tiểu luận kinh tế phát triển chính sách phát triển nông nghiêp̣ công nghê ̣cao của israel và bài hoc̣ cho viêṭ nam

Bằng tốt nghiệp xong 3 cấp có giá trị thi vào đại học và kiếm việc làm.Giáo dục đại học có chất lượng ưu tú và việc hình thành một cộng đồng dânchúng có động lực và giáo dục cao là nguyê

• Trong khuôn khổ biên giới năm 1949, Israel nằm ven cực Đông Địa Trung Hải,giáp với Liban về phía bắc, Syria về phía đông bắc, Jordan và Bờ Tây về phíaĐông, và Ai Cập cùng Dải Gaza về phía tây nam Lãnh thổ Israel nằm giữa vĩtuyến 29° và 34° Bắc, và kinh tuyến 34° và 36° Đông.

• Về địa hình, địa thế, Israel nằm ở vị trí hết sức khắc nghiệt, khác với hầu hết các quốc gia khác trên thế giới

• Mặc dù có quy mô nhỏ song Israel sở hữu các đặc điểm địa lý đa dạng, từhoang mạc Negev tại miền nam đến thung lũng Jezreel phì nhiêu nội lục, cácdãy núi Galilee, Carmel và về phía Golan tại miền bắc Đồng bằng Duyên hảiIsrael bên bờ Địa Trung Hải là nơi cư trú của 57% cư dân toàn quốc

• Israel có nguồn nước ngọt quan trọng từ hồ Tiberias (một phần của biển Caribe)

và tài nguyên thiên nhiên hết sức hạn chế

• Về khí hậu, Israel chịu ảnh hưởng bởi khí hậu đặc trưng của khu vực Địa TrungHải với 2 mùa rõ rệt, mùa hè nóng và khô, mùa đông ôn hòa và ẩm Phần lớnlãnh thổ của Israel có lượng mưa dưới 200mm Tuy nhiên hàng năm, tại Israelthường xảy ra các trận bão, hạn hán, động đất định kỳ

1.2 Điều kiện kinh tế

Israel được nhận định là quốc gia tiến bộ nhất tại Tây Nam Á và Trung Đông về pháttriển kinh tế và công nghiệp Năm 2010, Israel gia nhập OECD Quốc gia này xếphạng 24 trong Báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2016-2017 của Diễn đàn Kinh tế thế giới

và đứng thứ 52 về Chỉ số thuận lợi kinh doanh của Ngân hàng Thế giới vào năm

một nghiên cứu năm 2005, và đứng thứ ba về số lượng công ty niêm yết trên sàn giaodịch chứng khoán NASDAQ sau Hoa Kỳ và Trung Quốc Năm 2016, Israel xếp hạng

21 trong số các quốc gia cạnh tranh nhất thế giới, theo Niên giám Cạnh tranh Thếgiới của IMD Israel xếp hạng tư thế giới về tỷ lệ người làm công việc có kỹ năng caovào năm 2016 Ngân hàng Israel nắm giữ 97,22 tỉ dự trữ ngoại hối

Mặc dù có tài nguyên tự nhiên hạn chế, song do phát triển mạnh mẽ trong các lĩnh vựcnông nghiệp và công nghiệp trong nhiều thập niên nên Israel phần lớn tự cung cấp được thực phẩm, trừ ngũ cốc và thịt bò Nhập khẩu vào Israel đạt tổng kim ngạch 57,9

tỉ USD vào năm 2016, bao gồm kim loại thô, thiết bị quân sự, hàng hoá đầu tư, kim cương thô, nhiên liệu, lương thực, hàng tiêu dùng.[4]

Các mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Israel là máy móc và thiết bị, phần mềm, kimcương chế tác, nông sản, hoá chất, hàng dệt may; năm 2016, Israel xuất khẩu trị giá51,61 tỉ USD

Cơ cấu kinh tế của Israel gồm có công nghiệp 17%, nông nghiệp 2% và dịch vụ chiếm81% tổng GDP cả nước Nông nghiệp là ngành chiếm tỷ trọng thấp nhất trong toàn bộnền kinh tế

Bảng 1.1: Một số chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế của Israel năm 2017

1.3 Điều kiện văn hóa - xã hội:

• Về giáo dục: Áp dụng chế độ giáo dục bắt buộc 11 năm miễn phí, 95% sốngười dân Israel biết đọc, biết viết và tỉ lệ này là 97% ở nam, 93% ở nữ Hệthống giáo dục theo các bậc: tiểu học 6 năm, trung học 3 năm và trên trung học

