nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa tâm linh tỉnh bình định​

Bìnhă nhăn mătrongăvùngăDuyênăh iănamătrungăb ,ălƠăm nhăđ tă“ aălinhănhơnă ki t”,ăcóătƠiănguyênăduăl chăt ănhiênăc ngănh ănhơnăv năđaăd ngăvƠăphongăphú.ăV i 231ădiătíchătrongăđóăv iăh nă

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăCÔNGăNGH ăTP.ăHCM

KHịAăLU NăT TăNGHI P

NGHIểNăC UăPHÁTăTRI NăDUăL CHăV NăHịAă

TỂMăLINHăT NHăBỊNHă NH

Chuyên ngành: QU NăTR ăNGO IăTH NG

Gi ngăviênăh ngăd n : GS.TSă oƠnăTh ăH ngăVơn Sinhăviênăth căhi n : Ph măTh ăKimăChi

TP.ăH ăChíăMinh,ă2016

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăCÔNGăNGH ăTP.ăHCM

KHịAăLU NăT TăNGHI P

NGHIểNăC UăPHÁTăTRI NăDUăL CHăV NăHịAă

TỂMăLINHăT NHăBỊNH NH

Chuyên ngành: QU NăTR ăNGO IăTH NG

Gi ngăviênăh ngăd n : GS.TSă oƠnăTh ăH ngăVơn Sinhăviênăth căhi n : Ph măTh ăKimăChi

TP.ăH ăChíăMinh,ă2016

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoan:

Khoáălu năt tănghi păv iăđ ătƠiă“Nghiênăc uăphátătri ăduăl chăv năhóaătơmălinhă

t nhăBìnhă nh”ălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăcáănhơnătôi,ăkhôngăsaoăchépăc aăb tăc ă

L IăC Mă N

Tr căh tăemăxinăg iăl iăc mă năchơnăthƠnhănh tăđ nătoƠnătoƠnăth Quý

th yăcôăTr ngă iăH căCôngăNgh ăThƠnhăPh ăH Chí Minh, Quý th yăcôăkhoaă

Qu nătr ăkinhădoanhăđƣăd yăd ,ătruy năđ tănh ngăki năth căquỦ báu cho em trong

su tăb năn măh căt păvƠărènăluy năt iătr ng

Em xin chơnăthƠnhăc mă năăGS.TS.ă oƠnăTh ăH ngăVơnăđƣăt nătìnhăh ngă

d n,ăgiúpăđ ăvƠăt oăm iăđi uăki năchoăemăhoƠnăthƠnhălu năv nănƠy

EmăxinăchơnăthƠnhăc mă năbanălƣnhăđ oăvƠăcácăanhăch ătrong S ăV năHóaăậ

Th ăThaoăậ Duăl chăt nh Bìnhă nh đƣăt oăđi uăki năthu năl iăchoăemăđ căth că

t păs ,ăđ căti păxúcăth căt ,ăt nătìnhăgiúpăđ ătrongăvi căthuăth păs ăli u,ătƠiăli uăcóăliênăquanăvƠăgópăỦătrongăvi căth căhi năđ ătƠi

V iăv năki năth căh năh păvƠăth iăgianăth căt păng năng iăs ăkhôngătránhă

nh ngăthi uăsót.ăEmăr tămongănh năđ cănh ngăỦăki năđóngăgóp,ăphêăbìnhăc aăquỦăth yăcôăvƠăanhăch ătrongăS ăV năHóaăậ Th ăThaoăậ Duăl chăt năBìnhă nh óăs ălƠăhƠnhătrangăquỦăgiáăgiúpăemăhoƠnăthi năki năth căc aămìnhăsauănƠy

