CHUAN lồng ghép giáo dục giới tính trong dạy học sinh học

sáng .kiến kinh nghiệm tích hợp lồng ghép giáo dục giới tính trong dạy học môn sinh học lớp 8. sáng kiến kinh nghiệm hay sáng .kiến kinh nghiệm tích hợp lồng ghép giáo dục giới tính trong dạy học môn sinh học lớp 8. sáng kiến kinh nghiệm hay sáng .kiến kinh nghiệm tích hợp lồng ghép giáo dục giới tính trong dạy học môn sinh học lớp 8. sáng kiến kinh nghiệm hay

A - ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài

1 Khách quan

Giáo dục giới tính cho lứa tuổi vị thành niên đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu của xã hội Tuy nhiên trong chương trình của trường trung học cơ

sở (THCS) chưa có môn học giáo dục giới tính mà chỉ được lồng ghép, tích hợp vào các môn như: sinh học, giáo dục công dân ,địa lí với thời lượng ít ỏi chỉ vài tiết trên năm Vì vậy hiệu quả thực hiện phương thức này chưa cao mặt khác giáo viên thiếu kiến thức và còn có thái độ e ngại khi nói về các vấn đề giới tính, sức khỏe sinh sản

Các em trong giai đoạn dậy thì có sự thay đổi lớn về cơ quan sinh dục, tâm sinh lí, tình cảm Xuất hiện cảm xúc với bạn khác giới Các em tò mò về những thay đổi đó và bắt đầu tìm hiểu Tuy nhiên với sự phát triển của công nghệ thông tin, có nhiều thông tin ảo gây nhiễu, làm cho các em còn lúng túng khi đối mặt với vấn đề Vì vậy các em cần được bố mẹ hay thầy cô có kiến thức chuyên môn khái quát lại ,tổng hợp lại thông tin, từ đó có cái nhìn đúng đắn về giới tính

Trên thực tế, giáo dục giới tính chứa đựng rất nhiều vấn đề nhạy cảm ,tế nhị khiến các em khó trình bày trao đổi cụ thể trong môi trường lớp học, trước thầy cô và các bạn khác giới, vì vậy cần có một môi trường phù hợp để các em tin tưởng bày tỏ, trao đổi quan điểm, khúc mắc của mình Vấn đề đáng báo động khác của xã hội là tình trạng dâm ô, quấy rối tình dục, xâm hại tình dục mà đa số nạn nhân là các em gái đang gây bức xúc cho dư luận, là nỗi lo của cha mẹ học sinh Vì vậy bản thân các em cần được trang bị các kĩ năng để phòng tránh ,bảo

vệ cho chính mình, đồng thời có thêm kiến thức về sức khỏe sinh sản

2 Chủ quan

Là một giáo viên trẻ, được giao nhiệm vụ giảng dạy môn sinh học 8 trong một vài năm, trong thời gian đó tôi đã bắt gặp những câu hỏi ngô nghê của học sinh như “Tại sao lại sinh ra con vậy cô?”, “Nếu nam mà ngủ chung với nữ thì

sẽ có thai cô nhỉ ?” Có em khác lại hỏi “ nếu nam và nữ cầm tay nhau thì sẽ bị sao ạ”…Từ thực trạng này cho thấy kiến thức về giới tính của các em còn rất nghèo nàn ,ít ỏi Khi có nhu cầu tìm hiểu thì đôi khi cha mẹ cũng trả lời qua loa, đại khái cho xong càng làm các em hiểu sai lệch về giới tính

Trong quá trình dạy học, khi dạy đến bài giới tính, hầu hết các em nữ đều

tỏ ra ngượng ngùng, còn các em nam lại cười, nhưng khi hỏi đến bài thì các em đều không trả lời được Ngoài ra, trong quá trình dạy học, tôi cũng được nghe

nhiều trường hợp các em “yêu” nhau, ảnh hưởng tới việc học hành xảy ra không

chỉ tại địa phương mà còn cả trên địa bàn huyện Có thể thấy các em chưa có

nhận thức đúng đắn về giới, chưa phân biệt rõ giữa tình yêu và tình bạn Do vậy, việc giáo dục giới tính và cách ứng xử trong giao tiếp với bạn khác giới cho học sinh THCS là một việc cần thiết và cấp bách

