CHÍNH SÁCH QUẢN lý THỊ TRƯỜNG VÀNG ở VIỆT NAM

Trong nền kinh tế thị trường, sự hình thành và phát triển thị trường vàng của mỗi quốc gia có vai trò quan trọng, góp phần hình thành một thị trường tài chính hoàn chỉnh, làm gia tăng các kênh đầu tư và kinh doanh cho các nhà đầu tư và kinh doanh tài chính... Thực tế phát triển thị trường vàng của một số quốc gia cho thấy, để có một thị trường vàng năng động, hiệu quả, rất cần có một cơ chế quản lí, giám sát hữu hiệu của nhà nước và sự tham gia của các tổ chức kinh doanh vàng. Ở Việt Nam, những năm gần đây, cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản, thị trường vàng cũng ngày càng trở nên sôi động hơn. Cùng với sự gia tăng của số lượng nhà đầu tư và nhu cầu mua bán vàng, số lượng các sàn giao dịch vàng cũng tăng lên một cách đáng kể. Song hành với các giao dịch mua bán vàng vật chất, loại hình kinh doanh vàng phi vật chất, kinh doanh trên tài khoản đã và đang được triển khai. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, hoạt động của thị trường vàng nói chung, hoạt động kinh doanh vàng của các cơ sở kinh doanh vàng, của các NHTM Việt Nam nói riêng cũng còn nhiều bất cập. Chất lượng vàng chưa đạt tới độ chuẩn hóa; việc giao dịch mua bán, chuyển nhượng vàng chưa thuận tiện. Quy chế hoạt động kinh doanh vàng không nhất quán, mỗi sàn vàng có một quy chế giao dịch riêng. Thị trường vàng trong nước và quốc tế chưa liên thông. Các sàn vàng nói chung, sàn vàng của các NHTM nói riêng còn tiềm ẩn yếu tố có thể gây bất ổn cho nền kinh tế xã hội. Điều này do nhiều nguyên nhân, trong đó một số nguyên nhân chính là: Cơ chế, chính sách quản lí kinh doanh vàng chậm đổi mới, không theo kịp sự phát triển của thị trường. Cơ chế quản lí đối với một số mảng hoạt động kinh doanh vàng còn bị bỏ ngỏ. Thực tiễn kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng bị buông lỏng. Cơ sở hạ tầng, công nghệ phục vụ kinh doanh còn yếu kém, không đồng bộ đã dẫn đến những sự cố về hệ thống. Kiến thức về kinh doanh vàng còn rất hạn chế, tiềm ẩn rủi ro cao đối với cả nhà đầu tư và chính các đơn vị kinh doanh sàn vàng… Nay được sự hướng dẫn của thầy Lê Văn Hải, nhóm chúng tôi xin thực hiện đề tài nhằm mở rộng kiến thức trên lĩnh vực kinh tế, nắm bắt tình hình chính sách quản lí thị trường vàng ở Việt Nam, từ đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị tháo gỡ những nút thắc còn tồn đọng, nhóm chúng em xin thực hiện tiểu luận với đề tài : ‘‘Chính sách quản lí thị trường vàng ở Việt Nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TPHCM

Khoa Quản Trị Kinh Doanh

TIỂU LUẬN

Đề tài: Chính sách quản lí thị trường vàng ở Việt Nam

Nhóm 4 Lớp BA020-1-131-D03

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TPHCM

Khoa Quản trị kinh doanh

TP HỒ CHÍ MINH –THÁNG 12/2013

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TPHCM

TP HCM, THÁNG 12/2012

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường, sự hình thành và phát triển thị trường vàng củamỗi quốc gia có vai trò quan trọng, góp phần hình thành một thị trường tài chínhhoàn chỉnh, làm gia tăng các kênh đầu tư và kinh doanh cho các nhà đầu tư và kinhdoanh tài chính Thực tế phát triển thị trường vàng của một số quốc gia cho thấy,

để có một thị trường vàng năng động, hiệu quả, rất cần có một cơ chế quản lí, giámsát hữu hiệu của nhà nước và sự tham gia của các tổ chức kinh doanh vàng

Ở Việt Nam, những năm gần đây, cùng với sự phát triển của thị trường chứngkhoán, thị trường bất động sản, thị trường vàng cũng ngày càng trở nên sôi độnghơn Cùng với sự gia tăng của số lượng nhà đầu tư và nhu cầu mua bán vàng, sốlượng các sàn giao dịch vàng cũng tăng lên một cách đáng kể Song hành với cácgiao dịch mua bán vàng vật chất, loại hình kinh doanh vàng phi vật chất, kinhdoanh trên tài khoản đã và đang được triển khai Tuy nhiên, bên cạnh những thànhcông, hoạt động của thị trường vàng nói chung, hoạt động kinh doanh vàng của các

cơ sở kinh doanh vàng, của các NHTM Việt Nam nói riêng cũng còn nhiều bất cập.Chất lượng vàng chưa đạt tới độ chuẩn hóa; việc giao dịch mua bán, chuyểnnhượng vàng chưa thuận tiện Quy chế hoạt động kinh doanh vàng không nhấtquán, mỗi sàn vàng có một quy chế giao dịch riêng Thị trường vàng trong nước vàquốc tế chưa liên thông Các sàn vàng nói chung, sàn vàng của các NHTM nóiriêng còn tiềm ẩn yếu tố có thể gây bất ổn cho nền kinh tế - xã hội Điều này donhiều nguyên nhân, trong đó một số nguyên nhân chính là: Cơ chế, chính sáchquản lí kinh doanh vàng chậm đổi mới, không theo kịp sự phát triển của thị trường

