Chuyên đề hữu cơ về este lớp 12 được biên soạn tương đối đầy đủ về các bài tập được giải chi tiết, đồng thời có các bài tập tự luyện ở phía dưới có hướng dẫn giải và đáp án của các phần bài tập tự luyện. các phần về hóa học hữu cơ bao gồm: hidrocacbon no, không no, thơm, ancol, andehit và axitcacboxylic. Tài liệu này giúp giáo viên tham khảo để dạy phần este được phong phú và đa dạng, học sinh tham khảo rất bổ ích nhằm nâng cao kiến thức về hóa học hữu cơ lớp 12 để ôn thiTHPQG.
Trang 1CHUYÊN ĐỀ BÀI TOÁN VỀ ESTE
Có thể nói bài toán về este là bài toán tổng hợp liên quan tới các hợp chất hữu cơchứa C,H,O Khi làm bài tập về este các bạn cần nắm chắc cách giải cũng như tínhchất của ancol , andehit và axit Để giúp các bạn dễ tiếp thu mình sẽ chia nhỏ thànhcác dạng cụ thể
Dạng 01: Thuỷ phân este đơn chức
(3) Sản phẩm của phản ứng thủy phân có thể sinh ra andehit hoặc xeton tùy theocấu tạo của gốc ancol
Câu 1: Thực hiện phản ứng xà phòng hoá chất hữu cơ X đơn chức với dung dịch NaOH
thu được một muối Y và ancol Z Đốt cháy hoàn toàn 2,07 gam Z cần 3,024 lít O2
(đktc) thu được lượng CO2 nhiều hơn khối lượng nước là 1,53 gam Nung Y với vôi tôixút thu được khí T có tỉ khối so với không khí bằng 1,03 CTCT của X là:
A C2H5COOCH3 B CH3COOC2H5
C C2H5COOC3H7 D C2H5COOC2H5
Hướng dẫn giải:
Ta có:
Trang 2Câu 2: Đun 20,4 gam một chất hữu cơ A đơn chức với 300 ml dung dịch NaOH 1 M
thu được muối B và hợp chất hữu cơ C Cho C phản ứng với Na dư thu được 2,24 lit
H2 (đktc) Nung B với NaOH rắn thu được khí D có tỉ khối đối với O2 bằng 0,5 Khioxi hóa C bằng CuO được chất hữu cơ E không phản ứng với AgNO3/NH3 Xác địnhCTCT của A?
A CH3COOCH2CH2CH3 B CH3COO-CH(CH3)2
C C2H5COOCH2CH2CH3 D C2H5COOCH(CH3)2
Hướng dẫn giải:
Phân tích đáp án: Các este là no và đơn chức.
C oxi hóa thành E không có phản ứng tráng gương → loại A và C ngay
Chỉ còn B hoặc D: Khi nung B RCOONa RH MRH 0,5.32 16 CH4
→ Chọn B
Câu 3: X là một chất hữu cơ đơn chức có M = 88 Nếu đem đun 2,2 gam X với dung
dịch NaOH dư, thu được 2,75 gam muối Công thức cấu tạo thu gọn của chất nào sauđây phù hợp với X:
Trang 3Câu 4: X là một este no đơn chức, có tỉ khối hơi đối với CH4 là 5,5 Nếu đem đun 2,2gam este X với dung dịch NaOH (dư), thu được 2,05 gam muối Công thức cấu tạothu gọn của X là:
Câu 5: Cho 20 gam chất hữu cơ X (chỉ chứa C, H, O và một loại nhóm chức) có tỉ
khối hơi so với O2 bằng 3,125, tác dụng với 0,3 mol NaOH Cô cạn dung dịch sauphản ứng thu được 23,2 gam bã rắn CTCT của X có thể là:
NaOH : 0,1(mol) 32.3,125
n
Trang 4Đặt công thức chung của hai este là RCOOR
→ neste = nNaOH = nmuối = nY = 0,15 mol
→ mZ = 12,5 + 0,15.40 – 7,6 = 10,9 g → M muoái= MR+ 67 =
15,0
9,10
=72,67
MR = 5,67
Như vậy trong hai muối có một muối là HCOONa
Hai este X, Y có thể là: (I)
7 3
5 2
H COOC H C
H HCOOC
y x
x
7 3
H COOC H
C
H HCOOC
1 x
- trường hợp (II) → 12x + y = 8 ( loại)
:
Y
% 2 , 59 : H HCOOC :
X
7 3 3
5 2
→Chọn A
Câu 7: Cho 21,8 gam chất hữu cơ A chỉ chứa 1 loại nhóm chức tác dụng với 1 lít dung
dịch NaOH 0,5M thu được 24,6 gam muối và 0,1 mol rượu Lượng NaOH dư có thểtrung hòa hết 0,5 lít dung dịch HCl 0,4M Công thức cấu tạo thu gọn của A là:
Trang 5Dạng 02: Bài toán về phản ứng este hoá.
Câu 1: Hỗn hợp A gồm axit axetic và etanol Chia A thành ba phần bằng nhau.
