Nguyễn Minh Thẩm TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CHUYỂN DẠNG ĐẾN GIÁ TRỊ SỨ MẠNG THÔNG QUA ĐỘNG LỰC PHỤNG SỰ CÔNG CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN
Trang 1Nguyễn Minh Thẩm
TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CHUYỂN DẠNG ĐẾN GIÁ TRỊ SỨ MẠNG THÔNG QUA ĐỘNG LỰC PHỤNG SỰ CÔNG CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ BẾN TRE
Trang 2quá trình thực hiện luận văn, tôi đã tự mình nghiên cứu tài liệu và trao đổi với giảng viên hướng dẫn
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu là trung thực
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với cam kết trên
TP Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng 4 năm 2016
Người thực hiện luận văn
NGUYỄN MINH THẨM
Trang 3đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế tỉnh Bến Tre nói riêng và cả nước nói chung Một trong những vấn đề cốt lõi cho sự phát triển của các trường Trung cấp, Cao đẳng là đạt được giá trị sứ mạng
Điều quan trọng để đạt được giá trị sứ mạng chính là người lãnh đạo tổ chức phải có phong cách lãnh đạo chuyển dạng, nếu người lãnh đạo có phong cách lãnh đạo chuyển dạng sẽ tác động đến động lực phụng sự công, làm tăng động lực phụng sự công, khi các nhân viên đều có động lực phụng sự công thì giá trị sứ mạng tổ chức sẽ đạt được
Mục tiêu chính của nghiên cứu là khảo sát mối quan hệ tích cực giữa phong cách lãnh đạo chuyển dạng và động lực phụng sự công; mối quan hệ tích cực giữa động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng, từ đó có cơ sở định hướng trong việc đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý công tại các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành Phố Bến Tre
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, phong cách lãnh đạo chuyển dạng có tác động dương đến động lực phụng sự công và động lực phụng sự công có tác động dương tới giá trị sứ mạng của tổ chức Dựa vào kết quả nghiên cứu, tác giả đã đề xuất những kiến nghị về cách thức tuyển dụng người lãnh đạo, công tác bố trí vị trí lãnh đạo, cơ chế, chính sách đối với nhà giáo làm lãnh đạo Mô hình nghiên cứu phù hợp với điều kiện
ở các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre và hướng nghiên cứu kế tiếp sẽ nghiên cứu trên các đối tượng và khu vực khác trong cả nước
Trang 4
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
Chương 1 Mở đầu 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Bối cảnh nghiên cứu 3
1.2.1 Giới thiệu về tỉnh Bến Tre 3
1.2.2 Giới thiệu về các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre 5
1.3 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 8
1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 8
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 8
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 8
1.5 Phương pháp nghiên cứu 9
1.5.1 Phương pháp thu thập số liệu 9
1.5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu 9
1.6 Đóng góp của đề tài 9
1.7 Bố cục 9
Chương 2 Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước 11
2.1 Các khái niệm 11
2.1.1 Lãnh đạo 11
2.1.2 Phong cách lãnh đạo chuyển dạng 13
2.1.3 Động lực 16
2.1.4 Động lực phụng sự công 17
2.1.5 Giá trị sứ mạng 18
2.2 Các nghiên cứu trước 20
Trang 52.3.2 Mối quan hệ giữa động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng 22
Chương 3 Phương pháp nghiên cứu 24
3.1 Thiết kế nghiên cứu 24
3.2 Chọn mẫu 25
3.3 Thang đo 26
3.4 Phương pháp phân tích dữ liệu 28
Chương 4 Phân tích kết quả 30
4.1 Mô tả mẫu nghiên cứu 30
4.2 Kiểm định độ tin cây của thang đo 32
4.2.1 Kiểm định độ tin cậy của thang đo phong cách lãnh đạo chuyển dạng 32
4.2.2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo động lực phụng sự công 33
4.3 Kiểm định thang đo bằng CFA 33
4.4 Phân tích hồi quy cho từng giả thuyết 35
4.4.1 Giả thuyết H1: phong cách lãnh đạo chuyển dạng tác động dương đến động lực phụng sự công 36
4.4.2 Giả thuyết H2: động lực phụng sự công tác động dương đến giá trị sứ mạng 39
Chương 5 Kết luận và kiến nghị 46
5.1 Tóm tắt kết quả nghiên cứu 46
5.2 Hạn chế của nghiên cứu 47
5.3 Ý nghĩa nghiên cứu về mặt học thuật và kiến nghị 47
5.3.1 Ý nghĩa nghiên cứu về mặt học thuật 47
5.3.2 Kiến nghị 48
5.4 Hướng nghiên cứu kế tiếp 50
Tài liệu tham khảo
Phụ lục 1
Trang 6(Exploratory Factor Analysis) KMO : Hệ số Kaiser – Mayer – olkin
Trang 7địa bàn Thành phố Bến Tre 7 Bảng 3.1 Thang đo và mã hóa thang đo 27 Bảng 4.1 Kết quả thống kê mẫu nghiên cứu 31 Bảng 4.2 Hệ số Cronbach’s Alpha thang đo phong cách lãnh đạo chuyển dạng 32 Bảng 4.3 Hệ số Cronbach’s Alpha thang đo động lực phụng sự công 33 Bảng 4.4 Hệ số tương quan của từng cặp khái niệm 34 Bảng 4.5 Bảng tóm tắt kết quả kiểm định thang đo 35 Bảng 4.6 Kiểm định sự tương quan giữa hai biến phong cách lãnh đạo chuyển dạng
và động lực phụng sự công 37 Bảng 4.7 Kết quả tóm tắt mô hình giữa hai biến phong cách lãnh đạo chuyển dạng
và động lực phụng sự công 37 Bảng 4.8 Phân tích phương sai giữa hai biến phong cách lãnh đạo chuyển dạng và
động lực phụng sự công 38 Bảng 4.9 Kết quả hồi quy tuyến tính hai biến phong cách lãnh đạo chuyển dạng và
động lực phụng sự công 38 Bảng 4.10 Kiểm định sự tương quan giữa hai biến động lực phụng sự công và giá
trị sứ mạng 40 Bảng 4.11 Kết quả tóm tắt mô hình giữa hai biến động lực phụng sự công và giá trị
sứ mạng 41 Bảng 4.12 Phân tích phương sai giữa biến động lực phụng sự công và giá trị sứ
mạng 41 Bảng 4.13 Kết quả hồi quy tuyến tính giữa hai biến động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng 41
Trang 8cách lãnh đạo chuyển dạng 43 Bảng 4.16 Kết quả phân tích ANOVA giữa các nhóm thâm niên công tác và phong
cách lãnh đạo chuyển dạng 43 Bảng 4.17 Kết quả kiểm định Levene giữa các nhóm thâm niên công tác và động
lực phụng sự công 44 Bảng 4.18 Kết quả phân tích ANOVA giữa các nhóm thanh niên công tác và động
lực phụng sự công 44
Trang 9Trang
Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu 23 Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu 25 Hình 4.1 Kết quả kiểm định CFA 34 Hình 4.4 Biểu đồ Scatter mô tả mối liên hệ giữa biến phong cách lãnh đạo chuyển
dạng và động lực phụng sự công 36 Hình 4.5 Biểu đồ Scatter mô tả mối liên hệ giữa biến động lực phụng sự công và
giá trị sứ mạng 39
