giáo án bài thi giáo viên giỏi cấp thành phố rượu etylic

rượu etylic giáo án bài thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố. giáo án bài rượu etlyic giáo vien dạy giỏi cấp thành phố rượu etylic giáo án bài thi giáo viên dạy giỏi cấp thành phố. giáo án bài rượu etlyic giáo vien dạy giỏi cấp thành phố

Ngày soạn: 26/02/2019

Ngày dạy: 27/02/2019

TIẾT 54 – BÀI 44: RƯỢU ETYLIC CTPT : C2H6O PTK : 46

I. MỤC TIÊU:

1

Kiến thức: HS biết được

− Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo

− Tính chất vật lí : Trạng thái , màu sắc, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi, tính tan.

− Khái niệm độ rượu, công thức tính độ rượu.

− Tính chất hóa học: Phản ứng cháy, phản ứng với Na, với axit axetic.

− Ứng dụng : làm nguyên liệu, nhiên liệu, dung môi trong công nghiệp

− Phương pháp điều chế ancol etylic từ tinh bột , đường hoặc từ etilen.

2 Kĩ năng :

− Quan sát mô hình phân tử, thí nghiệm rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo

phân tử và tính chất của rượu etylic

− Viết các PTHH dạng công thức phân tử và CTCT thu gọn

− Giải bài toán hóa học

3 Thái độ:

- Yêu thích môn học

- Hs có tính cẩn thận, ý thức tiết kiệm trong quá trình làm thí nghiệm

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

- Giáo án, bài giảng

- Bộ dụng cụ, hóa chất cho 6 nhóm:

Trạm 1: Tính tan của

rượu etylic (6 bộ)

ống nghiệm (3), ống hút nhỏ giọt (1), kẹp gỗ (1), giá thí nghiệm (1)

Rượu etylic, nước cất, benzen, Iot

Trạm 2: Độ rượu(6 bộ) Ống đong (2) Rượu etylic, nước cất Trạm 3: Rượu etylic

có cháy không ? (6 bộ)

ống nghiệm (1), ống hút nhỏ giọt (2), kẹp gỗ (1), giá thí nghiệm (1),

đế sứ (1), que đóm (1), bật lửa (1)

Rượu etylic, dd Ca(OH)2

Rượu etylic có phản

ứng với Na hay

không ?

Ống hút nhỏ giọt (1), ống nghiệm (2), kẹp gỗ (1), ống dẫn khí nhọn (1), đèn cồn, kẹp hóa chất

Rượu etylic, Na

- Phiếu trải nghiệm cá nhân cho mỗi học sinh (40 phiếu)

2 Học sinh: Nghiên cứu bài trước ở nhà.

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp – tìm tòi

- Hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu vấn đề, làm việc nhóm

IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

1 Ổn định:

2 Giới thiệu nội dung chương học: (1 phút)

3 Bài mới:

Câu hỏi tình huống: (1 phút)

+ Để sát trùng trước khi tiêm hay các vết thương người ta thường dùng gì ?

+ Vì sao vậy, em có biết thành phần trong cồn sát trùng là chất gì không ?

=> Giáo viên gợi mở vào bài học

Hoạt động 1: Cấu tạo phân tử ( 5 phút) Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Giáo viên giới thiệu nội dung

bài học

- GV chia lớp thành 2 đội,

tham gia trò chơi “Ai nhanh

hơn”: lắp mô hình phân tử

những chất có công thức phân

tử là C2H6O (thời gian 1 phút)

- HS: Tham gia trò

chơi

CTPT: C2H6O PTK: 46

I Cấu tạo phân tử

- GV nhận xét kết quả 2 đội.

? Đâu là mô hình phân tử của

rượu etylic ?

- Yêu cầu HS lên bảng viết

CTCT của rượu etylic

- GV nhận xét, hoàn thiện

CTCT rút gọn

? Em có nhận xét gì về đặc

điểm cấu tạo phân tử rượu

etylic ?

- GV chốt: trong 6 nguyên tử

H có 1 nguyên tử H không liên

kết với C mà liên kết với O tạo

nhóm OH

- GV chuyển ý

- HS: Trả lời

- HS lên bảng viết CTCT của rượu

- HS: Trả lời

- HS: Ghi nhớ

CTCT:

H H | |

H – C – C – O – H | |

H H Rút gọn: CH3– CH2– OH (Hay: C2H5OH)

* Đặc điểm: có nhóm –

OH (Nhóm rượu)

Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất vật lý, tính chất hóa học (20 phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV chia lớp thành 6 nhóm,

các nhóm luân phiên nhau

theo chiều kim đồng hồ thực

hiện các trải nghiệm trong thời

gian 6’ (mỗi trạm 2’) và hoàn

thành vào phiếu trải nghiệm cá

nhân

+ Trạm 1: với các hóa chất là

rượu etylic, nước cất, Iot,

benzen và các dụng cụ thí

nghiệm cần thiết, các bạn hãy

thực hiện các thí nghiệm để

hoàn thành vào bảng sau:

TRẠM 1: Tính chất vật lý

của rượu etylic

Trạng thái

Màu sắc

D (g/ml)

- HS lắng nghe

- HS thực hiện các trải nghiệm tại các trạm

to sôi

Tính

tan

Nước Iot

Benzen

+ Trạm 2: Cho biết trong

100ml rượu 18o có chứa 18ml

rượu etylic nguyên chất, vậy:

• Độ rượu là gì ?

