“Pháp luật về dịch vụ kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam”,

Dịch vụ bảo hiểm là một lĩnh vực rất quan trọng đối với các quốc gia nói chung và với Việt Nam nói riêng, bảo hiểm ngày nay đã trở thành một trong những kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế. Thực tế hoạt động kinh doanh bảo hiểm thời gian qua đã cho thấy sự lớn mạnh không ngừng của ngành bảo hiểm và nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, thị trường bảo hiểm Việt Nam đang được đa dạng hóa với tốc độ cao, sức ép mở cửa thị trường và thách thức hội nhập ngày càng lớn. Ngành bảo hiểm Việt Nam sẽ phải làm gì để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và đáp ứng yêu cầu của tiến trình hội nhập? Với đề tài “Pháp luật về dịch vụ kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam”, em hy vọng có thể mang lại cái nhìn tổng thể nhất về những vấn đề lý luận chung trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, cũng như chỉ ra được những hạn chế trong việc quản lý và đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm đảm bảo nhất cho sự lớn mạnh, phát triển của ngành.

Lêi më ®Çu

Dịch vụ bảo hiểm là một lĩnh vực rất quan trọng đối với các quốc gia nói chung và với Việt Nam nói riêng, bảo hiểm ngày nay đã trở thành một trong những kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế

Thực tế hoạt động kinh doanh bảo hiểm thời gian qua đã cho thấy sự lớn mạnh không ngừng của ngành bảo hiểm và nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai Tuy nhiên, thị trường bảo hiểm Việt Nam đang được đa dạng hóa với tốc độ cao, sức ép mở cửa thị trường và thách thức hội nhập ngày càng lớn Ngành bảo hiểm Việt Nam sẽ phải làm gì để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và đáp ứng yêu cầu của tiến trình hội nhập?

Với đề tài “Pháp luật về dịch vụ kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam”, em hy

vọng có thể mang lại cái nhìn tổng thể nhất về những vấn đề lý luận chung trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, cũng như chỉ ra được những hạn chế trong việc quản lý và đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm đảm bảo nhất cho sự lớn mạnh, phát triển của ngành

Chương 1 KHÁI NIỆM KINH DOANH BẢO HIỂM VÀ PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ

KINH DOANH BẢO HIỂM.

1.1 Khái niệm chung về bảo hiểm và kinh doanh bảo hiểm

Dưới góc độ kinh tế tài chính thì bảo hiểm là phương pháp lập quỹ dự trữ bằng tiền do những tổ chức, cá nhân có cùng khả năng gặp những sự cố nào đó đóng góp và để từ quỹ đó sử dụng để đề phòng, ngăn ngừa và bù đắp những tổn thất cho những tổ chức, cá nhân tham gia lập quỹ khi họ gặp những rủi ro bảo hiểm hoặc để thực hiện những chính sách xã hội Tại Điều 3, Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000 (sửa đổi bổ sung năm 2010) (LKDBH): “Kinh doanh bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lời, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho ngươì được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm”

1.2 Đặc điểm của kinh doanh bảo hiểm

- Chủ thể thực hiện hoạt động kinh doanh bảo hiểm là doanh nghiệp bảo hiểm Doanh nghiệp bảo hiểm đứng ra lập quỹ bảo hiểm từ nguồn thu phí bảo hiểm của người tham gia bảo hiểm, quản lý sử dụng quỹ bảo hiểm để chi trả hoặc bồi thường bảo hiểm cho người được bảo hiểm hoặc người thụ hưởng khi có sự kiện bảo hiểm

- Hoạt động kinh doanh bảo hiểm luôn nhằm mục đích thu lợi nhuận

- Đối tượng kinh doanh bảo hiểm là sản phẩm đặc biệt một lời cam kết gắn liền với yếu tố rủi ro

- Chu trình kinh doanh bảo hiểm là một chu trình đảo ngược: Sản phẩm bảo hiểm được bán ra trước - Doanh thu phát sinh, sau đó mới phát sinh chi phí./

- Bảo hiểm vừa mang tính bồi hoàn vừa không mang tính bồi hoàn: Trong thơì gian bảo hiểm, không có sự kiện bảo hiểm xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm không phải trả tiền hay bồi thường bảo hiểm Nếu có sự kiện bảo hiểm xảy ra thì doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền hoặc bồi thường bảo hiểm

