ứng dụng phần mềm thông báo kết quả điểm thi học sinh qua dtdt.doc

ứng dụng phần mềm thông báo kết quả điểm thi học sinh qua dtdt

LỜI NÓI ĐẦU

Trong mỗi gia đình, các bậc cha mẹ có con cắp sáchtới trường lúc nào cũng quan tâm đến việc học của conmình Chẳng hạn các bài kiểm tra trong tháng được baonhiêu điểm ? Kết quả thi ở cuối mỗi học kỳ ra sao ? Và kể

cả việc muốn biết con mình có nghỉ học bữa nào khônghoặc có vi phạm nội quy gì ở trường hay không và lý do tạisao ? Thông thường, gia đình chỉ biết những chuyện nàysau khi nhà trường phát sổ liên lạc về nhà

Ngày nay, với sự phát triển của ngành máy tính, ta cóthể tự động hóa công việc này bằng cách kết nối máy tínhvới điện thoại như là một hệ thống trả lời tự động Khi mộtphụ huynh gọi điện thoại tới số máy này, hệ thống sẽ thôngbáo các kết quả học tập của học sinh Điều này thật là thuậnlợi, nhanh chóng và dễ dàng , có thể thực hiện ở mọi lúcmọi nơi

Tuy đề tài này đã được hoàn thành nhưng chắc chắnkhông tránh khỏi thiếu sót Em rất mong được sự quan tâm,giúp đỡ và góp ý của các thầy, cô và các bạn

Cuối cùng, em xin cảm ơn thông tin cả các thầy cô ở

bộ môn Công nghệ thông tin đã dành cho em đề tài này vàđặc biệt là thầy Nguyễn Đức Thuần, người đã trực tiếp gợi

ý và hướng dẫn, giúp em hoàn thành đề tài này

PHẦN 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI

Nhu cầu thực tiễn

Yêu cầu của đề tài

Hoạt động của hệ thống

NHU CẦU THỰC TIỄN

Hiện nay, thông thường mỗi học sinh sẽ được phátcho một cuốn sổ liên lạc Nhà trường sẽ sử dụng sổ này đểthông báo cho phụ huynh của học sinh biết kết quả học tậpcủa học sinh ở sau mỗi tháng hoặc sau mỗi học kỳ Trong

sổ liên lạc, nhà trường thường chỉ ghi kết quả cuối cùng củamỗi tháng hoặc mỗi học kỳ Do vậy phụ huynh không thểbiết được chi tiết các cột điểm của các môn học trong mỗitháng Ngoài ra, những lần nghỉ học cũng như những lần viphạm nội quy của học sinh sẽ không được ghi vào trong ấy

Vì thế các bậc phụ huynh khó có thể theo dõi chặt chẽnhững diễn biến học tập của con mình ở trường như thếnào

Công việc giáo dục học sinh cần phải có sự phối hợpgiữa gia đình và nhà trường Nhằm tạo sự thuận lợi cho cácbậc phụ huynh có thể nắm bắt được những thông tin về họcsinh một cách nhanh chóng, đầy đủ, ở đề tài tốt nghiệp này,

em đã tìm hiểu và viết một chương trình tự động thông báokết quả học tập của học sinh qua điện thoại

YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI

 Tạo một giao tiếp giữa máy tính và điện thoại :

- Nhận được tín hiệu gọi tới từ điện thoại

- Tạo một kết nối giữa máy tính và cuộc gọi đó

- Nhận biết phím nào đã được bấm từ máy điện thoại của người gọi để thực hiện yêu cầu của người đó

 Tìm kết quả trong cơ sở dữ liệu

 Thông báo bằng giọng nói cho người gọi nghe

 Hỗ trợ thêm chương trình cập nhật dữ liệu

 Hỗ trợ thêm việc ghi âm lại các từ tiếng Việt

HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG

Hệ thống được thiết kế để thông báo mọi vấn đề liênquan đến học tập và đạo đức thường gặp nhất ở học sinh.Khi một người gọi điện tới, hệ thống sẽ yêu cầu nhập vào

mã số của học sinh Sau đó, hệ thống sẽ đưa ra menu đểchọn lựa vấn đề đang quan tâm Người gọi muốn nghethông tin chỉ cần nhấn các phím tương ứng với các mục sauđây :