Trang 10Nhiều nước, trong đó có cả những nước đang phát triển, đã quan tâm đặc biệt đến đầu tư cho giáo dục Trong nhiều thập kỷ liền, họ đã đầu tư khoảng trên dưới 20% ngân sách hàng năm cho phát triển giáo dục (Nguyễn Văn Đạo, 2012) Ngày 09/6/2014 chính phủ đã ban hành nghị quyết số 44/NQ-CP về ban hành chương trình hành động của Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Chủ trương của Việt Nam xem giáo dục là quốc sách hàng đầu, là khâu đột phá để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trên tất cả các lĩnh vực Hàng năm ngân sách Nhà nước phải bố trí 20% tổng chi ngân sách Nhà nước cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo (Hồng Sâm, 2015)
Tuy nhiên đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả, chính sách, cơ chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp Cơ sở vật chất - kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu, nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp
Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo (Dương Xuân Thành, 2015)
Trang 11Trong giáo dục, đội ngũ giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa là một trong những nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục, vì thế cần phải tạo động lực phụng sự công (Public service motivation) cho giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa Giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa có thể được những nhà lãnh đạo chuyển dạng động viên để làm việc đạt hiệu quả ngoài mong đợi bởi vì nhân viên tín nhiệm và tôn trọng các nhà lãnh đạo (Bass, 1985)
Theo nghiên cứu của Wright, Moynihan và Pandey (2012) về phong cách lãnh đạo chuyển dạng (Transformational leadership), động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng (Mission valence ) kéo đòn bẩy quản lý trong khu vực công Phong cách lãnh đạo chuyển dạng sẽ kích thích các nhu cầu bậc cao của nhân viên, khuyến khích họ vượt qua lợi ích cá nhân để hướng về lợi ích của tổ chức và xã hội, việc nhìn thấy sứ mạng của tổ chức là quan trọng đối với lãnh đạo của tổ chức
Giá trị sứ mạng không đậm nét trong lòng nhân viên là do người lãnh đạo chưa bật dậy động lực phụng sự công, từ đó chưa tác động lên nhận thức của nhân viên đến giá trị sứ mạng của tổ chức trong lòng họ Ở đây, vấn đề được đặt ra là làm thế nào để tạo được động lực phụng sự công cho giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa
ở các trường Trung cấp, Cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bến Tre Động lực phụng sự công là vấn đề được quan tâm ở các trường Trung cấp, Cao đẳng vì tạo động lực phụng
sự công cho giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa là một việc làm không dễ dàng Không phải người lãnh đạo nào cũng có khả năng tạo được động lực phụng sự công cho nhân viên Để làm được điều này, lãnh đạo phải là một người có phong cách lãnh đạo chuyển dạng để tạo động lực phụng sự công cho giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa nhằm đạt được giá trị sứ mạng của tổ chức Chính vì vậy, tác giả
đã chọn đề tài “Tác động của phong cách lãnh đạo chuyển dạng đến giá trị sứ mạng thông qua động lực phụng sự công của nhân viên tại các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre” nhằm góp phần đưa công tác giáo
dục và đào tạo tại tỉnh Bến Tre ngày càng đi lên
Trang 121.2 Bối cảnh nghiên cứu
1.2.1 Giới thiệu về tỉnh Bến Tre
- Về vị trí địa lý: Bến Tre là một trong 13 tỉnh thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, có diện tích tự nhiên là 2.360 km2, được hợp thành bởi cù lao An Hóa, cù lao Bảo, cù lao Minh và do phù sa của 4 nhánh sông Cửu Long bồi tụ thành (sông Tiền, sông Ba Lai, sông Hàm Luông, sông Cổ Chiên) Bến Tre cách Thành phố Hồ Chí Minh
86 km, cách Thành phố Cần Thơ 120 km, phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, phía Tây và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, phía Đông giáp biển Đông Trong đó, Thành Phố Bến Tre là trung tâm kinh tế - xã hội và văn hóa của tỉnh, đây được xem là nơi có nền kinh tế phát triển mạnh, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực cho toàn tỉnh (Sở Công Thương Bến Tre, 2015)
- Về điều kiện tự nhiên: Bến Tre nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo với hai mùa rõ rệt Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 của năm sau Vị trí nằm tiếp giáp biển Đông, nhưng Bến Tre ít chịu ảnh hưởng của bão lũ, khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm… Đây là điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư, sản xuất, kinh doanh và du lịch của tỉnh
Bến Tre có nguồn tài nguyên đất phong phú, với nhiều loại như: đất cát, đất phù
sa, đất phèn, đất mặn Sản xuất nông nghiệp của tỉnh ngày càng được chú trọng và đem lại hiệu quả cao
Bên cạnh đó, Bến Tre còn là tỉnh có nhiều lợi thế về nguồn lợi thủy sản, với 65
km chiều dài bờ biển nên thuận lợi cho việc đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, tạo ra nguồn tài nguyên biển phong phú với các loại tôm, cua, cá, mực…
Ngoài ra Bến Tre còn nổi tiếng với những vườn hoa kiểng, cây trái ở vùng Cái Mơn- Chợ Lách, hàng năm cung ứng cho thị trường nhiều loại trái cây và hàng triệu giống cây trồng, cây cảnh nổi tiếng Đặc biệt, Bến Tre - xứ sở dừa Việt Nam, nơi có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước, khoảng 51.560 ha (Sở Công Thương Bến Tre, 2015)
Trang 13Đặc biệt, cống đập Ba Lai, cầu Rạch Miễu hoàn thành và đưa vào sử dụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra tương lai phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, đưa Bến Tre thoát khỏi thế “ốc đảo”, nhanh chóng hòa nhập với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tạo đà phát triển các mặt kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng cho toàn vùng
- Về dân số và lao động: Bến Tre có khoảng 1,262 triệu người với 64,5% dân số trong độ tuổi lao động (Cổng Thông tin điện tử Bến Tre, 2015) Thu nhập bình quân đầu người mỗi tháng khoảng 1,93 triệu đồng (Niên giám thống kê, 2015) Với 44% lao động đã qua đào tạo, đó cũng là một thế mạnh của tỉnh Bến Tre Hàng năm, tỉnh đào tạo và giới thiệu việc làm cho khoảng 30.000 lao động địa phương, xuất khẩu trên 1.000 lao động đi các nước trong khu vực Châu Á Nguồn dự phòng lao động của tỉnh khá phong phú với trên 39.382 học sinh cấp 3 đang theo học tại 31 trường THPT (trong
đó có 12.000 học sinh khối 12) Mỗi năm có khoảng 3.000 sinh viên tốt nghiệp từ các
cơ sở đào tạo cao đẳng và đại học (Sở Kế hoạch và Đầu tư Bến Tre, 2015)
