Không phải ngẫu nhiên mà giá cổ phiếu các công ty sản xuất kinh doanh dầu mỏ biến động tùy thuộc rất lớn vào những kết quả tìm kiếm, thăm dò của chính các công ty đó trên thế giới.Lợi dụ
Trang 1I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MẶT HÀNG DẦU THÔ VÀ THỊ TRƯỜNG DẦU THÔ THẾ GIỚI
1 Nguồn gốc của dầu thô
1.1 Khái niệm
Dầu thô hay dầu mỏ là một chất lỏng sánh đặc màu nâu hoặc ngả lục Dầu mỏ tồn tại trong các lớp đất đá tại một số nơi trong vỏ Trái Đất Dầu mỏ là một hỗn hợp hóa chất hữu cơ ở thể lỏng đậm đặc, phần lớn là những hợp chất của hydrocarbon, thuộc gốc alkane, thành phần rất đa dạng
1.2 Quá trình hình thành
Dầu thô là nhiên liệu hóa thạch được tạo nên chủ yếu từ carbon và hydro Phải mất một thời gian đáng kể để dầu hình thành, quá trình này bắt đầu từ hàng trăm triệu năm trước
Dầu thô được hình thành từ quá trình phân rã các mảnh xác chết hữu cơ rất nhỏ của thực vật phù du, động vật phù du, vi khuẩn và tảo khi chúng rơi xuống đáy đại dương Chất vô cơ này sau đó trộn với đất sét hữu cơ ở đáy đại dương tạo ra một loại bùn giàu chất hữu cơ
Nếu loại bùn này tiếp xúc với nhiều oxy, chất hữu cơ trong bùn sẽ bị vi khuẩn phân hủy và biến mất một cách nhanh chóng Chất hữu cơ này sau đó ngày càng chìm sâu dướinhiều lớp trầm tích sau đó trở thành đá trầm tích, đá phiến hữu cơ
Nếu loại đá này nằm dưới độ sâu từ 1.5-4km trong lòng đất, dưới áp lực và nhiệt độ ngày càng tăng khiến đá phiến trở thành vật liệu dạng sáp gọi là kerogen - đá phiến dầu Ngưỡng sinh dầu của kerogen ở khoảng 60 -120 , ngưỡng sinh khí của kerogen ở ℃-120℃, ngưỡng sinh khí của kerogen ở ℃-120℃, ngưỡng sinh khí của kerogen ở khoảng 120 -150 Dải nhiệt độ này được gọi là “cửa sổ dầu”.℃-120℃, ngưỡng sinh khí của kerogen ở ℃-120℃, ngưỡng sinh khí của kerogen ở
Qua quá trình catagenesis, dầu và khí được sinh ra từ nguồn đá phiến Do nhẹ hơn nước, chúng thâm nhập lên phí trên thông qua các khe đá cho đến khi gặp phải một lớp
đá dày không thể ngấm qua Dầu được giữ lại ở mặt phía dưới của lớp đá dần được tích tụ
và trở thành bể dầu
2 Vai trò
Trang 2Dầu thô và các loại khí đốt khác được coi là “vàng đen”, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu Đây cũng là một trong những nguồn nguyên liệu quan trọng nhất của xã hội hiện đại dùng để sản xuất và cũng là nguồn nguyên liệu của hầu hết các loại phương tiện giao thông vận tải Nó còn được sử dụng trong công nghiệp hóa dầu để sản xuất chất dẻo và các sản phẩm khác.