L iăcu iăcùng,ăxinăc mă năchaăm ,ăanhăch ,ăb năbèăđƣăh ătr ăvƠăt oăđi uă

ki nătrongăsu tăquáătrìnhănghiênăc uăvƠăth căhi nălu năv nănƠy

TP.ăH ăChíăMinh,ăngƠyă04ăthángă8ăn mă2016

Sinh viên

C NGăHÕAăXÃăH IăCH ăNGH AăVI TăNAM

căl păậ T ădoăậ H nhăphúc

C NGăHÕAăXÃăH IăCH ăNGH AăVI TăNAM

căl păậ T ădoăậ H nhăphúc

-

NH NăXÉTăTH CăT P H và tên sinh viên : ………

MSSV : ………

Khoá : ………

Gi ngăviênăh ngăd n

M CăL C

L IăM ă U 1

CH NGăIă:ăC ăS ăLụăLU NăV ăDUăL CHăV NăHịAăTỂM 3

1.1ăNH NGăV Nă ăV ăV NăHịAăTỂMăLINH 3

1.1.1ăV năhóa 3

1.1.2 Tâm linh 4

1.1.3ăV năhóaătơmălinh 4

1.1.4ăBi uăhi năc aăv năhóaătơmălinh 5

1.2ăNH NGăV Nă ăVỆăDUăL CH 6

1.2.1ăLỦăthuy tăliênăquanăđ năduăl ch 6

1.2.1.1ăKháiăni măv ăduăl ch 6

1.2.1.2 Kháiăni măv khách duăl ch 7

1.2.1.3 Cácălo iăhìnhăv ăduăl ch 7

1.2.2ăụăngh aăc aăduăl chăđ iăv iăphátătri năkinhăt ă- xƣăh i 8

1.2.3ă ngăc ăduăl ch 8

1.3ăNH NGăV Nă ăV ăV NăHịAăTỂMăLINH 8

1.3.1ăDuăl chăv năhóaătơmălinh 9

1.3.2ăM căđíchăduăl chăv năhóaătơmălinh 10

1.3.3ă i măđ năc aăduăl chăv năhóaătơmălinh 10

1.3.4ăKháchăduăl chăv năhóaătơmălinh 11

1.3.5ăS năph măduăl chăv năhóaătơmălinh 11

1.3.6 VaiătròăvƠăỦăngh a c aăvi căphátătri năduăl chăv năhóaătơmălinh 11

1.4ăM IăQUANăH ăGI AăV NăHịAăTỂMăLINHăVÀăDUăL CH 12

1.5ăS ăHÀIăLÒNGăKHÁCHăHÀNG 12

1.6ăDUăL CHăTỂMăLINHă ăVI TăNAM 13

1.6.1ă căđi măvƠăxuăh ngăphátătri năduăl chăv năhóaătơmălinhăt iăVi tăNam 13

1.6.2 Ph ngăh ngăphátătri năduăl chătơmălinhăt iăVi tăNam 15

TịMăT TăCH NGăI 15

2.1ăT NGăQUANăBỊNHă NH 16

2.1.1 i uăki năt ănhiên 16

DANH M C CÁC B NG S D NG

B ng 2.1 Hi n tr ng c s l u trú trên toàn đ a bàn t nh Bình nh 27

B ng 2.2 : Hi n tr ng ch t l ng các c s l u trú du l ch t nh Bình nh 2015 28

Hình 2.3: S l ng c s kinh doanh l hành t nh Bình nh t n m 2013 – 2015

30

B ng 2.4 : Hi n tr ng khách du l ch tnh Bình nh 2012 – 2015 31

B ng 2.5 : Doanh thu du lch theo c c u t nh Bình nh n m 2013 – 2015 32

B ng 2.6 Th ng kê m c đích chuy n đi c a du khách 41

B ng 2.7 M c đ đ ng ý c a du khách 45

DANH M C BI Uă S D NG

Bi u đ 2.1 C c u kinh t t nh Bình nh n m 2015 17

Bi u đ 2.2 Hi n tr ng ch t l ng c s l u trú t nh Bình nh n m 2015 28

Bi u đ 2.3 – 2.5 : C c u doanh thu theo lo i hình du l ch n m 2013 – 2015 32

Bi u đ 2.6 Bi u đ t l gi i tính c a m u ghiên c u 39

Bi u đ 2.7 Bi u đ t l trình đ h c v n c a m u đi u tra 39

Bi u đ 2.8 Bi u đ t l ngh nghi p c a m u đi u tra 40

Bi u đ 2.9 Bi u đ t l v nhóm tu i c a m u đi u tra 40

Bi u đ 2.10 Bi u đ th hi n m c đích chuy n đi c a du khách 41

Bi u đ 2.11 Bi u đ th hi n t l m c thu nh p/tháng c a du khách 41

Bi u đ 2.12 T l tôn giáo tín ng ng c a du khách 42

Bi u đ 2.13 T l th i đi m đi du l ch VHTL c a du khách 42

Bi u đ 2.14 T l hình th c du l ch c a du khách 42

Bi u đ 2.15 T l % t n su t đi du l ch c a du khách trong 1 n m 43

Bi u đ 2.16 Th ng kê và t l % thôn tin tr c chuy n đi 43

Bi u đ 2.17 T l % v ho t đ ng c a du khách t i đi m du l ch 44

Bi u đ 2.18 T l % v lo i chình c s l u trú c a du khách 44

Bi u đ 2.19 M c đ đ ng ý v đ c đi m t nhiên 46

Bi u đ 2.20 M c đ đ ng ý c a du khách v tài nguyên và s n ph m DLVHTL 46

Bi u đ 2.21 S đ ng ý c a du khách v ti n nghi du l ch 46

Bi u đ 2.22 Th hi n s đ ng ý v c s h t ng c a du khách 47

Bi u đ 2.23 S đ ng ý c a du khách v s h tr c a CQ đ a ph ng 47

Bi u đ 2.24 S hài lòng c a du khách 48

L IăM ă U

1. Lý do ch n đ tài

Trongănh ngăn măg năđơy DLVHTL đƣăvƠăđangătr ăthƠnhăxuăh ngăph bi nă

c aăduăl chătoƠnăth gi i.ăH năn a,ăDLVHTL cònăđ căxemălƠăs năph m đ căthùă

c aăcácăn căđangăphátătri n Cùngăv iăs ăthayăđ iănh năth căth ăgi iăquanăvƠăs ăphátătri năc aănh ngătônăgiáo,ăcácălo iăhìnhăth căduăl chăv năhóaătơmălinhăvƠăduăl chăhƠnhăh ngăngƠyăc ngăcƠngăphátătri n.ăLo iăhìnhăDLVHTL đƣ vƠăđang tr ăthƠnhă

m tăhìnhăth căduăl chăđemăl iăhi uăqu ăchoăđ tăn c

T iăVi tăNamăđơyălƠălo iăhìnhăkháăm iăm ă ăcácăn cătrênăth ăgi iăthìăduăl chă

v năhóaătơmălinh th ngăg năli năv iătônăgiáoăthìă ăVi tăNam, DLTL h ngăv ăngu năc i,ăv ăl chăs ,ăt ătiên.ă căbi tăVi tăNamălƠăn iăcóănhi uăti măn ngăvƠăth ă

m nhăđ ăphátătri năDLVHTL v iăb ădƠyăl chăs ,ăv năhóaăg năv iătruy năth ng,ătônăgiáo,ătínăng ngăđaăd ngăvƠăphongăphú,ăl ăh iădơnăgianăđ căt ăch căquanhăn mătrênăph măv ăc ăn c Vi tăNamăđangăch ngăki năs ăraăđ iăvƠăphátătri năngƠyăcƠngănhi uăđi măDLTL ăh uăh tăcácăđ aăph ng,ăvùng,ămi nătrênăph măviăc ăn c, tiêu

bi uănh :ă năHùngă(PhúăTh );ăYênăT ă(Qu ngăNinh),ăChùaăH ngă(HƠăN i)ầ

N măb tăđ cănhuăc uăc aăđôngăđ oăng iădơn,ăcácăcôngătyăduăl chăl ăhƠnhăđƣăđ uă

t ăvƠoăl nhăv căduăl chătơmălinh.ăDLVHTL khôngăch ăđ năthu nălƠăho tăđ ngăhƠnhă

h ng,ătônăgiáoătínăng ngăthu nătúyămƠăcònălƠăđ ngăl căthúcăđ yăs ăgiaoăl uăv năhóaăvƠăphátătri năkinhăt ă- xƣăh i

Bìnhă nhăn mătrongăvùngăDuyênăh iănamătrungăb ,ălƠăm nhăđ tă“ aălinhănhơnă

ki t”,ăcóătƠiănguyênăduăl chăt ănhiênăc ngănh ănhơnăv năđaăd ngăvƠăphongăphú.ăV i 231ădiătíchătrongăđóăv iăh nă33ădiătíchăl chăs ă- v năhóaăđ căx păh ngăc păqu căgia,ăh nă50ădiătíchăl chăs ă- v năhóaăđ căx păh ngăc păt nhăđƣăt oănênănhi uăs nă

ph măduăl chăđ căs căh păd năkháchăduăl chăn iăđ aăl năkháchăqu căt ăBìnhă nhăcònăt ăhƠoălƠăcáiănôiăc aăphongătrƠoăkh iăngh aănôngădơnăTơyăS n,ăquêăh ngăng iăáoăv iăQuangăTrungăậ Nguy năHu ,ăquêăh ngăc aăcácălo iăhìnhăngh ăthu t,ăquêă

h ngăc aănh ngăl ăh iătruy năth ngăđ măđƠăb năs cămi năđ tăVõ.ăKèmătheoăđóălƠăcácăđi uăki năv ăv ătríăđ aălỦ,ăc ăs ăv tăch t,ăcôngătácăqu nălỦ,ăs ăhi uăkhách đ că

quan tâm vƠăthơnăthi năc aăng iădơnăđ aăph ng đ iăv iăduăkhách.ăNhìnăchungăđƣănhi uăd ăánăđ uăt ăphátătri năduăl chănh ngăh uăh tă ăquiămôănh ăl ,ăho căđ uăt ă

ch aăt i,ăch aăcóănhi uăs năph măđ căs c khácăbi tăsoăv iănh ngăvùngăkhác,ăch aăđápă ngăđ cănhuăc uăvƠăs ăk ăv ngăc aăduăkhách,ănhi uăv năđ ăch aănghiênăc uă

k ăd năt iăvi căítăthuăhútăkháchăduăl chăđ năBìnhă nh

C năc ăvƠoănghiênăc uăth cătr ngăvƠătínhăc păbáchăc aăv năđ ,ătácăgi ăđƣăl aă

ch nă “Nghiênă c uă phátă tri nă lo iă hìnhă duă l chă v nă hóaă tơmă linhă t nhă Bìnhă nh”ă

nh mătìmăraănh ngăđ nhăh ngăvƠăgi iăphápăđ ănơngăcaoăhi uăqu ăkhaiăthácăs nă

ph măduăl chăv năhóaătơmălinhăc aătinhătrongăth iăgianăt i

2. M c tiêu nghiên c u

- Phơnătíchăhi nătr ngăduăl chăt nhăBìnhă nh

- Nghiênăc uăti măn ngăphátătri năduăl chăv năhóaăt nhăBìnhă nh

- ánh giáăđ căm căđ ăhƠiălòng/đ ngăỦăc aăduăkháchăn iăđ aăđ iăv iăduăl chăv năhóaătơmălinhăt nhăBìnhă nh

- D aătrênăcácănh ngăkhóăkh năvƠăth cătr ngăduăl chăđ ăxu tănh ngă gi iăphápănơngăcaoăm căđ ăhƠiălòngăc aăduăkháchăvƠăphátătri nălo iăhìnhăduăl chăv năhóaătơmălinhă

- Cácăt ăch c,ăqu nălỦ,ăc ăs ăv tăch t,ăs năph măduăl chăv năhóaătơmălinh

- TƠiăli u,ăhìnhă nhăth căt ăcácăho tăđ ngăduăl chăv năhóaătơmălinh

Ph m vi nghiên c u

- Ph măvi khôngăgian:ăNghiênăc uăth căt ăti năhƠnhătrênăđ aăbƠnăt nh Bìnhă nh

- Ph măviăth iăgiană:ăS ăli u,ătƠiăli uăđ căthuăth păt ă2010ăđ nănay

- Ph ngăphápăthuăth păd ăli u:ăS ăli uăth ăc păđ căthuăth păquaăbáoăcáoăc aăS ă

V năHoaăậ Th ăThaoăậ Duăl chăt nhăBìnhă nhăt ăn m2010 - 2015.ăS ăli uăs ăc pă

ph c v ăchoăđ ătƠiăđ căthuăth păb ngăcáchăph ngăv nătr căti pă143 du khách trên

đ aăbƠnăt nhăBìnhă nh

- Ph ngăphápăth ngăkêămôăt ăđ ăphơnătíchăm căđ ăhƠiălòng/đ ngăỦăc aăduăkhách.ăThangăđôăLikertă5ăm căđ ăđ căs ăd ngăđ ăđoăl ngăm căđ ăhƠiălòng/đ ngăỦ c aă

duăkháchăđ iăv iăt ngăy uăt ăc uăthƠnhănênăs năph măduăl chăBìnhă nh Mô hình

m că đ ă c mă nh nă (SERVPERFă ậ Serviceă Performance)ă doă Cronină vƠă Tayloră đ ă

xu tăn mă1992.ăMôăhìnhăđánhăgiáăch tăl ngăd chăv ăd aăvƠoăm căđ ăc mănh năc aăkháchăhƠngăsauăkhiăđƣăs ăd ngăd chăv ,ăm căđ ăc mănh năcaoăthìăch tăl ngăd chă

v ăt tăvƠăng căl i

5. K t c u c a đ tài bao g m 3 ph n

Ch ng 1: C s lý lu n v du l ch v n hóa tâm linh

Ch ng 2: ánh giá th c tr ng du l ch v n hóa tâm tinh t nh Bình nh

Ch ng 3: M t s gi i pháp đ xu t nh m phát tri n du l ch v n hóa tâm t nh Bình nh

CH NGăIă:ăC ăS ăLụăLU NăV ăDUăL CHăV NăHịAăTỂM LINH

1.1 NH NGăV Nă ăV ăV NăHịAăTỂMăLINH

1.1.1ăV năhóa

V năhóaălƠăkháiăni mămangăn iăhƠmăr ngăv iăr tănhi uăcáchăhi uăkhác nhau liên quanăđ năm i m tăđ iăs ngăv t ch tăvƠătinhăth năc aăconăng i

Choăđ nănayăs ăl ngăđ nhăngh aăv ăv năhóaăkhôngăbi tăđƣăt ngălênăbaoănhiêu.ă

Nên vi căđ ăđiătìmăm tăđ nhăngh aă“chính xác” và “đ yăđ ” v ăv năhóaăđ căm iă

ng iăcôngănh n,ălƠăđi uăkhóăkh năvôăcùng!

N mă1871,ăE.BăTylorăđ aăraăđ nhăngh a:ă“V n hóa hay v n minh, theo ngh a

r ng v t c ng i h c, nói chung g m có tri th c, tín ng ng, ngh thu t, đ o đ c,

lu t pháp, t p quán và m t s n ng l c và thói quen khác đ c con ng i chi m

l nh v i t cách m t thành viên c a xã h i”

M tă đ nhă ngh aă khácă c aă F.Boasă choă r ngă “V nă hóa”ă lƠă t ngă th ă m tă nhómă

ng iăv aăcóătínhăt păth ăv aăcóătínhăcáănhơnătrongăm iăquanăh ăv iămôiătr ngăt ănhiênăc aănhau

ăVi tăNam,ăv năhóaăc ngăđ căđ nhăngh aăr tăkhácănhau.ăH ăChíăMinhăcho

r ng “Vì l sinh t n c ng nh m c đích c a cu c s ng, loài ng i m i sáng t o và

phát ra ngôn ng , ch vi t, đ o đ c, pháp lu t, khoa h c, tôn giáo, v n h c, ngh thu t và nh ng công c sinh ho t h ng ngày v m t n, và các ph ng th c s

d ng Toàn b nh ng sáng t o và phát minh đó t c là v n hóa”.ăCáchăđ nhăngh aă

v năhóaănƠyăl iăcóănhi uăđi măg năgi ngăv iăquanăni măhi năt iăc aăUNESCOăv ă

v năhóaătheoăcácăkhíaăc nhăsau:ă“Ph c th , t ng th nhi u m t, nét riêng bi t, đ c

tr ng riêng v tinh th n và v t ch t, kh c h a nên b n s c, ngh thu t, v n ch ng,

và nh ng quy n c b n c a con ng i, h th ng giá tr , cách ng x và s giao

ti p”

HayătheoăTr năNg căThêmă(2000):ă“V n hóa là m t h th ng h u c các giá tr

v t ch t và tinh th n do con ng i sáng t o và tích l y qua quá trình ho t đ ng

th c ti n, trong s t ng tác gi a con ng i v i môi tr ng t nhiên và xã h i.ăV iă

cácăđ cătr ngăc aănóălƠătínhăh ăth ng,ătínhăgiáătr ,ătínhănhơnăsinhăcƠătínhăl chăs

C ngătheoăPh tăgiáo:ă“V n hóa là m t m u th c t p h p ki n th c, tín ng ng

và thái đ ng x c a con ng i Nh th , v n hóa bao g m ngôn ng , t t ng,

ni m tin, t p quán, lu t t c, th ch , công c , k thu t, ngh thu t, nghi l và các thành t liên h khác"

Songă d aă trênă nh ngă đ nhă ngh aă v ă v nă hóaă hi nă nayă r tă đaă d ng.ă M iă đ nhăngh aăđ ăc păđ nănh ngăd ngăth căvƠănh ngăl nhăv căkhácănhauătrongăv năhóaăđ ă

xácăđ nhăm tăkháiăni măv năhóaănh măthu năti năchoăvi căthuăth păvƠăphơnătíchăd ă

li uăkhiănghiênăc uă"V n hóa là s n ph m c a loài ng i, v n hóa đ c t o ra và

phát tri n trong quan h qua l i gi a con ng i và xã h i Song, chính v n hóa l i

tham gia vào vi c t o nên con ng i, và duy trì s b n v ng và tr t t xã h i V n hóa đ c truy n t th h này sang th h khác thông qua quá trình xã h i hóa"

1.1.2 Tâm linh

T ăsauăkho ngăm tăhaiăth păk , “Tâm linh” tr thƠnhăm tăt ăth ngăxuyênădùngăt iătrênăc aămi ngăc aănhi uăng i.ăXungăquanhăv năđ ă“Tâm linh” cònănhi uăỦăki năch aăđ căth ngănh t i uăđóăđ căth ăhi năngayă ăkháiăni mătơmălinh

Theo sách “V năhóaăgiaăđìnhăVi tăNamăvƠăs ăphátătri n” vi t: “Trong đ i s ng con

ng i, ngoài m t hi n h u còn có m t tâm linh V m t cá nhân đã nh v y, mà m t công c ng (gia đinh, làng xã, dân t c) c ng nh v y N u m t hi n h u c a đ i

s ng con ng i có th nh n th c qua nh ng tiêu chu n c th s mó đ c, đánh giá

đ c qua nh ng c th nh t đ nh thì v m t tâm linh bao gi c ng g n v i cái gì đó

r t tr u t ng, r t mong lung, nh ng l i không th thi u đ c m i con ng i Con ng i s d tr thành con ng i, m t ph n c n b n là do có đ i s ng tâm linh Ngh a là tuân theo nh ng giá tr b t ngu n t cái thiêng liêng, cái bí n, nh ng giá

tr t o thành đ i s ng tâm linh c a nó”

Sách "CácăL tăMa hóa thân“ăậ b năd chăvi năv năhóaăngh ăthu tăxu tăb n,ăcóăb nă

vi tăr ngă:ă“Tâm linh có ngh a là thanh khi t thoát kh i m i bi u hi n k c th i

gian sáng t o, ý ngh a c a đi u này ch có th nh n bi t khi nào trí tu hay tâm thúc

h ng ngo i quay v v i ch t tâm linh”

Cònăquanăđi măPh tăgiáo thì nh ăth ănƠo?ăTheoăPh tăgiáo,ăconăng iăđ căhìnhă

thành t ăn mău n.ăConăng iălƠăch ănhơnăôngăc aănghi p,ălƠăng iăt aăt ănghi p.ăDoăđóăkhôngăcóălinhăh năb tăt ,ătùyătheoănghi pănhơn,ănghi păqu ămƠăsauăkhiăm ngăchungăđ căsanhăvƠoăđ iăs ngănƠyăho căđ iăs ngăkhác.ăT ătơmălinhătheoăPh tăgiáoăthìăl iăđ căhi uănh ălƠăm tăcu căhƠnhătrìnhăn iătơm,ăconăđ ngătr ăv ăv iăt ăthơnătuăt o,ăt ăthơnăch ngăng ,ăthƠnhăt uăNi tăbƠn

T ănh ngăđ nhăngh aătrên,ăchúngătaăcóăth ăt ngăk tănh ăsau:ă“Tâm linh là m t hình

thái ý th c c a con ng i Nói đ n tâm linh là nói đ n nh ng gì tr u t ng, cao

c , v t qua c m nh n c a t duy thông th ng và g n li n v i ni m tin thiêng liêng trong cu c s ng”