Phím Ý nghĩa

# Thay đổi mã số học sinh

1

Nghe thông tin về các lần nghỉ học trong tháng

(ngày nghỉ học, số ngày nghỉ, có phép/không phép, lý do)

2 Nghe thông tin về các lần vi phạm nội quy trong

tháng (ngày vi phạm, lý do)

3 Nghe điểm kiểm tra của các môn học trong tháng

4 Nghe điểm thi của các môn học ở cuối học kỳ

5 Nghe kết quả cuối tháng (điểm trung bình, hạng,

8 Nghe thông tin chi tiết về học sinh mang mã số

hiện tại (họ, tên, ngày sinh, giới tính, nơi sinh,

tên lớp đang học ở năm học hiện tại được chọn)

9 Chọn năm học khác (năm học mặc định là năm

học hiện tại)

* Kết thúc cuộc gọi

PHẦN 2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG

Lưu đồ hoạt động của hệ thống

Hoạt động giao tiếp giữa điện thoại và máy tính

Thiết kế và truy xuất cơ sở dữ liệu

Phương pháp tổng hợp tiếng nói

Tổ chức và lưu trữ tiếng nói

Phát tiếng nói qua điện thoại

Chương trình thu tiếng nói

Chương trình cập nhật dữ liệu

LƯU ĐỒ HOẠT ĐỘNG

CỦA HỆ THỐNG

Bắt đầu

Chuông reo Kết nối

HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP

GIỮA ĐIỆN THOẠI VÀ MÁY TÍNH

Để máy tính có thể kết nối với điện thoại, chương trình

sử dụng bộ thư viện TAPI (Telephony ApplicationProgramming Interface) do Windows cung cấp TAPI là tậphợp các hàm đơn lẻ dùng để hỗ trợ cho việc lập trình giaotiếp giữa máy tính và điện thoại thông qua các thiết bịtruyền thông như một bảng mạch hệ thống điện thoại haymột modem

Có nhiều phiên bản TAPI tương ứng với các phiên bảnWindows Chương trình này sử dụng phiên bản TAPI đầutiên (1.4) cho Windows 32-bit vì nó tương thích với tất cảcác phiên bản Windows sau này

THIẾT KẾ VÀ TRUY XUẤT

Nếu không tìm thấy kết quả nào, thuộc tính NoMatchcủa đối tượng Recordset sẽ mang giá trị TRUE

bộ lọc mô phỏng chiều dài, cổ họng, khoang miệng,hình dạng môi và vị trí lưỡi

 Dựa vào việc ghép âm trực tiếp : Dễ dàng được thựchiện bằng cách thu âm các từ đơn lẻ rồi ghép lại.Chương trình sẽ tổng hợp tiếng nói theo hướng này

Trong 4 phương pháp trên, phương pháp ghép từng từ đơn

tuy cần nhiều dung lượng lưu trữ hơn nhưng chất lượngđược đảm bào Vì vậy, chương trình sẽ sử dụng cách này đểtổng hợp tiếng nói

TỔ CHỨC VÀ LƯU TRỮ

TIẾNG NÓI

Có rất nhiều chuẩn khác nhau cho file âm thanh Ở đây,tiếng nói sẽ được truyền qua điện thoại nên không cần chấtlượng cao như các bài nhạc, nhưng cũng không quá thấpkhiến người gọi khó nghe Tiếng nói trong chương trìnhđược thu theo chuẩn với các thông số như sau :

Số byte trên 1 giây 11025

Có 2 cách tổ chức file tiếng nói :

 Lưu trữ thành từng file *.wav : Mỗi từ thu âm thành

1 file * Wav

 Ưu điểm : Dễ thu và phát, không cần viết nhiều

mã lệnh

 Nhược điểm : Số lượng file cần lưu trữ rất lớn

(hơn 6000 file tương úng với hơn 6000 từ tiếngViệt); Tốc độ phát chậm và bị gián đoạn vì phảiđóng và mở các file liên tục

 Lưu trữ thành các file dữ liệu âm thanh : Tổ chứcthành 24 file *.sam tương ứng với 24 chữ cái tiếngAnh để lưu trữ các mẫu âm thanh của các từ (dựavào chữ cái đầu của từ đó) và 1 file @.sam để lưucác câu thông báo, lời chào