- Về kinh tế: Bên cạnh các lợi thế về điều kiện tự nhiên, thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp, cây ăn trái, thủy hải sản, du lịch…thì công nghiệp được xác định là khâu then chốt, mũi nhọn của tỉnh và là lĩnh vực ưu tiên đầu tư phát triển và mang tính đột phá trong giai đoạn 2011-2015 Trong các năm qua, tỉnh đã tập trung đầu tư mạnh cho lĩnh vực công nghiệp chế biến nông, thủy sản và các ngành công nghiệp khác như: may mặc, giày da, túi xách,…các ngành này đã và đang góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu đáng kể cho tỉnh Bến Tre Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2014 đạt 24.449 tỷ đồng (Niên giám thống kê, 2015) Những ngành nghề này thu hút hàng chục ngàn lao động phổ thông và lao động có tay nghề trong tỉnh (Sở Kế hoạch và Đầu tư Bến Tre, 2015)
Để phát triển ngành công nghiệp, Bến Tre đã tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, tạo quỹ đất sạch để thu hút các nhà đầu tư Tỉnh đang tập trung đầu
tư năm khu công nghiệp mới từ nay đến năm 2020 với tổng diện tích khoảng 1.600 ha
Trang 14để đáp ứng nhu cầu thuê đất Các khu công nghiệp mới bao gồm: khu công nghiệp Giao Hòa ở huyện Châu Thành với diện tích 270 ha; khu công nghiệp Phú Thuận ở huyện Bình Đại với diện tích 230 ha; khu công nghiệp Thanh Tân ở huyện Mỏ Cày Bắc với diện tích 200 ha; khu công nghiệp Phước Long ở huyện Giồng Trôm với diện tích 200 ha; khu công nghiệp Thành Thới ở huyện Mỏ Cày Nam với diện tích 150 ha; đồng thời tỉnh đang mở rộng thêm diện tích hai khu công nghiệp Giao Long (giai đoạn 2) và An Hiệp (mở rộng) khoảng 218 ha nữa
Vì vậy, đầu tư hoàn thiện hạ tầng là một trong những ưu tiên mời gọi, hợp tác đầu tư giữa tỉnh Bến Tre và các nhà đầu tư trong và ngoài nước (Sở Kế hoạch và Đầu
tư Bến Tre, 2015) Kết quả bước đầu cho thấy tổng giá trị sản xuất công nghiệp đầu tư nước ngoài tăng dần qua các năm Cụ thể năm 2011 là 22,6%, năm 2012 là 32,5%, năm
2013 là 35,9% và năm 2014 là 41,8% trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp theo giá hiện hành, phân theo loại hình kinh tế (Niên giám thống kê, 2015)
1.2.2 Giới thiệu về các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre
Hiện nay tỉnh Bến Tre có năm trường Trung cấp, Cao đẳng công lập tập trung tại Thành phố Bến Tre là: trường Trung cấp Y tế Bến Tre, trường Trung cấp nghề Bến Tre, trường Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre, trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi
và trường Cao đẳng Bến Tre, hằng năm đào tạo hơn 1600 học sinh – sinh viên tốt nghiệp Trung cấp và Cao đẳng đảm bảo nguồn nhân lực có trình độ nghề, chuyên môn nghiệp vụ cho tỉnh Bến Tre
- Trường Cao đẳng Bến Tre được thành lập năm 2004 trên cơ sở hợp nhất ba đơn vị: trường Cao đẳng Sư phạm Bến Tre, trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Bến Tre, trường Trung học Kỹ thuật - Công nghiệp Bến Tre Trường Cao đẳng Bến Tre trực thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh Bến Tre, là trường Cao đẳng trọng điểm của tỉnh, đào tạo
đa ngành thuộc các lĩnh vĩnh: kinh tế, kỹ thuật, nông nghiệp, sư phạm…
Trang 15- Trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi tiền thân là Trung tâm xúc tiến việc làm được thành lập năm 1993 Sau thời gian hoạt động được nâng lên thành Trường dạy nghề số 4, trường Trung cấp nghề Đồng Khởi và nay là trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi Trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi trực thuộc Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, thực hiện chức năng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ tay nghề đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh Bến Tre
- Trường Trung cấp Y tế Bến Tre chính thức thành lập vào tháng 7 năm 1977 với tiền thân là Lớp y tế quân dân y Nam bộ vào năm 1947 Trường Trung cấp Y tế Bến Tre trực thuộc Sở Y tế Bến Tre, đào tạo ra hàng chục nghìn cán bộ y tế các cấp từ cứu thương, sơ cấp và trung cấp các ngành Hộ sinh, Điều dưỡng, Dược… đáp ứng cho nhu cầu học tập nghề nghiệp góp phần xây dựng, phát triển tỉnh Bến Tre
- Trường Trung cấp nghề Bến Tre tiền thân là Trung tâm Tin học - Điện tử trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bến Tre, thực hiện chức năng, nhiệm
vụ đào tạo nghề trình độ sơ cấp nghề, Trung cấp nghề và dạy nghề thường xuyên
- Trường Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre tiền thân là trường sơ cấp chỉ đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ làm công tác văn hóa thông tin ở cơ sở, đến nay Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Bến Tre trở thành một cơ sở đào tạo, bồi dưỡng
uy tín trong đào tạo đội ngũ nghệ sĩ, diễn viên, cán bộ văn hóa nghệ thuật du lịch cho tỉnh Bến Tre
Trang 16Bảng 1.1: Các ngành/ nghề đào tạo tại các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập
trên địa bàn Thành phố Bến Tre
Trường Cao đẳng
Bến Tre
- Tiếng Anh, Tin học ứng dụng, Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử , Công nghệ kỹ thuật xây dựng, Công nghệ kỹ thuật ôtô, Kế toán, Quản trị kinh doanh, Quản trị văn phòng, Tài chính ngân hàng, Công nghệ chế biến thủy sản, Nuôi trồng thủy sản, Việt Nam học, Giáo dục mầm non
Trường Cao đẳng nghề
Đồng Khởi
- Cơ khí cắt gọt kim loại, Công nghệ ôtô, Điện công nghiệp, Điện tử dân dụng, Quản trị kinh doanh, Lập trình máy tính, May thời trang, Quản trị khách sạn, Kỹ thuật xây dựng, Kế toán doanh nghiệp, Quản trị mạng máy tính, Hướng dẫn du lịch, Kỹ thuật máy lạnh
Trường Trung cấp
nghề Bến Tre
- Kế toán doanh nghiệp, Điện công nghiệp, Kỹ thuật xây dựng, Công nghệ ô tô, Cắt gọt kim loại, Tin học văn phòng,
Cơ điện tử, Kỹ thuật nề, kỹ thuật hàn, Sửa chữa máy nổ,
Kỹ thuật tiện, Sửa chữa điện thoại di động, Điện dân dụng,
Kỹ thuật trồng cây có múi, Chăn nuôi heo, Chăn nuôi bò, Chăn nuôi gà, Kỹ thuật trồng dừa, Trồng rau an toàn, Xi măng giả gỗ
Trường Trung cấp văn
hóa nghệ thuật Bến Tre
- Thanh nhạc, Hội họa, Quản lý văn hóa, Hướng dẫn du lịch
Trường Trung cấp Y tế
Bến Tre
- Điều dưỡng, Hộ sinh, Dược sỹ trung cấp, Y sĩ
Nguồn: Ban tuyển sinh các trường: Cao đẳng Bến Tre, Cao đẳng nghề đồng khởi, Trung cấp nghề Bến Tre, Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre, Trung cấp Y tế Bến Tre (2015)
Trang 171.3 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
Từ những lập luận trên cho thấy phong cách lãnh đạo chuyển dạng có tác động đến động lực phụng sự công và từ đó tạo nên giá trị sứ mạng của tổ chức công Như vậy ta có hai mục tiêu nghiên cứu sau:
1 Nghiên cứu này nhằm đo lường mối quan hệ tích cực giữa phong cách lãnh đạo chuyển dạng và động lực phụng sự công
2 Nghiên cứu này nhằm đo lường mối quan hệ tích cực giữa động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng
Tương ứng với hai mục tiêu đó có hai câu hỏi nghiên cứu sau:
- Phong cách lãnh đạo chuyển dạng tác động như thế nào đến động lực phụng sự công?
- Động lực phụng sự công tác động như thế nào đến giá trị sứ mạng?