+ Phần 1: Tác dụng với Kali dư thấy có 3,36 lít khí thoát ra
+ Phần 2: Tác dụng với Na2CO3 dư thấy có 1,12 lít khí CO2 thoát ra Các thể tíchkhí đo ở đktc
+ Phần 3:Được thêm vào vài giọt dung dịch H2SO4, sau đó đun sôi hỗn hợp mộtthời gian Biết hiệu suất của phản ứng este hoá bằng 60% Khối lượng este tạo thành
mol a : COOH CH
5 2
mol 3 , 0 n b a n
2
2
CO
H A
→ a 0,1mol
b 0,2mol
Vì a < b (→ hiệu suất tính theo axit)
→ số mol este thực tế thu được: n = 0,1.60% = 0,06 mol
→ Khối lượng este thực tế thu được: m = 0,06.88 = 5,28 gam → Chọn D
Câu 2: Để đốt cháy hoàn toàn 1 mol axit cacboxylic đơn chức X cần đủ 3,5 mol O2.Trộn 7,4 gam X với lượng đủ ancol no Y (biết tỉ khối hơi của Y so với O2 nhỏ hơn 2).Đun nóng hỗn hợp với H2SO4 làm xúc tác Sau khi phản ứng hoàn toàn thu được 8,7gam este Z (trong Z không còn nhóm chức nào khác) Công thức cấu tạo của Z là:
A C2H5COOCH2CH2OCOC2H5 B C2H3COOCH2CH2OCOC2H3
C CH3COOCH2CH2OCOCH3 D HCOOCH2CH2OCOH
Hướng dẫn giải:
Phản ứng cháy: CXHyO2 + (x +
4
y-1)O2 xCO2 +
4
y = 4,5 →
3 x
→ X : C2H5COOH
Ancol no Y : CnH2n+2-m (OH)m (1 m n) → este Z : (C2H5COO)mCnH2n+2-m
→ Meste = 73m + 14n + 2 – m = .m
1 , 0
7 , 8 hay 14n + 2 = 15m (2)
Trang 62 n
ancol Y : C2H4(OH)2
→ Z : C2H5COOCH2CH2OCOC2H5
→ Chọn A
Dạng 03: Bài toán về phản ứng đốt cháy, tổng hợp về este.
Câu 1: Hỗn hợp Z gồm hai este X và Y tạo bởi cùng một ancol và hai axit cacboxylic
kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng (MX < MY) Đốt cháy hoàn toàn m gam Z cần dùng6,16 lít khí O2 (đktc), thu được 5,6 lít khí CO2 (đktc) và 4,5 gam H2O Công thức este
X và giá trị của m tương ứng là:
ĐLBTNT tùy thuộc vào dữ kiện bài toán cho
Câu 2: Cho 0,05 mol hỗn hợp hai este đơn chức X và Y tác dụng vừa đủ với dung
dịch NaOH thu được hỗn hợp các chất hữu cơ Z Đốt cháy hoàn toàn Z thu được 0,12mol CO2 và 0,03 mol Na2CO3 Làm bay hơi hỗn hợp Z thu được m gam chất rắn Giátrị của m là:
Trang 7Câu 3: Đốt cháy hoàn toàn một lượng hỗn hợp hai este X, Y, đơn chức, no, mạch hở
cần 3,976 lít oxi (đktc) thu được 6,38 gam CO2 Cho lượng este này tác dụng vừa đủvới KOH thu được hỗn hợp hai ancol kế tiếp và 3,92 gam muối của một axit hữu cơ.Công thức cấu tạo của X, Y lần lượt là:
A.C2H5COO C2H5 và C2H5COO C3H7
B.C2H5COOCH3 và C2H5COOC2H5
C CH3COOCH3 và CH3COOC2H5
D.HCOOC3H7 và HCOOC4H9
Hướng dẫn giải:
Đặt công thức trung bình của 2 este X, Y là: CnH2n+1COOC m H 2 m1
Vì X, Y đều là este đơn chức, no, mạch hở nên: n H O
2 = n CO2= 6,38/44 = 0,145 mol
meste + m O2= 44 n CO2+ 18.n H2O meste = 3,31 gam
neste = nCO2 + 1/2nH2O – nO2 = 0,04 mol
nmuối = neste = 0,04 mol Mmuối = 14n + 84 = 3,92/0,04 = 98 n = 1
Mặt khác: M este= 3,31/0,04 = 82,75 12.1 + 46 + 14m = 82,75 m= 1,77
Vậy: X là CH3COOCH3 và Y là CH3COOC2H5 → Chọn C
Câu 4: Hỗn hợp X gồm anđehit Y, axit cacboxylic Z và este T (Z và T là đồng phân).
Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol X cần 0,625 mol O2, thu được 0,525 mol CO2 và 0,525mol nước Cho một lượng Y bằng lượng Y có trong 0,2 mol X tác dụng với một lượng
dư dung dịch AgNO3 trong NH3, đun nóng, sau phản ứng được m gam Ag (hiệu suấtphản ứng 100%) Giá trị của m là:
A 64,8g B 16,2g C 32,4 D 21,6g
Hướng dẫn giải:
Trang 8n 2n nCO nH O
Câu 5: Cho 27,2 gam hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức hở tác dụng vừa đủ với dung
dịch NaOH thu được một muối duy nhất và 11 gam hỗn hợp hai ancol đồng đẳng kếtiếp Mặt khác đốt cháy hoàn toàn 13,6 gam X cần 16,8 lít O2 (đktc) và thu được 14,56lít CO2 (đktc) Tên gọi của hai este là:
A Etylaxetat và propylaxetat B Metylaxetat và etylaxetat
C Metylacrylat và etylacrylat D Etylacrylat và propylacrylat.
2 5 X
CH OH 11
C H OH 0,3
27,2
0,3
→ Chọn C
Câu 6: Hỗn hợp X gồm một axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở và một ancol đơn
chức, mạch hở Đốt cháy hoàn toàn 21,7 gam X, thu được 20,16 lít khí CO2 (đktc) và18,9 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa X với hiệu suất 60%, thu được m gameste Giá trị của m là:
nCO : 0, 9
n 1, 05 0, 9 0,15(mol)
nH O :1, 05
Trang 9Vì axit có 2 nguyên tử O còn ancol có 1.O nên ta có
Câu 7: Đốt cháy hoàn toàn một este no đa chức X được tạo thành từ axit hai chức
mạch hở và ancol ba chức mạch hở bằng oxi, sục toàn bộ sản phẩm cháy vào dungdịch nước vôi trong dư thu được 60 gam kết tủa và khối lượng dung dịch giảm 29,1gam Khối lượng mol của X là:
Câu 8: X là hỗn hợp 2 este của cùng 1 ancol no, đơn chức và 2 axit no, đơn chức
đồng đẳng kế tiếp Đốt cháy hòan toàn 0,1 mol X cần 6,16 lít O2 (đktc) Đun nóng0,1 mol X với 50 gam dd NaOH 20% đến phản úng hoàn toàn, rồi cô cạn dd sau phảnứng thu được m gam chất rắn Giá trị của m là:
Hướng dẫn giải:
Trang 11BÀI TẬP RÈN LUYỆN ESTE
Câu 1 Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa chức với 1 ancol đơn chức
cần 5,6 gam KOH Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gam KOH
và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:
A (COOC2H5)2 B (COOC3H7)2
C (COOCH3)2 D CH2(COOCH3)2
Câu 2 Hỗn hợp X gồm HCOOH và CH3COOH có số mol bằng nhau Lấy 5,3 g hỗnhợp X cho tác dụng với 5,75 g C2H5OH (có H2SO4 đặc làm xúc tác) thu được m (g)hỗn hợp este (hiệu suất các phản ứng este hóa đều bằng 80%) Giá trị m là:
Câu 3 Thủy phân hoàn toàn 9,46 gam một este X trong NaOH dư, thu được 10,34
gam muối Mặt khác, cũng 9,46 gam X có thể làm mất màu vừa hết 88 gam dung dịch
Br2 20% Biết rằng trong phân tử X có chứa hai liên kết π Tên gọi của X là
A metyl ađipat B vinyl axetat.
Câu 4: Cho 0,05 mol hỗn hợp hai este đơn chức X và Y tác dụng vừa đủ với dung
dịch NaOH thu được hỗn hợp các chất hữu cơ Z Đốt cháy hoàn toàn Z thu được 0,12mol CO2 và 0,03 mol Na2CO3 Làm bay hơi hỗn hợp Z thu được m gam chất rắn Giátrị của m là:
Câu 5: Este X no, đơn chức, mạch hở, không có phản ứng tráng bạc Đốt
cháy 0,1 mol X rồi cho sản phẩm cháy hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch nướcvôi trong có chứa 0,22 mol Ca(OH)2 thì vẫn thu được kết tủa Thuỷ phân X bằngdung dịch NaOH thu được 2 chất hữu cơ có số nguyên tử cacbon trong phân tửbằng nhau Phần trăm khối lượng của oxi trong X là:
A 37,21% B 53,33% C 43,24% D 36,36%.
Câu 6: Hỗn hợp X gồm anđehit Y, axit cacboxylic Z và este T (Z và T là đồng phân).
Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol X cần 0,625 mol O2, thu được 0,525 mol CO2 và 0,525mol nước Cho một lượng Y bằng lượng Y có trong 0,2 mol X tác dụng với một lượng
Trang 12dư dung dịch AgNO3 trong NH3, đun nóng, sau phản ứng được m gam Ag (hiệu suấtphản ứng 100%) Giá trị của m là:
A 64,8g B 16,2g C 32,4 D 21,6g
Câu 7: X là hỗn hợp 2 este mạch hở của cùng một ancol no, đơn chức và hai axit no,
đơn chức đồng đẳng kế tiếp Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X cần 6,16 lít O2 (đktc) Đunnóng 0,1 mol X với 50 gam dung dịch NaOH 20% đến khi phản ứng hoàn toàn, rồi côcạn dung dịch sau phản ứng được m gam chất rắn Giá trị của m là:
Câu 8: Thủy phân hoàn toàn m1 gam este X mạch hở bằng dung dịch NaOH dư, thuđược m2 gam ancol Y (không có khả năng phản ứng với Cu(OH)2) và 15 gam hỗn hợpmuối của hai axit cacboxylic đơn chức Đốt cháy hoàn toàn m2 gam Y bằng oxi dư,thu được 0,3 mol CO2 và 0,4 mol H2O Giá trị của m1 là:
Câu 9: Cho 0,01 mol một este X phản ứng vừa hết với 100 ml dung dịch NaOH 0,2M,
sản phẩm tạo ra chỉ gồm một muối và một ancol đều có số mol bằng số mol este, đều
có cấu tạo mạch cacbon không phân nhánh Mặt khác xà phòng hoá hoàn toàn một ượng este X bằng dung dịch KOH vừa đủ, thì vừa hết 200 ml KOH 0,15M và thuđược 3,33 gam muối X là:
l-A Etylenglycol oxalat B Đimetyl ađipat.
C Đietyl oxalat D Etylenglicol ađipat.
Câu 10: Đốt cháy 3,2 gam một este E đơn chức, mạch hở được 3,584 lít CO2 (đktc) và2,304 gam H2O Nếu cho 15 gam E tác dụng với 200 ml dung dịch NaOH 1M, cô cạndung dịch sau phản ứng thu được 14,3 gam chất rắn khan Vậy công thức của ancoltạo nên este trên có thể là:
Câu 11: Este đơn chức X có tỷ khối hơi so với metan bằng 6,25 Cho 20 gam tác dụng
300ml dung dịch KOH 1M (đun nóng), cô cạn dung dịch thu được 28 gam chất rắnkhan Công thức cấu tạo của X là:
A CH3-CH2-COO-CH=CH2 B CH3-COO-CH=CH-CH3
Trang 13C CH2=CH-CH2-COOH D CH2=CH-COO-CH2-CH3
Câu 12: hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức(đều tạo bởi axit no,đều không có phản ứng
cộng brom trong nước) là đồng phân của nhau 0,2mol X phản ứng với tối đa 0,3molNaOH,khi đó tổng khối lượng sản phẩm hữu cơ thu được là 37,4 gam Số cặp este tối
đa có thể có trong hỗn hợp X là:
Câu 13: Cho hỗ hợp X gồm hai este đơn chức mạch hở tác dụng hết với dung dịch
KOH được 1,96 gam một muối và 1,02 gam hỗn hợp 2 anđehit no,đồng đẳng kế tiếp.Cho lượng 2 anđehit này tác dụng hết với đ AgNO3/NH3 được 4,32 gam Ag Côngthức 2 este trong X là:
A.CH3COOCH=CH-CH3 và CH3COOCH=CHCH2CH3
B HCOOCH= CH-CH3 và HCOOCH= CH CH2CH3
C.CH3COOCH=CH2 và CH3COOCH=CH-CH3
C.HCOOCH-CH2 và HCOOCH=CHCH3
Câu 14 Cho hỗn hợp A gồm 1 este no đơn chức B và 1 ancol đơn chức C tác dụng
vừa đủ với 200ml dd NaOH 1M, thu được 0,35 mol ancol C Cho C tách nước ở điềukiện thích hợp thu được chất hữu cơ D có tỉ khối hơi so với C là 1,7 Mặt khác, đốtcháy hoàn toàn A cần dùng 44,24 lít (đktc) Công thức phân tử của axit tạo B là:
A C5H10O2 B C8H8O2 C C3H6O2 D C2H4O2
Câu 15 Đốt cháy 1,7g este X đơn chức cần 2,52 lít (đktc) thu được số mol gấp
2 lần số mol nước Đun nóng 0,01 mol X với dd NaOH thấy có 0,02 mol NaOH thamgia phản ứng Biết X không có khả năng tráng gương Chất nào có thể trực tiếp điềuchế được X trong các đáp án sau:
Câu 16: Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa chức với 1 ancol đơn chức
cần 5,6 gam KOH Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gam KOH
và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:
A (COOC2H5)2 B (COOC3H7)2
C (COOCH3)2 D CH2(COOCH3)2
Trang 14Câu 17: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp gồm hai este X1, X2 là đồng phân củanhau cần dùng 19,6 gam O2, thu được 11,76 lit CO2 (đktc) và 9,45 gam H2O Mặtkhác, nếu cho m gam hỗn hợp trên tác dụng hết với 200ml dung dịch NaOH 1M rồi côcạn dung dịch sau phản ứng thì còn lại 13,95 gam chất rắn khan Tỷ lệ mol của X1, X2
là:
Câu 18: Hỗn hợp M gồm hai este đơn chức Cho m gam M tác dụng với lượng dư
dung dịch NaOH đun nóng, thu được 17 gam một muối và 12,4 gam hỗn hợp N gồm hai anđehit thuộc cùng dãy đồng đẳng Tỉ khối hơi của N so với H2 là 24,8 Cho m
gam M phản ứng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3 đun nóng, thu được tối
đa a gam Ag Biết các phản ứng đều xảy ra hoàn toàn Giá trị của m và a lần lượt là:
A 25,15 và 108 B 25,15 và 54.
