SKKN ứng dựng sơ đồ tư duy nâng cao hiệu quả ôn thi THPT QG môn ngữ văn cho hoccj sinh lớp 12 trường THPT Than Uyên tỉnh Lai Châu.SKKN ứng dựng sơ đồ tư duy nâng cao hiệu quả ôn thi THPT QG môn ngữ văn cho học sinh lớp 12 trường THPT Than Uyên tỉnh Lai Châu.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LAI CHÂU
TRƯỜNG THPT THAN UYÊN
THUYẾT MINH SÁNG KIẾN
Giải pháp vận dụng sơ đồ tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPTQG
cho học sinh lớp 12 trường THPT Than Uyên,
huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
Tác giả/đồng tác giả: Trần Thị Sim
Chu Thị Phương Hoàng Thị QuyênTrình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Ngữ vănChức vụ: Giáo viên
Nơi công tác: trường THPT Than Uyên
Than Uyên, tháng 04 năm 2019
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG
1 Tên sáng kiến: "Giải pháp vận dụng sơ đồ tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPT QG cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Than Uyên, huyện Than Uyên, Tỉnh Lai Châu.
Họ và tên: Trần Thị Sim
Năm sinh: 1984
Nơi thường trú: Khu 6 , thị trấn Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai ChâuTrình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Ngữ văn
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường Trung học phổ thông Than Uyên
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường Trung học phổ thông Than Uyên
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Ngữ văn
Chức vụ công tác: Phó hiệu trưởng
Nơi làm việc: Trường Trung học phổ thông Than Uyên
Điện thoại:
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 30%
Trang 32 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn
3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 01 tháng 09 năm 2017 đến
ngày 05 tháng 04 năm 2019
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Trung học phổ thông Than Uyên
Địa chỉ: Khu 6 TT Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
Điện thoại: 02313 784 826
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến
1.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến
Những năm gần đây, đổi mới phương pháp dạy học được xem là mộtphương châm quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là trong quátrình ôn thi THPTQG Chính vì vậy mà nhiều rất nhiều giải pháp dạy học mớiđược xuất hiện Một vấn đề đặt ra hiện nay là một số giáo viên dạy Văn kếthợp nhiều phương pháp dạy học nhưng chưa linh hoạt và hiệu quả, khối lượngkiến thức đưa vào tiết ôn tập chưa hợp lý, kết quả là học sinh thiếu kỹ năng thựchành, chưa đáp ứng được yêu cầu bài thi THPTQG, tiết dạy ôn tập chưa đạthiệu quả như mong muốn Vậy để ôn thi THPTQG môn Ngữ văn có hiệu quảgiáo viên nên chọn phương pháp và khối lượng kiến thức phù hợp đưa vào tiết
ôn tập Từ thực tế trên, nhóm thực hiện sáng kiến chúng tôi đã áp dụng giải phápvận dụng sơ đồ tư duy trong các tiết ôn thi THPTQG môn Ngữ văn
Đối với học sinh trung học phổ thông nói chung và học sinh lớp 12 nóiriêng thì sơ đồ tư duy được sử dụng trong ôn tập là một phương pháp hữu ích,không thể thiếu.Việc vận dụng sơ đồ tư duy trong các tiết học môn Văn ở THPTđặc biệt là các tiết ôn thi THPTQG sẽ làm giảm bớt không khí căng thẳng trongcác giờ học, tăng thêm hứng thú, học sinh sẽ chú ý, chủ động hơn trong tái hiện,tổng hợp kiến thức, mạnh dạn trong đề xuất ý kiến của mình, phát huy tư duysáng tạo… Hứng thú và chủ động trong học tập là sự khởi đầu tốt cho việc nắmbắt kiến thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách ở học sinh qua bộ mônVăn
Trang 4Qua thực tế nhiều năm dạy học và ôn thi THPTQG, nhóm thực hiện sángkiến chúng tôi luôn trăn trở làm thế nào để tiết ôn thi THPTQG đạt hiệu quả cao.