1.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là phong cách lãnh đạo chuyển dạng, động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng của các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre thông qua cảm nhận của giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa
Đối tượng khảo sát nhằm thu thập dữ liệu cho đề tài là những giáo viên, giảng viên, nhân viên các phòng, khoa đang làm việc tại các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập trên địa bàn Thành phố Bến Tre
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu này được thực hiện trong vòng 05 tháng, từ tháng 10/2015 đến tháng 02/2016 tại các trường: Trung cấp Y tế Bến Tre, Trung cấp nghề Bến Tre, Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre, Cao đẳng nghề Đồng Khởi, Cao đẳng Bến Tre trên địa bàn Thành Phố Bến Tre
Trang 181.5 Phương pháp nghiên cứu
1.5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Dữ liệu sẽ được thu thập bằng cách phỏng vấn đối tượng khảo sát thông qua phiếu khảo sát được soạn sẵn
1.5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
Phương pháp thống kê mô tả được sử dụng để phân tích mẫu nghiên cứu
Phương pháp hồi qui được sử dụng để kiểm định sự tương quan của các nhân tố trong nghiên cứu
1.6 Đóng góp của đề tài
Từ kết quả nghiên cứu, đề tài đã tìm ra mối quan hệ giữa phong cách lãnh đạo chuyển dạng và động lực phụng sự công, động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng Đối với các trường Trung cấp, Cao đẳng công lập để đạt được giá trị sứ mạng đề ra, thì đòi hỏi người lãnh đạo tổ chức phải là người có phong cách lãnh đạo chuyển dạng, tạo
ra động lực phụng sự công ở nhân viên của mình Khi động lực phụng sự công ở nhân viên được khơi dậy thì họ sẽ làm việc, cống hiến hết mình cho tổ chức, cho cộng đồng bằng cả niềm đam mê và trái tim phụng sự
Trong những tổ chức công, đặc biệt là các trường Trung cấp, Cao đẳng địa phương là nơi đào tạo nghề, chuyên môn nghiệp vụ, cung cấp nguồn nhân lực cho tỉnh nhà Nếu công tác giáo dục được nâng lên hay nói cách khác giá trị sứ mạng của tổ chức đạt được sẽ góp phần đưa công tác giáo dục và đào tạo tại tỉnh Bến Tre nói riêng
và cả nước ngày càng đi lên
Trang 19Trình bày cơ sở lý thuyết, định nghĩa ba khái niệm: phong cách lãnh đạo chuyển dạng, động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng, các nghiên cứu trước và đưa
ra giả thuyết
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Trình bày thiết kế nghiên cứu, dân số, cách chọn mẫu và các thước đo để thu thập dữ liệu Ngoài ra chương 3 cũng nêu lên cách xử lý dữ liệu đó bao gồm: độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khẳng định CFA và cách xử lý hồi quy tuyến tính để xác định mối quan hệ giữa các biến
Chương 4: Phân tích kết quả
Trình bày kết quả về độ tin cậy của thang đo và kết quả hồi quy tuyến tính để khẳng định xem mối quan hệ các biến có tồn tại hay không
Chương 5: Kết luận và kiến nghị
Trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu, nêu những hạn chế của nghiên cứu và trình bày đóng góp của nghiên cứu trong thực tiễn quản lý công Ngoài ra chương kết luận cũng đưa ra hướng nghiên cứu kế tiếp từ nghiên cứu này
Trang 20Chương 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
Chương 1 đã trình bày tổng quan về đề tài nghiên cứu Trong chương 2 sẽ tiếp tục trình bày những lý thuyết liên quan đến nghiên cứu như lý thuyết về phong cách lãnh đạo chuyển dạng, lý thuyết về động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng của tổ chức công Từ cơ sở lý thuyết đó, đưa ra mô hình phục vụ cho nghiên cứu và các giả thuyết cần kiểm định
2.1 Các khái niệm
2.1.1 Lãnh đạo
Theo Stogdill (1974), nhà lãnh đạo phải luôn được định nghĩa cùng với sự ràng buộc của tính cách , cách ứng xử, ảnh hưởng đối với người khác, các chuỗi hoạt động tương tác, quan hệ, vị trí quản lý, và nhìn nhận của người khác về tính hợp pháp của
quyền lực và sự tạo dựng ảnh hưởng
House (2004) định nghĩa rằng nhà lãnh đạo là cá nhân có khả năng gây ảnh hưởng, kích thích và khuyến khích người khác đóng góp vào các hoạt động có hiệu quả
và thành công của tổ chức họ trực thuộc
Lãnh đạo là một chức năng cơ bản của quản trị, tất cả các chức năng quản trị sẽ không hoàn thành tốt nếu các nhà quản trị không hiểu được yếu tố con người trong các họat động của họ và không biết lãnh đạo con người để đạt được các kết quả như mong
muốn
Lãnh đạo là chỉ đường, vạch lối, nhìn xa trong rộng, hướng tới mục tiêu cuối cùng, quan tâm đến những vấn đề chiến lược, những mục tiêu dài hạn, dùng biện pháp động viên, thuyết phục gây ảnh hưởng, dựa vào đạo lý là chính Lãnh đạo tác động đến
ý thức của con người, lãnh đạo thuộc về phạm trù tư tưởng, lý luận và đạo đức, không
có tính cưỡng chế Lãnh đạo thường được hiểu là xác định phương hướng, mục tiêu dài
Trang 21hạn, lựa chọn chủ trương chiến lược, điều hòa, phối hợp các mối quan hệ và động viên, thuyết phục con người Trong những tình huống có nhiều biến động, thường cần có bàn tay lãnh đạo, để xử lý và ứng phó với những rủi ro có tính chiến lược Khi công việc phức tạp, đụng chạm đến nhiều người tham gia, mục đích không rõ ràng, nhiệm vụ khó khăn, nhân tố ảnh hưởng nhiều thì cần làm rõ mục tiêu, điều tiết các mối quan hệ, động viên thuyết phục nên phải có bàn tay lãnh đạo (Đỗ Quốc Sam, 2007)
Lãnh đạo là sự cố gắng tác động vào người khác để đảm bảo đạt được mục tiêu của doanh nghiệp Ðó là quá trình thu hút, lôi cuốn, động viên, thuyết phục, hướng dẫn thúc đẩy các thành viên trong tổ chức làm việc đáp ứng theo yêu cầu công việc Chức năng lãnh đạo bao hàm các công tác chỉ huy, phối hợp và điều hành, biểu hiện mối quan hệ giữa chủ thể quản trị và đối tượng quản trị, giữa người ra mệnh lệnh và người thực hiện mệnh lệnh Mục đích của chức năng lãnh đạo là làm cho tất cả mọi người, mọi thành viên nhận thức đầy đủ vai trò , trách nhiệm và thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp Lãnh đạo là quá trình tác động đến con người sao cho họ cố gắng một cách tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt được các mục tiêu của tổ chức Người lãnh đạo không đứng đằng sau để thúc đẩy hay thúc giục, họ đặt mình lên trước, động viên mọi người hoàn thành các mục tiêu đã đề ra Bất kể một người quản lý lập kế hoạch, tổ chức và kiểm tra kết quả có tốt đến đâu, người đó vẫn phải hỗ trợ những hoạt động đó bằng cách đưa