C 19,40 và 108 D 19,40 và 54.
Câu 19: Cho 27,2 gam hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức hở tác dụng vừa đủ với dung
dịch NaOH thu được một muối duy nhất và 11 gam hỗn hợp hai ancol đồng đẳng kếtiếp Mặt khác đốt cháy hoàn toàn 13,6 gam X cần 16,8 lít O2 (đktc) và thu được 14,56lít CO2 (đktc) Tên gọi của hai este là:
A Etylaxetat và propylaxetat B Metylaxetat và etylaxetat
C Metylacrylat và etylacrylat D Etylacrylat và propylacrylat.
Câu 20: Cho 11 gam hỗn hợp Z gồm hai este đơn chức, mạch hở X và Y ( MX < MY) tác dụng vừa đủ với 150 gam dung dịch KOH 5,6% đun nóng, thoát ra hỗn hợp ancol
T đồng đẳng kế tiếp Cho T đi qua bình đựng Na dư thì khối lượng bình này tăng 5,35 gam và có 1,68 lit khí thoát ra ở đktc Thành phần % khối lượng của Y trong Z là :
A. 54,55% B. 45,45% C. 68,18% D. 31,82%
Câu 21: X là hỗn hợp ba ancol mạch hở thuộc cùng một dãy đồng đẳng Y là hỗn hợphai axit cacboxylic đơn chức mạch hở Đốt cháy hoàn toàn m gam X thu được 15,68 lit khí CO2 (đktc) và 19,8 gam H2O Để trung hoà hết 16,4 gam Y cần vừa đủ 250 ml dung dịch KOH 1M Lấy m gam hỗn hợp X tác dụng với 32,8 gam hỗn hợp Y (xúc tác H2SO4 đặc) thu được a gam hỗn hợp este (hiệu suất của các phản ứng este hoá đều bằng 80%) Giá trị của a gam là :
A 28,832 B 36,04 C 45,05 D 34,592
Trang 15Câu 22: Hỗn hợp X gồm một axit cacboxylic no, đơn chức, mạch hở và một ancol
đơn chức, mạch hở Đốt cháy hoàn toàn 21,7 gam X, thu được 20,16 lít khí CO2
(đktc) và 18,9 gam H2O Thực hiện phản ứng este hóa X với hiệu suất 60%, thu được
m gam este Giá trị của m là:
A 12,24 B 9,18 C 15,30 D 10,80.
Câu 23: Xà phòng hóa 8,8 gam etyl axetat bằng 200 ml dung dịch NaOH 0,2M sau
khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được chất rắn khan có khốilượng là:
A 10,4 gam B 3,28 gam C 8,56 gam D 8,2 gam.
Câu 24: Thủy phân 4,3 gam poli(vinyl axetat) trong môi trường kiềm thu được 2,62
gam polime Hiệu suất của phản ứng thủy phân là:
Câu 25: Cho m gam butan qua xúc tác (ở nhiệt độ thích hợp), thu được hỗn hợp gồm
5 hiđrocacbon Cho hỗn hợp khí này sục qua bình đựng dung dịch nước brom dư thìlượng brom tham gia phản ứng là 25,6 gam và sau thí nghiệm bình brom tăng 5,32gam Hỗn hợp khí còn lại sau khi qua dung dịch nước brom có tỉ khối so với metan là1,9625 Giá trị của m là:
A 34,51 B 31,00 C 20,44 D 40,60.
Trang 16Câu 28: X là hỗn hợp gồm HCOOH và CH3COOH tỉ lệ mol 1: 1 Lấy 21,2 gam X tácdụng với 23 gam C2H5OH (xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng) thu được m gam hỗn hợpeste (hiệu suất este hóa đều đạt 80%) Giá trị m là:
A 25,92 gam B 23,4 gam C 48,8 gam D 40,48 gam.
Câu 29: Đun este đơn chức A với dd NaOH đến khi phản ứng kết thúc thu được dd X.