Thông qua thực tế giảng dạy, dự giờ học hỏi ở đồng nghiệp chúng tôimạnh dạn áp dụng giải pháp sử dụng sơ đồ tư duy trong giờ dạy, giờ ôn thiTHPTQG môn Văn trong hai năm học liên tiếp và nhận thấy hiệu quả rõ rệt:Không khí của mỗi tiết học sôi nổi hơn, học sinh trong lớp hoạt động tích cực vàđồng đều, các em mạnh dạn trình bày ý kiến, nêu thắc mắc… từ đó các em tựchiếm lĩnh kiến thức và ghi nhớ một cách bền vững hơn Do đó hiệu quả tiếtdạy, tiết ôn tâp, kết quả thi THPTQG cũng được nâng cao Vì vậy, chúng tôi
chọn và nghiên cứu đề tài: “Giải pháp vận dụng sơ đồ tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPTQG cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu".
1.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến “Giải pháp vận dụng sơ đồ
tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPTQG cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu".
Nhóm thực hiện sáng kiến chọn đề tài “Giải pháp vận dụng sơ đồ tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPTQG cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu" để nghiên cứu nhằm tìm
ra hướng đi cho các tiết dạy học, đặc biệt với tiết ôn thi THPTQG cho học sinhlớp 12 nhằm tạo hứng thú, phát triển tư duy, phát triển năng lực tổng hợp và phântích cho học sinh lớp 12 trong nhà trường Đây là nhiệm vụ then chốt nâng caochất lượng tốt nghiệp môn Ngữ Văn trong nhà trường, cũng như giúp các em yêuthích môn học, là hành trang không thể thiếu trong hành trình trở thành công dântương lai của đất nước
2 Phạm vi triển khai thực hiện sáng kiến
Đề tài nghiên cứu trong phạm vi môn Ngữ văn lớp 12 (năm học
2017-2018 đến năm học 2017-2018 - 2019) ở trường Trung học phổ thông Than Uyên,huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
3 Mô tả sáng kiến
3.1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
* Thực trạng học môn Ngữ Văn trong trường THPT Than Uyên
Trang 5Trong chương trình giáo dục phổ thông, môn Ngữ văn được đánh giá làmột trong những môn học rất riêng biệt và quan trọng Môn học này riêng biệtbởi được phân chia thành nhiều phân môn khác nhau Đặc thù bộ môn liên quanđến nhiều lĩnh vực khác nhau như khoa học nghệ thuật Vì vậy việc phát huytính chủ động, sáng tạo trong quá trình học là vô cùng cần thiết Hơn nữa chứcnăng của văn học không chỉ cung cấp nhận thức mà còn giáo dục con người, bồiđắp tâm hồn, nhân cách cho học sinh hướng con người vươn tới chân, thiện, mỹbằng con đường tự nhận thức Văn học giáo dục con người bằng con đường đi từnhận thức đến cảm xúc nên văn học có sức tác động sâu sắc và lâu dài Đặc biệttrong kỳ thi THPT Quốc gia, Ngữ văn là một môn thi bắt buộc từ xưa tới nay, nóquyết định một phần không nhỏ tới việc đỗ hay trượt tốt nghiệp của học sinh lớp
12 Mặc dù có vị trí, chức năng quan trọng đặc biệt như vậy nhưng hiện nayđang xuất hiện tình trạng nhiều học sinh không mấy hứng thú khi học môn họcnày Nhiều em học sinh, đặc biệt các em cảm thấy áp lực, gặp khó khăn khi họcmôn Ngữ văn, còn thụ động, chưa tích cực trong lĩnh hội kiến thức Phần lớn các
em học sinh không hứng thú với bộ môn cho rằng môn Văn là không cần thiết,nhàm chán
Vậy do đâu mà có tình trạng trên?