2 năm Bằng tốt nghiệp xong 3 cấp có giá trị thi vào đại học và kiếm việc làm.Giáo dục đại học có chất lượng ưu tú và việc hình thành một cộng đồng dânchúng có động lực và giáo dục cao là nguyên nhân chính khích lệ bùng nổ côngnghệ cao và phát triển kinh tế nhanh chóng tại Israel

• Về y tế: Người dân được bảo hiểm y tế do Nhà nước đài thọ, Israel được biết tớivới thiết bị và chất lượng dịch vụ y tế hiện đại với tuổi thọ trung bình đạt 78,8tuổi và dân số ước tính năm 2012 đạt 7.600.000 người

• Về tôn giáo: Ở Israel, Do Thái giáo chiếm tới 75,6% còn lại là Hồi giáo, cơ đốc giáo và các tôn giáo nhỏ khác

• Về ngôn ngữ: Tiếng Do Thái (Hebrew) là ngôn ngữ chính, ngoài ra tiếng Arab

và tiếng Anh cũng được sử dụng rộng rãi

1.4 Nền nông nghiệp Israel

Nền nông nghiệp Israel phát triển ở trình độ cao Bất chấp điều kiện địa lý không thíchhợp cho nông nghiệp, Israel là một nhà xuất khẩu lớn của thế giới về nông sản và đứnghàng đầu về công nghệ trong nông nghiệp Hơn một nửa diện tích đất là sa mạc, điềukiện khí hậu khắc nghiệt và thiếu nước hoàn toàn không thích hợp cho nông nghiệp.Tính đến năm 2014, 24,2% diện tích Israel là đất nông nghiệp Hiện nay, nông nghiệpchiếm 2% tổng GDP và 3,6% giá trị xuất khẩu Mặc dù lao động trong nông nghiệp chỉchiếm 3,7% tổng lực lượng lao động trong nước, Israel tự sản xuất được 95% nhu cầuthực phẩm, phần còn lại được bổ sung từ việc nhập khẩu ngũ cốc, các loại hạt lấy dầu,thịt, cà phê, ca cao, đường

Một số sản phẩm nông nghiệp nổi bật của Israel bao gồm: Cam quýt, rau, bông, thịt bò,gia cầm, các sản phẩm từ sữa

CHƯƠNG 2:

CHÍNH SÁCH NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ

CAO CỦA ISRAEL2.1 Chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao của Israel

2.1.1 Xây dựng và hoàn thiện cơ cấu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Nhiệm vụ của Bộ là xây dựng và thực hiện các chính sách để tư vấn cho chính phủIsrael trong việc sản xuất, cung ứng các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, tươi sạchcho nhân dân; bên cạnh đó là nhiệm vụ phát triển cộng đồng nông thôn, phát triển độngthực vật gắn với việc bảo vệ môi trường Israel đã xây dựng các nhiệm vụ rất cụ thể cho

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đưa cơ quan này trở thành một “đầu tàu” trongviệc dẫn dắt, chỉ đạo, kiểm tra, khuyến khích các hoạt động nông nghiệp nói chung vàcông nghệ nông nghiệp nói riêng, vừa đảm bảo hiệu quả vừa rất cập nhật Các nhiệm vụchính mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cung cấp cho nông dân, bao gồm:Hướng dẫn và đào tạo nghề: Đảm đương nhiệm vụ này là Trung tâm Dịch vụnông nghiệp mở rộng (AES - Agricultural Extension Services) với 3 mục tiêu chính:

• Hướng dẫn: Mục đích là cung cấp những kiến thức cập nhật về nông nghiệp cho nông dân

• Đào tạo: Cung cấp những khóa đào tạo chuyên nghiệp, tập trung xây dựngnhững nền tảng kiến thức cơ bản cho nông dân về công nghệ mới

• Khảo sát kiến thức nông nghiệp đã ứng dụng: hàng năm AES phối hợp vớinhiều đơn vị khác gồm Phòng Nghiên cứu nông nghiệp (ARA - AgriculturalResearch Administration), Học viện Công nghệ Technion, các đơn vị chuyên

về R&D, các trường đại học… thực hiện hàng trăm cuộc thực nghiệm, khảosát, nghiên cứu… ; mục đích chính là tìm ra các giải pháp cho

những vấn đề đang “cấp bách” trên đồng ruộng, sau đó lại áp dụng chúng vào đồng ruộng

Bảo vệ đất: Chịu trách nhiệm là Phòng Bảo vệ tài nguyên đất (Soil PreservationDepartment) trực thuộc Bộ Phòng này có nhiệm vụ hướng dẫn nông dân và giúp họtrong các hoạt động liên quan đến việc bảo vệ chất lượng và độ màu mỡ của đất, chốngngập lụt, chống hạn hán