Để trung hòa lượng NaOH dư trong X cần 100ml dd HCl 1M Cô cạn dd thu được15,25 gam hỗn hợp muối khan và hơi rượu B Dẫn toàn bộ hơi rượu B qua CuO dư,nung nóng thu được andehit E Cho E tác dụng với lượng dư dd AgNO3/NH3 thuđược 43,2 gam Ag Biết rằng các phản ứng xảy ra hoàn toàn Công thức của este A là:
Câu 32 Hỗn hợp A gồm hỗn hợp 3 chất hữu cơ X,Y,Z đơn chức đồng phân của nhau,
đều tác dụng được với NaOH Đun nóng 13,875 gam hỗn hợp A với dd NaOH vừa đủ
thu được 15,375 gam hỗn hợp muối và ancol có tỉ khối hơi so với bằng 20,67 Ở
127OC, 1 atm thể tích hơi của 4,44 gam X bằng 1,968 lít Phần trăm khối lượng củaX,Y,Z (theo thứ tự KLPT gốc axit tăng dần) lần lượt là:
Trang 17C 37,3%,25,4%,37,3% D 16%,68%,16%
Câu 33 Hỗn hợp X gồm 1 este đơn chức, không no có 1 nối đôi (C=C) mạch hở và 1
este no, đơn chức mạch hở Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol X rồi cho toàn bộ sản phẩm
cháy hấp thụ hoàn toàn vào bình đựng dd dư Sau phản ứng thấy khối lượngbình tăng 23,9 gam và có 40 gam kết tủa % khối lượng este no trong hỗn hợp X là:
Câu 34: Đốt cháy hoàn toàn 1,6 gam một este E,đơn chức được 3,52 gam CO2 và1,152 gam H2O Nếu cho 10 gam E tác dụng với 150 ml dung dịch NaOH 1M,cô cạndung dịch sau phản ứng thu được 16 gam chất rắn khan Vậy công thức của axit tạonên este trên có thể là:
C HOOC-CH2-CH(OH)-CH3 D HOOC(CH2)3CH2OH
Câu 35: Đốt cháy hoàn toàn m gam este đơn chức X cần vừa đủ 20,16 lít O2, sảnphẩm thu được gồm 17,92 lít CO2 và 7,2 gam H2O (các thể tích khí đo ở điều kiện tiêuchuẩn) Mặt khác, khi thuỷ phân X trong môi trường kiềm thì thu được 2 muối Cóbao nhiêu công thức cấu tạo thoả mãn tính chất của X là:
Câu 36: Cho 18,6 gam este thuần chức X (số liên kết pi nhỏ hơn hoặc bằng 2, số C
nhỏ hơn hoặc bằng 5) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH Sau phản ứng thu đượcmuối của axit hữu cơ Y và ancol Z Lấy muối khan Y nung với vôi tôi xút đến phảnứng hoàn toàn, thu được 3,36 lít (đktc) một hydrocacbon đơn giản nhất Tính khốilượng muối khan Y?
A 12,3 gam B 28,8 gam C 22,2 gam D 14,4 gam
Câu 37:Cho 0.1mol este đơn chức X phản ứng với 0.3 mol NaOH thu được dung dịch
B có chứa 2 muối.Cô cạn dung dịch B thu được mg chất rắn.Mặt khác đốt cháy hoàntoàn 42,7g X thu được hỗn hợp sản phẩm.Cho toàn bộ sản phẩm cháy vào dung dịchCa(OH)2 dư.Sau phản ứng thu được 245g kết tủa và khối lượng dung dịch giảm118,3g.X và giá trị của m là:
A.HCOOC6H5 và 18,4g B.CH3COOC6H5 và 23,8g
C.CH3COOC6H5 và 19,8g D HCOOC6H5 và 22,4g
Trang 18Câu 38: Đốt cháy hoàn toàn một este no đa chức X được tạo thành từ axit hai chức
mạch hở và ancol ba chức mạch hở bằng oxi, sục toàn bộ sản phẩm cháy vào dungdịch nước vôi trong dư thu được 60 gam kết tủa và khối lượng dung dịch giảm 29,1gam Khối lượng mol của X là:
Câu 39 Hỗn hợp Y gồm 2 este đơn chức mạch hở là đồng phân của nhau Cho m gam
hỗn hợp Y tác dụng vừa đủ với 100ml dung dịch NaOH 0,5M thu được muối của 1axit cacbonxylic và hỗn hợp 2 ancol Mặt khác đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp Ycần dùng 5,6 lít O2 và thu được 4,48 lít CO2 (các thể tích đo ở đkc) Công thức cấu tạocủa 2 este trong hỗn hợp Y là:
A CH3COOCH3 và HCOOC2H5
B C2H5COOCH3 và HCOOC3H7
C CH3COOCH3 và CH3COOC2H5
D HCOOCH2-CH2-CH3 và HCOO-CH(CH3)-CH3
Câu 40 A là một este đơn chức không tham gia phản ứng tráng bạc, khi thủy phân
hoàn toàn 4,3 gam A bằng dung dịch NaOH vừa đủ rồi chưng cất sản phẩm đượcmuối B và phần bay hơi C Cho C phản ứng với Cu(OH)2 dư trong điều kiện thích hợpthu được 7,2 gam kết tủa đỏ gạch Khối lượng của muối thu được là:
A 3,4 gam B 6,8 gam C 3,7 gam D 4,1 gam
Câu 41: Hỗn hợp X gồm 2 este đơn chức (chứa C, H, O) Thủy phân hoàn toàn 0,15
mol X cần 200 ml dung dịch NaOH 1M, thu được một ancol Y và 16,7 gam hỗn hợphai muối Đốt cháy hoàn toàn Y, sau đó hấp thụ toàn bộ sản phẩm cháy vào bình đựngdung dịch Ca(OH)2 dư, khối lượng bình tăng 8 gam Hỗn hợp X là:
Trang 19nước Mặt khác 6,88 gam E tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3 dư thu được 12,96 gam Ag Khối lượng rắn khan thu được khi cho cùng lượng E trên tác dụng với 150
ml dung dịch KOH 1M là :
A 10,54 gam B 14,04 gam C 12,78 gam D 13,66 gam.