• Công thức tính độ rượu như

thế nào ?

• Thực hành pha chế 100ml

rượu 45o

+ Trạm 3: Thí nghiệm:

• Nhỏ vài giọt rượu etylic vào

đế sứ rồi đốt

• Úp ống nghiệm phía trên

ngọn lửa

• Quan sát ngọn lửa, khi thấy

ống nghiệm mờ đi, nhỏ từ từ

nước vôi trong vào ống

nghiệm, lắc đều (chú ý để ống

hút sâu vào ống nghiệm rồi

mới nhỏ)

• Quan sát, nhận xét và giải

thích hiện tượng bằng PTHH

- GV cùng HS tổng kết trải

nghiệm tại các trạm:

+ Trạm 1: Tính chất vật lý

của rượu etylic:

• Trạng thái ? Màu sắc ?

• Khối lượng riêng ?

• Nhiệt độ sôi ?

- HS báo cáo kết quả trải nghiệm cá nhân

- HS trả lời

II Tính chất vật lý

- Chất lỏng, không màu

• Tính tan ?

+ Trạm 2: Độ rượu:

• Định nghĩa ?

• Công thức ?

• Cách pha chế: Giáo viên chú

ý cách pha chế: đong chính

xác 45ml rượu etylic vào ống

đong 100ml, sau đó thêm

nước vào đến vạch định mức

100ml

+ Trạm 3: Rượu etylic có

cháy không ?

• Hiện tượng ?

• Yêu cầu HS giải thích hiện

tượng và lên bảng viết PTHH

• Lưu ý phản ứng tỏa nhiều

nhiệt

- GV: Vậy, ngoài phản ứng

cháy ra, rượu etylic có tác

dụng với Natri không, để kiểm

chứng cô sẽ tiến hành thí

nghiệm như sau:

+ Lấy khoảng 5ml rượu etylic

vào ống nghiệm

+ Cho 1 mẩu Na nhỏ vào ống

nghiệm

+ Thu sản phẩm khí sinh ra

bằng ống nghiệm úp ngược

+ Sau đó đưa miệng ống

nghiệm vào ngọn lửa đèn cồn

- Yêu cầu HS quan sát và nhận

xét hiện tượng

? Chất khí sinh ra là khí gì ?

- HS trả lời

- HS: lắng nghe

- HS trả lời

- HS trả lời, lên bảng viết PTHH

- HS ghi nhớ

- HS lắng nghe

- HS quan sát,

- d = 0,8g/ml

- to sôi: 78,3oC

- Tan vô hạn trong nước

- Hòa tan nhiều chất: I2, benzen,…

* Độ rượu:

- Định nghĩa: SGK

- Công thức:

III Tính chất hóa học.

1 Phản ứng cháy

C2H6O + 3O2 2CO2 + 3H2O

- GV thử tính chất của dd sau

phản ứng bằng dd

phenolphtalein

? Dung dịch sau phản ứng có

tính gì ?

- GV giải thích: do nhóm OH

có tính phân cực, dễ dàng bị

đứt ra khi tham gia phản ứng

với kim loại mạnh, ở đây Na

thế vị trí nguyên tử H trong

nhóm OH, tạo ra natri etylat

và giải phóng ra khí H2

? Vậy phản ứng này thuộc loại

phản ứng gì ?

- GV thông báo: tương tự như

vậy, rượu etylic cũng phản

ứng với K, Ca, Ba

- GV giới thiệu: phản ứng với

axit axetic sẽ tìm hiểu ở bài

sau

- GV chuyển ý

nhận xét, giải thích hiện tượng

- HS ghi nhớ

- HS trả lời

- HS ghi nhớ

2 Phản ứng với Natri 2C2H5OH + 2Na → 2C2H5ONa + H2 ↑ (natri etylat)

Hoạt động 3: Ứng dụng (7 phút)

- GV tổ chức cho HS chơi trò

chơi “Tô màu cho hoa” nhằm

liên hệ những kiến thức thực tế

và những tính chất vừa tìm

hiểu được để khắc sâu, mở

rộng đầy đủ hơn những ứng

dụng quan trọng của rượu

etylic

+ Có 5 câu hỏi tương ứng với

5 cánh hoa

+ Mỗi cánh hoa thể hiện 1 ứng

- HS: Tham gia trò chơi

IV Ứng dụng

dụng của rượu etylic.