Cơ chế quản lí đối với một số mảng hoạt động kinh doanh vàng còn bị bỏ ngỏ.Thực tiễn kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng bị buông lỏng Cơ sở hạ tầng, côngnghệ phục vụ kinh doanh còn yếu kém, không đồng bộ đã dẫn đến những sự cố về

hệ thống Kiến thức về kinh doanh vàng còn rất hạn chế, tiềm ẩn rủi ro cao đối với

cả nhà đầu tư và chính các đơn vị kinh doanh sàn vàng…

Nay được sự hướng dẫn của thầy Lê Văn Hải, nhóm chúng tôi xin thực hiện đề tàinhằm mở rộng kiến thức trên lĩnh vực kinh tế, nắm bắt tình hình chính sách quản líthị trường vàng ở Việt Nam, từ đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị tháo gỡ nhữngnút thắc còn tồn đọng, nhóm chúng em xin thực hiện tiểu luận với đề tài : ‘‘Chínhsách quản lí thị trường vàng ở Việt Nam”, nội dung của tiểu luận bao gồm

Chương 1: Tổng quan về chính sách quản lí thị trường vàng

Chương 2: Thực trạng chính sách quản lí thị trường vàng ở Việt Nam.

Chương 3: Định hướng và giải pháp góp phần hoàn thiện chính sách quản lí

thị trường vàng ở Việt NamTiểu luận được hoàn thành là một trong những bước đầu tiên còn chập chữngcủa quá trình nghiên cứu, tìm hiểu bộ môn Tài Chính Tiền Tệ Qua đó trang bị một

số kiến thức và hiểu biết nhất định về chính sách quản lí thị trường vàng nước tacũng như sự biến động của trên thị trường vàng Mặc dù đã để tâm nghiên cứu đềtài này nhưng do còn có những hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn, về nguồn tài liệu.Nên tiểu luận không tránh khỏi những thiếu sót Chúng em rất mong nhận được sựgóp ý, chỉ dạy và phê bình để có thể hoàn thiện hơn

Cũng qua đây, chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Lê Văn Hải đã hỗ trợchúng em hoàn thành bài tiểu luận này

Nhóm thực hiện

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHÍNH SÁCH QUẢN LÍ THỊ TRƯỜNG

1.1 M t s v n đ c b n v th tr ộ ố ấ ề ơ ả ề ị ườ ng vàng.

1.1.1 Khái ni m ệ

Thị trường là nơi chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, dịch vụ hoặc tiền tệ, nhằm thỏa mãn nhu cầu của hai bên cung và cầu về một loại sản phẩm nhất định theo các thông lệ hiện hành, từ đó xác định rõ số lượng và giá cả cần thiết của sản phẩm, dịch vụ Thực chất, Thị trường là tổng thể các khách hàng tiềm năng cùng có một yêu cầu cụ thể nhưng chưa được đáp ứng và có khả năng tham gia trao đổi để thỏa mãn nhu cầu đó.

Theo khái niệm đó, thị trường vàng là nơi chuyển giao quyền sở hữu vàng khi có tác động qua lại giữa người bán và người mua, nhằm thỏa mãn nhu cầu trang sức hoặc đầu tư của hai bên mua và bán.

1.1.2 L ch s phát tri n c a th tr ị ử ể ủ ị ườ ng vàng

Vàng là kim loại sở hữu những đặc tính vô địch, nhưng nó cũng chẳng có vai trò gì cho đến khi con người tìm ra, đào, tinh luyện và buộc nó phục vụ cho

những nhu cầu của mình Dưới đây là những mốc thời gian đáng nhớ trong lịch

sử của vàng, theo tổng hợp của Hội đồng Vàng Thế giới

Năm 3600 trước công nguyên, những người thợ vàng ở Hy Lạp là những người

đầu tiên nung quặng vàng để lấy được vàng Năm 2600 trước công nguyên,

những trang sức vàng đầu tiên ra đời Ai Cập trở thành quốc gia giàu có nhờ việc

có nhiều vàng và vàng đã dần trở thành tiêu chuẩn trung bình trong giao thương giữa các nước.Shekel, đồng tiền vàng khoảng 11.3 gram vàng, được dùng như đơn

vị đo lường tiểu chuẩn suốt khu vực Trung Đông Năm 1300, Tiêu chuẩn về vàng

được thiết lập, hệ thống tiêu chuẩn đầu tiên trên thế giới nhằm nghiên cứu và đảm bảo chất lượng các kim lại quý đã được thành lập tại Goldsmith's Hall ở london Đây cũng là nơi đặt trụ sở của Phòng phân tích kim loại quý London ngày nay