Trước hết là do chính bản thân học sinh lười học, lười đọc sách báo, thiếu
ý thức rèn luyện nên không có hứng thú với bộ môn Đặc biệt bản thân các em
bị rỗng kiến thức nên mang tâm lí ngại ngần, không tích cực Học sinh thụ độngtrong việc tiếp nhận và tổng hợp kiến thức
Mặt khác, do phương pháp dạy của một số thầy cô giáo chưa thu hút đượchọc trò yêu thích đối với bộ môn của mình giảng dạy Thực tế cho thấy phươngpháp giảng dạy và ôn tập của một bộ phận giáo viên Văn còn bộc lộ nhiều hạnchế, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy môn Văn chưa thực
sự phổ biến, bên cạnh đó trong mỗi tiết học vẫn còn một số giáo viên còn sa vào
“độc thoại”, “độc diễn” trên bục giảng Các biện pháp hỗ trợ như: thảo luậnnhóm, nêu tình huống có vấn đề, sử dụng tư liệu, sử dụng sơ đồ tư duy vào tiết
ôn tập lại càng hiếm hoi hơn Những điều đó khiến tiết học trở nên đơn điệu,
Trang 6căng thẳng dẫn đến việc nhận thức, tiếp thu trong khi ôn thi THPTQG của họcsinh bị hạn chế.
Một nguyên nhân cũng cần đề cập tới là do cơ sở vật chất, tài liệu minhhoạ, đồ dùng dạy học để phục vụ giảng dạy và bổ sung kiến thức cho học tậpmôn văn còn nghèo, đơn điệu Lượng kiến thức quá nhiều, quá nặng dẫn đến các
em mệt mỏi, giảm hứng thú
* Thực trạng ôn thi THPTQG môn Ngữ văn của học sinh trường Trung
học phổ thông Than Uyên.
Trong quá trình ôn tập THPTQG môn Ngữ văn thầy, trò Trường THPT
Than Uyên gặp khó khăn chung như thực trạng trên, khó khăn hơn nữa là 70%học sinh nhà trường là học sinh người dân tộc thiểu số Vậy làm thế nào chấtlượng ôn thi THPTQG qua mỗi tiết dạy để đạt hiệu quả Đây là thách thức lớnđối với các em cũng như đội ngũ giáo viên Văn nhà trường, trong đó có nhómnghiên cứu chúng tôi Dưới đây là một số giải pháp đã từng áp từng áp dụng:
3.1.1 Giải pháp 1
Xây dựng kế hoạch ôn tập, tiến hành ôn tập theo phương pháp giảng giải,học sinh thực hành tái hiện kiến thức qua luyện đề
Với giải pháp trên, giáo viên chủ động kiến thức ôn tập, học sinh được rèn
kỹ năng quan luyện đề
* Ưu điểm của các giải pháp trên
Các giải pháp được áp dụng một cách linh hoạt, sáng tạo, cơ bản phát huyđược tính tích cực, năng động của người học, học sinh chiếm lĩnh được kiếnthức
* Tồn tại, hạn chế
Các giải pháp này bám vào trật tự thường thấy trong giáo án, sách giáokhoa, chưa phát huy hết khả năng, chưa gây hứng thú cho học sinh trong từng
Trang 7tiết học, đặc biệt khả năng tư duy của học sinh lớp 12 trong tiết ôn tậpTHPTQG.
Học sinh ghi nhớ kiến thức thụ động, học thuộc lòng, dễ quên sau khi học,sau thời gian ôn tập kiến thức lĩnh hội được cũng sẽ quên đi rất nhiều làm giảmhiệu quả của công tác ôn thi
Để có thêm cơ sở thực tiễn khi triển khai đề tài, nhóm nghiên cứu tiếnhành khảo sát thực tế tiết học của học sinh lớp 12A1, 12A2, 12A5 bằng phiếukhảo sát với 4 câu hỏi (tổng số 74 học sinh ):
Số HS chọn Tỷ lệ %
1 Anh/ chị cho biết
vai trò môn Ngữ văn
4 Nếu giáo viên sử
dụng sơ đồ tư duy
Trang 8Kết quả trên cho thấy số học sinh hiểu rõ tầm quan trọng của các tiết ônthi và thường xuyên phát biểu trong các tiết học đó không nhiều (khoảng 10%)còn lại là các em bình thường, không thích Điều đó cũng có nghĩa là các emkhông hứng thú với môn Văn nói chung và đặc biệt trong các tiết ôn tập nóichung Thực tế trên là nỗi trăn trở của nhóm nghiên cứu chúng tôi Sau khi trao
đổi nhóm chúng tôi đã quyết tâm nghiên cứu, đưa sáng kiến “Giải pháp vận dụng sơ đồ tư duy nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi THPT QG cho các lớp 12 ở trường THPT Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu” áp dụng vào thực tiễn nhà trường trong hai năm học 2017-2018 và 2018-2019.