Trong các bộ môn được giảng dạy ở trường THCS, Sinh học là bộ môn tương đối phù hợp để giáo viên lồng ghép giáo dục giới tính cho học sinh, đặc biệt là chương trình Sinh học 8, khi các em được tìm hiểu kiến thức về giải phẫu sinh lý người Học sinh sẽ có điều kiện khám phá các hoạt sinh lý của cơ thể, giải thích một số hiện tượng tâm sinh lý lứa tuổi, biết cách vệ sinh thân thể, giữ gìn sức khỏe bản thân Xuất phát từ những lí do trên, tôi mạnh dạn trình bày ý

tưởng thông qua đề tài: “Một số kĩ năng dạy học lồng ghép giáo dục giới tính trong môn sinh học ở trường trung học cơ sở”.

II Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu những biện pháp để nâng cao hiệu quả và phát huy tích cực việc lồng ghép nội dung giáo dục giới tính trong bài dạy sinh học lớp 8 Từ đó góp phần hạn chế tình trạng mang thai ngoài ý muốn, có ý thức vệ sinh thân thể

và có cái nhìn đúng đắn về giới tính, về sinh sản

Giúp cho học sinh hiểu rõ được mối quan hệ giữa kiến thức sinh học với thực tiễn đời sống, từ đó khơi dậy sự hứng thú của học sinh trong mỗi tiết học, nâng cao hiệu quả dạy- học

III Đối tượng nghiên cứu

1.Đối tượng

Tích hợp và lồng ghép các vấn đề liên quan tới giới tính vào các bài học

có liên quan trong chương trình sinh học lớp 8

2 Khách thể

Học sinh lớp 8B, 8C của trường

IV Phạm vi, thời gian nghiên cứu

1 Phạm vi nghiên cứu

Toàn bộ chương trình sinh học lớp 8

2 Thời gian nghiên cứu

Từ đầu năm học 2019 - 2020 đến tháng 3/2020

V Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Phân tích và hệ thống hóa các tài liệu

có liên quan đến đề tài trên báo chí và nhiều tài liệu khác

- Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành ở các giờ dạy trên lớp

- Phương pháp điều tra học sinh: Qua bảng hỏi

- Phương pháp kiểm tra đánh giá

- Phương pháp thống kê toán học

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Tổng quan

1.Một số khái niệm

a Giới tính

Là những đặc điểm riêng biệt về giải phẫu sinh lí cơ thể và những đặc trưng về tâm lí tạo nên sự khác biệt giữa nam giới và nữ giới

b Giáo dục giới tính (GDGT)

Là “giáo dục chức năng làm một con người có giới tính, điều quan trọng là

đề cập vấn đề giới tính một cách công khai và đầy đủ ở lớp từ nhà trẻ đến đại học, giúp học sinh cảm thấy an toàn và tự do trong việc biểu hiện cảm xúc liên

quan đến đời sống giới tính” (theo Từ điển bách khoa về giáo dục).

Theo PGS.TS Bùi Ngọc Oánh- Trung tâm tư vấn tình yêu và giáo dục hôn nhân gia đình, thực tế giáo dục giới tính là sự giáo dục toàn diện vào nhân cách con người, đó là quá trình tác động vào con người, làm cho họ có nhận thức và thái độ đúng đắn, đầy đủ về giới tính và quan hệ giới tính, hướng hoạt động của

họ vào việc rèn luyện để phát triển nhân cách toàn diện, phù hợp với giới của họ, chuẩn bị cho họ biết cách tổ chức tốt nhất cuộc sống riêng cũng như xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hội phát triển