Năm 1370, Cơn khát vàng đầu tiên trong lịch sử Trong khoảng thời gian

1370-1420, rất nhiều mỏ vàng lớn quanh khu vực châu Âu trở nên gần như cạn kiệt Việcđào đãi và sản xuất vàng tại vùng này giảm mạnh đến mức gây ra cả một thời kì

mà người ta gọi là “Cơn khát vàng lịch sử” Năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ

2 làm thị trường vàng phải đóng cửa Thị trường vàng ở London đã phải đóng cửa khi Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ Sau đó, cả thế giới đã quay về hệ thống

tỉ giá hối đoái cố định, lần này là cố định các đơn vị tiền tệ theo đồng USD và giá

vàng cũng được tính theo USD Năm 2003, vàng K (K-gold) xuất hiện tại Trung

Quốc, Hội đồng Vàng thế giới đã tạo ra một phân khúc hoàn toàn mới với việc đưavàng K ra thị trường.Đây là loại vàng 18 carat ở Trung Quốc Loại trang sức này chủ yếu có hai màu vàng và trắng, nó được lấy cảm hứng từ các thiết kế của người

Italy Chiến tranh Mỹ - Iraq, vàng tăng giá mạnh trở lại Năm 2006, vàng đạt mức

730 USD/oz trước khi xuồng giá nhanh chóng 543USD/oz trong tháng sau do các quỹ đầu cơ bán ra thu lãi sau đợt tăng giá mạnh trước đó và mối lo ngại các NHTW

sẽ hành động khi giá tăng quá cao Năm năm trở lại đây, thị trường vàng thế giới

có sự chuyển biến khá phức tạp Trong quý 2 của năm 2009, lần đầu tiên sau hai thập kỉ, các ngân hàng trung ương lại trở thành người mua ròng vàng Động thái này phản ánh đồng thời sự chậm lại trong việc bán vàng của các ngân hàng trung

ương châu Âu cũng như sự tăng mua của các nền kinh tế mới nổi Năm 2010, giá

vàng chạm đỉnh Nỗi lo sợ lạm phát và khủng hoảng tài chính liên miên làm cho tiền giấy và tiền xu suy yếu.Giá vàng tại London đã 35 lần liên tiếp chạm đỉnh kể

từ đầu năm nay Năm 2011, vàng thiết lập đỉnh cao nhất mọi thời đại tại mức 1921

USD/ounce thể hiện sức ảnh hưởng mạnh mẽ của cuộc khủng hoảng nợ công Châu

Âu, đặc biệt tại Hy Lạp

Những năm gần đây, thị trường vàng thế giới đã dần đi vào quỹ đạo, tuy nhiên vẫn gây ra những ảnh hưởng nhất định đối với nền kinh tế Các quốc gia cần

có những giải pháp phù hợp và kịp thời để ổn định tình hình thị trường vàng, tránh những biến động gây nguy cơ suy thái kinh tế toàn cầu

1.2 Chính sách qu n lí th tr ả ị ườ ng vàng.

1.2.1 Khái ni m ệ

Chính sách là tập hợp các chủ trương và hành động được Nhà nước, Chính phủ banhành nhằm đề ra cách mục tiêu và phương thức thực hiện các mục tiêu đó.Những mục tiêu này bao gồm sự phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa –

xã hội – môi trường

Như vậy, Chính sách quản lí thị trường vàng là hệ thống, là tập hợp những chủ trương và hành động của Chính phủ trong việc quản lí thị trường vàng, nơi diễn ra các hoạt động mua và bán vàng cũng như những đối tượng tham gia vào những hoạt động đó

1.2.2 M c tiêu c a chính sách qu n lí th tr ụ ủ ả ị ườ ng vàng

Chính sách quản lý thị trường vàng được xác lập trên nhiều mục tiêu khác nhau, tùy mỗi quốc gia, và tùy vào từng giai đoạn, nhưng tất cả đều có cùng một mục tiêu chung là phát triển ổn định và bền vững thị trường vàng

Ví như ở Việt Nam, năm 1989, Nhà nước chủ trương cho phép tư nhân thành lập cửa hàng kinh doanh vàng với mục tiêu đẩy mạnh cạnh tranh trên thị trường vàng Ngày 3/4/2012, CP ban hành Nghị định 24/2012/NĐ-CP với 2 mục tiêu Thứ nhất, không để biến động của giá vàng làm ảnh hưởng tới tỷ giá, vì vậy sẽ không làm ảnh hưởng đến xuất khẩu, nhập khẩu, lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô Thứ hai, ngăn chặn và đẩy lùi được tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế, huy động ngược trở lại nguồn lực này cho phát triển kinh tế xã hội