Trung tâm Thông tin Chiến lược (Information Center of Strategy Division):Trung tâm Thông tin Chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các thông tin nghiên cứu chiếnlược về kinh tế, cung cấp cho nông dân những thông tin hữu ích và cập nhật về thịtrường nông sản toàn cầu và cả các thông tin về các đối thủ cạnh tranh của Israel.Dịch vụ Thú y (Veterinary Services): Chức năng chính mà Dịch vụ Thú y cungcấp chính là bảo vệ sức khỏe vật nuôi, chống lại bệnh dịch…

Bảo hộ cho vật nuôi: Những năm gần đây, Bộ quan tâm nhiều đến việc bảo vệ vậtnuôi, cả động vật làm cảnh, gia cầm, gia súc

Kiểm soát và bảo vệ thực vật: Đơn vị chịu trách nhiệm là Cơ quan Kiểm soát vàBảo vệ thực vật (The Plant Protection and Inspection Services): Nhiệm vụ chính củađơn vị này nhằm xây dựng, thực thi và giám sát các quy định trong lĩnh vực bảo vệthực vật

Sử dụng côn trùng thân thiện với môi trường: Để đảm bảo an toàn cho những yếu tốtrên, Bộ đã ra nhiều quy định chặt chẽ về kiểm soát và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.Khuyến khích vốn đầu tư cho nông nghiệp: Chịu trách nhiệm chính là Hội đồngĐầu tư (Investment Directorate) trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.Hội đồng này sẽ cung cấp một khoản tài trợ cho nông dân để tham gia vào các chươngtrình thu hút vốn đầu tư phát triển nông nghiệp

2.1.2 Chủ trương phát triển các cơ quan nghiên cứu chuyên sâu, các cơ quan R&D

phục vụ nông nghiệp

Hiện nay, tại Israel có khoảng 10 cơ quan nghiên cứu nông nghiệp lớn, tiêu biểu

là Tổ chức Nghiên cứu nông nghiệp (ARO - Agricultural Research

Organization), Cơ quan Nghiên cứu nông nghiệp (hay còn gọi là Trung tâm Volcani)đều thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Trong các đơn vị đó, ARO là cơ quan nghiên cứu nông nghiệp tiêu biểu, chịu tráchnhiệm tới 75% các nghiên cứu nông nghiệp toàn quốc và cũng được đánh giá là đơn vịhậu thuẫn cho các thành công vang dội về nông nghiệp của Israel trên trường quốc tế.Nằm trong sự giám sát và tọa lạc luôn tại khuôn viên Trung tâm Volcani, thuộc tỉnh Bet

gồm 6 viện nghiên cứu chịu trách nhiệm về các nhiệm vụ nghiên cứu khác nhau, gồm:Viện Khoa học thực vật; Viện Khoa học động vật; Viện Khoa học bảo vệ thực vật, đất,nguồn nước và môi trường; Viện Kỹ thuật nông nghiệp; Viện Khoa học sau thu hoạch;Viện Khoa học thực phẩm.

Ngoài ra, ARO còn quản lý 4 trạm nghiên cứu thực địa, nằm rải rác ở các tỉnh trêntoàn quốc ARO còn có nhiệm vụ như một trung tâm chuyên kiểm soát nông sản và thiết

bị nông nghiệp ARO cũng quản lý Ngân hàng Gen về nông nghiệp Mục tiêu chính củacác viện, trung tâm và trạm nghiên cứu của ARO tập trung vào các nhiệm vụ sau:

• Nông nghiệp trong điều kiện khô cằn

• Nông nghiệp ở vùng biên giới;

• Công nghệ tưới nhỏ giọt và tưới bằng nước khử mặn;

• Trồng trọt trong điều kiện bảo vệ môi trường;

• Nuôi cá nước sạch trong điều kiện thiếu nước;

• Giảm thiểu hao hụt nông sản qua sử dụng phương pháp kiểm soát côn trùng và bảo quản sau thu hoạch;

• Nuôi trồng cây cối, động vật thích ứng tốt với các điều kiện địa lý khác nhau

Ngoài ra, hoạt động R&D cũng được thực hiện hiệu quả trong các lĩnh vực nhưnhân giống động thực vật, công nghệ xử lý đất và nguồn nước do các cơ quan nghiêncứu khác như Hiệp hội Nghiên cứu nông nghiệp thuộc Trung tâm Volcani, Khoa Nôngnghiệp thuộc trường Đại học Hebrew… thực hiện