3.2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
3.2.1 Tính mới của sáng kiến, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ.
* Tính mới
Một là, giải pháp giúp học sinh có khả năng tự lĩnh hội kiến thức qua các sơ
đồ tư duy, trên cơ sở đó có thể sử dụng kiến thức một các có hiệu quả vào quá trìnhlàm bài Giải pháp giúp giáo viên và học sinh phát huy vai trò của mình trong mỗitiết học theo đúng phương châm của đổi mới phương pháp dạy học: Thầy chỉ đạo,trò chủ động tiếp cận kiến thức Phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, rèn khảnăng tư duy, bồi dưỡng lòng yêu thích văn chương
Hai là, giải pháp coi trọng vị trí hoạt động và vai trò của người học làmtrung tâm, nhằm rèn luyện để học sinh tự chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ độngđạt các mục tiêu kiến thức, kĩ năng, thái độ theo yêu cầu của chương trình đápứng yêu cầu về kiến thức trong kỳ thi THPTQG Qua đó, học sinh tìm tòi pháthiện, khai thác và xử lý thông tin, biến kiến thức được phát hiện, truyền đạtthành kiến thức của chính mình có thể tự hình thành hiểu biết, kĩ năng và phẩmchất cho bản thân
Ba là, giải pháp chú trọng hình thành cho học sinh các năng lực ghi nhớ
Sơ đồ tư duy không chỉ giúp học sinh ghi nhớ nhờ sự lô gic trong kiến thức đượcsắp xếp mà
được củng cố qua hình ảnh, qua hình thức của sơ đồ tư duy mà học sinhsuy nghĩ để trình bày, sắp xếp Học sinh có thể phát huy sở trường của mình để
Trang 9học môn Ngữ văn, tăng thêm lòng yêu thích bộ môn, giúp đạt kết quả cao choquá trình ôn thi THPTQG, nâng cao chất lượng dạy và học của bộ môn trongnhà trường.
* Sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ
- Giáo viên cung cấp kiến thức thông
qua các phương pháp: phương pháp
giảng giải, vấn đáp, Phương pháp giải
quyết vấn đề qua tự ôn tập nhưng
học sinh chưa thực sự sôi nổi, hứng
thú, phát huy sự sáng tạo
- Học sinh có thể ngay lập tức ghi nhớ
kiến thức trong quá trình học và thời
gian ngắn ngay sau đó, nhưng sẽ hạn
chế khả năng tái hiện kiến thức và vận
dụng kiến thức trong quá trình học sinh
đi thi dễ rơi vào tình trạng thiếu ý, sót
ý, viết dài lan man mà không có ý
- Quá trình tự ôn tập diễn ra nhàm chán
do phải ghi nhớ một lượng đơn vị từ
ngữ quá lớn
- Sơ đồ tư duy mang lại hiệu quả caotrong quá trình ôn thi Trong khoảngthời gian ngắn có thể hệ thống bài họcmột cách hoàn chỉnh, liền mạch
- Sơ đồ tư duy có rất nhiều hình ảnh đểhọc sinh hình dung kiến thức cần nhớ.Thay cho những từ ngữ tẻ nhạt, đơnđiệu, sơ đồ tư duy cho phép học sinhlàm nổi bật các ý trọng tâm bằng việc
sử dụng những màu sắc, kích cỡ, hìnhảnh đa dạng Tạo ra một bức tranhmang lí luận, liên kết chặt chẽ những gì
đã học
- Giáo viên cung cấp kiến thức cho họcsinh nhưng không áp đặt mà học sinh