ra những chỉ dẫn cho mọi người, thông tin đầy đủ và lãnh đạo tốt Việc lãnh đạo phải dựa trên sự hiểu biết về động cơ của con người là gì và điều gì làm cho họ thỏa mãn khi họ góp sức vào việc hoàn thành các mục tiêu của tổ chức (Trương Hòa Bình và Võ Thị Tuyết, 2010)
Phong cách lãnh đạo được coi như một nhân tố quan trọng trong quản trị, nó không chỉ thể hiện tính khoa học và tổ chức mà còn thể hiện tài năng, chí hướng và nghệ thuật chỉ huy của người lãnh đạo Trong lãnh đạo, kết quả công việc phụ thuộc vào phương thức, phương pháp và cách thức làm việc Nghệ thuật của người lãnh đạo
Trang 22được thể hiện ở chỗ họ biết lựa chọn cho mình phương thức, phương pháp và cách thức làm việc tối ưu Phong cách lãnh đạo khoa học sẽ góp phần thực hiện có hiệu quả các mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra Trong nghiên cứu này chúng ta sẽ tìm hiểu về phong cách lãnh đạo chuyển dạng
2.1.2 Phong cách lãnh đạo chuyển dạng
Trong nhiều thập kỷ, nghiên cứu về vai trò lãnh đạo trong môi trường năng động vẫn là đề tài của các học giả và trí thức lãnh đạo Vì vậy, hầu hết các lý thuyết lãnh đạo còn mang tính chung chung và không áp dụng cho môi trường trong một tổ chức công Điều này thiếu sự nghiên cứu về vai trò lãnh đạo trong các tổ chức công đòi hỏi sử dụng các nguồn lực trong chính phủ nhằm góp phần giải quyết các vấn đề về lãnh đạo hiệu quả và cải tiến (Fernandez, 2008)
Trên nền tảng là công bộc của dân, Greenleaf (1977) cho rằng các nhà lãnh đạo
là đầy tớ và tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu của người dân Các nhà nghiên cứu đã khẳng định rằng xây dựng sự công bộc của dân và xây dựng lãnh đạo chuyển dạng có
sự tương đồng Công bộc của dân có rất nhiều điểm chung với việc xem xét và kích thích trí tuệ cá nhân của nhà lãnh đạo chuyển dạng (Van, 2011)
Phong cách lãnh đạo chuyển dạng là một trong những nghiên cứu về lãnh đạo của Burns Ông cho rằng phong cách lãnh đạo chuyển dạng làm tăng mức độ hành vi của nhân viên, ông đã đưa ra lý thuyết lãnh đạo chuyển dạng như một sự hiểu biết mới của lãnh đạo Phong cách lãnh đạo chuyển dạng đã ngày càng phát triển và là một trong những mô hình lãnh đạo có ảnh hưởng nhất, lãnh đạo chuyển dạng là quá trình trong
đó “những người lãnh đạo và những người dưới quyền tác động lẫn nhau làm tăng lên những mức độ của đạo đức và động viên”, lãnh đạo chuyển dạng là “gắn bó chặt chẽ với các giá trị bậc cao hơn” (Burns, 1978).Bass và các đồng nghiệp của ông đã tiếp tục nghiên cứu nó Họ giải thích lãnh đạo chuyển dạng chủ yếu là tác động của nhà lãnh đạo đến nhân viên, lãnh đạo giúp nhân viên cảm thấy tin tưởng, ngưỡng mộ, lòng trung thành và tôn trọng Trong đó nhà lãnh đạo khuyến khích nhân viên của mình làm
Trang 23nhiều hơn những gì họ dự kiến ban đầu Nhà lãnh đạo cũng khuyến khích các nhân phải nhận thức được những kết quả công việc là vì lợi ích chung của tổ chức chứ không phải riêng cá nhân (Bass, 1996)
Ngược lại với Burns, Bass (1985) cho rằng lãnh đạo chuyển dạng là quan điểm phi luân lý và đo lường phong cách lãnh đạo chuyển dạng không bao gồm hai thành phần đạo đức và đạo lý Ông và các đồng nghiệp đã chỉ ra các nhân tố của lãnh đạo chuyển dạng: Sự ảnh hưởng, truyền cảm hứng, kích thích trí tuệ, quan tâm cá nhân (Avolio, Bass và Jung, 1995; 1999)
Kể từ cuối năm 1980, lý thuyết lãnh đạo chuyển dạng đã trở nên phổ biến trong lĩnh vực lãnh đạo Lý thuyết lãnh đạo chuyển dạng đặt trọng tâm vào cảm xúc và giá trị
để chứng minh làm thế nào để một nhà lãnh đạo có thể có được khả năng tác động và thúc đẩy sự phát triển của tổ chức Theo Yukl (1989) định nghĩa lãnh đạo chuyển dạng
là quá trình gây ảnh hưởng lớn đến sự thay đổi trong thái độ và giả định của các thành viên tổ chức và xây dựng cam kết cho sứ mạng và mục tiêu của tổ chức Vai trò của các nhà lãnh đạo được nhấn mạnh trong việc tác động đến nhân viên của mình (Yukl, 1999)
Theo Conger (1989) các nhà lãnh đạo hiệu quả thông qua hành động của nhận thức cơ hội và tạo ra tầm nhìn, kích thích nhân viên thực hiện tầm nhìn, ủng hộ những
gì mà nhân viên đã cam kết và đặt niềm tin vào họ
Gardner (1990) lập luận rằng tất cả các tổ chức có thể thay đổi vì xã hội và thay đổi là không thể tránh khỏi Người lãnh đạo phải nhận ra những lý do tại sao họ thất bại và các thủ tục thay đổi có thể được thiết lập Cơ sở cho những thay đổi trong hành
vi lãnh đạo có thể được cải tạo và xác định lại giá trị, để tổ chức hoạt động có hiệu quả,
để đạt được cái nhìn mới về các giải pháp và thúc đẩy động lực của con người sáng tạo
và tăng trưởng liên tục Có thể nói rằng trong khi các nhà lãnh đạo chấp nhận làm việc trong giới hạn của hệ thống hiện có, các nhà lãnh đạo chuyển dạng thích sự thay đổi và
sự tái tạo (Gardner, 1990)
Trang 24Yammarino và Bass (1990) mô tả các nhà lãnh đạo chuyển dạng như một người
có tầm nhìn về tương lai, kích thích và thúc đẩy nhân viên và xem xét từng cá nhân trong việc xây dựng sự khác biệt giữa họ với nhau
Các nhà lãnh đạo chuyển dạng là những người biết phát triển, kích thích và truyền cảm hứng đến cấp dưới đạt được những kết quả vượt trội so với mong đợi bằng cách khơi gợi những mức nhu cầu cao hơn của họ, xây dựng lòng tin và đặt lợi ích tổ chức lên trên lợi ích cá nhân (Avolio, Waldman và Yammarino,1991)
Phong cách lãnh đạo chuyển dạng tập trung nhiều hơn vào những gì mà các nhà lãnh đạo đạt được, chứ không phải là đặc điểm cá nhân Trong một môi trường luôn thay đổi, các nhà lãnh đạo chuyển dạng có thể sẽ hiệu quả hơn bởi vì họ tìm cách làm việc mới, những cơ hội khi đối mặt với rủi ro Vì lý do đó, họ có thể phản ứng tích cực với những thay đổi trong môi trường bên ngoài (Lowe, Kroeck và Sivasubramaniam, 1996)
Các nhà lãnh đạo chuyển dạng khuyến khích các ý tưởng của nhân viên đi theo mình và đánh giá những nỗ lực của họ có nhiều sáng tạo trong việc giải quyết vấn đề
cũ bằng cách làm mới (Riggio và Orr, 2004) Nhà lãnh đạo chuyển dạng có khả năng
xử lý các vấn đề phức tạp, tìm tòi đóng góp những điều độc đáo cho tổ chức, nhà lãnh đạo chuyển dạng cũng thách thức nhân viên đưa ra những ý tưởng mới mà không phải
là hoàn toàn khác với chiến lược và ý tưởng của các nhà lãnh đạo Những nhà lãnh đạo thừa nhận mong đợi thử thách và hỗ trợ những ý tưởng mới để nhân viên sẽ thực hiện được mức độ hiệu suất cao hơn và đồng thời bỏ qua những sai lầm trong quá khứ Cuối cùng, các nhà lãnh đạo kích thích tinh thần nhân viên với những ý tưởng đa dạng và hỗ trợ họ trong công việc (Bass và Avolio, 1994, 2004)
Phong cách lãnh đạo chuyển dạng khuyến khích mọi người thực hiện những điều trong cam kết của họ với các nhà lãnh đạo và các nhiệm vụ của tổ chức (Howell và Avolio, 1993) Phong cách lãnh đạo chuyển dạng tạo ra một tâm trạng tích cực, làm tăng mức độ nỗ lực của nhân viên (Ilies, Judge và Wagner, 2006)
Trang 25Phong cách lãnh đạo chuyển dạng làm tăng sự cam kết của nhân viên với tổ chức, nâng cao sự hài lòng của nhân viên trong công việc và tạo được động lực làm việc cho
họ (Bass, 1998; Bycio, Hackett và Allen, 1995; Conger, Kanungo và Menon, 2000; Kane và Tremble, 2000; Koh, Steers và Terborg, 1995; Nemanich và Keller, 2007) Nhà lãnh đạo chuyển dạng hoàn tất các công việc bằng cách thách thức và chuyển đổi các cảm xúc, giá trị, đạo đức, tiêu chuẩn và các mục tiêu dài hạn của cá nhân thông qua việc nuôi dưỡng uy tín và mở rộng tầm nhìn ra xa trong suốt quá trình lãnh đạo (Northouse, 2007)
2.1.3 Động lực
Động lực là động cơ thúc đẩy tất cả các hành động của con người Đây là một trạng thái nội tại, cung cấp sinh lực và hướng con người vào những hành vi có mục đích Nền tảng của động lực là các cảm xúc, mà cụ thể, nó dựa trên sự né tránh, những trải nghiệm cảm xúc tiêu cực và tìm kiếm những cảm xúc tích cực Quan điểm về tích cực hay tiêu cực của mỗi người rất khác nhau và phụ thuộc vào các quy tắc xã hội Động lực có vai trò rất quan trọng bởi nó tham gia vào tất cả các khía cạnh của đời sống Ở một cấp độ đơn giản hơn, mỗi hành động của con người đều liên quan tới mong muốn tránh nỗi đau, tạo ra niềm vui thích, hay kết hợp cả hai Khi chúng ta khích
lệ hay tạo ra cảm hứng cho bản thân, một khía cạnh cần làm là liên hệ nỗi đau với những gì chúng ta không muốn làm và liên hệ sự thích thú với những gì chúng ta muốn làm (Kohlrieser, 2010)
Động lực là sự khát khao và tự nguyện của con người nhằm tăng cường sự nỗ lực
để đạt được mục đích hay một kết quả cụ thể hay cách khác động lực bao gồm tất cả những lý do khiến con người hành động Động lực cũng chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố, các nhân tố này luôn thay đổi và khó nắm bắt Chúng được chia thành ba loại yếu tố cơ bản: những yếu tố thuộc về con người, những yếu tố thuộc về môi trường và những yếu tố thuộc về bản chất công việc (Bùi Thị Minh Thu và Lê Nguyễn Đoan Khôi, 2014)
Trang 262.1.4 Động lực phụng sự công
“Chúng ta càng hào phóng, chúng ta càng vui vẻ Chúng ta càng hợp tác, chúng ta càng có giá trị Chúng ta càng nhiệt tình, chúng ta càng có năng suất Chúng ta càng sẵn lòng phụng sự, chúng ta càng thịnh vượng” (Ward, 1970, trích trong Thái An, 2015)
Perry và Wise (1990) đã đưa ra định nghĩa đầu tiên của động lực phụng sự công
Họ cho rằng động lực phụng sự công là khuynh hướng của một cá nhân để ứng phó với những thay đổi bằng sự sẵn sàng phục vụ tổ chức, luôn theo đuổi lợi ích chung và sự sẵn sàng giúp đỡ người khác Trong các tổ chức công, dịch vụ công tạo được động lực tích cực đến hoạt động cá nhân
Động lực phụng sự công là động lực mạnh mẽ để thực hiện các công việc có ý nghĩa cho cộng đồng và dịch vụ phục vụ xã hội (Brewer và Selden, 1998)
Theo Rainey và Steinbauer (1999) động lực phụng sự công là động lực làm việc
để phục vụ lợi ích của một cộng đồng, một nhà nước, một dân tộc hay nhân loại Vì vậy, họ muốn nhấn mạnh sự liên kết giữa động lực phụng sự công và lợi ích chung Vandenabeele (2007) đã đưa ra những đóng góp gần đây nhất, ông thấy rằng động lực phụng sự công là niềm tin, giá trị cá nhân và quan tâm đến sự phát triển của
tổ chức
Theo Perry và Hondeghem (2008) động lực phụng sự công là sự sẵn lòng phục
vụ với mục đích làm những điều tốt đẹp cho mọi người và xã hội Động lực phụng sự công là nguồn gốc của hành vi và hành động để đạt được kết quả phục vụ lợi ích công, những động cơ của cá nhân và hành động trong các lĩnh vực công nhằm để nâng cao phúc lợi cho những người khác và xã hội Những người ủng hộ lý thuyết động lực phụng sự công cho rằng những cá nhân có động lực phụng sự công hài lòng hơn với việc làm trong khu vực công (Pandey và Stazyk, 2008)
Lý thuyết động lực phụng công cho thấy rằng những người có một động lực phụng sự công cao hơn có nhiều khả năng để làm việc trong khu vực công Những
Trang 27người này có nhiều khả năng được bản chất năng động, niềm vui chính là những nỗ lực được cống hiến trong tổ chức (Perry, Hondeghem và Wise, 2010) Do đó, những người này có nhiều khả năng được dấn thân nhiều hơn trong tổ chức và ít có khả năng quyết định rời khỏi
Vì vậy động lực phụng sự công là một khuynh hướng quan trọng giải thích thái
độ làm việc của công chức (Castaing, 2006; Kim, 2011)
2.1.5 Giá trị sứ mạng
Theo Mai Khắc Thành (2012), sứ mệnh là bản tuyên ngôn của tổ chức có giá trị lâu dài về thời gian, để phân biệt giữa tổ chức này với tổ chức khác, nhằm thể hiện niềm tin, mục đích triết lý và nguyên tắc hoạt động của tổ chức, khẳng định lý do ra đời và tồn tại của một tổ chức Sứ mạng đảm bảo sự nhất trí về mục đích trong nội bộ
tổ chức, cung cấp một cơ sở hoặc tiêu chuẩn để phân phối các nguồn lực, tạo ra tiếng nói chung, là trung tâm điểm để mọi người đồng tình với mục đích và phương hướng, tạo điều kiện để chuyển mục đích của tổ chức thành mục tiêu thích hợp, chuyển mục tiêu thành các chiến lược và biện pháp hoạt động cụ thể , tạo cơ sở cho việc lựa chọn đúng đắn các mục tiêu và các chiến lược của doanh nghiệp, tạo lập và củng cố hình ảnh của tổ chức trước công chúng, tạo sự hấp dẫn đối với các đối tượng hữu quan Nội dung của bản sứ mệnh gồm 09 nội dung sau: Ai là người sử dụng sản phẩm/dịch vụ của tổ chức? Sản phẩm/dịch vụ của tổ chức là gì? Thị trường của tổ chức
ở đâu? Tổ chức sử dụng công nghệ gì và công nghệ có là mối quan tâm hàng đầu của
tổ chức không? Quan tâm tới vấn đề sống còn, phát triển và khả năng sinh lời: tổ chức
có quá ràng buộc với những mục tiêu kinh tế hay không? Triết lý: đâu là niềm tin cơ bản, giá trị, nguyện vọng và các ưu tiên triết lý của tổ chức? Tự đánh giá: năng lực đặc biệt hay ưu thế cạnh tranh của tổ chức là gì? Quan tâm đối với hình ảnh cộng đồng: đây
có phải mối quan tâm chủ yếu của tổ chức không? Quan tâm đối với nhân viên: thái độ
của tổ chức đối với nhân viên như thế nào? (David, 1989)
Trang 28Theo Rainey và Steinbauer (1999), giá trị sứ mệnh để cho thấy được nhận thức của nhân viên về sự hấp dẫn của mục đích của tổ chức và những đóng góp cho xã hội.