Dầu mỏ mang lại lợi nhuận siêu ngạch cho các quốc gia đang sở hữu và tham gia trực tiếp nguồn tài nguyên trời cho này
HIện nay, trong cán cân năng lượng, dầu mỏ vẫn giữ vai trò quan trọng nhất so với các loại năng lượng khác Cùng với than đá, dầu mỏ và các loại khí đốt khác chiếm 90% tổng tiêu thụ năng lượng toàn cầu
Không ít các cuộc xung đột, tranh chấp, các cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị có nguyên nhân sâu xa từ các hoạt động cạnh tranh sản xuất loại nguyên liệu này Không phải ngẫu nhiên mà giá cổ phiếu các công ty sản xuất kinh doanh dầu mỏ biến động tùy thuộc rất lớn vào những kết quả tìm kiếm, thăm dò của chính các công ty đó trên thế giới.Lợi dụng những biến động này, không ít các thông tin không đúng sự thật về kết quả thăm dò dầu mỏ được đưa ra làm điêu đứng các nhà đầu tư chứng khoán trên lĩnh vực này, thậm chí còn làm ảnh hưởng đến chính sách các quốc gia
3 Khái quát chung về thị trường dầu thô thế giới
Do tầm quan trọng của dầu mỏ đối với kinh tế thế giới nên nó đã trở thành lý do chonhững mâu thuẫn chính trị , xung đột giữa các quốc gia với khả năng cung cầu rất khác nhau từ những nước có nền kinh tế phát triển với các quốc gia quản lý nguồn cung dầu
mỏ lớn trên thế giới Đặc biệt, với tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ-OPEC, WTI , Nga
là những “ Ông Vua Dầu Mỏ ”, nhà điều hành , chi phối nguồn cung cầu của thị trường dầu thô từ nhiều năm nay
Điển hình cho vai trò này có thể kể đến sự kiện OPEC đã sử dụng dầu mỏ như một
vũ khí trong cuộc xung đột Trung Đông và tạo ra cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào năm
1973 và 1979 OPEC với tiềm năng đủ mạnh của mình luôn cố gắng giữ giá dầu của họ dao động ở giữa các giới hạn trên và dưới , bằng cách tăng hoặc giảm sản lượng của khối Điều này rất quan trọng trong phân tích thị trường dầu thô thế giới, ưu thế của OPEC không chỉ ở trữ lượng và sức sản xuất mà còn ở điều kiện hiển nhiên , nhóm dầu
Trang 3thô của họ có cả hai loại “dầu nhẹ” và “dầu nặng” , hơn cả Brent và WTI Đặc thù đó, đã tạo cho OPEC một ưu thế vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh khác trên thị trường dầu
mỏ thế giới Mấu trốt của vấn đề là ai sẽ là người điều tiết nguồn cung cầu của thị trường,mối tương quan cung cầu này sẽ quyết định giá dầu cao hay thấp
Theo thống kê của tổ chức năng lượng quốc tế , IEA, tổng nguồn cung dầu thô trên thế giới vào khoảng 84 triệu thùng/ngày Nhiên liệu hóa lỏng 93,3 triệu thùng/ ngày
Dự báo, đến năm 2030, tổng cung dầu thô toàn thế giới khoảng 94 triệu thùng /ngày Nhiên liệu lỏng 112 triệu thùng/ngày
3.1 Về phía nguồn cung:
Ngoài những thông tin dự báo từ phía IEA, những con số trữ lượng và sản lượng khai thác của 10 quốc gia hàng đầu thế giới dưới đây sẽ phản ánh tiềm lực của nguồn cung cho thị trường dầu mỏ thế giới
Tên quốc gia Sản lượng
(thùng/ngày)
Tỷ lệ khai thác so với thế giới (%)
Trang 4Danh sách 10 nước có sản lượng dầu thô lớn nhất thế giới (Nguồn: Wikipedia, 2013)
Theo IEA, 10 Quốc gia này có sản lượng khai thác chiếm trên 60% sản lượng dầu thế giới Theo các chuyên gia nghiên cứu, nguồn cung cấp này có thể cạn kiệt trong vòng
3.2 Về phía thị trường tiêu thụ:
Châu Á là thị trường tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới: 26 triệu thùng/ ngày, chiếm gần 30% thế giới Theo nhu cầu sử dụng dầu mỏ làm nhiên liệu trong giao thông vận tải
và làm nguyên liệu trong các ngành công nghiệp từ những nền kinh tế mới nổi như TrungQuốc , Ấn Độ đã làm cho nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ của khu vực này tăng nhanh đột biến trong những năm gần đây
Với nhịp độ phát triển kinh tế kỹ thuật hiện nay, nhu cầu tiêu thụ dầu thô trên thế giới hàng năm tăng từ 1- 2% / năm
Dự báo, nhu cầu tiêu thụ dầu thô tại Châu Á đến năm 2030 có thể đạt tới 42,6 triệu thùng /ngày, chiếm khoảng 38% thế giới
Năm 2018, theo Tổng thư ký Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), nhu cầu tiêu thụ dầu thô toàn cầu sẽ chạm mốc 100 triệu thùng/ngày sớm hơn nhiều so với dự kiến
Phát biểu tại một hội thảo về năng lượng được tổ chức tại Cape Town, Nam Phi, ông Mohammad Barkindo nói: “Thế giới sẽ tiêu thụ 100 triệu thùng dầu mỗi ngày vào cuối năm nay, sớm hơn nhiều so với dự kiến của tất cả chúng ta Vì thế, việc cần thiết bâygiờ là phải ổn định các nguồn lực để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thu hút vốn đầu
tư Điều cần ưu tiên là đảm bảo ổn định bền vững, lan tỏa tâm lý tự tin trong ngành dầu mỏ”
Trang 5OPEC cùng với Nga và một số quốc gia sản xuất dầu khác đã thực hiện chiến dịch giảm sản lượng dầu thô kể từ tháng 1/2017 với mục tiêu giảm 1,8 triệu thùng/ngày, để kích thích giá dầu thô phục hồi Chốt phiên 5/9, giá dầu Brent đang giao dịch ở sát 78 USD/thùng.