c Phân chia giai đoạn trẻ vị thành niên

Gồm 3 giai đoạn

+ Trước tuổi thành niên : Từ 10 đến 13 tuổi

+ Giữa tuổi thành niên : Từ 14 đến 16 tuổi

+ Sau tuổi thành niên : Từ 17 đến 19 tuổi

2.Tích hợp lồng ghép giáo dục giới tính vào dạy học là một nhiệm vụ quan trọng

Lứa tuổi của học sinh trung học cơ sở đa số từ 11 đến 15 tuổi đang trong giai đoạn đầu và giữa của vị thành niên nên hiểu biết về các vấn đề giới tính đều

mù mờ, mông lung vì vậy giáo dục giới tính giúp trẻ vị thành niên có một quan điểm sống tích cực, đồng thời cung cấp các thông tin và kỹ năng để trẻ vị thành niên có được thái độ và hành vi đúng, hiểu biết và có trách nhiệm về những quyết định của mình Các chương trình giáo dục giới tính cần sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Một số ý kiến lo ngại rằng nếu cung cấp cho các em những thông tin đó

sớm thì chẳng khác nào “ vẽ đường cho hươu chạy ” Nhưng tôi thiết nghĩ chúng

ta thà vẽ đường cho “hươu” chạy đúng còn hơn để “hươu” chạy sai đường

Thực tế cuộc sống đã cho thấy, vì thanh niên thiếu hiểu biết và không được giáo dục để có hành vi đúng, nên mới dẫn đến những quan hệ thiếu trách

nhiệm, thiếu văn hóa trong quan hệ giới tính Đã đến lúc chúng ta không thể né tránh, mà phải chủ động trong việc giáo dục giới tính để con em chúng ta phát triển đúng hướng và toàn diện

3.Tại sao lại chọn môn Sinh học, đặc biệt là Sinh học 8 để lồng ghép GDGT

Thực ra vấn đề này có thể lồng ghép hay tích hợp ở một số môn học khác như Đạo đức, giáo dục công dân, công nghệ, thể dục, thậm chí là văn học Tuy nhiên, đề cập rõ nhất, gần gũi nhất với học sinh, theo tôi chỉ có môn Sinh học ở trường phổ thông Bởi thông qua học tập môn Sinh học, đặc biệt là Sinh học 8, các em mới có điều kiện được tìm hiểu về chính cơ thể mình, giải thích được một số hiện tượng tâm sinh lý của con người và các vấn đề có liên quan trong đời sống xã hội Đồng thời chương trình Sinh học 8 mới tập trung nghiên cứu về giải phẫu sinh lý người, sách giáo khoa có nhiều kênh hình đẹp, có thể liên hệ thực tế nhiều, nên đây là môn học có nhiều ưu điểm để thực hiện lồng ghép GDGT Mặt khác giáo viên Sinh học cũng được trang bị một số kiến thức chuyên môn, sẽ thuận lợi hơn trong việc cung cấp cho học sinh

4.Thực tế quá trình giáo dục giới tính tại thế giới và Việt Nam

a.Giáo dục giới tính trên thế giới

Nhiều nước trên thế giới, giáo dục giới tính đã trở thành một môn học được đưa vào giảng dạy ở nhà trường với các tên gọi khác nhau: như ở Thái Lan gọi là giáo dục đời sống gia đình, Thụy Điển gọi là Vệ sinh tình dục, Tại Malaysia, bộ giáo dục cũng đã đưa vấn đề này vào trường học từ 1967, 1968 Sách giáo khoa cũng được biên soạn theo từng cấp với những hình vẽ minh họa rất phù hợp Tại Nhật Bản, giáo dục giới tính là bắt buộc từ 10 hay 11 tuổi, chủ yếu đề cập tới các chủ đề sinh học như kinh nguyệt và xuất tinh Một cuộc điều tra về tình dục của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) liên quan tới thói quen của thanh niên châu Âu cho thấy, tuy có lối sống khá thoáng nhưng tỉ lệ sinh con trong độ tuổi vị thành niên và tỉ lệ nạo phá thai ở các nước này rất thấp