Câu 43: Hỗn hợp X gồm hai este đơn chức, mạch hở là đồng phân cấu tạo của nhau.
Cho m gam X phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được dung dịch Y (chỉ chứa
2 muối) và (m-14,7) gam hỗn hợp hơi gồm 2 anđehit no, đồng đẳng kế tiếp, có tỉ khốihơi so với H2 bằng 24,625 Cô cạn dung dịch Y thu được (m-3,7) gam chất rắn Côngthức cấu tạo của hai este là
A HCOO-CH=CH-CH3 và CH3-COO-CH=CH2
B HCOO-C(CH3)=CH2 và HCOO-CH=CH-CH3
C CH3-COOCH=CH-CH3 và CH3-COO-C(CH3)=CH2
D C2H5-COO-CH=CH2 và CH3-COO-CH=CH-CH3
Câu 44: Khi cho 0,15 mol este đơn chức X tác dụng với dung dịch NaOH (dư), sau
khi phản ứng kết thúc thì lượng NaOH phản ứng là 12 gam và tổng khối lượng sảnphẩm hữu cơ thu được là 29,7 gam Số đồng phân cấu tạo của X thoả mãn các tínhchất trên là :
Câu 45: X là hỗn hợp 2 este của cùng 1 ancol no, đơn chức và 2 axit no, đơn chức
đồng đẳng kế tiếp Đốt cháy hòan toàn 0,1 mol X cần 6,16 lít O2 (đktc) Đun nóng 0,1mol X với 50 gam dd NaOH 20% đến phản úng hoàn toàn, rồi cô cạn dd sau phản ứngthu được m gam chất rắn Giá trị của m là:
Câu 46: Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa chức với 1 ancol đơn chức
cần 5,6 gam KOH Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gam KOH
và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:
Câu 47: Đun nóng m gam hỗn hợp X gồm các chất có cùng loại nhóm chức với 600 ml
dung dịch NaOH 1,15M, thu được dung dịch Y chứa muối của một axit cacboxylic đơn
Trang 20chức và 15,4 gam hơi Z gồm các ancol Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được5,04 lít khí H2 (đktc) Cô cạn dung dịch Y , nung nóng chất rắn thu được với CaO cho đếnkhi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 7,2 gam một chất khí Giá trị m là:
Câu 48: Đốt cháy 13, 6 gam một este đơn chức A thu được 35,2 gam CO2 và 7,2gam H2O Mặt khác 13,6 gam A tác dụng với 250 ml dd NaOH 1M Cô cạn dd sauphản ứng thu được 21,8 gam chất rắn Số đồng phân của A thỏa mãn điều kiện trên là:
Câu 49: Đốt cháy hoàn toàn 9,16 gam hỗn hợp X gồm 1 este và 1 axit hữu cơ ,cần
vừa đủ 0,45 mol O2, và thu được số mol CO2 bằng số mol H2O.Tính thể tích dung dịchNaOH 1M phản ứng vừa hết 9,16 gam hỗn hợp X
Câu 50: Cho 0,25 mol axit X đơn chức trộn với 0,3 mol ancol etylic đem thực hiện
phản ứng este hóa thu được thu được 18 gam este Tách lấy lượng ancol và axit dưcho tác dụng với Na thấy thoát ra 2,128 lít H2 (đktc) Vậy công thức của axit và hiệusuất phản ứng este hóa là:
C CH2 = CH-COOH, h = 60% D CH3COOH, h = 60%
Câu 51: Cho 4,48 gam hỗn hợp etyl axetat và phenyl axetat (có tỉ lệ số mol là 1:1) tác
dụng hết với 800 ml dung dịch NaOH 0,1M, thu được dung dịch X Cô cạn dung dịch
X, thu được m gam chất rắn khan Giá trị của m là:
Câu 52: Hỗn hợp A gồm 2 este đơn chức X,Y Cho 0,05 mol A tác dụng vừa đủ với
dung dịch NaOH thu được hỗn hợp sản phẩm hữu cơ B Đốt cháy hết toàn bộ B thuđược 2,688 lít CO2;3,18 gam Na2CO3 Khi làm bay hơi B thu được m gam chất rắn.Giá trị của m là:
Câu 53 Cho 23 gam C2H5OH tác dụng với 24 gam CH3COOH (xt: H2SO4 đặc)
với hiệu suất phản ứng 60% Khối lượng este thu được là:
A 23,76 gam B 22 gam C 21,12 gam D 26,4 gam
Trang 21Câu 54 Este E được điều chế từ axit đơn chức, mạch hở X và ancol đơn chức, mạch