1.1.3ăV năhóaătơmălinh

C ngănh ăv năhóaăth ăthao,ăv năhóaăduăl ch,ăv năhóaătơmălinhălƠăm tăm tăho tă

đ ngăv năhóaăc aăxƣăh i,ăđ căbi uăhi năraănh ngăkhíaăc nhăv tăch tăho cătinhăth n, mangănh ngăgiáătr ăthiêngăliêngătrongăcu căs ngăth ngăngƠyăvƠătrongăcu căs ngătínă

ng ngătônăgiáo,ăth ăhi nănh năth c,ătháiăđ ă(eădè,ăs ăhƣiăhayăhuy nădi u)ăc aăconă

ng i

V năhóaătơmălinhăđƣăđ ăl iăbi tăbaoăgiáătr ăv năhóaăv tăch t.ă óălƠănh ngăki nătrúcăngh ăthu t,ănh ngăkhôngăgianăthiêngăliêngănh ăđ năđƠi,ăđìnhăchùa,ămi uăm o,ănhƠăth ăNh ngăgiáătr ăv năhóaătinhăth năđóălƠănh ngănghiăl ,ănh ngăỦăni măthiêngă

liêng trong tâm th căconăng i.ăT ăđóătaăth yăv năhóaătơmălinhăbaoăg măc ăv năhóaă

h uăhìnhăvƠăv năhóaăvôăhình.ăNh ngăphoăt ngăPh tălƠăh uăhình,ănh ngăỦăni mă

thiêngăliêngăv ăđ căPh tălƠăvôăhìnhătrongăđ uăconăng i.ăMôăt ,ăbátăh ngălƠăh uăhìnhănh ngănh ngăquanăni m,ăỦăth c,ăni măthƠnhăkínhăthiêngăliêngăc aăconăcháuăkhiănh ăv ăc iăngu năl iălƠăvôăhình.ăNh ngăỦăni măthiêngăliêngăv ătr iăđ tăc ngăt nă

t iăvôăhìnhătrongăđ uăócăconăng i.ă ngăth iăv năhóaătơmălinh c ngăbaoăg măc ă

v năhóaăhƠnhăđ ngăb iănóălƠăs ăth ăhi n,ăh uăhìnhăhóaănh ngăỦăni măvôăhình

1 1.4ăBi uăhi năc aăv năhóaătơmălinh

- Tơmălinhătrongăcu căs ngăhƠngăngƠy

Trongăcu căs ngăc aăm iăconăng i,ăm iăcáănhơnăchúngătaăluônăt năt iăđ iă

s ngătơmălinh,ăc ngăđƣăcóăỦăni măvƠăthamăgiaăm tăho tăđ ngătơmălinhănƠoăđó.ăChính

nh ngăbi uăhi năcu căs ngăth ngăngƠyăch ăkhôngăđơuăxaăl hìnhăthƠnhănênăv năhóaătơmălinh.ă iăs ngătơmălinhăkhôngăph iălúcănƠoăc ngăb căl ,ănóăch ăbi uăhi năkhiăconăng iăcóăni mătinăthiêngăliêngăkhiăg păth iăgianăthiêng,ăkhôngăgianăthiêng

Gi ngănh ăvƠoămùngă1ăT tăng iătaăth ngăđiăchùaăxinăl că,ăxinăcơuăđ ăb ngălòngăthƠnhăvƠăni mătinăv ăm tăn măm iăt tăđ păh n,ăsungătúcăh n Khiăchúngătaăđ năquêăBácăhayăvƠoăvi ngăl ngăBác,ălúcă yăd ngănh ăd yălênătrongătaămƣnhăli tăh năni mătinăthiêngăliêngănh ă năNg i

- Tơmălinhătrongăv năh căngh ăthu t

Tơmălinhătrongăsángătácăv năh căngh ăthu tălƠănh ngăhìnhă nhă,ăbi uăt ngăthiêngăliêngănƠoăđóăđ căth ăhi nătrongătácăph m,ălƠmăkh iăd yănh ngăxúcăc măcaoăquỦămangăgiáătr ătinhăth năc aăconăng i

HayălƠăs ăth ngăhoaătrongăni mătinăthiêngăliêngăv ăChúa,ăPh t,ăth năthánhăđƣă

đ ăl iăbaoăgiáătr ăki nătrúcăngh ăthu t

- V ăth ăgi iătơm linh

Nhi uă ng i choă r ngă “tâm linh” lƠă kháiă ni mă ch ă nh ngă hi nă t ngă liênă

quan đ năth ăgi iălinhăh năc aăconăng iăsauăkhiăch t,ăg năli năv iănh ngăbi uăhi năhuy năbí,ăd ăth ngăvƠăđ mămƠuăs cămêătín

Cóăm tăs ăỦăki năchoăr ng,ătơmălinhăhayăv năhóaătơmălinhălƠăm tăph mătrùă

đ căbi tăbaoăhƠmăgiáătr ătinhăth năphongăphú,ăcaoăsiêuăc aăconăng i,ăcaoăh năkháiă

ni măđ iăs ngătinhăth n.ăVìăth ămƠăm iăng iăs ăcóăs ăhi uăbi tăvƠănhìnănh năv ăth ă

gi iătơmălinhăkhácănhau.ăNhi uăng i ngh ăr ngăth ăgi iătơmălinhălƠăm tăth ăgi iăg nă

v iămaăqu ăth năthƠnh.ăH ăchoăr ngămaăqu ăcóăth ăh iăconăng iăcònăth nălinhăthìăphùăh ăconăng iăvƠănóăluônăluônăt năt iătrongăth ăgi iămƠăchúngătaăs ngăm tăcáchăkhôngăhi năh u.ăCònăng căl iănhi uăng iăkhôngătinăr ngătrênăđ iănƠyăcóămaăqu ă

th năthánhăăh ăxemătơmălinhănh ăm tănétăđ păv năhóaă,ălƠăm tătruy năth ngă

Cóăth ănóiăt t c ănh ngăbi uăhi năliênăquanăđ năđ iăs ngătơmălinhăconăng iăs ăt oă

nênăv năhóaătơmălinh aăph năth ăgi iăv năhóaătơmălinhăc aăng iăVi tătaăđ căxơyă

d ngătheoămôăhìnhă“d ng sao,ăơmăv yăậ tr năsao,ăơmăv y”

T ăth iănguyênăth yăchoăđ năxƣăh iăphongăki n,ăth gi iătơmălinhăc aăng iăVi tă

đ c hìnhădungătheoăm tămôăhìnhăt ăch căgi aă“pheăThi n” và “phe Ác”

C ngăgi ngănh ăng iădơnăcóăcáchăngh ădơnăgian là khiăs ngălƠmăvi căthi năthìăs ălênăthiênăđƠngăhayăv ăcõiăc căl căcònăng căl iăn uălƠmăđi uăácăăthìăs ăph iă

xu ngăđ aăng căvƠăch uăs ăch ngăph tăc aă“DiêmăV ng” VƠăh ăluônătinăr ngăkhiă

ng iăthơn,ăôngăbƠăt ătiênăm tăđiăthìălinhăh năv năluônăbênăc nhăconăcháuăđ ăch ngăgiám,ăphùăh ,ăđ ătrìăchoăconăcháu

Nh v y,ăVHTL cóănh ngăm tătíchăc căkhôngăth ăph ănh nătrongăđ iăs ngă

c ngăđ ng.ă óălƠăs iă dơyăc ăk tăc ngăđ ng,ăl uăgi ătruy năth ng,ăgiáoăd călòngănhơnăái,ăv ătha,ăỦăth căh ngăthi n.ăCácătônăgiáoăkhácănhauăv ăgiáoălỦăsongăđ uăg pănhauă ătinhăth năbácăái,ăkhoanădung,ătri tălỦănhơnăb n.ăV năhóaătơmălinhălƠăch ăd aă

v ăm tătinhăth n,ăxoaăd uănh ngăđauăth ngăm tămát,ăđemăl iăni mătinăvƠoănh ngă

đi uăt tăđ p,ăcaoăc ,ăthiêngăliêng,ăgiúpăconăng iăchi năth ngăn iăs ăhƣiătr căcáiă

ch t,ăđemăl iăs ăthanhăth n,ăcơnăb ngăchoătơmăh n.ăChínhăy uăt ăv năhóaătơmălinhăđƣăt oănênăchi uăsơu,ăs căs ngăchoăn năv năhóaăc ngăđ ng,ădơnăt c

1.2 NH NGăV Nă ăV ăDUăL CH

1.2.1ăLỦăthuy tăliênăquanăđ năduăl ch

1.2.1.1ăKháiăni măv ăduăl ch

T ăgi aăth ăk ă19,ăduăl chăb tăđ uăphátătri năm nhăvƠăngƠyănayăđƣătr ăthƠnhă

m tăhi năt ngăkinhăt ăxƣăh iăph ăbi n.ăNhi uăn căđƣăl yăch ătiêuăđiăduăl chăc aădơnăc ălƠăm tătrongănh ngătiêuăchíăđánhăgiáăch tăl ngăcu căs ng.ăTuyănhiên,ăkháiă

ni mă“Duăl ch”ăđ căhi uăr tăkhácănhauăt iăcácăqu căgiaăkhácănhauăvƠăt ănhi uăgócă

đ ăkhácănhau

D iăconăm tăc aăGuer Freuler thì “Du l ch v i ý ngh a hi n đ i c a t này

là m t hi n t ng c a th i đ i chúng ta, d a trên s t ng tr ng v nhu c u khôi

ph c s c kho và s thay đ i c a môi tr ng xung quanh, d a vào s phát sinh, phát tri n tình c m đ i v i v đ p thiên nhiên”

TheoăcácănhƠăkinhăt ,ăduăl chăkhôngăch ălƠăm tăhi năt ngăxƣăh iăđ năthu nămƠă

nóăph iăg năch tăv iăho tăđ ngăkinhăt ăNhƠăkinhăt ăh căPicara- Edmod đ aăraăđ nhă

ngh a:ă“Du l ch là vi c t ng hoà vi c t ch c và ch c n ng c a nó không ch v

ph ng di n khách vãng lai mà chính v ph ng di n giá tr do khách ch ra và c a

nh ng khách vãng lai mang đ n v i m t túi ti n đ y, tiêu dùng tr c ti p ho c gián

ti p cho các chi phí c a h nh m tho mãn nhu c u hi u bi t và gi i trí”

TheoăLu tăduăl chăVi tăNam:ă“Du l ch là ho t đ ng c a con ng i ngoài n i

c trú th ng xuyên c a mình nh m tho mãn nhu c u tham quan, gi i trí, ngh

d ng trong m t kho ng th i gian nh t đ nh”

1.2.1.2ăKháiăni măv ăkháchăduăl ch

 Theo t ch c Du l ch th gi i (WTO), khách du l ch bao g m:

+ Kháchăduăl chăqu căt ă(International tourist):

- Kháchăduăl chăqu căt ăđ nă(Inboundătourist):ălƠănh ngăng iăt ăn căngoƠiăđ năduăl chăm tăqu căgia

- Kháchăduăl chăqu căt ăraăn căngoƠiă(Outboundătourist):ălƠănh ngăng iăđangă

s ngătrongăm tăqu căgiaăđiăduăl chăn căngoƠi

+ Kháchăduăl ch trongăn că(Internalătourist):ăG mănh ngăng iălƠăcôngădơnăc aă

m tăqu căgiaăvƠănh ngăng iăn căngoƠiăđangăs ngătrênălƣnhăth ăqu căgiaăđóăđiăduăl chătrongăn c

+ Kháchăduăl chăn iăđ aă(Domesticătourist):ăBaoăg măkháchăduăl chătrongăn căvƠăkháchăduăl chăqu căt ăđ n.ă ơyălƠăth ătr ngăchoăcácăc ăs ăl uătrúăvƠăcácăngu năthuăhútăkháchătrongăm tăqu căgia

+ Kháchă duă l chă qu că giaă (Natională tourist):ă G mă kháchă duă l chă trongă n că vƠăkháchăduăl chăqu căt ăraăn căngoƠi

n căngoƠiăc ătrúăt iăVi tăNamăraăn căngoƠiăduăl ch

+ Kháchăduăl chăn iăđ aă(Domesticătourist): lƠăcôngădơnăVi tănamăvƠăng iăn căngoƠiăc ătrúăt iăVi tănamăđiăduăl chătrongăviăph mălƣnhăth ăVi tăNam

1.2.1.3ăCácălo iăhìnhăduăl ch

C năc ăvƠo cácătiêuăth căphơnălo iăkhácănhau,ătaăcóăcácălo iăhìnhăduăl chă

khác nhau:

*ăC năc ăvƠoăph măviălƣnhăth ăc aăchuy năđi:

-Duăl chăqu căt :

- Duăl chăn iăđ a:

*C năc ăvƠoălo iăhìnhăl uătrú

*ăC năc ăvƠoăm căđíchăchuy năđi

- Duăl chăch aăb nh

- Duăl chăngh ăng iăgi iătrí

- Duăl chăth ăthao

- Duăl chăv năhoá

- Duăl chăcôngăv

- Duăl ch sinh thái

- Duăl chătônăgiáo

- Duăl chăth măh i,ăduăl chăquêăh ng

- Duăl chăquáăc nh

*C năc ăvƠoăđ iăt ngăđiăDL

- Duăl chăthanhăthi uăniên

- Duăl chădƠnhăchoănh ngăng iăcaoătu i

- Duăl chăph ăn ,ăgiaăđình,

*C năc ăvƠoăph ngăti năv năchuy n KDL

- DLăb ngămáyăbay

- DLăb ngăôătô,ăxeămáy

- DLăb ngătƠuăho

- DLătƠuăbi n

- DLăb ngăthuy n,ăghe,ầ

*C năc ăvƠoăcáchăth căt ăch căchuy năđi:

- DLătheoăđoƠn:ăCóă/KhôngăthôngăquaăT ăch căDL

- DLăcáănhơn:ăCóă/KhôngăthôngăquaăT ăch căDL

*C năc ăvƠoăv tríăđ aălỦăn iăđ năDL:

-Duăl chăngh ănúi

-Duăl chăngh ăbi n,ăsôngăh

-Duăl chăđ ngăquê

-Duăl chăthƠnhăph ầ Trongăcácăchuy năđiăDLăng iătaăth ngăk tăh păm tăs ălo iăhìnhăDLăv iănhau

1.2.2ăụăngh aăc aăduăl chăđ iăv iăphátătri năkinhăt ă- xƣăh i

i v i kinh t

+ Gópăph năt ngăGDP vƠăcơnăb ngăcánăcơnăthanhătoánăqu căt

+ Thamăgiaătíchăc căvƠoăvi căphơnăph iăl iăTNQDăgi aăcácăvùngăc aăm tăqu că

gia

+ Gópăph năc ngăc ăs căkh eăchoănhơnădơnălaoăđ ng,ăgópăph nălƠmăt ngăn ngă

su tălaoăđ ngăxƣăh i

+ Khuy năkhíchăvƠăthuăhútăv năđ uăt ăqu căt

+ T ngăngu nă thuăngơnă sáchă choăcácă đ aăph ngăvƠăqu căgia vƠăthúcăđ yăs ăphátătri năc aăcácăngƠnhăkinhăt ăkhác

+ M ămang,ăhoƠnăthi năc ăs ăh ăt ngăkinhăt ănh ăm ngăl iăgiaoăthôngăcôngă

c ng,ăm ngăl iăđi năn c,ăcácăph ng ti năthôngătinăđ iăchúng

i v i xã h i

+ T oăraăcôngă năvi călƠmăchoăng iălaoăđ ng

+ Duăl chălƠmăgi măt căđ ăđôăth ăhóaă ăcácăn căphátătri năvƠăh năch ăs ăt pătrungădơnăc ăc ngăth ngă ănh ngătrungătơmădơnăc

+ Duă l chă lƠă ph ngăti nătuyênătruy n,ăqu ng cáoăchoăqu căgiaăv ăthƠnhăt uăkinhătê,săchínhătr ,ăconăng i,ăphongăt căt păquán,ăcácădanhălamăth ngăc nh,ăcácădiătíchăv năhóaăl chăs ,ăcácălƠngăngh ătruy năth ng

+ T ngăthêmăt mă hi uăbi tăchungăv ăxƣăh iăc aăng iădơnăđ aăph ngăthôngăquaăkháchăduăl ch đ năt ăđ aăph ngăkhácăvƠăt ăn căngoƠi

+ Duă l chă lƠmă t ngă thêmă tìnhă đoƠnă k tă h uă ngh ,ă m iă quană h ă hi uă bi tă c aănhơnădơnăgi aăcácăvùngăv iănhauăvƠăgi aăcácăqu căgiaăv iănhau

1.2.3ă ngăc ăduăl ch

C nă c ă vƠoă vi că th ngă kêă vƠă nghiênă c uă nh ngă m că đíchă chínhă c aă cácăchuy năhƠnhătrìnhăduăl ch,ăcácăchuyênăgiaăv ăduăl chăđƣăphơnălo iăthƠnhăcácănhómă

đ ngăc ăđiăduăl chăg năv iăcácăm căđíchăc ăth ănh ăsau

- Nhómă1:ă ngăc ăngh ăng iă(Pleasure)

iăduăl chăv iăm căđíchăngh ăng i,ăgi iătrí,ăph căh iătơmăsinhălỦ,ăti păc năg năg iă

v iăthiênănhiên,ăthayăđ iămôiătr ngăs ng

iăduăl chăv iăm căđíchăth ăthao

iăduăl chăv iăm căđíchăv năhóaăgiáoăd c

- Nhómă2:ă ngăc ăngh ănghi pă(Professional)

iăduăl chăv iăm căđíchătìmăhi uăc ăh iăkinhădoanhăk tăh păv iăgi iătrí

i duăl chăv iăm căđíchăth măvi ngăngo iăgiao

iăduăl chăv iăm căđíchăcôngătác

- Nhómă3:ăCácăđ ngăc ăkhácă(OtherătouristăMotivies)

iăduăl chăv iăm căđíchăth măvi ngăb năthơn

iăduăl chăv iăm căđíchăngh ătu nătr ngăm t

iăduăl chăv iăm căđíchăch aăb nh

1 3ăNH NGăV Nă ăV ăV NăHịAăTỂMăLINH

1.3.1ăDuăl chăv năhóaătơmălinh

Hi nănay,ăcóăr tănhi u lo iăhìnhăduăl chăraăđ iănh măđápă ngăchoăduăkháchă

nh :ăduăl chăv năhóa,ăduăl chăngh ăd ng,ăduăl chăbi n,ăduăl chăMice ă căbi tăcácăcôngătyăduăl chăl ăhƠnhăc ngăđangăh ngăđ năđ ăph căv ăvƠăđápă ngănhuăc uăthamă

quan,ăchiêmăbáiă,ăhƠnhăh ngăc aăkháchăduăl chăđóălƠăchínhălƠă“Duăl chăv năhóaătơmă

linh”