Ví như ở Trung Quốc, Giai đoạn 2001-2006, Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa (PBOC) xoá bỏ chế độ độc quyền kinh doanh vàng và cơ chế kiểm soát giá, đồng thời thành lập Sở giao dịch vàng Thượng Hải với mục tiêu từng bước tự do hoá thị trường vàng Mới đây nhất, ngày 30/9/2013, PBOC đã đưa ra dự thảo quy định chophép tất cả ngân hàng, công ty thành viên SGE được phép xuất nhập khẩu vàng vớimục tiêu tự do hóa tối đa trên thị trường vàng.1

1.2.3 C ch c a chính sách qu n lí th tr ơ ế ủ ả ị ườ ng vàng:

Theo yêu cầu, nguyện vọng của Quốc hội xuất phát từ tình hình kinh tế xã hội, Chính phủ sẽ ban hành các văn bản pháp luật, đồng thời giao cho Ngân hàng Nhà Nước ban hành các thông tư hướng dẫn một số điều khoản cùng các văn bản cần thiết khác để triển khai thực hiện các công việc Qua đó, Chính phủ cũng quy định trách nhiệm và phân công nhiệm vụ cho Ngân hàng Nhà nước, các Bộ, ngành và

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trong công tác phối hợp, quản lý nhà nước đối vớihoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt về việc quản lý chất lượng, xuất xứ và kiểm tra, thanh tra, kiểm soát thị trường vàng Cá nhân, tổ chức có liên quan có nghĩa vụ

và trách nhiệm triển khai và thực hiện các chính sách này, như một văn bản pháp luật thông thường

1.2.4 Kinh nghi m v chính sách qu n lí th tr ệ ề ả ị ườ ng vàng m t s n ở ộ ố ướ c.

Quản lý thị trường vàng một cách hiệu quả nhất là điều mà các NHTW trên toàn thế giới lo lắng Một quốc gia có ngu cầu và nguồn cung vàng lớn luôn xoay sở tìm

1 http://m.vietstock.vn/2013/09/bai-hoc-quan-ly-thi-truong-vang-trung-quoc-va-an-do-759-316122.htm

một cách quản lý thông thoáng và hiệu quả đúng bản chất của giao dịch vàng Mỗi giai đoạn, mỗi quốc gia lại có một lý luận riêng của mình là để vàng luôn hoạt động như một loại tiền tệ hay là một loại hàng hóa thông thường Và Trung Quốc

và Ấn Độ là hai quốc gia có ngành khai thác vàng và nhu cầu sử dụng vàng lớn nhất thế giới (theo báo cáo của Hội đồng vàng thế giới WGC) Những năm trở lại đây hai quốc gia này đều coi vàng là loại hàng hóa đặc biệt,ảnh hưởng nhiều đến

sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô, cho nên nhà nước quản lý rất chặt chẽ

1.2.4.1 Trung Qu c ố

Hiện Trung Quốc đang tiến tới tự do hóa thị trường vàng, thông qua 3 giai đoạn:

 Giai đoạn 1: Xoá bỏ chế độ độc quyền kinh doanh vàng và cơ chế kiểm soát giá, đồng thời thành lập Sở giao dịch vàng Thượng Hải;

 Giai đoạn 2: Từng bước xoá bỏ cơ chế cấp phép đối với hoạt động sản xuất, bán buôn và bán lẻ vàng, bước đầu là đối với hoạt động bán lẻ, sau đó cho phép cá nhân được tham gia giao dịch vàng miếng;

 Giai đoạn 3: Xoá bỏ từng bước chế độ quản lý xuất nhập khẩu vàng

Trước năm 2002, thị trường vàng tại Trung Quốc được kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất đến phân phối bán lẻ.Giá vàng và hạn ngạch đã được quyết định bởi Ngânhàng nhân dân Trung Quốc (PBOC) phối hợp với các cơ quan khác ở trung

ương.PBOC cấp giấy xuất khẩu vàng và nhập khẩu vàng trang sức, mặt hàng này chịu mức thuế nhập khẩu 60% ở năm 1996, giảm so với mức 100% trước đó

Từ năm 1996, Trung Quốc đẩy nhanh quá trình cải cách, dần dần tự do hóa và sau

đó đã bãi bỏ việc nhà nước độc quyền vàng, bãi bỏ hệ thống cấp phép bán lẻ, bán buôn, sản xuất và không còn kiểm soát giá vàng

Tháng 10-2002, Sàn giao dịch vàng Thượng Hải được thành lập để tổ chức giao dịch vàng thay thế cho PBOC

Từ năm 2006, Trung Quốc đã cho phép các ngân hàng thương mại giao dịch cácsản phẩm đầu tư vàng với nhà đầu tư cá nhân.Cũng trong năm này, hệ thống giaodịch vàng thoi hai giá cũng đã được triển khai

Và đến năm 2007, các ngân hàng thương mại được phép giao dịch vàng thoi vậtchất, được tham gia giao dịch tại Sàn giao dịch Thượng Hải, Sàn giao dịch hànghóa giao sau Thượng Hải.