Tại nhiều quốc gia ở châu Phi căn bệnh thế kỉ AIDS có sự lan rộng khủng khiếp trở thành đại dịch vì vậy giáo dục giới tính được coi là một chiến lược sống còn để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng

b.Thực trạng giáo dục giới tính ở Việt Nam

Ở Việt Nam, giáo dục giới tính chỉ được lồng ghép vào một số môn học,dù đã có nhiều ý kiến cần đưa vào chương trình chính khóa nhưng hiện tại ngành giáo dục chưa thực hiện được Nhiều giáo viên và phụ huynh thiếu kiến thức chuyên môn nên chưa cung cấp đủ kiến thức cần thiết cho các em hay có thái độ e ngại khi nói về vấn đề này, từ đó đã có nhiều hậu quả đau lòng xảy ra

Theo thống kê của Hội Kế hoạch hóa gia đình thì Việt Nam là một trong

ba nước có tỷ lệ phá thai cao nhất thế giới (1,2-1,6 triệu ca mỗi năm), trong đó 20% thuộc lứa tuổi vị thành niên, thậm chí có em mới 12 tuổi, có em mới 15 tuổi

đã phá thai 2 lần Bên cạnh đó, tỉ lệ thanh thiếu niên phạm pháp về các tội hiếp dâm, giết người vì ghen tuông,… ngày càng tăng Số lượng trẻ em bị xâm hại tình dục do thiếu hiểu biết về giới tính tăng đến mức báo động

II Quá trình thực hiện đề tài

1 Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài

a Thuận lợi

- Chúng ta đang ở thời kì công nghệ 4.0 nên việc tiếp cận thông tin khá dễ dàng Tư liệu phục vụ cho đề tài nghiên cứu đa dạng và dễ tìm kiếm

- Học sinh THCS đa phần ở độ tuổi 11 đến 15 nên dễ tiếp thu kiến thức

về GDGT Đa số các em có nhu cầu muốn tìm hiểu và khám phá sự thay đổi của bản thân

b Khó khăn

- Theo suy nghĩ của người phương Đông, vấn đề giới tính còn khá nhạy

cảm, đòi hỏi phải cẩn trọng khi đề cập đến vấn đề tế nhị này

- Không phải GV nào cũng có kiến thức tốt về GDGT để truyền thụ cho các

em, ngoài ra còn tâm lí e dè, xấu hổ khi chạm tới nội dung này ở cả GV lẫn HS

- Chương trình học trên lớp khá nặng nên việc vừa đảm bảo đủ nội dung theo

SGK vừa lồng ghép, mở rộng GDGT gặp khó khăn về thời gian chỉ trong 45 phút

-Hai chương nội tiết và sinh sản có nhiều bài để lồng ghép GDGT được phân bố ở cuối học kì II nên tâm lí HS thường tò mò, mất tập trung lật đến trang

đó để xem hình ảnh Số tiết của chương sinh sản còn ít

- Nhiều bậc cha mẹ vẫn còn cho rằng: Giáo dục giới tính là chuyện tế nhị,

không nên đưa vào trường học hay phổ biến rộng rãi, đó là hành động “vẽ đường cho hươu chạy”, đến lúc rồi các em sẽ tự biết.

2 Thực trạng nghiên cứu

a Tình hình thực tế trước khi thực hiện đề tài

* Trước khi bắt tay vào đề tài, tôi đã tìm hiều học lực và hạnh kiểm của

học sinh qua giáo viên chủ nhiệm, đồng thời làm khảo sát về kiến thức của các

em với giới tính, vệ sinh thân thể, và sự yêu thích môn sinh học.( Phiếu điều tra

ở phần phụ lục).

Sau khi điều tra tôi thu được kết quả như sau:

*/ V thái ề thái độ của học sinh với môn sinh học 8 độ của học sinh với môn sinh học 8 ủa học sinh với môn sinh học 8 c a h c sinh v i môn sinh h c 8 ọc sinh với môn sinh học 8 ới môn sinh học 8 ọc sinh với môn sinh học 8

Thái độ

của học sinh

với môn học

Rất hứng thú 18 50 % 17 46 %

Không hứng thú 9

25 %

*/ Về kiến thức của học sinh về giới tính cũng như ý thức chăm sóc sức khỏe sinh sản

vị thành niên.