Song song đó phải tạo 1 bảng chỉ mục cho các từ,gồm 4 trường : từ được thu âm, vị trí bắt đầu(FileOffset) , kích thước của phần dữ liệu âm thanh(DataSize) và tên nhóm (chữ cái đầu tiên) ứng với

từ này trong file *.sam

 Ưu điểm : Tốc độ phát nhanh và liên tục; Chỉ

cần 25 file để lưu trữ dữ liệu tiếng nói

 Nhược điểm : Phải viết rất nhiều mã lệnh để

thực hiện các công việc như cấp phát bộ nhớ,đọc/ghi file, và điều khiển toàn bộ quá trình

PHÁT TIẾNG NÓI

QUA ĐIỆN THOẠI

Để phát một câu nói, ta phải tách câu đó thành các từđơn lẻ, sau đó nạp dữ liệu tiếng nói tương ứng của các từ đóvào bộ nhớ Các bước thực hiện như sau :

- Mở tất cả các file *.sam

- Tách chuỗi (câu nói cần phát) thành các từ đơn

- Kiểm tra nếu từ nào là số thì chuyển thành chữ

- Tìm lần lượt các từ đó trong bảng chỉ mục để lấy

ra 3 giá trị FileOffset , DataSize và tên nhóm , nếu

từ nào không có thì sẽ bỏ qua

- Lần lượt đọc dữ liệu tiếng nói của từng từ vàovùng đệm từ các file *.sam tương ứng với các từ Sau khi đã đọc hết dữ liệu tiếng vào vùng đệm, ta bắtđầu phát qua điện thoại bằng cách gọi các hàm multimediacấp thấp trong thư viện Winmm.lib của Windows Cácbước thực hiện như sau :

- Lấy giá trị ID (số nhận dạng) tương ứng cho cuộcgọi được kết nối thông qua modem Giá trị ID nàyđược xem như là ID của thiết bị để phát âm thanh

- Mở thiết bị phát âm thanh với ID vừa lấy

- Tạo header cho khối dữ liệu âm thanh sẽ phát ra

- Thực hiện phát toàn bộ khối dữ liệu tiếng nói đó

CHƯƠNG TRÌNH THU

TIẾNG NÓI

Mặc dù các từ tiếng Việt cũng như các lời chào và tạmbiệt đã được thu âm sẵn trước khi tới tay người sử dụng, hệthống vẫn kèm thêm một chương trình thu âm nhằm chophép người dùng thu âm lại hoặc thêm nếu cần

Bằng cách dùng các hàm multimedia cấp thấp trong thưviện Winmm.lib của Windows, chương trình sẽ tiến hànhthu âm thông qua soundcard, sau đó ghi khối dữ liệu tiếngnói thu được vào file *.sam tương ứng với từ được thu,đồng thời cập nhật vào bảng chỉ mục

Ngoài ra chương trình còn có các chức năng khác như :phát (qua soundcard) , xóa, chèn thêm thời gian im lặng vàođầu và cuối 1 từ đã thu

 Kết quả cuối năm học

Chương trình sử dụng đối tượng truy xuất dữ liệuMicrosoft DAO để kết nối với file cơ sở dữ liệu Mọi thaotác với cơ sở dữ liệu đều thông qua các phương thức có sẵncủa DAO , đồng thời kết hợp với các câu lệnh SQL

Nhằm tạo sự linh động cho người dùng, chương trìnhcòn cho phép thêm mới một số loại dữ liệu sau : năm học,lớp, môn học, loại kiểm tra, lý do nghỉ học, lỗi vi phạm

VẬN HÀNH HỆ THỐNG

Lần đầu tiên chạy chương trình, hộp thoại cấu hình sẽhiện ra cho người dùng chọn modem, số tiếng chuông reo

và thời gian rỗi tối đa

Khi bắt đầu chạy, chương trình có giao diện như sau :

cuộc gọi tới sẽ không được trả lời Sau khi nhấn nút “Chờcuộc gọi” thì hệ thống sẽ bắt đầu hoạt động, chờ tín hiệucủa cuộc gọi tới :

Nếu có người gọi tới, hình ảnh minh họa tiếng chuôngđang reo của chiếc điện thoại như sau :