hở Y Đốt cháy hoàn toàn 4,8 gam E, thu được 5,376 lít CO2 và 3,456 gam H2O Mặtkhác, khi cho 15 gam E tác dụng với 195 ml dung dịch NaOH 1M, cô cạn dung dịchsau phản ứng thu được 14,1 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của Y là:
Câu 55: Thủy phân hoàn toàn m1 gam este X mạch hở bằng dung dịch NaOH dư, thu được
m2 gam ancol Y (không có khả năng phản ứng với Cu(OH)2) và 15 gam hỗn hợp muối củahai axit cacboxylic đơn chức Đốt cháy hoàn toàn m2 gam Y bằng oxi dư, thu được 0,3 mol
CO2 và 0,4 mol H2O Giá trị của m1 là:
Câu 56: Xà phòng hóa hoàn toàn 3,98 gam hỗn hợp hai este bằng dung dịch NaOH
vừa đủ thu được 4,1 gam muối của một axit cacboxylic và 1,88 gam hỗn hợp haiancol là đồng đẳng kế tiếp nhau Công thức của hai este đó là
A C2H5COOCH3 và C2H5COOC2H5
B CH3COOCH3 và CH3COOC2H5
C CH3COOC2H5 và CH3COOC3H7
D HCOOCH3 và HCOOC2H5
Câu 57: X là hợp chất hữu cơ đơn chức, mạch hở chứa C, H, O trong phân tử Cho X
tác dụng với dung dịch NaOH, đun nóng thu được Y và Z Biết Z không tác dụngđược với Na và có sơ đồ chuyển hóa sau:
Z O xt t2, ,0
T NaOH Y CaO t NaOH,0 ankan có số nguyên tử cacbon ít nhất
Thành phần phần trăm theo khối lượng của cacbon trong X là :
A 54,55% B 55,81% C 48,65% D 40,00%.
Câu 58: Đun nóng 0,1 mol este no đơn chức E với 30 ml dung dịch 28% (d = 1,2g/ml)
của một hidroxit kim loại kiềm M Sau khi kết thúc phản ứng xà phòng hoá, cô cạndung dịch thì thu được chất rắn A và 4,6 gam ancol B Đốt cháy chất rắn A thì thuđược 12,42 gam muối cacbonat, 8,26 gam hỗn hợp CO2 và hơi nước Tên gọi của E:
Trang 22Câu 59: Cho 4,0 mol axit axetic tác dụng với 1,0 mol glixerin (glixerol) (xt H2SO4
đặc) Tính khối lượng este thu được biết rằng tham gia phản ứng este hóa có 50% axit
và 80% ancol đã phản ứng
A 157,6 gam B 156,7 gam C 176,5 gam D 165,7 gam
Câu 60: Hỗn hợp X gồm hai este no, đơn chức, mạch hở Đốt cháy hoàn toàn một
lượng X cần dùng vừa đủ 3,976 lít O2 (đktc), thu được 6,38 gam CO2 Mặt khác, X tác
dụng với dung dịch NaOH thu được một muối và hai ancol là đồng đẳng kế tiếp Phần
trăm số mol của este có phân tử khối nhỏ hơn trong X là:
Câu 61: Este X có công thức phân tử C4H8O2 Cho 2,2 gam X vào 20 gam dung dịchNaOH 8% đun nóng, sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch Y Côcạn Y thu được 3 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là:
A HCOOCH2CH2CH3 B HCOOCH(CH3)2
C CH3COOCH2CH3 D CH3CH2COOCH3
Câu 62: Đun nóng 6,0 gam CH3COOH với 6,0 gam C2H5OH (có H2SO4 làm xúc tác,hiệu suất phản ứng este hóa bằng 50%) Khối lượng este tạo thành là:
A 3,08 gam B 4,4 gam C 2,80 gam D 6,0 gam
Câu 63 Xà phòng hóa hoàn toàn 66,6 gam hỗn hợp hai este HCOOC2H5 và
CH3COOCH3 bằng dung dịch NaOH thu được hỗn hợp X gồn 2 ankol Đun nóng hỗnhợp X với H2SO4 đặc ở 1400C sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được m gamnước Giá trị của m là:
Câu 64: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm các este đồng phân cần dùng
27,44 lít khí O2, thu được 23,52 lít CO2 và 18,9 gan H2O (các khí được đo ở đktc) Sốeste chứa trong hỗn hợp X là:
A 2 B 9 C 5 D 4
Câu 65: Hỗn hợp M gồm 3 chất hữu cơ đơn chức X, Y, Z (chứa C, H, O) là trong đó
X, Y đồng phân của nhau, Z đồng đẳng liên tiếp với Y (MZ > MY) Đốt cháy 4,62 gam
M thu được 3,06 gam H2O Mặt khác khi cho 5,544 gam M tác dụng NaHCO3 dư thuđược 1,344 lít CO2 (đktc) Các chất X,Y,Z lần lượt là: