6Jăngx 5: UÔ CÊR JÊX JAOL YAZ
- Zơưv Paor puôk nhaoz tsêr ax?
- Cur nhaoz tsêr max Ôx, zaos Qix max!
- Zơưv tsi cxangz nduôz đrus pux tuz nhuôs uô cêr jêx jaol yaz lak
- Ôx, cur tsi uô, puôz muôx yêz meir nak cha puôz uô laov lak
- Tsi zaos lê, muôx cêr bêk tôngk mak pêz môngl chuôr fôngx zưl, chuôr cưr tix, sâu kôngz lông tưz zôngx ziv đuô zơưv ax
- Ơưx! Zaos tas cax? Cur txênhr tak uô cêr tangz cha chaor nhuôs hluôk chiex yêz
lê nak
- Zơưv ax, muôx bêk tôngk mak muôx ntâu ôk tôk tuôx pêz jaol sâu muôl paoz cưk, blêx, keiz buô, txir khơưz, txir juôx nênhs hâur pêz jaol lê bluô nux haok zơưv
- Zaos lê tas, uô changl cur tưz xangr tsi tươv Uô lê cur haz caox môngl đrus pux tuz nhuôs uô cêr jêx jaol yaz lak
LÀM ĐƯỜNG NÔNG THÔN MỚI
Câu 1: Ông Paor có ở nhà không ạ ?
Câu 2: Tôi ở nhà mà ồ là Sì mà
Câu 3: Ông không tham gia cùng bà con làm đường nông thôn mới à
Câu 4: ồ, tôi không làm, họ có xe máy thì để họ làm thôi
Câu 5: Không phải thế, có đường bê tông mà chúng ta đi thăm bạn bè, thăm anh em, thu
mùa màng cũng dễ dàng hơn ông ạ
Câu 6: Vâng! Đúng thế nhỉ? Tôi cứ tưởng làm đường chỉ để bọn thanh niên trẻ ngồi cưỡi
xe mà thôi
Câu 7: Ông à, có đường bê tông mà có nhiều ô tô đến thôn bản chúng ta thu mua ngô,
thóc lúa, gà lợn, quả mận, quả lê người trong thôn bản chúng ta thì mới giàu có chứ Câu 8: Là thế thật, tại sao tôi lại nghĩ không ra Thế thì anh với tôi đi cùng bà con làm đường nông thôn mới đi
Chủ đề 3: VÊNHX HUÔV MÊNHX CXƯX HMÔNGZ
(Văn hóa dân tộc Mông)
Jăngx 1: CXUÔ ZANGV HMÔNGZ LI TSANGZ JANGV
Txênhr cangr zaos zangv Hmôngz tưs, nhaoz tưs, têz qươ tưs, hnuz naox tsaz naox cxu, hâuk đêx hâuk chươr, cangr caz cangr taov, têx hluôk tuz hluôk nxeik tưz hnăngr trôngl yao yaz Chaox tsangz jangv xưk: Sươ nhax, hangv qinhz, pâus nhax, pâus bur, mfleiz nhax, mfleiz tôngx, câux nhax, câux thir, krưk njêx nhax, cxuô zangv hlơưk
Trang 7Cxênhx lâul yangx heik:
”Chaox pâus jông đrâus
Chaox mfleiz jông seiz”
Hnaor têx suôz tsangz jangv đraor đrir đrênhr laok six laov jêv
Seiz têx hluôk tuz hluôk nxeik xưk gâuk iz pangz gâux njuôz, đrâuss nangz grêl lul ntax têz nor
ĐỒ TRANG SỨC CỦA NGƯỜI MÔNG
Mặt dù là loại người Mông nào, ở đâu, nơi nào, ngày lễ, ngày tết, đi chợ búa, chàng trai nam nữ đều mặc quần áo mới, đeo trang sức như: Vòng dây bạc, vòng cổ, vòng tay bạc, vòng tay nhựa, nhẫn bạc, nhẫn đồng, Khuyên tai bạc, vòng tai, các chuỗi hạt cườm Các cụ thường nói:
”Đeo vòng thì đẹp trai
Đeo nhẫn dễ nhìn”
Nghe âm thanh trang sức kêu leng keng rất là vui vẻ.
Xem các chàng trai nam nữ như một đàn nàng tiên, chàng thủy Long xuống trần gian.