2.1.3 Chính phủ đẩy mạnh đầu tư và thu hút đầu tư cho khoa học kỹ thuật phục vụ

phát triển nông nghiệp

Đầu tư kinh phí cho hoạt động R&D: Nguồn kinh phí đổ vào hoạt động R&D từngân sách chính phủ, chủ yếu thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm; từ nguồn vốn đầu tưtrực tiếp và gián tiếp khác từ nước ngoài Mặc dù hầu hết các khoản đầu tư lớn cho hoạtđộng nghiên cứu và phát triển (R&D) do chính phủ thực hiện là các dự án R&D về côngnghệ thông tin, phần mềm, bán dẫn, y học; nhằm thúc đẩy khả năng ứng dụng các nghiêncứu vào thực tiễn, song trong đó cũng nhiều dự án R&D công nghệ sinh học, công nghệ visinh…, do đó nông nghiệp Israel cũng được hưởng lợi từ những dự án R&D như vậy

Năm 2011, tổng số kinh phí đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và triển khai từ ngânsách ở Israel chiếm khoảng 4,4 %GDP, tương đương khoảng 10,8 tỷ USD3.

Đầu tư mạnh cho nghiên cứu phục vụ nông nghiệp: Kinh nghiệm quan trọng nhấtcủa Israel để xây dựng được một nền nông nghiệp hiện đại là đầu tư cho khoa học kỹthuật, phục vụ trực tiếp cho phát triển nông nghiệp Điều này không mới, nhưng nếukhông có những quyết sách táo bạo, sự hỗ trợ của chính phủ thì rất chắc chắn khôngtạo hiệu quả Israel là nước có mức đầu tư cho nghiên cứu nông nghiệp thuộc loại lớnnhất thế giới Tính theo con số tuyệt đối thì mức đầu tư này gần 100 triệu USD mỗinăm, chiếm khoảng hơn 3% tổng giá trị sản lượng nông nghiệp quốc gia Nguồn lựcnày đến từ các nguồn: do ngân sách nhà nước (50 triệu USD/năm), hợp tác quốc giasong phương (12 triệu USD/năm), các tổ chức nông nghiệp cấp địa phương và quốcgia thông qua nguồn lợi từ thu hoạch cây trồng (6 triệu USD/năm), khu vực tư nhân(25 triệu USD/năm) Nguồn kinh phí đó được cung cấp trực tiếp cho việc nghiên cứu

và phát triển các sản phẩm ứng dụng và các nhà đầu tư giữ bản quyền sáng chế

Phần lớn các nghiên cứu đều do những công ty sản xuất sản phẩm đầu vào, như

hệ thống tưới tiêu, phân bón, nhà kính… triển khai nghiên cứu Sự phối hợp giữa kinhdoanh và nghiên cứu đảm bảo cho các nhà khoa học một mức thù lao đủ để phát huytối đa năng lực chuyên môn Thậm chí các chuyện các chuyên gia nông nghiệp đi tưvấn trực tiếp cho các nông trại là điều không hiếm

Đầu tư mạnh cho các dịch vụ công nghệ hiện đại phục vụ nông dân: Chính phủ cũngđầu tư mạnh để nông dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hiện đại Cuộc cách mạng viễnthông những năm 1990 đã đánh dấu một bước ngoặt khá lớn trong lĩnh vực liên lạc

ở nông thôn, cụ thể là hầu hết người nông dân đã tiếp cận với điện thoại di động, sử dụngthành thạo mạng Internet để học tập các phương pháp gieo trồng hiện đại hơn và tìmnguồn tiêu thụ, tiếp thị cho các nông phẩm của mình Để hỗ trợ nông dân, chính phủ đẩymạnh việc quảng cáo, tiếp thị trực tiếp sản phẩm, đặc biệt là hoa và cây trang trí, sang cácthị trường tiềm năng thông qua Internet… Do đó, đến nay, khoảng 60% tổng sản lượnghoa sản xuất ra được bán trực tiếp từ nông dân cho các nhà đấu giá hoa ở Tây Âu, 20%tiếp theo bán trực tiếp những người mua thông qua các nhà đấu giá, 20% còn lại bán buôncho hầu hết thị trường truyền thống gồm Đông Âu, Tây Âu, Mỹ; chỉ một phần nhỏ bán

triển nông thôn, chú trọng vào chính sách phát triển nông thôn không chỉ đơn thuầnlàm nông nghiệp Nông thôn Israel giờ đây không chỉ thu hút sự quan tâm của quốc gia

mà của cả cộng đồng quốc tế bởi các yếu tố như đặc điểm lịch sử, khảo cổ học, di sảnvăn hóa phong phú gắn kết với các đặc điểm về cảnh quan sinh thái và vị thế của pháttriển nông nghiệp Nông thôn

Israel giờ đây còn đủ khả năng cung cấp cả các gói dịch vụ du lịch bao gồm du lịchkhám phá cảnh quan, du lịch biển, du lịch sa mạc, du lịch tham quan các nông trangIsrael hiện đại… Việc kết hợp du lịch với nông nghiệp vừa tạo đặc điểm riêng cho nôngthôn Israel, vừa tạo sinh kế mới cho nông dân