1.3 Khái niệm pháp luật dịch vụ kinh doanh bảo hiểm và nguyên tắc pháp lý trong kinh doanh bảo hiểm

Do vai trò quan trọng của hoạt động kinh doanh bảo hiểm đối với đời sống

xã hội mà các Nhà nước đều sử dụng pháp luật để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm Tuy vậy, tuỳ thuộc vào góc độ tiếp cận mà khái niệm pháp luật về kinh doanh bảo hiểm được diễn đạt khác nhau Dưới góc độ luật thực định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm là tập hợp các qui phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm Các qui phạm pháp luật này có thể phân chia làm hai nhóm sau:

Nhóm thứ nhất: Các qui phạm pháp luật qui định về tổ chức và hoạt động của các chủ thể thực hiện hoạt động kinh doanh trong thị trường bảo hiểm như: doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm… Loại qui phạm pháp luật này chứa ở các loại nguồn như: Luật kinh doanh bảo hiểm, các Luật về doanh nghiệp, Luật thương mại, Luật đầu tư

Nhóm thứ hai: Các qui phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ thu, nộp phí bảo hiểm và trả tiền bảo hiểm giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm Các qui phạm pháp luật loại này chứa chủ yếu ở Luật kinh doanh bảo hiểm và các văn bản hướng dẫn thi hành

Nếu phân chia theo các quy định trong luật thực định thì pháp luật kinh doanh bảo hiểm được chia thành các bộ phận sau:

* Pháp luật về tổ chức và hoạt động của các chủ thể kinh doanh bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm, Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, Đại lý bảo hiểm

* Pháp luật về hợp đồng bảo hiểm; Bao gồm tất cả quy định chung về hợp đồng bảo hiểm

* Pháp luật về chế độ bảo hiểm cụ thể: Pháp luật về bảo hiểm con người, Pháp luật về bảo hiểm tài sản, Pháp luật về bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Tại điều 6 LKDBH có quy định các nguyên tắc cơ bản trong kinh doanh bảo hiểm gồm: (1) tổ chức, cá nhân có nhu cầu bảo hiểm phải tham gia bảo hiểm tại doanh nghiệp bảo hiểm được thành lập và hoạt động tại Việt Nam (2) Doanh nghiệp bảo hiểm phải duy trì khả năng tài chính phù hợp với quy mô kinh doanh của mình để bảo vệ quyền lợi của tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm

1.4 Quy định pháp luật quản lý nhà nước về dịch vụ kinh doanh bảo hiểm

* Nội dung quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm

Căn cứ Điều 120 LKDBH quy định nội dung quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm bao gồm:

- Ban hành và hướng dẫn thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam;

- Cấp và thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; giấy phép đặt văn phòng đại diện của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam;

- Ban hành, phê chuẩn, hướng dẫn thực hiện quy tắc, điều khoản, biểu phí, hoa hồng bảo hiểm; Tổ chức thông tin và dự báo tình hình thị trường bảo hiểm;

- Áp dụng các biện pháp cần thiết để doanh nghiệp bảo hiểm bảo đảm các yêu cầu về tài chính và thực hiện những cam kết với bên mua bảo hiểm;

- Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo hiểm; Chấp thuận việc doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hoạt động ở nước ngoài;

- Quản lý hoạt động của văn phòng đại diện của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam;

- Tổ chức việc đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý và chuyên môn, nghiệp vụ về bảo hiểm;

- Thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về kinh doanh bảo hiểm

* Cơ quan quản lý nhà nước Căn cứ Điều 121 LKDBH quy định gồm:

- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm

- Bộ Tài chính chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước

về kinh doanh bảo hiểm

- Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong phạm vi nhiệm

vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm theo quy định của pháp luật

- Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm tại địa phương theo quy định của pháp luật

* Thanh tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Căn cứ Điều 122 LKDBH thì thanh tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm gồm:

- Việc thanh tra hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phải được thực hiện đúng chức năng, đúng thẩm quyền và tuân thủ quy định của pháp luật