có có thể chủ động lĩnh hội thông qua
sơ đồ tư duy tự tạo lập Qua các kiểu
sơ đồ, hình ảnh kèm theo giúp học sinhhình thành các năng lực sáng tạo, tưduy, hợp tác tạo sức sống lâu bềnkiến thức trong lòng người học
- Học sinh có khả năng ghi nhớ kiếnthức lâu dài Sơ đồ tư duy giúp tiếtkiệm thời gian vì nó chỉ tận dụng các
từ khóa cùng những hình ảnh sáng tạo.Một khối lượng lớn kiến thức có thể
Trang 10ghi chú hết sức cô đọng trong mộttrang giấy, mà không bỏ sót bất kỳ mộtthông tin quan trọng nào Hơn nữa, sơ
đồ tư tuy giúp học sinh có thể huyđộng kiến thức cần thiết một cách linhhoạt và nhanh nhất không để bỏ sót ývào trong quá trình vận dụng tùy theo
đề ra khi đi thi
3.2.2 Triển khai giải pháp của sáng kiến
3.2.2.1 Nguyên tắc áp dụng sơ đồ tư duy
Mỗi phương pháp dạy học đều có mặt tích cực và hạn chế riêng, phù hợpvới từng loại bài và đòi hỏi những điều kiện thực hiện riêng Vì vậy, giáo viênkhông nên phủ định hoặc lạm dụng phương pháp nào Điều quan trọng là căn cứvào nội dung, tính chất của từng bài, căn cứ vào trình độ nhận thức của học sinh
và năng lực, sở trường của giáo viên, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể củalớp, của trường mà lựa chọn và sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học mộtcách hợp lý Trong dạy học môn Ngữ văn có thể vận dụng sơ đồ tư duy nhằm hệthống tri thức và rèn luyện tư duy
Giáo viên cần chú ý đến đặc thù của bộ môn; lưu ý cách thức thực hiệnvới hệ thống câu hỏi; vận dụng linh hoạt, hợp lí, đúng mức và phải phù hợp vớinội dung, mục tiêu cần đạt, không vận dụng cho tất cả các tiết học hay các tiết
ôn tập
3.2.2.2 Lựa chọn thời gian vận dụng sơ đồ tư duy
Khi áp dụng giải pháp sử dụng sơ đồ tư duy vào giờ học, nhóm nghiên cứuchúng tôi xác định thời điểm, nội dung bài cần áp dụng cho thích hợp, cụ thể: Với các tiết ôn thi THPTQG ở Trường THPT Than Uyên, sơ đồ tư duy cóthể sử dụng một cách linh hoạt tùy mục đích của giáo viên mà sử dụng ở đầu,giữa hay cuối tiết học Sử dụng sơ đồ tư duy trong các tiết ôn THPTQG chủ yếu
để rèn luyện kỹ năng, tổ chức trên cơ sở vận dụng những tri thức của bài vừahọc Từ đó, giúp học sinh hình thành được những kỹ năng, cách giải quyết khigặp những câu hỏi cần lựa chọn đơn vị kiến thức phù hợp Sử dụng sơ đồ tư duy
Trang 11còn nhằm củng cố tri thức, hình thành thái độ để học sinh thâu tóm được nộidung bài học, giúp khắc sâu, nhớ rõ hơn nội dung vừa học xong, từ đó có kỹnăng thực hành linh hoạt trong bài viết
3.2.2.3 Lên kế hoạch, phân phối chương trình cụ thể từ đầu năm cho các tiết áp dụng phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học
Để áp dụng có hiệu quả giải pháp sơ đồ tư duy trong các tiết ôn tập THPT