Tuy nhiên theo ông Barkindo, chiến tranh thương mại có thể kéo giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong tương lai “Tranh chấp thương mại giữa một số nền kinh tế hàng đầu thế giới sẽ ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu, từ đó kéo giảm nhu cầu về năng lượng”, ông nói
II TÌNH HÌNH GIÁ DẦU THÔ GIẢM MẠNH THỜI GIAN VỪA QUA
1 Sự sụt giảm giá dầu thô trên thế giới
Giá dầu thế giới đã tăng mạnh trong tháng 9 và đầu tháng 10/2018, nhưng sau đó giảm nhanh, mất hơn 20 USD/thùng chỉ trong vài tuần qua Giá dầu vừa trải qua chuỗi
6 tuần giảm liên tiếp, trong đó phiên 13/11/2018 giảm mạnh tới 7% chỉ trong một ngày.Giá hiện tại (dầu Brent khoảng 66 USD/thùng trong khi dầu ngọt nhẹ (WTI)
khoảng 56 USD/thùng) đang ngang bằng đúng một năm trước Cách đây 4 năm, giá dầucòn trên 100 USD/thùng, và hơn 3 năm trước chỉ 27 USD/thùng
Giá dầu kết thúc phiên cuối tháng (30/11) giảm, do lo ngại dư cung và đồng USD tăng mạnh, song mức giảm bị hạn chế bởi dự kiến Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu
mỏ (OPEC) và Nga sẽ thỏa thuận cắt giảm sản lượng trong tuần tới
Dầu thô Brent kỳ hạn tháng 12/2018 giảm 80 US cent tương đương 1,3% xuống 58,71 USD/thùng, trước khi hết hiệu lực Giá dầu thô Brent kỳ hạn tháng 2/2019 giảm
45 US cent xuống 59,46 USD/thùng và giá dầu thô Tây Texas WTI kỳ hạn giảm 52 US cent tương đương 1% xuống 50,93 USD/thùng Tính chung trong tháng 11/2018, cả 2 loại dầu giảm hơn 20%, tháng giảm mạnh nhất trong hơn 10 năm, do dư cung
Tổng hợp các dự báo về kinh tế thế giới cho thấy kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng chậm lại trong các năm 2019 và 2020 Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu thế giới năm 2019 xuống 1,29 triệu
thùng/ngày (thấp hơn 70.000 thùng/ngày so với dự đoán cách đây một tháng), trong khi
Trang 6cho biết sản lượng của khối tăng khoảng 127.000 thùng/ngày lên 32,9 triệu thùng/ngày; sản lượng của Mỹ cũng tăng lên mức cao kỷ lục 11,7 triệu thùng/ngày.