Jăngx 4: NAOX LÔNGX
Nhaoz đrôngl Hmôngz, têz qươ muôx jôngr lôngx sangz yangx tsưr tsưx Ntênhl naox lôngx
Hmôngz naox lôngx tưz thôngx xưk cxuô zangv mênhx cxưx langs, Chu, Suôr Yangx naox tru hnuz nênhl gâuv chuôx lak pêz châus luz iz hli (tsênhz zêv) Zênhz lix Zangv côngv đangz zaos hâur jaol cuiz tênhv zuôr buô lak sik keiz
Qir têl txi đangz lôngx sangz mak tul txir lôngx hlươr shangz paor tru đangz lôngx sangz, thưr tiv, xênhz hâur taox, xênhz hâur pêl, tuôx lênhl nhax txas, shangz ntươr haz zuôr paor phưx, paor xưv tru tuôx cxix hâur jaol naox kangz nhaoz jông, tsi muôx maoz tsi muôx gênhl, uô tâu naox tâu hâuk, Txi tangl lê tâu tuô buô, tuô keiz
Hâur ntênhl naox lôngx cxuô lênhx cuiz tênhv tsi tâu txar ntông, hlươr jôngr, tsao kuk nênhl, nhux Zaos lênhx tưs phangv trâus mak zuôr tsuv đangz lôngx sangz phuôv haz tsuv phuôv keiz, buô chaox lul côngv đangz lôngx sangz
Trang 8ĂN CẤM RỪNG (ĂN CÚNG RỪNG)
Ở vùng người Mông, nơi có rừng cấm thường tổ chức lễ ăn cấm rừng
Người Mông ăn cấm rừng cũng như các dân tộc Nùng, Dao, Hán Thường ăn vào ngày 29 hay 30 âm lịch Loại thờ cúng do trong bản làng quy định lấy lợn hay gà
Bắt đầu cúng ma, quỷ thần rừng thì ông thầy cúng đốt hương báo cho thần rừng, Miếu rừng, thổ địa, thần núi đến nhận tiền bạc, hương khói và phải bảo vệ, phù hộ cho mọi người trong làng mạnh khỏe, không ốm đau bệnh tật, làm được ăn được uống, cúng song mới được mổ lợn, mổ gà
Trong lễ ăn cấm rừng mọi người quy định không được chặt cây, đốt rừng, thả dong gia súc như ngựa, trâu Nếu ai vi phạm thị bị thần rừng phạt và phạt gà, lợn mang
về cúng thần rừng.
Jăngx 5: ĐHA KÊNHX Đha kênhx, zaos Hmôngz lê iz zangv đha uô si Chêr kênhx tâu uô txix aoz sangz
ntông tâu khươz khôngz hâur plươr, phênhv sâu zâu, phênhv chêx lux haz muôx iz luz tâuz xưk luz păngx tsươz Muôx trâu luz trăngx shôngz tâu đraok bleik tôngx haz muôx ntir puk Păng yuôz đrâu têx luz trăngx nưl txươv đraor yênhx suôz lâul maol, sur uô kâus saz cxuô lênhx nênhs
Kênhx tâu yur haz đha hâur têx ntênhl tuôs, uô đangz uô kruô, Kênhx hax zaos iz zangv tưx sênhr zôngv tru têx cêr vangx luôs uô si, cxuô luz ntênhl lak sik hâuk chơưr Chaor tôngv txux tangz zaos đha cu tươ, ndươk tươ,…
Đha kênhx nhaoz hâur taox mak tangz zaos đha puôs ndis tul ndêx nxêz ndêx nxông Puôz nênhs đha kênhx laok six cuz saz, tul nor đha tangl pêv tul tsak đha Đha iz taov tangl mak tul txir taox tsak trâu iz khaoz chơưr tru tul đha kênhx hâuk
Đha kênhx zaos Hmôngz li iz zangv vênhx huôv vênhx ziv ntao bê, shix shênhx Hmôngz lê chênhz sênhx tơư têl, iz zangv vênhx ziv tsi txơưx cuôk yuôr hâur Hmôngz luz nênhx
Nrar sâu: Vangx Lênhx
MÚA KHÈN
Múa khèn là một loại múa chơi của người Mông Thân khèn được làm từ 2 nửa gỗ chẻ đôi đẽo rỗng bên trong, phía trên bé, phía dưới lớn và có một cái bầu khèn giống như hoa chuối Có 6 cái ống chúc được lắp lưỡi đồng, có lỗ bịt Hơi thổi qua các ống đó nó kêu thành tiếng trầm, bỏng làm say đắm lòng người.
Trang 9Khèn được thổi và múa trong lễ đám ma, làm ma khô Khèn còn là một loại nhạc cụ độc đáo dùng trong các cuộc vui chơi, các hội nghị hay đám cưới Các động tác chủ yếu là múa chân,, đá chân.
Múa khèn ở hội say sán thì chủ yếu múa xung quanh gốc cây nêu Những người múa khèn rất say sưa, người người nhảy nối tiếp nhau Sau một điệu nhảy thì ông chủ say sán lại rót một chén rượu mời người nhảy khèn uống.
Múa khèn là nét văn hóa độc đáo, thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc, một món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống đồng bào Mông.