2.1.4 Chính sách tăng cường phối hợp giữa 5 nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà

doanh nghiệp - Nhà tư vấn - Nhà nông

Mạng lưới các các cơ quan liên quan đến nông nghiệp của Israel rất đa dạng, gồmcác cơ quan nghiên cứu nông nghiệp, 25 hiệp hội chuyên ngành, các quỹ R&D, các cơquan Chính phủ, hàng trăm hãng tư nhân chuyên về các hoạt động công nghệ sinh học.Song tất cả các đối tượng này được chia thành 5 nhóm chính

Nhà nước: Là chủ thể quan trọng nhất, chi phối hoạt động của cả 4 đối tượngcòn lại Nhà nước xây dựng luật, các quy định… điều tiết hoạt động của toàn ngànhnông nghiệp; tạo điều kiện cho các đối tượng trên phối hợp với nhau tốt nhất, tạo hiệuquả cao nhất, thu lợi nhuận cao nhất; giảm thiểu rủi ro

Các nhà tư vấn: Là những người hoạt động mạnh trong mạng lưới các công ty tưvấn dịch vụ Các dịch vụ tư vấn rất đa dạng từ việc gieo trồng cây gì, nuôi con gì, đốitượng nào thực hiện việc này, bán cho ai, bán trên thị trường nào, bán thế nào… đều là

do các nhà tư vấn này thực hiện Họ còn có nhiệm vụ nghiên cứu nhu cầu thị trường,giá cả thương phẩm…, nếu thị trường không thuận lợi cho sản phẩm vào thời điểm đầu

tư thì chuyển sang loại nông phẩm khác phù hợp với thị trường để đem lại lợi nhuậncao hơn

Nhà khoa học: Sau khi đã có ý tưởng nông nghiệp, nhà khoa học sẽ được cáccông ty đặt hàng nghiên cứu về các yếu tố như đất đai, thổ nhưỡng, đặc điểm sinh họccủa cây, nguồn nước tưới, phân bón, thuốc trừ sâu, chất lượng, năng suất, loại nhà lưới

sẽ sử dụng, quy mô kích cỡ nhà lưới - tránh việc tiêu tốn năng lượng vận hành không

cần thiết Các nhà khoa học, chuyên gia nông nghiệp còn có nhiệm vụ nghiên cứu nângcấp sản xuất nông nghiệp cho từng khu vực, chẳng hạn các dự án nông nghiệp địaphương - nhiệm vụ này thường do nhà nước đặt hàng Phần lớn các nhà khoa họcnông nghiệp Israel làm việc cho chính phủ.

Doanh nghiệp: Gồm nhiều loại: Thứ nhất, là các công ty chuyên tập trung vào các

dự án cụ thể, như xây dựng lộ trình thực hiện, đầu tư kinh phí cho việc xây dựng hệ thốngtưới tiêu; mua hạt giống, phân bón, lựa chọn thuốc trừ sâu; thu hoạch mùa vụ

Thứ hai, là các công ty chuyên triển khai các hoạt động thương mại, bao tiêu sản phẩm,sao cho có thể bán sản phẩm đó với giá cao nhất trên thị trường trong nước và thế giới

Nông dân: Là người trực tiếp thực hiện các dự án nông nghiệp Nông dân họccách tiếp cận với những phương pháp công nghệ cao, trực tiếp ứng dụng vào hoạt độngsản xuất của mình Điểm đặc biệt là họ rất khao khát học hỏi và nhanh nhạy áp dụngnhững phương pháp công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp

Bốn nhân tố chịu sự chi phối của nhà nước gồm Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp

- Nhà tư vấn - Nhà nông ở Israel được đánh giá là đã liên kết rất chặt chẽ với nhau để thúc đẩy nông nghiệp phát triển

Thứ nhất, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp với nhà nông phối hợp rất chặt chẽ vàkhó có sự phân định tách biệt Có thể ví dụ qua một công ty lớn chuyên về công nghệtưới NaanDan Jain4 của Israel Đa phần các nước nhập khẩu công nghệ của NaanDanJain chỉ biết rằng đây là một trong những công ty hàng đầu Israel chuyên về giải pháptưới, hệ thống công nghệ kiểm soát khí hậu nhà kính, mà không biết rằng chính công tycũng đang sở hữu những đồn điền rộng lớn, nơi chính những tiến bộ khoa học củacông ty được triển khai đầu tiên, nhằm đảm bảo sự thích ứng hoàn hảo nhất đối vớinhu cầu của người trồng trọt

về các công nghệ mới phục vụ nông nghiệp như hệ thống nhà kính, hệ thống tưới nhỏgiọt… trước hết được thí nghiệm, kế đó sẽ áp dụng thử nghiệm với một số nhỏ hộ nôngdân bằng nguồn vốn hỗ trợ của hệ thống tài chính vi mô hoặc từ chính quỹ của phòng thínghiệm, trước khi triển khai đại trà hoặc phát triển thành các sản phẩm thương mại.