Sau một số tiếng chuông reo được đặt trước thì hệ thống sẽ “nhấc máy” để trả lời người gọi :

Sau khi người gọi kết thúc cuộc gọi, hệ thống sẽ trở lạitrạng thái 2, tức là chờ đợi cuộc gọi khác

Khi hệ thống đang hoạt động, bất kỳ lúc nào người sửdụng nhấn nút “Dừng” thì hệ thống sẽ ngắt kết nối (nếu có)

và ngừng hoạt động ngay Tóm lại, hệ thống sẽ ở một trong

4 trạng thái trên

Chương trình cập nhật dữ liệu :

ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG

 Ưu điểm :

- Chạy được trên các phiên bản Windows khác nhau

- Không đòi hỏi cấu hình máy tính cao Chẳng hạn với cấu hình như sau, chương trình vẫn hoạt động tốt : CPU : AMD- K5 - 100 MHz ; RAM : 48 MB ; MODEM : Motorola 56K - Internal

- Chương trình sử dụng giao tiếp là modem để hoạtđộng nên người dùng chỉ cần trang bị một modem(internal/external) với giá không quá cao

- Có khả năng đọc được hầu hết những từ tiếng Việtthông dụng

- Cho phép thêm hoặc thu lại tiếng nói của người dùng

 Hạn chế :

- Vì chương trình sử dụng giao tiếp là modem nên tại một thời điểm, hệ thống chỉ tiếp nhận được một cuộc gọi

- Cơ sở dữ liệu chưa được mã hóa để bảo mật

- Tiếng nói thu vào chưa được xử lý nên chất lượng còn

HƯỚNG PHÁT TRIỂN

 Hỗ trợ telephony card nhằm có thể trả lời nhiều cuộcgọi ở cùng thời điểm

 Mã hóa cơ sở dữ liệu hoặc thay thế bằng hệ quản trị cơ

sở dữ liệu khác như Oracle, SQL Server, để tăngcường khả năng bào mật

 Thêm một số chức năng cho chương trình thu âm đểngười dùng linh động hơn trong việc thu tiếng nói như :giảm độ ồn, chỉnh sửa trực tiếp sóng âm thanh ở dạng

đồ họa,

 Tạo lại bảng chỉ mục để tìm kiếm nhanh hơn

KẾT LUẬN

Chương trình “Thông báo kết quả học tập của học sinhqua điện thoại” đã được hoàn thiện, có thể ứng dụng chocác trường học phổ thông, giúp cho các bậc phụ huynh cóthể nắm bắt được diễn biến học tập của con mình một cáchnhanh chóng, dễ dàng Tuy không thể trả lời nhiều cuộc gọiđồng thời nhưng trong phạm vi một trường học thì điều này

có thể chấp nhận được

Đề tài “Thông báo kết quả học tập của học sinh qua điệnthoại” là một đề tài rất hay và thiết thực Trong quá trìnhnghiên cứu, tìm hiểu, em đã có dịp ôn lại rất nhiều kiếnthức đã học cũng như được biết thêm những kiến thức mới.Cũng qua đề tài này, em đã hiểu được phần nào về hoạtđộng của các hộp thư thoại ( voice mail) và các hệ thốngtrả lời tự động (answering machine) mà hiện nay được sửdụng rất nhiều Và dĩ nhiên từ đây em có thể viết được cácchương trình giả lập các hệ thống đó thông qua hoạt độnggiao tiếp giữa máy tính và điện thoại

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ CD MSDN 10/2001

2 E-book : “MAPI, SAPI, and TAPI Developer's Guide” (Michael Amundsen -http://www.iac.net/~mamund/)

3 TAPI reference (http://www.msdn.microsoft.com)

4 TAPI description (http://allen-martin-inc.com)

5 TAPI reference and examples

(http://www.geocities.com/sfrare)

6 Audio Interchange File Format (http://www.wotsit.org)

7 Visual Basic - Lập trình cơ sở dữ liệu

(Nguyễn Thị Ngọc Mai – Nguyễn Thị Kim Trang – Hoàng Đức Hải)

8 Bí quyết lập trình Visual Basic 6.0

(Nguyễn Tiến - Đặng Xuân Hường - Nguyễn Văn Hoài

- Trương Ngọc Vân)