Về thị trường bán lẻ, Trung Quốc chỉ được phép bán vàng trang sức qua các cửahàng bán lẻ trang sức vốn chịu sự quản lý của chi nhánh PBOC tại địa phương.Tất

cả giao dịch vàng thoi đều phải được thực hiện thông qua Sàn giao dịch vàngThượng Hải

1.2.4.2 n Đ Ấ ộ

Từ những năm 1963 đến 1964, Ấn Độ đã kiểm soát rất chặt thị trường vàng, cấmnhập khẩu vàng… Tuy nhiên, trong suốt hàng chục năm sau đó mặc dù việc nhậpkhẩu vàng phi chính thức diễn ra trầm trọng nhưng giá vàng trong nước vẫn caohơn từ 20% đến 50% so với giá vàng quốc tế

Tháng 6-1990, Ấn Độ thừa nhận sự thất bại trong chính sách quản lý vàng chặt chẽkhi bãi bỏ luật quản lý vàng 1963.Và ba năm sau đó bãi bỏ luật điều tiết ngoại hối

1964 Các hạn chế sở hữu tư nhân về vàng đã giảm đi, các thương nhân kinh doanhvàng không còn phải xin giấy phép, cho phép nhập khẩu vàng nhằm gia tăng tỉtrọng nhập khẩu vàng chính thức (giảm nhập lậu), tăng thu ngân sách thông quaviệc thu được thuế nhập khẩu vàng, kích thích sản xuất nữ trang xuất khẩu, pháttriển ngành sản xuất vàng và chế tác trang sức, khuyến khích tái chế vàng trang sứctrong nước

Sau đó Chính phủ Ấn Độ cũng đã đưa ra các tiêu chí cụ thể để xác định ngân hàngnào đủ điều kiện được cấp phép nhập khẩu vàng.Các tổ chức này được phép muabán vàng trong nước và quốc tế không giới hạn.Ngoài ra, họ còn được phép cungcấp các sản phẩm tiết kiệm và cho vay liên quan đến vàng

Giai đoạn từ 1998 đến 1999, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cho phép các ngân hàngthương mại trả lãi tiền gửi vàng vật chất, phát hành các chứng chỉ vàng và cácchứng chỉ này được phép chuyển nhượng, giao dịch trên thị trường thứ cấp vớimục tiêu phát triển thị trường chứng chỉ vàng Tuy nhiên, việc triển khai đã thất bạikhi sau 12 tháng triển khai chỉ huy động được tám tấn vàng so với 100 tấn theo kếhoạch Điều này cho thấy dân chúng vẫn thích nắm giữ vàng vật chất hơn là chứngchỉ vàng

Bởi vậy từ năm 2003, Ấn Độ cho phép các ngân hàng giao dịch hợp đồng vàng kỳhạn trong nước hoặc quốc tế nhưng không được phép giao dịch với các tổ chức phingân hàng.Đến cuối năm 2011, có bốn sở giao dịch quốc gia thực hiện giao dịchvàng.

Đến đầu năm 2012, ở Ấn Độ đã có 30 ngân hàng bao gồm cả ngân hàng nhà nước,ngân hàng tư nhân và ngân hàng nước ngoài được phép nhập khẩu vàng, bạc đểbán tại thị trường trong nước

Tóm lại Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia tiêu thụ vàng vật chất lớn nhất thếgiới, chiếm 42% nhu cầu vàng của thế giới Hai quốc gia này đã từng trai qua thời

kì quản lý chặt chẽ vàng trong, sau đó đã phải cải cách thị trường theo hướng tự do

K t lu n ch ế ậ ươ ng 1

Chương 1 đã trình bày khái niệm cơ bản về thị trường vàng và chính sách quản líthị trường vàng Với vai trò của vàng đối với thị trường thế giới nói chung và ViệtNam nói riêng, vàng không những là nguyên liệu đầu vào cho các ngành côngnhiệp luyện kim,sử dụng trong lĩnh vực nha khoa, vàng còn là công cụ dự trữ, có

giá trị trên thị trường tiền tệ

Vàng chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố như cung cầu vàng, giá dầu mỏ, chínhsách tiền tệ tài khóa của mỗi quốc gia, lạm phát và vai trò của chính phủ, tổ chứckinh tế…Những nhân tố này tác động lẫn nhau và ảnh hưởng trực tiếp lên biếnđộng giá vàng Đây là cơ sở lý luận cho việc biến động giá vàng tại các quốc gia

cùng với những tính chất đặc trưng của thị trường quốc gia sở tại

Mô hình quản lý thị trường vàng một cách hiệu quả nhất vẫn luôn là vấn đề nangiải đối với mỗi quốc gia Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng lên hằng năm đi kèm theo

đó các ngân hàng trung ương cần có chính sách quản lý như thế nào cho phù hợpnhằm ổn định kinh tế thị trường, kinh tế vĩ mô Mô hình ở Ấn Độ và Trung Quốc là

hai điển hình của mô hình quản lý hướng đến tự do hóa thị trường

CH ƯƠ NG 2: TH C TR NG CHÍNH SÁCH QU N LÍ TH TR Ự Ạ Ả Ị ƯỜ NG VÀNG Ở

VI TNAM Ệ

2.1 Tình hình th tr ị ườ ng vàngVi t Nam ệ

2.1.1 Cung c u vàng trên th tr ầ ị ườ ng vàng Vi t Nam ệ

2.1.1.1 Ngu n cung vàng Vi t Nam ồ ở ệ

 Nguồn cung từ khai thác

Vàng là một trong số những khoáng sản có diện tích phân bố rộng nhất Việt Nam,

có nhiều nguồn gốc và quặng hóa khác nhau Vàng tập trung chủ yếu ở phần rìa vùng trũng Sông hiến (Pắc Lạng, Nà Pái), dọc theo các đứt gãy sâu sông Hồng, sông Đà, sông Mã, hoặc ở phần rìa các khối nâng Hoà Bình (mỏ Kim Bôi), Kon Tum (mỏ Bồng Miêu, Trà Năng, Suối Ty) Các nhà địa chất đã thống kê được rằng trữ lượng vàng của nước ta còn khoảng 1000-3000 tấn Các mỏ quặng nằm rải rác

ở các tỉnh Bắc Cạn, Cao Bằng, Quảng Nam với quy mô khác nhau Vàng được khai thác ở nước ta đa số là vàng nguyên chất, lẫn quặng do đó mà chất lượng vàngthấp, và thô sơ Bởi vì vậy mà vàng nước ta phải xuất khẩu sang nước ngoài để gia công và lại nhập khẩu vàng về tiêu thụ trong nước Khai thác vàng đem lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp và đầu tư cho khai thác vàng cũng ngày một lớn Thế nhưng việc khai thác vàng ở Việt Nam còn dưới hình thức thủ công là chính, cơ sở

hạ tầng thấp kém, việc khai thác lậu, trái phép diễn ra tràn lan bất chấp sự can thiệpcủa cơ quan nhà nước Điều này cho thấy việc khai thác vàng ở nước ta còn gặp rấtnhiều khó khăn đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ hơn từ phía nhà nước

 Nguồn cung vàng từ nhập khẩu

Trữ lượng vàng trong các mỏ quặng của nước ta tuy khá lớn song 95% trữ lượng vàng trong nước đều được nhập khẩu Nhập khẩu chiếm quy mô gần như tuyệt đối trong thị trường Việt Nam Do vậy mọi biến động giá vàng quốc tế đều gây ảnh hưởng trực tiếp, mạnh mẽ đến thị trường Việt Nam

Việt Nam cho phép nhập khẩu vàng từ những năm 90 Năm 1997, nhà nước cấm nhập khẩu vàng do khang hiếm ngoại tệ Đến năm 2001, nhà nước ta chính thức cho phép nhập khẩu vàng trở lại, và được điều tiết bởi Ngân hàng nhà nước

Việt Nam Các doanh nghiệp kinh doanh muốn nhập khẩu phải xin hạn ngạch, và giấy phép từ ngân hàng nhà nước Do đó hoạt động nhập khẩu vàng bị quản lý chặtchẽ bởi Ngân hàng nhà nước Tháng 5/2008, Ngân hàng nhà nước ngừng cấp phép nhập khẩu vàng trong động thái để kiềm chế thâm hụt thương mại, làm dịu áp lực lạm phát và giúp bình ổn kinh tế Năm 2006, Việt Nam nhập khẩu 91 tấn vàng, số vàng được nhập trong năm 2007, 2008 lần lượt là 50 và 90,5 tấn… Và Việt Nam đãnằm trong 5 nước nhập khẩu vàng thế giới.

2.1.1.2 Nhu c u v vàng Vi t Nam ầ ề ở ệ

Cùng với đà tăng chung của thế giới, nhu cầu vàng quý II của Việt Nam cũng tăng mạnh Theo báo cáo của Hội đồng vàng thế giới (WGC), nhu cầu vàng trang sức của Việt Nam đạt 3,2 tấn, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi vàng miếng và vàng xu là 20 tấn, tương đương tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái Nhucầu vàng nói chung tăng 24%

Xét về giá trị, đầu tư vàng trang sức quý II của Việt Nam là 147 triệu USD, vàng miếng và vàng xu đạt 910 triệu USD, tổng giá trị đầu tư đạt 1,057 tỷ USD So với cùng kỳ năm trước, giá trị đầu tư vàng trang sức tăng 10%, vàng miếng và vàng xu tăng 9%

Tuy nhiên, tính chung 12 tháng tính đến cuối quý II/2013, nhu cầu vàng trang sức, vàng miếng và vàng xu của Việt Nam đạt 77,4 tấn, giảm 26% so với 12 tháng kết thúc vào quý II/2012 Xét về giá trị, đầu tư vàng giai đoạn này cũng chỉ đạt 3,963

tỷ USD, giảm 30% so với 12 tháng kết thúc vào quý II/2012.2

Trong thời gian vừa qua, mặc dù giá vàng thế giới có biến động, nhưng trong nước vẫn giữ được sự ổn định, không còn những cơn sốt vàng; giới đầu cơ không có cơ hội tạo sóng, làm giá, thao túng thị trường để kiếm lời như trước đây Không còn cảnh thị trường vàng hoảng loạn, người dân đua nhau đi mua vàng, xếp hàng lũ lượt, chấp nhận lấy phiếu hẹn rồi nhận vàng sau khi mỗi lần xảy ra đoản cung Vàng cũng không còn trở thành câu chuyện nóng hổi trong các công sở, quán nước, trong bữa cơm gia đình… Có thể nói, việc tăng cung, giải cơn khát cho nhu cầu đã giúp thị trường vàng ổn định, ít nhất về mặt tâm lý, từ đó không có sự hỗn loạn khi giá biến động Rõ ràng, mục tiêu bình ổn thị trường vàng mà NHNN đưa

ra đã từng bước được thực hiện, điều chỉnh để hoàn thiện hơn trong tương lai

2 http://www.vangquocte.net.vn/nhu-cau-vang-viet-nam-tang-manh-trong-quy-2#.UsBbAdIW3l8

Ngu n: Financial Times ồ

Giá vàng thế giới đã khởi động đà tăng mạnh mẽ trong năm 2008 từ mức 833 USD/oz lên tới mức cao kỷ lục là 1.032 USD/oz vào ngày 17/03/2008

Trong những ngày cuối năm, giá vàng lại có một đợt sóng tăng lên 880 USD/oz Giá vàng thậm chí không còn tuân theo những quy luật thông thường khi có lúc diễn biến ngược chiều với giá dầu Tính bình quân năm 2008, giá vàng đã tăng 3,9% so với USD, 5,3% so với EUR và 34,4% so với Bảng Anh

Tại thị trường vàng Việt Nam, bức tranh này thậm chí còn sôi động hơn Năm

2008, Việt Nam vươn lên trở thành một trong những nước đứng đầu về nhập khẩu vàng của thế giới

Điều này đã góp phần không nhỏ vào thâm hụt cán cân thương mại của Việt Nam, khiến Chính phủ phải cấm nhập khẩu vàng

Bi u đ 2: Di n bi n giá vàng SJC năm 2008 ể ồ ễ ế

Theo số liệu từ Ngân hàng ACB, giá vàng SJC trong nước đạt mức cao kỷ lục là 19,35 triệu đồng/lượng vào ngày 17/3/2008 và 15/7/2008, mức thấp nhất là 16,10 triệu đồng/lượng vào ngày 24/10/2008.3

Tính bình quân cả năm 2008, giá vàng xoay quanh mức 17,64 triệu đồng/lượng Nhìn chung kể từ tháng 9/2008, thị trường vàng đã lên xuống khá thất thường trước bối cảnh bất ổn của thị trường tài chính

Năm 2009, dưới tác động của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước cũng liên tục khiến thị trường đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác Theo giới kinh doanh vàng,

2009 là một năm tăng giá nhanh và mạnh chưa từng có của vàng trong nước Ngày lịch sử của thị trường vàng trong nước năm nay là 11/11, khi giá vàng lần lượt chinh phục các mốc giá 27, 28, rồi 29 triệu đồng/lượng chỉ trong vòng có vài giờ đồng hồ buổi sáng Đỉnh cao mọi thời đại của giá vàng trong nước hiện là mốc 29,3 triệu đồng/lượng Đầu năm, giá vàng trong nước đứng ở mức gần 18 triệu đồng/lượng Nhìn chung, giá vàng trong nước năm 2009 biến động cùng chiều với giá vàng thế giới Tuy nhiên, do còn chịu tác động từ tình hình cung-cầu và biến động tỷ giá USD/VND nên giá vàng trong nước năm nay có thời điểm thấp hoặc cao hơn giá vàng thế giới tới cả triệu đồng/lượng Tính từ cuối năm 2009 tới ngày 21/12, giá vàng quốc tế đã tăng 26%, trong khi giá vàng trong nước tăng 35%.4

3 http://saga.vn/view.aspx%3Fid%3D11522

4 http://www.baomoi.com/Gia-vang-bien-dong-the-nao-trong-nam-2009/126/2421922.epi

Bi u đ 3: Giá vàng th gi i (đ ) và giá vàng trên th tr ể ồ ế ớ ỏ ị ườ ng Vi t Nam ệ

(xanh) Giai đo n 2008 đ n Quý II 2013 ạ ế

Đơn vị tính là USD/oz

Giá vàng thế giới năm 2010 tăng do nhiều yếu tố, bao gồm chính sách tiền tệ lỏng lẻo của các nền kinh tế phát triển thúc đẩy các nhà đầu tư tìm đến với những kênh đầu tư sinh lợi tốt hơn, đặc biệt là Mỹ; cuộc khủng hoảng nợ công “quật ngã” vài quốc gia ở khu vực châu Âu dẫn tới niềm tin suy giảm nghiêm trọng của giới đầu tư vào tiền giấy; mối lo lạm phát leo thang tại các nền kinh tế mới nổi nhất là Năm 2010 đánh dấu đỉnh cao của một thập kỷ liền tăng giá liên tục Giá vàng thế giới lập kỷ lục ấn tượng nhất trong lịch sử là