+ Mỗi câu trả lời đúng, cánh hoa tương ứng sẽ được tô màu

và ứng dụng sẽ được mở ra

• Cánh hoa 1: Nhờ tính chất nào sau đây mà rượu được dùng để pha nước hoa, vecni:

A Khả năng hòa tan các loại tinh dầu, vecni

B Tan vô hạn trong nước

C Nhiệt độ sôi thấp

D Nhẹ hơn nước

• Cánh hoa 2: Rượu etylic được dùng làm xăng sinh học thay thế xăng từ dầu mỏ là do:

A Có phản ứng với Natri

B Có phản ứng cháy tỏa nhiều nhiệt

C Thân thiện với môi trường

D Giá thành rẻ

• Cánh hoa 3: Cồn bao nhiêu

độ có khả năng sát trùng mạnh nhất?

A 70o B 75o

C 90o D 100o

• Cánh hoa 4: Rượu Etylic dùng để làm nguyên liệu tạo nên sản phẩm nào sau đây:

A Gang tay cao su

B Giấm ăn

C Lốp xe

D Tơ tổng hợp

• Cánh hoa 5: LẠI SAY

‘‘ Say sưa nghĩ cũng hư đời

Hư thời hư vậy, say thời cứ

say

Đất say đất cũng lăn quay

Trời say mặt cũng đỏ gay, ai

cười? ’’

Em hãy cho biết, bài thơ trên

tác giả nói về việc say gì ?

A Rượu B Bia

C Tình D Nắng

* GV liên hệ:

lạm dụng rượu bia ảnh hưởng

đến sức khỏe

không sử dụng khi tham gia

giao thông

Trong cuộc thi KHKT năm

2017 – 2018, 1 HS ở Quảng

Nam đã đạt giải nhì với sản

phẩm là thiết bị đo nồng độ

cồn cảnh báo cho người điều

khiển phương tiện giao thông

- GV chốt kiến thức

- GV chuyển ý

- HS lắng nghe

- HS: Ghi nhớ

Hoạt động 4: Điều chế (7 phút) Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

? Quy trình nấu rượu từ gạo ? - HS trả lời

V Điều chế

- GV giới thiệu quá trình chưng

cất phân đoạn

? Ngoài gạo ra, có thể dùng gì

để lên men thành rượu ?

- GV chốt kiến thức: lên men

những nguyên liệu chứa nhiều

tinh bột hay đường ta sẽ thu

được rượu etylic

- Cho HS xem quy trình lên

men rượu vang từ nho

- GV giới thiệu: cách 2: cho

etilen phản ứng cộng với nước

với xúc tác axit thu được rượu

etylic

? Rượu thu đc theo cách 2 này

có thể dùng để uống được

không ?

- GV liên hệ đến rượu giả

- HS lắng nghe

- HS trả lời

- HS: Ghi nhớ

- HS theo dõi

- HS ghi nhớ

- HS trả lời

- HS lắng nghe

Tinh bột hoặc đường Rượu etylic

C2H4 + H2O C2H5OH

4 Củng cố: (3 phút)

- GV tóm tắt nội dung bài

- Bài tập:

1 Số ml rượu etylic có trong 200ml rượu 20o là:

A 20 B 40 C 60 D 80

2 Thể tích khí CO2 tạo ra khi đốt cháy hoàn toàn 9,2g rượu etylic là:

A 2,24 lít B 4,48 lít C 8,96 lít D 11,2 lít

C2H6O + 3O2 2CO2 + 3H2O

0,2 mol 0,4 mol

= 0,4.22,4 = 8,96 lít

V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( 1 phút)

- Yêu cầu HS học bài, hoàn thành bài tậpsgk/tr139

- Chuẩn bị bài 55: Axit Axetic

PHIẾU TRẢI NGHIỆM CÁ NHÂN TRẠM 1: Tính chất vật lý của rượu etylic

Tính tan

Iot

Hòa tan nhiều chất: Iot, benzen,…

benzen

TRẠM 2: Độ rượu

Trong 100ml rượu 18o có chứa 18ml rượu etylic nguyên chất

Vậy:

+ Độ rượu là gì ?

+ Công thức tính độ rượu ?

+ Em hãy thực hành pha 100ml rượu 45o

Định nghĩa Là số ml rượu etylic có trong 100ml hỗn hợp rượu vànước. Công thức tính độ rượu

TRẠM 3: Rượu etylic có cháy không ?

- Thí nghiệm:

+ Nhỏ vài giọt rượu etylic vào đế sứ rồi đốt

+ Úp ống nghiệm phía trên ngọn lửa

+ Quan sát ngọn lửa, khi thấy ống nghiệm mờ đi, nhỏ từ từ nước vôi trong vào ống nghiệm, lắc đều (chú ý để ống hút sâu vào ống nghiệm rồi mới nhỏ)

- Quan sát, nhận xét và giải thích hiện tượng bằng PTHH

Hiện tượng - Rượu etylic cháy với ngọn lửa màu xanh.

- Nước vôi trong vẩn đục

PTHH C2H6O + 3O2 2CO2 + 3H2O