- Việc thanh tra về tài chính được thực hiện không quá một lần trong một năm đối với một doanh nghiệp Thời hạn thanh tra tối đa không quá 30 ngày, trong trường hợp đặc biệt thời hạn thanh tra được gia hạn theo quyết định của cơ quan cấp trên có thẩm quyền, nhưng thời gian gia hạn không được quá 30 ngày

- Việc thanh tra bất thường chỉ được thực hiện khi có căn cứ về sự vi phạm pháp luật của doanh nghiệp Khi tiến hành thanh tra phải có quyết định của người

có thẩm quyền; khi kết thúc thanh tra phải có biên bản kết luận thanh tra Trưởng đoàn thanh tra chịu trách nhiệm về nội dung biên bản và kết luận thanh tra

Người ra quyết định thanh tra không đúng pháp luật hoặc lợi dụng thanh tra

để vụ lợi, sách nhiễu, gây phiền hà cho hoạt động của doanh nghiệp thì tuỳ theo

mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG DỊCH VỤ KINH DOANH BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC 2.1 Kết quả đạt được

Dịch vụ kinh doanh bảo hiểm là kinh doanh rủi ro, chia sẻ tổn thất với khách hàng, sản phẩm bảo hiểm là những dịch vụ mang tính đặc thù, riêng có, trừu tượng nhưng lại rất cụ thể, và thực tế hơn tất cả những sản phẩm khác trên thị trường một khi những điều khoản trong hợp đồng bảo hiểm được thực thi kịp thời, hiệu quả

Đối với khách hàng, đóng phí bảo hiểm là để mua lấy sự yên tâm trong công việc, chia sẻ lo ngại về những mầm mống rủi ro có thể xảy ra trong cuộc sống Đối với cộng đồng, bảo hiểm góp phần to lớn trong việc điều hòa cán cân thu nhập, điều tiết lợi ích và ổn định xã hội…

Thị trường bảo hiểm ở nước ta trong những năm gần đây đã rất sôi động, đa dạng Số lượng công ty hoạt động kinh doanh bảo hiểm ngày càng tăng; các loại hình sở hữu đa dạng ở cả bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ, thuộc cả ba lĩnh vực bảo hiểm con người, bảo hiểm tài sản và bảo hiểm trách nhiệm dân sự; tính cạnh tranh của các công ty đã và đang từng bước thoả mãn tốt hơn nhu cầu của các khách hàng Trên thị trường bảo hiểm đã xuất hiện nhiều sản phẩm mới và khá độc đáo trên cơ sở kết hợp giữa các yếu tố tiết kiệm – đầu tư bảo vệ, được công luận đánh giá cao như sản phẩm bảo hiểm tai nạn cá nhân cho người sử dụng thẻ ATM, bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm của người chăn nuôi và sản xuất thức ăn gia cầm, bảo hiểm bệnh hiểm nghèo…

Tốc độ tăng doanh thu phí của bảo hiểm Việt Nam ở mức khá cao so với thế giới và khu vực Một số công ty bảo hiểm tuy mới đi vào hoạt động nhưng cũng đã đạt được tốc độ tăng trưởng cao như Bảo Minh, Prudential, PJICO… Vốn đầu tư

cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm tăng lên và theo đó khả năng giữ lại phí bảo hiểm trong nước cũng được nâng lên tương ứng Qui định của nhà nước về tái bảo hiểm bắt buộc qua VINARE đã giúp mức phí giữ lại của toàn thị trường tăng đều qua các năm Tổng mức phí giữ lại chiếm khoảng 70% tổng phí bảo hiểm gốc, giảm được một lượng không nhỏ phí bảo hiểm chảy ra nước ngoài Theo đánh giá của Hiệp hội bảo hiểm, hiện nay doanh thu phí bảo hiểm của thị trường mới đạt mức trên 2% GDP trong khi các nước phát triển trong khu vực thường đạt mức 8-10% GDP (bình quân thế giới khoảng 8%) do đó, tiềm năng phát triển của các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn còn rất lớn