*/ Ở bảng số liệu trên cho thấy:

- Số học sinh không yêu thích môn học khá cao Phần lớn các em không quan tâm tới môn phụ, đồng thời kiến thức lớp 8 về người khá là khó gây tâm lí chán, sợ học ở học sinh

- Về ý thức vệ sinh cơ thể, hiểu biết về giới tính: Qua kết quả khảo sát cho thấy HS chưa nắm vững về đạc điểm phát triển giới tính, cách vệ sinh cơ thể, hiểu biết về các bệnh lây qua đường tình dục, các biện pháp tránh thai, tác hại của việc sinh con ở tuổi vị thành niên Trước tình hình như vậy tôi cảm thấy rất băn khoăn lo lắng, làm sao để các em hứng thú học Làm sao để nâng cao hiệu quả giảng dạy giúp HS nắm bài tốt và biết ám dụng vào thực tiễn đời sống

Do đó việc cần thiết là đổi mới giờ dạy sinh học, lồng ghép giáo dục giới tính trong giúp cho học sinh có hứng thú hơn trong giờ học

Vì số lượng học sinh trong trường ít, tôi đã tiến hành thực nghiệm trên lớp mình dạy và chia thành 2 nhóm:

- Nhóm thực nghiệm: lớp 8B

- Nhóm đối chứng: lớp 8C

Đối với nhóm thực nghiệm: Trong quá trình giảng dạy, tôi tích hợp thêm kiến thức về giáo dục giới tính trong tiết học, bằng câu hỏi củng cố bài, liên hệ nhiều kiến thức thực tiễn, cho học sinh xem video, hình ảnh có liên quan về vấn

đề giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên

Đối với nhóm đối chứng: Dạy học bình thường, có liên hệ thực tiễn nhưng

ít, không minh họa nhiều

Sau thời gian nghiên cứu và tìm hiểu tôi đã mạnh dạn đề xuất và đưa ra

một số giải pháp thực hiện.

3 Những nội dung, biện pháp đã thực hiện

Có thể có nhiều hình thức khác nhau để truyền tải nội dung giáo dục về giới tính, sức khỏe sinh sản một cách hiệu quả đến học sinh tùy thuộc vào nội dung bài dạy, mục tiêu cần đạt đến, sau đây là một số hình thức chủ yếu

a Trong quá trình giảng dạy, Giáo viên giảng dạy bộ môn sinh học phải

là tấm gương sáng để HS noi theo và giúp HS tin tưởng để chia sẻ

Bản thân là giáo viên nhưng cũng là một người anh hay người chị của thế

hệ đi trước, phải tạo không khí vui vẻ cho tiết học để HS có thể tâm sự vấn đề tế nhị của bản thân Phải khéo léo, tế nhị uốn nắn HS khi các em có hành động sai lệch về giới tính hay quan hệ với bạn khác giới

- Tác dụng : Giáo dục HS thái độ học tập nghiêm túc, biết tự bảo vệ bản

thân và có cái nhìn đúng đắn về giới

- Ví dụ 1: Trong quá trình dạy học, tôi nhận thấy sự sa sút về học tập của

2 học sinh trong lớp Đang trong quá trình tìm hiểu nguyên nhân thì tôi nhận được phản hồi từ các HS khác là hai em có tình cảm nam nữ, thường xuyên có

cử chỉ thân mật ở trong lớp và giờ ra chơi Để giúp đỡ các em ,tôi đã khéo léo gặp riêng hai em này, để xác định phản hồi của các HS khác có đúng hay không ,nếu là đúng thì phân tích cho hai em biết sự rung động đầu đời đối với bạn khác giới chỉ nên dừng ở tình cảm học trò trong sáng ,có chừng mực Và khi còn trên ghế nhà trường thì nhiệm vụ quan trọng nhất với các em ,quyết định tương lai của các em sau này là học tập.Vì vậy khi quý mến nhau, dành tình cảm cho nhau thì các em cùng giúp đỡ nhau trong học tập ,cùng tiến bộ Đồng thời cho hai em biết “nếu các em gặp bất cứ khó khăn nào hãy tìm đến cô vì cô luôn muốn được lắng nghe và chia sẻ cùng những học trò của mình Sau đó ,tiếp tục quan tâm để ý đến hai em này ,nếu các em đã thay đổi là điều đáng mừng ,nếu chưa sẽ tìm giải pháp khác.Và không đưa tình huống này ra trước tập thể sẽ khiến hai em xấu hổ ,ảnh hưởng tới tâm lí hoặc có thái độ chống đối bất hợp tác gây phản giáo dục Kết quả là hai em này đã thay đổi ,tình hình học tập được cải thiện và thi thoảng hai em vẫn nhắn tin cho cô hỏi về vấn đề tế nhị ,đó là điều tôi thấy đáng mừng

*/ Ví dụ 2: Bài 62- Thụ tinh, thụ thai và phát triển của thai.

- Khi học đến bài này, học sinh rất hứng thú, và có nhiều câu hỏi đặt ra, nhất

là với các em nữ GV cần vận dụng kiến thức về kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt

để giáo dục các em giữ vệ sinh thân thể, thực hiện kế hoạch hóa gia đình

- Thực hiện:

GV Hỏi: Chu kỳ kinh nguyệt kéo dài bao nhiêu ngày ? Trong thời gian nào

trứng gặp tinh trùng dễ tạo thành hợp tử ? (giao hợp không an toàn) Trong thời gian nào trứng gặp tinh trùng khó và không tạo thành hợp tử ? (giao hợp an toàn)

HS trả lời được chu kì kinh nguyệt kéo dài từ 28 đến 32 ngày, tùy từng người Và thời điểm rụng trứng là dễ mang thai nhất

GV: Dựa vào chu kì kinh nguyệt các em tính được thời điểm trứng rụng,

từ đó giáo dục cho các em không nên quan hệ trong thời điểm này, đồng thời các

em có được những kiến thức sinh sản về sau Ngoài ra hướng dẫn các em nữ vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ trong chu kì kinh nguyệt, tránh bị viêm nhiễm, ảnh hưởng tới sinh sản về sau

GV giúp HS giải đáp thắc mắc : Tại sao lại có hiện tượng đau bụng khi hành kinh? Và có cách nào chữa không?

Đó là do chất prostaglandin mà cơ thể tạo ra để gây co bóp tử cung giúp niêm mạc bong và thải ra ngoài Nếu có nhiều prostaglandin, bạn đau nhiều, thậm chí có thể buồn nôn và đi ngoài nữa Nhưng đau hành kinh không phải là bệnh, bạn gái mới lớn có thể đau bụng vì các chất nội tiết trong cơ thể còn chưa

ổn định Trong thời gian hành kinh, nếu bị đau có thể chườm nước ấm lên bụng, uống nước ấm, nếu đau quá có thể đến bác sĩ để thăm khám

=> Từ đó , giáo viên không chỉ đóng vai trò là người dạy, mà còn hướng dẫn

và giúp đỡ các em những tình huống khó khăn gặp phải trong lứa tuổi mới lớn

*/ Ví dụ 3: Bài 8- Cấu tạo và tính chất của xương.

Khi tìm hiểu phần II- Sự to ra và dài ra của xương, tôi chia lớp thành 2 nhóm, nhóm 1 tìm hiểu về nguyên nhân sự to ra của xương, nhóm 2 tìm hiểu về

sự dài ra của xương Sau đó đóng vai trò là chuyên gia giải thích những thắc mắc của các bạn trong lớp về nội dung nhóm mình tìm hiểu Kết quả thu được rất nhiều câu hỏi thắc mắc của HS như:

? Đến bao nhiêu tuổi thì không cao thêm được nữa?