Sự hấp dẫn của sứ mạng sẽ ảnh hưởng đến khả năng tuyển dụng, duy trì và thúc đẩy lực lượng lao động của tổ chức, giá trị sứ mạng càng cao thì có thể tăng hiệu quả hoạt động cho tổ chức
Sứ mạng của tổ chức chính là bản tuyên ngôn của tổ chức đó đối với xã hội, nó chứng minh tính hữu ích và các ý nghĩa trong sự tồn tại của tổ chức đối với xã hội Các
tổ chức thường thể hiện sứ mệnh của mình bằng một “tuyên bố sứ mệnh” xúc tích, ngắn gọn, giải thích tổ chức đó tồn tại để làm gì và sẽ làm gì để tồn tại Để đạt được giá trị sứ mạng của một tổ chức, phải làm sắc nét và làm nổi bật các mối quan hệ giữa cá nhân với sứ mạng (Rainey và Steinbauer, 1999) Vì vậy, khi nhân viên thấy được tác động từ công việc của họ đến tổ chức và người dân, người lao động nhận thức giá trị sứ mạng nhằm mục đích phục vụ xã hội
Sự xác định mục tiêu rõ ràng của tổ chức sẽ làm tăng nhận thức của nhân viên về
sứ mạng (Weiss và Piderit, 1999) Phù hợp với Rainey và Steinbauer (1999), kỳ vọng rằng giá trị sứ mạng sẽ tăng khi sứ mạng của tổ chức hợp lý, rõ ràng, dễ hiểu
Tuyên ngôn sứ mạng cần trả lời câu hỏi: chúng ta sẽ làm gì, bằng cách nào và để cho ai? Bằng cách trả lời những câu hỏi đó, tuyên ngôn sứ mạng sẽ làm rõ trọng tâm của nhà trường, giúp giảng viên và sinh viên hiểu rõ nhu cầu của họ sẽ được đáp ứng như thế nào Hơn thế nữa, tuyên ngôn sứ mạng của nhà trường không chỉ nhắm vào đối tượng giảng viên và sinh viên, mà còn hướng tới các đối tượng mà nhà trường phục vụ, trong đó có cả cha mẹ học sinh, các doanh nghiệp và cộng đồng xã hội Nếu như sứ mạng phản ánh đặc điểm tổng quát của nhà trường thì giá trị phản ánh trái tim và tâm hồn của nhà trường, những gì chúng ta ấp ủ và gắn bó với nó, coi đó là những nguyên tắc và những ưu tiên hàng đầu của chúng ta khi cần phải lựa chọn (Phạm Thị Ly, 2009)
Trang 292.2 Các nghiên cứu trước
Bass (1985a) đã thực hiện phân tích nhân tố khám phá trên dữ liệu thu thập từ
104 sĩ quan quân đội Các sĩ quan được yêu cầu hoàn thành một bảng câu hỏi 73 mục
mô tả người giám sát của họ Ông cho rằng người lãnh đạo có phong cách lãnh đạo chuyển dạng là người lãnh đạo có sức lôi cuốn, quan tâm từng cá nhân và kích thích trí tuệ
Trong một nghiên cứu khác, Bass thực hiện nghiên cứu về 70 giám đốc điều hành cấp cao, Bass (1985b) đã báo cáo rằng người lãnh đạo có phong cách lãnh đạo chuyển dạng giống như người cha nhân từ, người truyền cảm hứng cho nhân viên làm việc nhiều giờ để đáp ứng mong đợi của nhà lãnh đạo Các nhà lãnh đạo chuyển dạng khuyến khích tự phát triển bằng cách cho phép nhân viên của mình làm việc độc lập Trong thực tế, Parry (2000) cho rằng phong cách lãnh đạo chuyển dạng có tác động tích cực đối với các biện pháp tài chính của các tổ chức Các khía cạnh lôi cuốn của phong cách lãnh đạo chuyển dạng đã được chứng minh là có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả tài chính trong một nghiên cứu 50 cửa hàng của hệ thống chuỗi cửa hàng bán
lẻ lớn ở Hà Lan (Koene, Vogelaar và Soeters, 2002) Thay đổi là vấn đề trung tâm của lãnh đạo chuyển dạng, thúc đẩy sự đổi mới của nhân viên (Bass và Riggio, 2006; Jaskyte, 2004; Pieterse, 2010)
Brewer (2000) quan tâm trong việc tìm hiểu nhận thức, động cơ của cá nhân về dịch vụ công Họ đã kiểm tra 69 nhân viên và học sinh tại Hoa Kỳ và đã đưa ra bốn loại khác nhau của nhận thức, động cơ của cá nhân về dịch vụ công: Các cơ hội để giúp
đỡ người khác, ý thức trách nhiệm của một công dân, lợi ích chung và công bằng xã hội
Nghiên cứu của Andersen, Heinesen và Pedersen (2010), làm thế nào để động lực phụng sự công ảnh hưởng đến hiệu suất trong trường học? nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 694 giáo viên cho thấy động lực phụng sự công có mối quan hệ với hiệu quả công việc của giáo viên
Trang 30Wright và Pandey (2011) đã thực hiện nghiên cứ: Tổ chức công và giá trị sứ mạng Khi nào sứ mạng trở nên quan trọng? dữ liệu của nghiên cứu được khảo sát từ
168 nhân viên tại một cơ quan nhà nước ở đông bắc của Hoa Kỳ Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy: thang đo động lực phụng sự công có độ tin cậy Cronbach’s alpha = 0,74, thang đo giá trị sứ mạng có độ tin cậy Cronbach’s alpha = 0,73 Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn đối với các nhà quản lý: tổ chức có mục tiêu rõ ràng kích thích động lực phụng sự công của nhân viên, động lực phụng sự công sẽ tác động trực tiếp đến giá trị
sứ mạng, giá trị sứ mạng trở nên quan trọng khi nó tạo được động lực phụng sự công của nhân viên
Nghiên cứu của Wright, Moynihan và Pandey (2012) về phong cách lãnh đạo chuyển dạng, động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng kéo đòn bẩy quản lý trong khu vực công Trong nghiên cứu này cũng đã đã khảo sát 3.316 người bằng bằng email, fax và điện thoại, trong đó có 1.538 người trả lời hợp lệ Thang đo phong cách lãnh đạo chuyển dạng có độ tin cây Cronbach’s alpha = 0,91, thang đo động lực phụng
sự công có độ tin cây Cronbach’s alpha = 0,83, thang đo giá trị sứ mạng có độ tin cây Cronbach’s alpha = 0,69 Nghiên cứu kết luận rằng lãnh đạo sẽ làm tăng giá trị của nhân viên bằng khả năng thúc đẩy động lực phụng sự công của họ để đạt được giá trị
sứ mạng tổ chức Sứ mạng của tổ chức là rất quan trọng khi các nhà lãnh đạo nói rõ mục tiêu rõ ràng và hấp dẫn của tổ chức
2.3 Lập luận giả thuyết
2.3.1 Mối quan hệ giữa phong cách lãnh đạo chuyển dạng và động lực phụng