Các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam đã có đủ khả năng phục vụ các ngành kinh tế, các tầng lớp nhân dân với việc tham gia vào nhiều hợp đồng có mức trách nhiệm lớn tới hàng tỷ USD như bảo hiểm trong các lĩnh vực hàng không; dầu khí; Nhà máy xi măng Chinfon, Nhà máy điện Phú Mỹ, các toà nhà, khách sạn lớn cùng với hàng nghìn nhà xưởng, văn phòng… Hoạt động đầu tư của các công ty đang tạo

ra một nguồn vốn lớn cho xã hội

Các công ty bảo hiểm Việt Nam đang tích cực hợp tác, giúp đỡ nhau cùng có lợi Các công ty bảo hiểm đã có được bản đồng thoả thuận về khai thác bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt Đặc biệt, sự ra đời của Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam đại diện cho các doanh nghiệp cũng thể hiện những bước tiến tích cực của bảo hiểm ViệtNam

2.2 Hạn chế, khó khăn

- Thứ nhất: Thị trường bảo hiểm Việt Nam vẫn chưa thực sự đáp ứng được

yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế – xã hội

- Thứ hai: Năng lực hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm và môi giới

bảo hiểm còn khá nhiều hạn chế

- Thứ ba: Việc cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm

đang ở tình trạnh báo động Do cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp bảo hiểm đã

hạ phí bảo hiểm, tăng phần trợ cấp cho các đại lý, làm giảm hiệu quả kinh doanh

Công tác giải quyết bồi thường chưa được thực hiện tốt, chưa đảm bảo tối đa quyền lợi của khách hàng khi gặp thiệt hại

- Thứ tư: Các sản phẩm bảo hiểm tuy đã đa dạng hơn trước, nhưng vẫn còn

hạn chế, chưa phát triển trong nhiều lĩnh vực quan trọng như thiên tai, nông nghiệp, tín dụng và rủi ro tài chính, hoạt động hành nghề y dược, luật sư, dịch vụ kế toán, kiểm toán… Bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt chưa thực sự được đẩy mạnh trong khi hàng năm, ở nước ta, tai nạn do cháy nổ vẫn gia tăng với tốc độ cao một cách đáng báo động

- Thứ năm: Bên cạnh yếu tố chủ quan từ các công ty, có thể thấy sự thiếu

hoàn thiện của hệ thống văn bản pháp luật và công tác quản lý Nhà nước cũng đang ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển lành mạnh của ngành bảo hiểm

2.3 Giải pháp

2.3.1 Về phía Nhà nước

- Một là: Nhà nước cần thực hiện tốt công tác quản lý, tạo được môi trường

pháp lý thuận lợi, đồng thời có những cơ chế, chính sách ưu đãi để ngành bảo hiểm

có được những bước phát triển ổn định và đúng hướng; tạo lập và duy trì một môi trường kinh doanh an toàn, ổn định, bình đẳng và thuận lợi, trước hết ở việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý phù hợp với sự vận động của cơ chế thị trường, đồng thời đổi mới phương thức và nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm, tiến dần tới thực hiện các nguyên tắc và chuẩn mực quản lý bảo hiểm quốc tế

- Hai là: Trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực hội nhập kinh tế quốc tế,

từng bước phải mở cửa thị trường theo các hiệp định và cam kết quốc tế, ngành bảo hiểm đang đứng trước thách thức và vận hội mới, đòi hỏi công tác quản lý Nhà nước phải có những cải cách phù hợp Do vậy, việc đào tạo và đào tạo lại nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ quản lý Nhà nước về lĩnh vực bảo hiểm là rất cấp thiết

- Ba là: Đồng thời, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về

hoạt động kinh doanh bảo hiểm để thị trường phát triển lành mạnh, an toàn, phù hợp với yêu cầu hội nhập; bảo đảm tính chủ động và tự chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm Một chính sách phù hợp để khuyến khích việc tham gia bảo hiểm của các cá nhân, tổ chức, khuyến khích việc mở rộng thị trường, phạm vi hoạt động của các công ty bảo hiểm là rất cần thiết

2.3.2 Về phía các công ty bảo hiểm

Một là: Đối với một công ty bảo hiểm, năng lực về vốn, công nghệ, trình độ

quản lý, kinh doanh… là những yếu tố rất quan trọng tạo nên sức mạnh Nếu không

tự hoàn thiện và nâng cao năng lực, các công ty bảo hiểm trong nước sẽ khó có thể đứng vững và thành công trong điều kiện cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt như hiện nay