QG, ngay từ đầu năm học nhóm nghiên cứu chúng tôi đã thống nhất lên kếhoạch lựa chọn các tiết trong phân phối chương trình có thể vận dụng phươngpháp này Khi Bộ giáo dục và đào tạo đưa ra đề thi minh họa cho kỳ thiTHPTQG môn Ngữ Văn thì chúng tôi cũng đã tập trung trọng tâm của sáng kiếnhướng đến các tác phẩm lớp 12 Cụ thể như sau:
Rừng xà nu - Nguyễn Trung Thành Cuối tiết học
Những đứa con trong gia đình - Nguyễn Thi Đầu và giữa tiết ôn
Hồn Trương Ba, da hàng thịt - Lưu Quang Vũ Đầu và giữa tiết ôn
Dựa vào kế hoạch chung các thành viên trong nhóm nghiên cứu chúng tôi sẽlựa chọn các tiết áp dụng phù hợp với đối tượng học sinh lớp giảng dạy
3.2.2.4 Chọn cách sử dụng sơ đồ tư duy có hiệu quả
Sơ đồ tư duy có thể sử dụng theo các bước sau:
Phần 1: Cách vẽ sơ đồ tư duy
Vẽ sơ đồ tư duy có thể vẽ bằng tay hoặc bằng máy tính (có thể sử dụng phầnmềm Blue mind khi vẽ trên máy tính)
* Hướng dẫn học sinh vẽ bằng tay
Trang 12- Bước 1: Vẽ chủ đề ở trung tâm
+ Cần phải vẽ chủ đề ở trung tâm, để từ đó phát triển ra các ý khác
+ Có thể sử dụng tự do những màu sắc ta thích
+ Không nên đóng khung hoặc che chắn mất hình vẽ chủ đề vì chủ đề cầnđược làm nổi bật, dễ nhớ
- Bước 2: Vẽ tiêu đề phụ
+ Tiêu đề phụ nên được viết bằng CHỮ IN HOA nằm trên các nhánh
+ Nên được vẽ gắn liền với trung tâm
+ Tiêu đề phụ nên được vẽ theo hướng chéo góc (không vẽ nằm ngang), đểnhiều nhánh phụ khác có thể vẽ tỏa ra một cách dễ dàng
- Bước 3: Trong từng tiêu đề phụ vẽ thêm các ý chính và các ý bổ trợ
+ Nên tận dụng các từ khóa và hình ảnh.
- Bước 4: Hãy để trí tượng tượng bay bổng bằng cách thêm nhiều hình ảnh giúpcác ý quan trọng thêm nổi bật, cũng như giúp lưu vào trí nhớ tốt hơn
* Hướng dẫn học sinh vẽ trên máy tính (với những học sinh có máy tính)
Bước 1 Bắt đầu từ trung tâm với hình ảnh của chủ đề Một hình ảnh có thể diễnđạt được cả ngàn từ và giúp HS sử dụng trí tưởng tượng của mình
Bước 2 Luôn sử dụng màu sắc Bởi vì màu sắc cũng có tác dụng kích thích nãonhư hình ảnh
Bước 3 Nối các nhánh chính (cấp một) đến hình ảnh trung tâm, nối các nhánhnhánh cấp hai đến các nhánh cấp một, nối các nhánh cấp ba đến nhánh cấphai, bằng các đường kẻ Các đường kẻ càng ở gần hình ảnh trung tâm thì càngđược tô đậm hơn, dày hơn Khi chúng ta nối các đường với nhau, bạn sẽ hiểu vànhớ nhiều thứ hơn rất nhiều do bộ não của chúng ta làm việc bằng sự liên tưởng.Bước 4 Mỗi từ/ảnh/ý nên đứng độc lập và được nằm trên một đường kẻ
Bước 5 Tạo ra một kiểu bản đồ riêng cho mình (Kiểu đường kẻ, màu sắc, )Bước 6 Nên dùng các đường kẻ cong thay vì các đường thẳng vì các đườngcong được tổ chức rõ ràng sẽ thu hút được sự chú ý của mắt hơn rất nhiều
Bước 7 Bố trí thông tin đều quanh hình ảnh trung tâm
Bước 8 Các phím tắt hay dùng khi vẽ SĐTD trên máy tính (Blue mind):
Tạo sơ đồ mơi - Ctrl N