Anh (chị) chú ý đọc và dịch kỹ đoạn dưới đây
Kênhx zaos Hmôngz lê iz zangv tưx sênhr ntao bê Kênhx tâu yur haz đha hâur têx ntênhl tuôs, uô đangz uô kruô, vangx luôs uô si hâur ntênhl grâuk taox, hâuk chơưr
Đha kênhx nhaoz hâur taox mak tangz zaos đha puôs ndis tul ndêx nxêz ndêx nxông Puôz nênhs đha kênhx laok six cuz saz, tul nor đha tangl pêv tul tsak đha Đha iz taov tangl mak tul txir taox tsak trâu iz khaoz chơưr tru tul đha kênhx hâuk.
Đha kênhx zaos Hmôngz li iz zangv vênhx huôv vênhx ziv ntao bê, shix shênhx Hmôngz lê chênhz sênhx tơư têl, iz zangv vênhx ziv tsi txơưx cuôk yuôr hâur Hmôngz luz nênhx.
Nrar sâu: Vangx Lênhx
Dịch: MÚA KHÈN
Khèn là một loại nhạc cụ độc đáo của người Mông Khèn thường được thổi
và múa trong đám ma, làm ma khô, văn nghệ trong lễ hội gầu tào, đám cưới
Múa khèn ở hội say sán thì chủ yếu múa xung quanh gốc cây nêu Những người múa khèn rất say sưa, người người nhảy nối tiếp nhau Sau một điệu nhảy thì ông chủ say sán lại rót một chén rượu mời người nhảy khèn uống.
Múa khèn là nét văn hóa độc đáo, thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc, một món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống đồng bào Mông.
Sưu tầm: Vàng Lềnh
Chủ đề 4: NTUX TXƯƠV, TÊNHX QƯƠ Jăngx 7: TXÔNGR LUZ TSÊR
Txôngr luz tsêr nhaoz ntươv ntangr trôngz Pangv Fôz Tsêr tuôr cxangx plâuz châus phênhz tuôz Kuô tsêr đangr, muôx txâuk kraor trôngx chei nav kraor trôngx, tsêr
Trang 10khoangz thaov Sâu kâuv tsêr chaos iz plangl shôngz trươv, ndis lênhl tsêr zaos têx hangx txir khơuz, txir đuôx, txir juôx Ntươv kangz tsi tâus zaos iz hangx păngx xêv haz iz shangz păngx suô tươs laz vaos
Hâur tsêr langx nzas, sâu trôngx reik trêr păngx suô laz phôngs Pêz seiz txôngz luz tsêr tsi txươx đruôr Txôngr tak: ”Nhaoz nor ndê cir sei thêv, viv tênhx qươ nhaoz nor hur
si, naox maor cuôv kangz, pư xâur”
NHÀ CỦA CHÚNG
Gia đình Chúng ở lưng đồi Bản Phố Nhà trình tường dày bốn mươi phân Nền nhà rộng có đầy đủ cửa sổ, cửa lớn, nhà thoáng đãng Phía sau nhà trồng một bãi tre, xung quanh nhà là những hàng cây mận, cây đào, cây lê Phía trước sân là một vườn hoa cúc và một bên là hoa hồng nở đỏ rực.
Trong nhà mát mẻ, trên bàn cắm một lọ hoa hồng đỏ rực Chúng tôi nhìn nhà của Chúng mà không biết chán Chúng bảo rằng: Ở đây tăng cân nhanh lắm, vì môi trường ở đây rất trong lành, ăn mèn mén ngon, ngủ kĩ.
Chủ đề 5: UÔ KÔNGZ LÔNG HAZ CHUÔZ SÂU NJU
Jăngx 1: YUÔX ZÊX PUÔV HUÔR
Puôv Huôr li yuôx zêx nzur ntao bê, tiv zix zaos yuôx zêx Bu Yuôx muôx ntâu nhaoz Mangv Lênhx, Nak Phêv, Pangv Fôz…
Cheix ntux yaz njuôs yuôx hlangr maol nhôngk, đê chaox lul ciz tuôz jông Faov
iz phưx, păng nqu tsư hang nzas Lênhx tưs tưz tâu hâuk đuô iz jas mak ndu ntêr tsi txơưx hnaor kangz
Huôv nor, Puôv Huôr tưz chaos tâu ntâu ha yuôx zêx Yuôx zêx tưz uô hlôngr yaz
nênhs Puôv Huôr luz nênhx Muôx yuôx zêx txươv Muôx naox, Muôx tsês cha tuz nhuôs tâu cươv shuv
CHÈ BẮC HÀ
Chè Bắc Hà đã sớm nổi tiếng, đặc biệt là chè tuyết Chè có nhiều ở Bản Liền, Na Hối, Bản Phố
Vào mùa xuân búp chè mọc non mơn mởn, hái về sao cẩn thận, pha một ấm, mùi thơm p Phức Ai đã từng được uống một lần thì nhớ lâu không bao giờ quên.