Thứ ba, hoạt động nghiên cứu và phát triển đã được chú trọng và vận dụng linh hoạt

ở Israel từ cuối thế kỷ trước, đặc biệt trong nông nghiệp Nông nghiệp Israel phát triểnmạnh mẽ trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt chính là kết quả của sự hợp tác chặt chẽgiữa chuyên gia nghiên cứu, công nhân sản xuất, nông dân và các ngành dịch vụ, côngnghiệp liên quan; ngoài ra, còn dựa vào sản phẩm khoa học công nghệ do các cơ quanchính phủ, viện hàn lâm, các đơn vị có liên quan nghiên cứu để tìm kiếm những giải phápkhả thi cho các thách thức nông nghiệp mới Chìa khoá của sự thành công dựa vào dòngthông tin hai chiều liên tục giữa các nhà nghiên cứu và những người nông dân Thông quamột mạng lưới dịch vụ thuận lợi và linh hoạt, những nông dân năng động luôn là đốitượng tham gia các dự án R&D trong nông nghiệp bởi các vấn đề nan giải trong trồng trọt

sẽ được trực tiếp phản ánh tới các nhà khoa học, sau khi nghiên cứu các giải pháp khoahọc khả thi sẽ được được nhanh chóng chuyển giao lại cánh đồng để áp dụng và thực hiện

ngay 2.1.5 Phát triển mô hình hợp tác xã nông nghiệp đặc trưng

Israel

Nông nghiệp Israel được cấu thành dựa trên sự hợp tác của các cơ sở nông nghiệpđược phát triển từ đầu thế kỷ 20 Khoảng 80% hoạt động nông nghiệp được sở hữu và điềuhành bởi các cộng đồng hợp tác là Kibbutz và các Moshav; 20% còn lại hầu hết là cácmoshava gồm các khu rừng nhỏ trồng cam quýt ở miền trung đất nước thuộc về các

đó thường được xây dựng ở vùng biên giới và được Nhà nước bao cấp phần lớn.Kibbutz cổ nhất ra đời năm 1949 và tồn tại đến bây giờ.

Kibbutz có mô hình giống như một hợp tác xã song lại có những đặc điểm riêng.Lãnh đạo kibbutz gồm một hội đồng 21 người do tất cả xã viên trên 18 tuổi bầu, hội đồngbầu chọn chủ nhiệm Chủ nhiệm là người duy nhất có lương, chịu trách nhiệm điều phốimọi hoạt động của kibbutz trong nhiệm kỳ 4 năm Kibbutz cung cấp đầy đủ các nhu cầuthiết yếu cho người dân và không ai được trả công cho các công việc của mình

ở kibbutz Các thành viên của kibbutz cùng ăn trong nhà ăn tập thể; quần áo do các cửahàng trong kibbutz cung cấp, được giặt giũ ở các tiệm giặt, được sửa sang trong cáchiệu may; tất cả các phương tiện đi lại và vận chuyển đều thuộc sở hữu của kibbutz.Trẻ em được theo học trong các trường học riêng ở kibbutz, tại đó thời khóa biểu củachúng gồm cả những giờ làm việc ngoài đồng, các giáo viên cũng tham gia lao độngnông nghiệp với học sinh

Thứ hai, Moshav (còn gọi là Moshavim) Trong mỗi moshav, có khoảng từ 50

-120 hộ gia đình, và cũng như mô hình kibbutz, đây cũng được coi như một loại hình

“hợp tác nông nghiệp” Đây là loại hình hợp tác xã, dựa trên sở hữu cá nhân của các hộgia đình; tập hợp lại thành một nhóm cùng hợp tác sản xuất Mặc dù sở hữu cá nhânsong Moshav cũng bao gồm việc chia sẻ các nguồn lực đầu vào giữa các thành viêntrong hợp tác, bao gồm diện tích đất nông nghiệp, quota nước sạch… Các hộ gia đìnhtrong moshav đều được cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho cuộc sống

Thứ ba, Moshava - Là các cộng đồng nông nghiệp phi hợp tác (noncooperative) gồmcác hộ nông dân riêng biệt, sở hữu cá nhân và tự sản xuất, tự hưởng thụ sản phẩm