1.430,95 USD/ounce vào trung tuần tháng 11/2010, so với mức 1.096 USD ngày đầu năm 2010 (tức tăng 30,5%) và mức 270 USD cách đây 10 năm (tăng 530%).Tương tự, giá vàng trong nước cũng đạt đỉnh cao kỷ lục nhất từ trước đến nay là3,83 triệu đồng/chỉ vào ngày 9/11/2010 so với mức giá dưới 2 triệu đồng/chỉ vào quý I/2009 (tăng khoảng 200%).5

Bước sang tháng 1/2011, giá vàng trong nước “phập phồng” trong mốc từ 3,5- 3,6 triệu đồng/chỉ và mới vọt qua ngưỡng 3,6 triệu đồng/chỉ vào ngày 9/2/2011 (khi giá vàng thế giới tăng mạnh mẽ dao động trên biên độ khá rộng 1.350-1.367

USD trong phiên giao dịch New York ngày 8/2/2011, vượt mức 1.367 USD/

Kể từ đầu tháng 5 đến tháng 11/2012, giá vàng thế giới có 4 tháng tăng liên tục (từ tháng 5 đến tháng 9), giá vàng tăng mạnh nhất trong giai đoạn này vào tháng 8 và

5 http://dantri.com.vn/kinh-doanh/6-diem-noi-bat-cua-thi-truong-vang-nam-2010-454051.htm

tháng 9 với mức tăng 9,6%, và giao dịch trong biên độ 1.685-1.787 USD/oz

Nguyên nhân chính của đợt tăng giá này do nhà đầu tư kỳ vọng các biện pháp kích thích gần đây của các Ngân hàng Trung ương sẽ hỗ trợ cho sức tăng hơn nữa của vàng

Sang tháng 11/2012 giá vàng tăng trở lại lên vùng 1.737 USD/oz vào ngày 9/11 Khi sự kiện ông Barack Obama tái đắc cử tổng thống ngày 6/11, khiến nhà đầu tư tin rằng nhiều khả năng nước Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện các chính sách nới lỏng tiền

tệ, làm suy yếu đồng USD Vì vậy, đã hỗ trợ tăng giá thị trường hàng hóa, chứng khoán ngay sau đó

Diễn biến thị trường vàng trong nước chịu tác động từ sự tăng giảm của giá vàng thế giới, tuy nhiên luôn chênh lệch cao hơn so với giá thế giới khoảng 3-3,5 triệu đồng/lượng trong vài tháng trở lại đây Mặc dù, cơ chế quản lý thị trường vàng theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP và Thông tư 16/2012/TT-NHNN đã có bước đổi mới cơ bản về hoạt động quản lý và kinh doanh vàng miếng, nhưng hiệu quả của chính sách mang lại chưa được như mong đợi.6 Tuy nhiên, chính sách này cũng hạn chế đáng kể tình trạng đầu cơ, buôn lậu vàng góp phần ổn định tỷ giá ngoại tệ.7

Giá vàng trong nước tháng 9/2013 biến động cùng chiều với giá vàng thế giới vàchịu ảnh hưởng lớn từ diễn biến của giá vàng thế giới Giá vàng trong nước trongtháng 9 lên cao nhất tại mức 38,57 triệu đồng/lượng (ngày 4/9), thấp nhất tại 37,35triệu đồng/lượng (ngày 18/9) Chênh lệch giữa giá vàng quốc tế và trong nước saumột thời gian được thu hẹp đã nới rộng trên 3 triệu đồng/lượng, tính đến cuối tháng9/2013 Từ ngày 28/3 - 27/9/2013, Ngân hàng Nhà nước đã tổ chức 62 phiên đấuthầu bán vàng miếng với tổng khối lượng trúng thầu là 1.611.100 lượng trên tổng

số 1.717.000 lượng chào thầu.8

6 bien-dong-gia-vang/

http://www.doanhnhansaigon.vn/online/dien-dan-doanh-nhan/thoi-su/2012/09/1067641/nam-thuc-te-cua-7 http://www.thoibaonganhang.vn/tin-tuc/2-da-co-huong-dan-ve-quan-ly-vang-2277.html

8 http://www.docbao.com.vn/tinsukien/ma-7/Bien_dong_gia_vang.dec

Bi u đ 4: Di n bi n giá vàng trong n ể ồ ễ ế ướ ừ c t ngày 1/9/2013 đ n ngày ế 30/9/3013

Thị trường vàng thế giới trong tháng 9/2013 diễn biến với biên

độ giao động mạnh với mức giảm 3,92% trong tháng Cụ thể,

trong tháng 9, giá vàng (giao ngay tại thị trường New York) lên

cao nhất tại mức 1.412,2 USD/oz (ngày 3/9) và thấp nhất là

1.310 USD/oz (ngày 17/9) Tính chung cả quý III/2013, giá

vàng (giao ngay tại thị trường New York) vẫn đang trên đà tăng

với mức tăng 8,45%

Bi u đ 5: Di n bi n giá vàng th gi i t ngày ể ồ ễ ế ế ớ ừ

1/9/2013 đ n ngày 30/9/2013 ế