2 Sự sụt giảm giá dầu thô tại Việt Nam
Tại Việt Nam, biên độ dao động giá xăng dầu từ tháng 5/2018 tới nay vào khoảng 1.500 đồng/lít, thấp hơn nhiều so với mức độ dao động giá xăng dầu thế giới Trong đó thời điểm giá cao nhất rơi vào nửa đầu tháng 10/2018 (trùng thời điểm giá dầu WTI và Brent cao đỉnh điểm của năm nay) nhưng chậm hơn khoảng 1 tháng so với thị trường Singapore Hiện tại, giá cơ sở mặt hàng xăng dầu do liên Bộ Tài chính và Công Thươngđưa ra, các mặt hàng xăng E5 RON92 và Ron95-III tương đương mức giá đầu tháng 5/2018, nhưng giá diezen, dầu hỏa và dầu madút đều vẫn cao hơn trên 1.000 đồng/lít so với cách đây 6 tháng Tổng thể, giá xăng dầu Việt Nam giảm chậm hơn rất nhiều so vớigiá quốc tế
III NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN GÂY NÊN SỰ SỤT GIẢM GIÁ DẦU THẾ GIỚI
1 Cán cân giữa cung và cầu
Theo Forbes, các nhà kinh doanh dầu mỏ có thể giữ hàng đã mua trong các bể lưu trữ nếu họ tin rằng giá sẽ tăng trong vài tháng tới, bởi các nhà sản xuất dầu mỏ không thể một lúc bơm lượng dầu bất kỳ mà họ muốn Và cũng chính các thương nhân cũng như nhà sản xuất dầu có thể cố gắng bán hết hàng ra nếu dự báo giá giảm Theo chuyên gia Bill Conerly của Forbes, đây mới là lý do khiến giá dầu giảm vào lúc này Các nhà kinh doanh dầu mỏ đang hoạt động dựa trên dự đoán về cung – cầu mặt hàng này trong tương lai, nhất là về nhu cầu
Hiện sản lượng khai thác từ các giếng dầu đang khá ổn định Hầu hết các nhà sản xuất đang khai thác ở mức công suất cao, và sản lượng do đó có thể biến động tăng hoặc giảm, nhưng chỉ trong biên độ hẹp
Trong khi đó, giá dầu tăng kéo dài trong nhiều tháng qua (cho tới đầu tháng
10/2018) đã khiến các nhà sản xuất dầu tăng đầu tư cho hoạt động thăm dò và phát triển các giếng dầu mới, tuy nhiên cũng phải mất khoảng một thập kỷ (khoảng thời gian có sự
Trang 7biến động, tuy nhiên, thường thì phải mất khoảng 10 năm để đưa một sản phẩm mới lên sàn giao dịch trực tuyến).
Mặc dù triển vọng nhu cầu trong tương lai sẽ vẫn duy trì ở mức cao, song kinh tế thế giới biến động thường xuyên có thể khiến nhu cầu trong thập kỷ tới tăng hoặc giảm 3% Và ngày càng thấy rõ hơn nguy cơ kinh tế toàn cầu suy thoái khiến nhu cầu dầu sụt giảm
Cả người mua và người bán dầu ở thời điểm hiện tại đều đang cố đoán những gì sẽ xảy ra trong thập kỷ tới, tập trung dự đoán cung và cầu dầu trong tương lai Một sai số nhỏ trong dự đoán về tương lai có thể dẫn tới những biến động lớn trong cán cân cung – cầu ở thời điểm tương lai đó, và điều ấy sẽ thể hiện ở những biến động lớn về giá
Tác động từ yếu tố cung – cầu đối với giá trên thị trường dầu mỏ thường mạnh mẽ
và kéo dài hơn so với các mặt hàng khác
Chẳng hạn với mặt hàng bông, khi giá bông tăng sẽ dẫn tới trồng bông tăng, và nguồn cung bông sẽ tăng khoảng 1 năm sau đó Nhưng giá bông cao sẽ cản trở việc tiêu thụ bông vì các nhà sản xuất sẽ chuyển sang sử dụng sợi tổng hợp để kiểm soát giá thành,
do đó cung và cầu bông sẽ có sự điều chỉnh trở lại một cách nhanh chóng
Còn đối với dầu mỏ, nguồn cung tăng có nghĩa là lượng sử dụng từ kho dự trữ sẽ rất
ít, mà hoạt động thăm dò mạnh trong thời gian qua sẽ dẫn tới nguồn cung tăng kéo dài trong cả thập kỷ tới Trong khi đó về nhu cầu, giá tăng sẽ dẫn tới việc người tiêu dùng giảm bớt sử dụng xăng trong chạy xe ô tô, nhưng điều đó diễn ra chậm Giá xăng cao có thể dẫn tới việc người tiêu dùng chuyển hướng từ sử dụng xe bán tải cũng như các loại xephân khối lớn sang những xe nhỏ hơn, và điều đó cũng sẽ diễn ra rất chậm, có thể phải mất hàng thập kỷ Sử dụng năng lượng trong các nhà máy điện, chạy tàu hay xe tải lớn cũng sẽ không dễ dàng có thể thay đổi nhanh chóng
Tóm lại, thị trường dầu mỏ thường chịu tác động chậm hơn từ các biến đổi cung – cầu Do đó, chỉ khi giá dầu tăng hoặc giảm rất mạnh mới có thể làm thay đổi sự mất cân
Trang 8bằng trong cán cân cung – cầu ngắn hạn Đó là lý do giải thích tại sao giá dầu luôn dao động.
2 Tác động từ các nguồn cung
Bên cạnh đó, giá dầu đang chịu tác động mạnh từ 3 “thế lực” lớn trong ngành, đó là
Mỹ, Nga và Saudi Arabia
Bloomberg nhận định, OPEC đã đánh mất quyền kiểm soát trên thị trường dầu toàn cầu Hiện tại, mỗi hành động, hoặc dòng tweet của Tổng thống Mỹ - Donald Trump, Tổng thống Nga - Vladimir Putin và Thái tử Saudi Arabia - Mohammed Bin Salman mới
là yếu tố quyết định hướng đi của giá dầu năm tới và cả sau đó nữa Nhưng dĩ nhiên, mỗi người lại có một mục đích khác nhau
Trong khi các nước OPEC vẫn đang chật vật tìm mục đích chung, Mỹ, Nga và Saudi Arabia đã thống trị nguồn cung toàn cầu Tổng sản lượng của họ còn lớn hơn 15 nước thành viên OPEC Cả ba nước này đều đang bơm dầu với tốc độ kỷ lục và có thể tiếp tục tăng sản lượng năm tới Tuy vậy, có thể cả ba sẽ không cùng chọn cách này.Hồi tháng 6, Saudi Arabia và Nga là hai nước tiên phong kêu gọi OPEC và các quốcgia khác nới lỏng chính sách kiềm chế sản xuất đã được áp dụng từ đầu năm 2017 Sau
đó, cả hai đã dần nâng sản xuất lên gần mức kỷ lục hiện tại Tuy nhiên, cùng lúc đó, sản xuất của Mỹ bất ngờ tăng vọt, do các công ty khai thác ở Texas giải quyết được vấn đề vềđường ống vận chuyển dầu
Sức tăng này, cùng việc tăng trưởng nhu cầu dầu được dự báo thấp đi và ông Trumpcho phép 8 nước tiếp tục mua dầu từ Iran trong nửa năm tới, đã khiến thị trường từ lo thiếu cung sang lo dư cung chỉ trong 3 tháng Dự trữ dầu tại các nước phát triển trong OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế), vốn giảm từ đầu năm 2017, nay đang tăngtrở lại và có khả năng vượt mốc trung bình 5 năm, theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Chỉ trong vài tuần, giá dầu mất hơn 30%
Trang 9Khi giá đi xuống, Saudi Arabia cho biết sẽ giảm xuất khẩu 500.000 thùng dầu một ngày trong tháng tới Họ cũng cảnh báo các quốc gia khác rằng họ cần giảm tổng cộng một triệu thùng một ngày so với mức tháng 10 Thông báo này không khiến Tổng thống Putin quan tâm, còn Tổng thống Trump lại tỏ ý chỉ trích.
Bin Salman cần doanh thu từ dầu mỏ để có tài chính thực hiện kế hoạch cải tổ SaudiArabia đầy tham vọng Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo vương quốc này cần giá dầu 73,3 USD một thùng năm tới để cân bằng ngân sách Tuy nhiên, dầu Brent hiện còn kém
số này 10 USD Và dầu xuất khẩu của Saudi Arabia còn được bán với giá chiết khấu nữa.Kéo dài việc cắt giảm sản lượng sang năm thứ 3 là cách duy nhất ông có thể kéo giá lên mức mình cần
Dù vậy, kế hoạch này lại đang gặp thách thức từ Tổng thống Putin và Trump Tổng thống Nga tỏ ra không mấy mặn mà với việc lại giảm sản lượng lần nữa Ngân sách của Moskva hiện ít phụ thuộc vào giá dầu hơn nhiều so với năm 2016 - khi Nga đồng ý cùng các nước OPEC giảm sản xuất tái cân bằng thị trường dầu Các hãng dầu của Nga cũng đang muốn khai thác các mỏ dầu họ đã đầu tư
Có lẽ ông Putin chưa quyết định nên hy sinh một chút để duy trì quan hệ chính trị tốt đẹp với Thái tử Saudi Arabia hay không Nhưng hiện tại, chưa ai có thể kết luận Nga
sẽ đồng ý tiếp tục cắt giảm sản lượng khi các nước nhóm họp tại Vienna (Áo) tháng tới Ông Putin từng cho biết hoàn toàn hài lòng nếu giá dầu quanh 70 USD
Sự phản đối của ông Trump với Saudi Arabia thì lớn hơn Nó lại diễn ra đúng thời điểm Thái tử Saudi Arabia cố gắng duy trì quan hệ chính trị hai nước sau vụ nghị sĩ Mỹ cân nhắc trừng phạt nước này mạnh tay hơn do cuộc chiến tại Yeman và cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi
Ngoài các dòng tweet của ông Trump, Saudi Arabia còn lo ngại hoạt động sản xuất tại Texas 12 tháng qua, các công ty Mỹ đã tăng sản xuất lượng dầu bằng toàn bộ sản lượng của Nigeria Sản xuất của Mỹ có thể chạm 12 triệu thùng một ngày vào tháng 4 năm tới, theo Bộ Năng lượng Mỹ, tức là sớm hơn 6 tháng so với dự báo tháng trước
Trang 10Nói tóm lại, giới chuyên gia cho rằng để cân bằng thị trường dầu năm tới, Saudi Arabia sẽ phải đối phó với hàng loạt thách thức Đó là sự thờ ơ của ông Putin, sự phản đối của ông Trump và cả sự bùng nổ trong hoạt động khai thác dầu đá phiến Mỹ.
Mỹ tăng bùng nổ đều là những nhân tố chủ chốt khiến giá dầu thế giới "rớt thảm" trong thời gian từ đầu tháng 10 đến nay
Cách đây 3 tháng, tháng 9/2018, giá dầu Brent được dự báo sẽ tăng vọt qua mốc
100 USD/thùng nếu Mỹ thực hiện lời cảnh báo về việc sẽ dùng các biện pháp trừng phạt
để làm giảm xuất khẩu dầu Iran về 0
Đầu tháng 10, nỗi lo thiếu hụt nguồn cung dầu đã đẩy giá dầu Brent lên mức 86,74 USD/thùng, cao nhất kể từ năm 2014
Nhưng khi nối lại sự trừng phạt nhằm vào ngành dầu lửa Iran vào đầu tháng 11, chính quyền ông Trump lại cho phép 8 quốc gia và vùng lãnh thổ được tiếp tục nhập khẩu dầu từ nước này trong 6 tháng mà không phải chịu các biện pháp trừng phạt của Washington
Tính đến hôm 13/11, giá dầu WTI giao sau tại Mỹ có 12 phiên giảm liên tiếp, chuỗi phiên giảm dài chưa từng thấy kể từ khi loại dầu này bắt đầu được giao dịch trên thị trường hàng hóa giao sau vào năm 1983
Dù đưa ra biện pháp miễn trừ nói trên, ông Trump vẫn gây sức ép đòi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) nâng sản lượng để bù đắp cho bất kỳ sự suy giảm nguồn
Trang 11cung dầu Iran nào Vào hôm 12/11, giữa lúc giá dầu đang giảm sâu, ông Trump lại lên Twitter kêu gọi Saudi Arabia và OPEC không cắt giảm sản lượng dầu.
Động thái của Mỹ về dầu Iran, cộng thêm áp lực mà ông Trump đặt ra đối với các nước sản xuất dầu đã góp phần tạo ra tình trạng thừa cung dầu
Nguồn cung dầu toàn cầu cũng được đẩy lên cao bởi sản lượng tăng chóng mặt từ các mỏ dầu đá phiến của Mỹ Gần đây, Mỹ đã vượt qua Saudi Arabia và Nga để trở thànhnước sản xuất dầu lớn nhất thế giới
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu đang tăng trưởng yếu đi do xung đột thương mại Mỹ - Trung, một cuộc chiến nổ ra sau khi ông Trump mạnh tay áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc
IV TÁC ĐỘNG CỦA SỰ SỤT GIẢM DẦU THÔ
1 Đối với nền kinh tế thế giới
1.1 Tác động tích cực
Thứ nhất, phải nhập khẩu nhiên liệu, Châu Âu dễ thở hơn một chút:
Các nước phương Tây nhập khẩu dầu lửa được hưởng nhiều nhất về việc giảm giá Ví dụ nước Pháp Tổng nhập khẩu nhiên liệu các loại của Pháp lên tới 66 tỷ euro trong năm 2013 Theo thẩm định của Viện nghiên cứu kinh tế COE-Rexecode, trụ sở Paris, thì Pháp sẽ tiết kiệm được ít nhất 5 tỷ euro về nhập khẩu nhiên liệu trong năm
2014 Vẫn theo cơ quan này, việc giá dầu thô Brent giảm 16% trong giai đoạn từ tháng 09/2013 đến 10/2014, đã giúp giảm 0,2% chi phí sản xuất
Ông Patrick Artus, phụ trách nghiên cứu thuộc ngân hàng Natixis, lưu ý là không nên tách rời việc giảm giá dầu với tỷ giá hối đoái giữa euro và đô la Mỹ Do bị giảm thunhập, các nước xuất khẩu dầu lửa cũng sẽ giảm nhập khẩu từ Châu Âu
Tuy nhiên, vẫn theo chuyên gia này, giá dầu giảm sẽ giúp tổng sản phảm quốc nội của khối các nước dùng euro tăng thêm 0,5% và tính theo cả năm, sẽ
Trang 12tăng 0,25% Thẩm định này trùng khớp với dự báo của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, theo đó, giá dầu giảm 30% thì tổng sản phẩm quốc nội của thế giới tăng 0,2%.
Thứ hai, sức mua của người dùng xe hơi tăng lên:
Những người dùng xe hơi là đối tuợng được hưởng lợi đầu tiên của việc dầu giảm giá Theo Bộ Môi sinh và Năng lượng Pháp, giá dầu diezel và xăng tại Pháp sẽ xuống trở lại mức của tháng 12/2010 Các loại thuế đánh vào nhiên liệu sẽ giảm mạnh, giảm 60% đối với xăng và 52% đối với dầu diezel Chính điều này giúp tăng sức mua của người dùng xe hơi
Thứ ba, chi phí của các hãng hàng không giảm:
Nhiều lĩnh vực vui mừng về việc giá dầu giảm Ngành công nghiệp hóa chất, vốn tiêu thụ rất nhiều nhiên liệu, đặc biệt là khí đốt Thế nhưng, đáng chú ý hơn cả là các hãng hàng không Tiền mua kerosene chiếm tới một phần ba chi phí khai thác Năm
2013, với giá 109 đô la một thùng dầu thô, tiền mua nhiên liệu của hãng Air France – KLM là 9,2 tỷ euro.Ngay sau quyết định của OPEP giữ nguyên sản lượng, cổ phiếu củaAir France – KLM tại thị trường Paris đã tăng 6,86%, lên thành 8,52 euro
Thứ tư, các hãng xe vận tải vui mừng:
Các hãng xe vận tải đường bộ, vốn có mức lãi rất eo hẹp, thậm chí còn bị lỗ, đã tiết kiệm được 318 triệu euro trong 12 tháng qua, theo số liệu của Liên đoàn vận tải đường bộ Pháp Tuy nhiên, một số khách hàng cũng đòi các hãng vận tải phải giảm giá chuyên chở, do dầu giảm giá
1.2 Tác động tiêu cực
Thứ nhất, các công ty dầu lửa gặp khó khăn:
Giá dầu giảm có thể đe dọa một số đầu tư vốn rất tốn kém trong lĩnh vực nhiên liệu và trong trung hạn, ảnh hưởng đến khả năng cung ứng Theo Tổ chức Năng lượng Quốc tế (AIE), « một số tập đoàn dầu lửa xem xét lại việc tham gia vào những dự án