Ngay từ bây giờ, các công ty bảo hiểm trong nước cần tự tạo cho mình một

vị thế vững chắc, duy trì và mở rộng thị phần, tạo niềm tin ở khách hàng Các công

ty bảo hiểm không chỉ phải đa dạng hoá sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ,

mà còn phải chú trọng đến việc chăm sóc khách hàng, giải quyết nhanh chóng, hợp

lý công tác bồi thường tổn thất trong các trường hợp xảy ra rủi ro được bảo hiểm Việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, phong cách phục vụ, nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho các cán bộ kinh doanh, đại lý môi giới bảo hiểm cũng rất cần thiết Các công ty bảo hiểm cần nhanh chóng nắm bắt và ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin vào quá trình khai thác

và quản lý hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, tiết kiệm chi phí quản lý, hạ phí bảo hiểm một cách hợp lý Hoạt động đầu tư cũng cần được đẩy mạnh một cách có hiệu quả, bằng cách tận dụng tối đa các công cụ đầu

tư tài chính, tham gia tích cực vào thị trường chứng khoán Khi tham gia đầu tư vào các công trình, các dự án có vốn lớn, các công ty cần chú trọng công tác thẩm định để đảm bảo mức độ an toàn, tính thanh khoản cũng như khả năng sinh lời cho đồng vốn

Hai là: Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt, xúc tiến thương mại là

một trong những yếu tố cơ bản tạo nên thành công của một doanh nghiệp Trong lĩnh vực bảo hiểm, yếu tố này có vai trò rất quan trọng, đặc biệt là ở Việt Nam hiện nay, khi mà nhận thức của người dân về sự cần thiết của bảo hiểm đối với nền kinh

tế, cũng như đối với đời sống xã hội vẫn còn hạn chế Đây là một cơ hội tốt để các doanh nghiệp bảo hiểm nâng cao hiểu biết của người dân về bảo hiểm, đồng thời xây dựng được hình ảnh của công ty mình trong những khách hàng tiềm năng

Các công ty cũng cần nhanh chóng đa dạng hoá các kênh phân phối thông qua nhiều hình thức khác nhau Một trong các phương pháp thường gặp hiện nay ở các công ty bảo hiểm là tiến hành qua hệ thống ngân hàng, qua các tổ chức tài chính Qua đây, các công ty bảo hiểm sẽ có cơ hội tiếp cận với đông đảo các khách hàng giàu tiềm năng với khả năng tài chính cao và nhu cầu lớn

Ngoài ra, việc tiếp cận khách hàng bằng thư trực tiếp hoặc Internet cũng có thể mang lại hiệu quả cao Trong xu thế thương mại điện tử đang ngày càng phát triển như hiện nay, việc bán bảo hiểm qua mạng đang ngày càng phổ biến Hầu hết các công ty bảo hiểm trên thị trường Việt Nam đều đã có website riêng, song mới chỉ có một vài công ty cho phép khách hàng đăng ký mua bảo hiểm, cũng như thanh toán trực tuyến Việc triển khai hình thức này còn nhiều khó khăn, do hạ tầng thông tin nước ta còn yếu kém, thanh toán bằng tiền mặt vẫn rất phổ biến… Tuy nhiên, đó cũng là một phương thức hiệu quả mà các công ty bảo hiểm cần quan tâm triển khai nhằm đón trước thời cơ trong tương lai

- Ba là: Bên cạnh việc phát huy nội lực, các công ty bảo hiểm rất cần hợp

tác với nhau trong nhiều mặt Thông qua Hiệp hội bảo hiểm, các thành viên có thể

có những tác động tích cực nhằm mở rộng, định hướng cho thị trường, duy trì sự cạnh tranh lành mạnh, chống trục lợi bảo hiểm… tạo điều kiện phát triển có lợi cho toàn ngành Không chỉ tăng cường hợp tác trong nước, các công ty bảo hiểm Việt Nam cũng phải đẩy mạnh hợp tác quốc tế

Cần nhanh chóng tạo lập, củng cố mối quan hệ với các công ty bảo hiểm, tái bảo hiểm có kinh nghiệm, uy tín trong khu vực và quốc tế nhằm hợp tác trong các