? Tại sao trong lớp đa số bạn nữ cao lớn hơn bạn nam, nhưng khi trưởng thành thì nam lại cao lớn hơn nữ?

? Tại sao khi đến tuổi nhất định lại ngừng phát triển chiều cao?

? Có cách gì để tăng chiều cao trong giai đoạn dậy thì được không?

Nhóm chuyên gia sẽ đóng vai trò giải đáp cho HS, còn lại GV sẽ sẽ giải đáp giúp Hs những câu các em không trả lời được như:

Tuổi dậy thì ở trẻ nam thường bắt đầu từ 11 – 12 tuổi, còn ở nữ từ 10 – 12 tuổi Có trẻ dậy thì sớm hơn và cũng có trẻ dậy thì muộn hơn một vài năm Chính

vì nữ dậy thì sớm hơn nên thường có tầm vóc cao hơn bạn nam Tuy nhiên sự thành thục của nam dài hơn nữ từ 2-3 năm nên nam có thời gian phát triển nhiều hơn Điều này giải thích tại sao nữ có tầm vóc nhỏ hơn nam khi trưởng thành

Từ đó HS rút ra được cách chăm sóc hệ cơ xương khi đến tuổi dậy thì, phải ăn uống đủ chất, luyện tập thể thao, ngủ đủ giấc để phát triển chiều cao tối

ưu Đây cũng là điều mà tôi muốn hướng đến khi giảng dạy phần này cho HS

b.Giáo viên sinh học cần tạo được hứng thú học tập cho HS ,nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn

- Trước tiên người GV cần có lòng yêu nghề, nhiệt huyết trong công tác giảng dạy, luôn sáng tạo trong dạy học để tránh sự nhàm chán cho HS Có kiến thức chuyên môn vững vàng, giúp HS nhận thức rõ tầm quan trọng của môn học đặc biệt là giáo dục giới tính Tạo môi trường học cởi mở giúp phát huy tính chủ động sáng tạo của HS Đồ dùng dạy học không thể thiếu với môn học là tranh ảnh, mô hình, clip minh họa giúp HS có cái nhìn tổng quát, suy luận logic

- Tác dụng: Khơi dậy sự hứng thú của học sinh trong mỗi giờ học sinh học, đồng thời khắc sâu kiến thức, giúp các em có thức trách nhiệm chăm sóc bản thân

*/ Ví dụ 1: Bài 58- Tuyến sinh dục

Sau khi tìm hiểu phần I- Tinh hoàn và hoocmon sinh dục nam, tôi có đưa

ra 1 tình huống như sau:

? Nếu một người con trai bị mất tinh hoàn trước hoặc sau tuổi dậy thì thì điều gì sẽ xảy ra?

Hầu hết Hs đều nói được là không thể có con, nhưng cụ thể thay đổi như thế nào thì các em không nói được Vì vậy tôi có cho HS chơi trò chơi, chia lớp thành 2 đội, các em sẽ cầm bút đánh dấu tích vào những đặc điểm khi bị mất tinh

hoàn (Bài tập ở phần phụ lục), đội nào nhiều đáp án đúng hơn thì chiến thắng.

Chính nhờ hoạt động này mà lớp rất sôi nổi, các em hứng thú hơn khi tìm hiểu bài Đồng thời HS rút ra được vai trò của tinh hoàn và cách bảo vệ tinh hoàn như không nên mặc trang phục bó sát dễ khiến tinh hoàn áp sát cơ thể làm tăng sinh nhiệt ảnh hưởng tới việc sản sinh tinh trùng, nên mặc quần lót chất liệu cooton thoáng khí

*/ Ví dụ 2: bài 22 - Vệ sinh hô hấp

Khi dạy phần I- Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây có hại, tôi đã

cho học sinh xem video “điếu thuốc lá và chai nước ”, sau đó hỏi:

GV: Qua thí nghiệm trên em rút ra được điều gì?

HS: Thấy rõ tác hại của làn khói trắng trong điếu thuốc khi nó bám vào tờ giấy ăn vàng óng Nếu người hút thuốc lá thì chất nhựa màu vàng đó sẽ bám vào phổi làm giảm chức năng của phổi và sinh bệnh tật Từ đó học sinh biết cách tự bảo vệ bản thân, đồng thời tuyên truyền cho mọi người xung quanh không hút thuốc lá nữa

=>Sau những giờ học như vậy, học sinh không chỉ hứng thú khi đến giờ học, mà còn hiểu bài, vận dụng kiến thức sinh học vào giải quyết những tình huống gặp phải trong cuộc sống, biết cách tự chăm sóc bản thân

*/ Ví dụ 3: Bài 34- Vitamin và muối khoáng

Khi dạy đến phần II- Muối khoáng, tôi cho Hs chơi trò chơi “ Tôi là ai” để tìm hiểu về một số muối khoáng bằng cách trả lời câu hỏi Nếu đoán được tên muối khoáng ngay từ câu đầu tiên thì được điểm cao, càng về sau điểm càng thấp Ví dụ như nói về muối sắt, câu hỏi như sau:

Câu 40 đ: Tôi là nguyên tố rất quan trọng với cơ thể sống

Câu 30 đ: Tôi có nhiều trong thịt, trứng, cá, gan, đậu

Câu 20 đ: Tôi là thành phần cấu tạo của hemoglobin trong hồng cầu

Câu 10 đ: Tôi có nguyên tử khối bằng 56 đvC

Như vậy HS không chỉ biết được vai trò của muối sắt, nguồn cung cấp của

nó, đồng thời liên hệ với kiến thức hóa học để tìm ra đáp án Giờ học ngày hôm

đấy HS rất thích thú, và mong chờ vào những giờ tiếp theo của tôi Sau đấy tôi cũng liên hệ thực tế và đặt câu hỏi:

? Đối với các bạn nữ khi đến ngày kinh nguyệt phải chú ý điều gì?

HS: các bạn nữ khi đến ngày kinh nguyệt thường mất nhiều máu, cần phải bổ sung thêm sắt để bù lại lượng máu đã mất, tránh tình trạng hoa mắt, chóng mặt

=> HS không chỉ hiểu bài mà hứng thú hơn trong giờ học

*/ Ví dụ 4: Dạy ngoại khóa với chủ để: “Tuổi dậy thì”.

Không chỉ lồng ghép trong giờ dạy chính khóa trên lớp, tôi cũng lồng ghép kiến thức GDGT trong buổi ngoại khóa với chủ đề “ Tuổi dậy thì” tại lớp 8B Sau buổi học, học sinh có được những kiến thức về tuổi dậy thì, những dấu hiệu khi bắt đầu dậy thì, những khó khăn gặp phải đồng thời học sinh biết cách

xử lí những tình huống trong quan hệ với bạn khác giới Trong buổi học, HS mạnh dạn trao đổi những vướng mắc mình gặp phải và nhờ tôi gỡ rối giúp Đấy

cũng là thành công mà tôi đạt được khi dạy.(Có bài giảng minh họa kèm theo).

c GV dạy sinh học cũng là nhà tư vấn cho HS về những kiến thức và thắc mắc liên quan tới giới tính, và sức khỏe sinh sản

- Khi dạy các bài học trong sinh học 8, giáo viên cần lồng ghép vấn đề GDGT vào bài học và giải đáp hiện tượng thực tế có liên quan tới giới tính

- Tác dụng: Giải đáp những thắc mắc của các em học sinh về giới cũng

như giúp các em có những biện pháp bảo vệ bản thân

* / Ví dụ 1: Bài 61- Cơ quan sinh dục nữ

Trước khi tìm hiểu về bài này, tôi đã cho HS nữ làm một bài khảo sát kín (không cần điền tên) về cách chăm sóc cơ thể nhất là vùng kín khi đến ngày kinh