sự công
Trong lĩnh vực hành chính công, phong cách lãnh đạo chuyển dạng hiện nay có mối liên kết với động lực phụng sự công Các nghiên cứu ở Mỹ và Châu Âu đã chỉ ra rằng phong cách lãnh đạo chuyển dạng và động lực phụng sự công có quan hệ tích cực (Vandenabeele, 2008; Park và Rainey, 2008)
Trang 31Theo Paarlberg và Lavigna (2010) lập luận rằng một trong những thách thức chính cho nghiên cứu về động lực phụng sự công chính là phong cách lãnh đạo chuyển dạng sẽ tác động đến động lực phụng sự công để hướng về kết quả tổ chức sẽ đạt được, phong cách lãnh đạo chuyển dạng là một chủ đề cần phải được quan tâm thực nghiệm Các nhà lãnh đạo chuyển dạng có hiệu quả bởi vì họ hành động theo những cách
để nâng cao động lực phụng sự công Phong cách lãnh đạo chuyển đổi sẽ thúc đẩy sự phát triển của nhân viên: những người tin tưởng lãnh đạo của họ, những người dự đoán một tương lai lạc quan hơn, những người sẵn sàng đặt câu hỏi các nhà lãnh đạo của họ
và những người tập trung vào cải tiến liên tục và phát triển trong bản thân mình (Moynihan, Pandey và Wright, 2009)
Phong cách lãnh đạo chuyển dạng làm thay đổi nhân viên và do đó thúc đẩy động lực phụng sự công của họ (Avolio và Bass, 1998)
Một nhà lãnh đạo nếu áp dụng phong cách lãnh đạo chuyển dạng, biết truyền cảm hứng, kích thích trí tuệ, quan tâm đến nhân viên, xây dựng dựng lòng tin của nhân viên dành cho mình và đặt lợi ích tổ chức lên trên lợi ích cá nhân, luôn tìm cách thay đổi tổ chức phù hợp với môi trường sẽ có sự tác động mạnh mẽ đến động lực phụng sự công của nhân viên Từ đó ta có giả thuyết:
H1: Phong cách lãnh đạo chuyển dạng tác động dương đến động lực phụng sự công
2.3.2 Mối quan hệ giữa động lực phụng sự công và giá trị sứ mạng
Một nhân viên có động lực phụng sự công cao sẽ xem sứ mạng của tổ chức mình hấp dẫn, quan trọng nhất và họ sẽ hài lòng trong công việc của mình (Wright và Pandey, 2007)
Sứ mạng của những tổ chức công là phục vụ cộng đồng, khi nhân viên có động lực phụng sự công sẽ có nhiều khả năng nhận thấy giá trị sứ mạng của tổ chức cũng là giá trị của chính bản thân mình (Weiss và Piderit, 1999)
Trang 32Khi những nhân viên trong tổ chức có động lực phụng sự công, họ sẽ sẵn lòng phục vụ tổ chức, theo đuổi lợi ích chung của tổ chức, làm việc và cống hiến hết mình cho tổ chức, lúc này giá trị sứ mạng của tổ chức sẽ đạt được Từ đó ta có giả thuyết:
H2: Động lực phụng sự công có tác động dương đến giá trị sứ mạng
Từ hai giả thuyết trên, ta có mô hình nghiên cứu như sau:
Giá trị
sứ mạng
Trang 33Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Chương 2 đã đưa ra mô hình nghiên cứu và các giả thuyết cần kiểm định Tiếp tục chương 3 sẽ trình bày các nội dung về phương pháp nghiên cứu như: thiết kế nghiên cứu, phương pháp chọn mẫu, thiết kế bảng câu hỏi cho thang đo và phương pháp phân tích dữ liệu
3.1 Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu định lượng là điều tra thực nghiệm có hệ thống về các hiện tượng quan sát được qua số liệu thống kê, toán học hoặc kỹ thuật vi tính Mục tiêu của nghiên cứu định lượng là phát triển và sử dụng mô hình toán học, lý thuyết hoặc các giả thuyết liên quan tới các hiện tượng Quá trình đo lường là trung tâm của nghiên cứu định lượng bởi vì nó cung cấp các kết nối cơ bản giữa quan sát thực nghiệm và biểu thức toán học của các mối quan hệ định lượng Số liệu định lượng là bất kỳ dữ liệu ở dạng
số như số liệu thống kê, tỷ lệ phần trăm Trong điều kiện thường, điều này có nghĩa là các nhà nghiên cứu định lượng yêu cầu một câu hỏi cụ thể và thu thập một mẫu dữ liệu
số từ hiện tượng quan sát hay từ nghiên cứu người tham gia trả lời các câu hỏi Các nhà nghiên cứu phân tích các dữ liệu với sự giúp đỡ của các số liệu thống kê (Given, 2008)
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng bằng việc thu thập dữ liệu sơ cấp từ những đối tượng khảo sát là giáo viên, giảng viên, nhân viên phòng, khoa các trường: Trung cấp Y tế Bến Tre, Trung cấp nghề Bến Tre, Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre, Cao đẳng nghề Đồng Khởi và Cao đẳng Bến Tre
Nghiên cứu này được thực hiện cắt ngang thời gian (Cross-sectional), nghiên cứu cắt ngang thời gian là nghiên cứu được thực hiện tại một thời điểm hay trong khoảng một thời gian ngắn, mỗi đối tượng chỉ thu thập thông tin một lần và không theo dõi xuôi theo thời gian (Khassawneh, Khader, Amarin và Alkafajei, 2006)
Trang 34Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu
3.2 Chọn mẫu
Số giáo viên, giảng viên, nhân viên phòng, khoa của trường Trung cấp Y tế Bến Tre, trường Trung cấp nghề Bến Tre, trường Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bến Tre, trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi và trường Cao đẳng Bến Tre là 562 (Phòng tổ chức, 2015)
Mẫu là một tập hợp các dữ liệu thu thập được hoặc được lựa chọn từ một tổng thể thống kê bằng một quy tắc rõ ràng Theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008) số lượng mẫu quan sát bằng 4 hoặc 5 lần số biến Trong đề tài này, có tất cả 12 biến quan sát cần ước lượng nên kích thước mẫu là 60, nhưng kích thước mẫu tối thiểu cần thiết là 100 quan sát Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả nghiên cứu đạt được độ tin cậy và mang tính đại diện cao hơn, kích thước mẫu nên lớn hơn kích thước tối thiểu
Mục tiêu nghiên cứu