Các cộng đồng Moshava sinh sống trên các mảnh đất và canh tác trên ruộng của mình.Một số hộ gia đình trong Moshava cũng có thể tập hợp lại để chia sẻ một vài hoạt độngkinh tế chung, chẳng hạn cung cấp các dịch vụ cần thiết cho hoạt động sản xuất của cảcộng đồng, như dịch vụ về nhà ở xây sẵn, xây dựng và vận hành nhà máy sản xuấtrượu vang…

tư, Làng Arab - Đây cũng là loại hình nông thôn phi hợp tác Chủ yếu cáclàng này nằm ở các vùng nông thôn Israel, nằm trong cộng đồng nông thôn Arab.Các làng này chủ yếu tập trung chăn nuôi các đàn gia súc quy mô nhỏ gồm cừu, dê;trồng rau, gieo trồng ngũ cốc và cây ô liu Một số làng Arab cũng đã được tiếp thucông nghệ khoa học vào trong sản xuất nông nghiêp, chẳng hạn hệ thống nhà kính điềukhiển tự động Do đó, hiệu quả nông nghiệp của các làng này đã tăng lên đáng kể

2.2 Một số thành tựu trong nông nghiệp công nghệ cao của Israel

2.2.1 Tưới nước công nghệ cao

2.2.1.1 Các loại công nghệ tưới nước a,

Công nghệ tưới nhỏ giọt

Công nghệ tưới nhỏ giọt là công nghệ "cấp nước theo giọt" vào vùng rễ cây theonhu cầu sinh trưởng phát triển của cây trồng Phương thức này có thể cho phép kết hợpnhiều biện pháp chăm sóc thông qua hệ thống tưới, đáng chú ý là biện pháp bón phân(cả phân đa lượng, vi lượng) và biện pháp bảo vệ thực vật (qua rễ)

Công nghệ này có thể đạt hiệu suất sử dụng nước đến 95%, cho phép tiết kiệmchi phí lao động bón phân, nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón, cung cấp lượng nước/

ẩm độ tối thích theo nhu cầu sinh lý cây trồng Qua đó, trực tiếp góp phần làm

tăng năng suất chất lượng cây trồng

Hệ thống tưới nhỏ giọt Israel đựơc thiết kế sử dụng cho sản xuất nông nghiệp nhàkính công nghệ cao - sử dụng "hệ thống thiết bị nhỏ giọt chậm", với lượng nước cung cấpthậm chí chỉ vào khoảng 200 cc/giờ/1 driper (đầu nhỏ giọt) Việc thiết kế các driper

b, Công nghệ tưới thấm trong lòng lớp đất canh tác

Là công nghệ cung cấp trực tiếp nước/ẩm độ/dinh dưỡng vào trong lòng lớp đấtcanh tác Với công nghệ này, hệ thống tưới thấm đựơc vùi ở độ sâu từ 30 - 50cm, tuỳtheo đặc trưng và nhu cầu sinh lý cây trồng

iCông nghệ này có thể đạt hiệu suất sử dụng nước xấp xỷ 100% Công nghệ tướthấm cho phép cung cấp nước/ ẩm độ/dưỡng khí và chế độ dinh dưỡng tối thích chocây trồng sinh trưởng phát triển, từ đó cho phép tạo ra năng suất/chất lượng sản phẩmcao nhất có thể Đồng thời với việc thực hiện chức năng cung cấp nước, hệ thống tướithấm được thiết kế kiêm nhiệm thực hiện chức năng cung cấp dưỡng khí cho bộ rễ câytrồng Vì thế, các van gió sẽ tự động mở khi van nước đóng và ngược lại Với côngnghệ này cho phép cây trồng phát triển trong một chế độ tối thích về ẩm độ và dưỡngkhí … để tạo ra năng suất/chất lượng sản phẩm cao nhất.

c, Công nghệ tưới phun bụi

Với công nghệ này, mỗi một cây trồng hoặc một diện tích cây trồng nhất địnhđựơc cấp nước/ cấp ẩm bởi một đầu phun bụi Israel đã nghiên cứu phát triển hàng loạtcác thiết bị công nghệ, phụ tùng cho công nghệ tưới này để phục vụ nhu cầu riêng biệtcho các loại hình nhà kính và các vườn đồi khác nhau

Phương thức này có thể kết hợp thực hiện các biện pháp bảo vệ thực vật hoặc kếthợp thực hiện biện pháp bón phân qua lá

Tuỳ theo nhu cầu tưới khác nhau của các loại cây trồng mà công nghệ tưới phunbụi có hiệu suất sử dụng nước đạt đến 80%

2.2.2 Áp dụng công nghệ điện toán

Điểm đáng chú ý ở tất cả các công nghệ tưới nước hoặc tưới nước kết hợp bón phân

ở Israel là chúng đều ứng dụng công nghệ điện toán (chế độ tưới/bón lập trình) Công tácđiện toán cho phép hệ thống tưới vận hành, hoạt động theo chế độ tự động hoá, đáp ứngchính xác các yêu cầu về mặt thời gian tưới, thời điểm tưới, lượng nước tưới và lượngphân bón tối thích cho cây trồng phát triển Và như vậy, khi lượng nước hay lượng phânbón cung cấp vượt quá độ dung sai cho phép thì hệ thống tưới sẽ tự động ngắt

Ngoài mục tiêu tiết kiệm nước và phân bón, cung cấp nước/ phân bón hợp lý, khoahọc cho nhu cầu sinh lý cây trồng, công nghệ tưới bón điện toán còn cho phép tiết kiệmhàng loạt các chi phí công sức lao động trong việc quản lý chăm sóc cây trồng, như chi

iphí bón phân, chi phí phòng trừ sâu bệnh dịch hại vv ( vì, toàn bộ các loại phân bón vilượng và đa lượng, các hoá nông, thuốc bảo vệ thực vật tiêu diệt côn trùng/mầm bệnhtrong đất/trên lá đều được cấp/ bón cho cây trồng qua hệ thống tướ ứng dụng công

nghệ điện toán: "The fertilize watering system - computerized".) 2.2.3 Công nghệ nuôi cá trên sa mạc

Hình 1 Công nghệ nuôi cá trên sa mạc

Dựa trên nghiên cứu của nhà khoa học người Israel Tiến sĩ Yossi và Giáo sưtrường Hebrew, Jaap Van Rijn, Công ty GFA Advanced System đã phát triển một hệthống nuôi trồng thủy sản thâm canh theo công nghệ zero discharge (quy trình nuôingăn chặn bất kỳ chất độc hại nào ảnh hưởng đến môi trường, 99% lượng nước nuôi cáhoàn toàn có thể tái sử dụng) khép kín, phù hợp nuôi cá nước ngọt và cá biển

Nền tảng cho hệ thống hoàn hảo mà người Israel tạo ra chính là việc xác địnhnguồn nước ngầm cũng như việc tối ưu được đến từng giọt nước

Về ưu điểm, mô hình này có thể sử dụng tại bất kỳ nơi nào trên đất liền miễn là cómột nguồn nước khởi điểm nhất định Mô hình này cũng cho phép tái sử dụng lại 99%nước và lọc những chất thải của cá làm phân bón cho cây trồng Nước thải từ hồ cá sẽ trảiqua một hệ thống tái chế phức tạp nhằm làm sạch độc tố và chất bùn bẩn, sau đó lại đượctái sử dụng cho các hồ cá Nhưng hệ thống khép kín này vẫn cần phải làm sạch khoảng 1

itốt nguồn cá giống Ngoài ra, mô hình cũng không có tác động đến môi trường, khôngràng buộc sản lượng theo mùa, và không chứa chì và thủy ngân.

Hiện mỗi năm ngành nuôi cá ở Israel sản xuất 20.000 tấn cá Với giá cả hiện tạkhoảng 3,5USD/kg, ngành nuôi cá có doanh thu 70 triệu USD/năm Người nuôi cánước này hy vọng sớm chiếm lĩnh thị trường châu Âu, đa dạng hóa sản phẩm, thậm chí

là phát triển du lịch trang trai thủy sản

2.2.4 Kén tồn trữ lương thực

Người Israel đã thiết kế sản phẩm kén tồn trữ lương thực nhằm đưa ra một giảipháp đơn giản, rẻ tiền cho các nông dân châu Á và châu Phi để tồn trữ lương thực sauthu hoạch một cách hiệu quả nhất

Sản phẩm này chỉ đơn giản là một chiếc túi khổng lồ - được thiết kế bởi Giáo sưcông nghệ thực thẩm quốc tế Shlomo Navarro - giúp lương thực tránh được việc tiếpxúc với không khí và độ ẩm Nó đang được sử dụng rộng rãi ở các nước đang pháttriển tại châu Phi, Trung Đông và cả những quốc gia không có quan hệ ngoại giao vớiIsrael như Pakistan

Với các phương pháp tồn trữ lương thực truyền thống, 50% lượng ngũ cốc thuhoạch được và 100% sản lượng đậu bị tổn thất là do côn trùng và ẩm mốc Tại cácquốc gia đang phát triển, nông dân chỉ tồn trữ lương thực họ thu hoạch được bằng cácphương tiện thô sơ như giỏ, bồ, túi, bao tải, những thứ không thể bảo vệ lương thựccủa họ thoát khỏi sự đói khát của côn trùng và các tác nhân gây hại từ bên ngoài Vàsản phẩm kén tồn trữ lương thực sinh ra để giải quyết các vấn đề đó, đặc biệt là sứcnóng và độ ẩm cao