VHTL đ căcoiălƠăm tăngu nătƠiănguyênăvôăgiáăđ ăphátătri năho tăđ ngăduă

l ch.ăDLVHTL trênăth ăgi i nóiăchungăvƠă ăVi t Nam nói riêngăđ uăcóănh ngăquană

ni măkhácănhauăvƠăchoăđ nănayăch aăcóăm tăkháiăni măchung,ăth ngănh t.ă iăv iă

Vi tăNam,ăkháiăni măv ălo iăhìnhăDLVHTL cònăt ngăđ iăm iăm ,ănh ngătrênăth că

t ălo iăhìnhăduăl chănƠyăđƣăđ cămanhănhaăhìnhăthƠnhăt ălơuăth ăhi nă ăcu căs ngătơmălinhăc aăconăng iăth ngăngƠyănh ăđiăl ăPh t,ăđiăthamăquanăvƠănghiênăc uă

nh ngăcôngătrìnhăki nătrúcăg năv iătínăng ngă,ătônăgiáoănh : Chùa,ă năth ,ăMi u,ăNhƠăTh ăhayănh ngăchuy năhƠnhăh ng

Cóăth ăhi uăDLVHTL lƠăs ăk tăh păvi că“duăl ch” v iă“v năhóaătơmălinh”.ă óălƠăhaiănhuăc uăxu tăphátăt ăduăl chăvƠănhuăc uătínăng ngăc năthi tătrongăđ iăs ngăc aăconăng i.ă óălƠănétăđ păcu căs ngăđiăđôiăv iăs ăth ngăhoaătrongătơmăh n

TheoăTh ngăt aăThíchă oă oăthongăthamălu năHo ngăphápăv i v năđ ăduă

l chătơmălinhăôngăchoăr ng: “Du l ch tâm linh tìm hi u v n hóa, giá tr truy n th ng

Th m vi ng b ng tâm trí và trái tim Nuôi d ng và m r ng s hi u bi t h ng v cái thi n, hòa h p v i thiên nhiên, đ ng lo i, chúng sinh Nâng cao đ c giá tr tâm

h n, hi u rõ h n v tâm linh, c th đ i v i Ph t giáo chúng ta là hi u h n v chân

lý gi i thoát, giá tr chân th c c a cu c s ng hi n t i”

1.3.2ăM căđíchăduăl chăv năhóaătơmălinh

V iăb năch tăc aăDLVHTL lƠăkhaiăthácăcácăđ iăt ngătôn giáo, tín ng ngătơmălinhăvƠoăho tăđ ngăduăl chănh măth aămƣn cácănhuăc uătínăng ng,ătônăgiáo, thamăquan,ătìmăhi uăvƠănơngăcaoănh năth căc aăduăkhách,ăvi căphátătri năDLVHT s ăcóănhi uătácăđ ngătíchăc căv ăm tătínăng ngă,ătônăgiáoăl năxƣăh i.ă

Quaănh ngăchuy năđi,ănh ngăchuy năhƠnhăh ng,ăđ cătr iămìnhăvƠoănh ngă

l ăh i,ăđ căt n m tăch ngăki năvƠăhìnhădungăv ăb iăc nhăl chăs ăraăđ iăvƠăphátătri nă

c aăcácătínăng ngătônăgiáo,ăbênăc nhăcácăgiáătr ăth măm ăv ăngh ăthu t,ăki nătrúcă

c aăcácădiătích,ăcôngătrình,ăki nătrúc

Bênăc nhăđó, du khách s ăc m th yăđ căs thanhăt nh,ănh ănhƠng,ăth yăđ că

s ăanăl cătrongătơm,ăkhôngăv ngăđ ng,ăkhôngăsơnă,ăkhôngăsi,ăkhôngăch yătheoăd că

v ngăth păhènăc aăv tăch t,ăc aănh ngăxôăb ăđ iăs ngăth ngăngƠy.ă

Duăl chătơmălinhămangăl iăgiáătr ăc aătìnhăyêuăth ngăconăng iăth tăs ăchoăchínhă

b năthơnăcáănhơnăđó,ăđ ngăth iăm iăcáănhơnăl iămangăđ năs ăbìnhăan,ăanăl căchoă

nh ngăng iăthơn,ăng iăyêuăth ngăvƠăc ănh ngăng iăxungăquanhămình

1.3.3ă i măđ năc aăduăl chăv năhóaătơmălinh

Theo Bruchvarov, “ i măduăl ch” lƠăc păth pătrongăh ăth ngăphơnăv ăduăl chă

g mă5ăc păt ăth păđ năcao:

i măduăl chă H tănhơnăduăl chă ti uăvùngăduăl chă Áăvùngăduăl chă vùng du

l ch

Theoăquanăđi măMarketing: “ i m du l ch là 1 đ a đi m mà chúng ta có th c m

nhân đ c b ng đ ng biên gi i đ a lý, đ ng biên g i v chính tr hay đ ng biên

gi i v kinh t , có tài nguyên du l ch h p d n, có kh n ng thu hút và đáp ng nhu

c u c a khách du l ch”

iăv iălo iă hìnhăduăl chăv năhóaătơmă linh,ă đi măđ năduăl chălƠăn iăg năli năv iănhi uădiătíchăg năv iătônăgiáo C ăth ăthoăm căđíchăc aăduăkhách:

- Nh ngăngôiăchùaă(c ăn cătaăcóăh nă450ăngôiăchùaăđ căx păh ngădiătichăl chăs ă

v năhóaăqu căgia,ătòaăthƠnh,ăđ n,ăđƠiă,ăl ng,ăph ,ăkhuăt ngăni m,ăho căcácăho tă

đ ngăth ăcúng:ăth ăcúngăThƠnhăhoƠng,ăth ăm u,ăth ăcúngăt ăngh ,ăth ătamăph ,ă

th ătúăph ,ăth ăt ăpháp,ăth ăb năv ăb tăt ,ăth ădanhănhơn,ăanhăhùngădơnăt c,ăth ă

táoăquơn,ăth ăđ a) Cácăho tăđ ngăchiêmăbái,ăc uănguy n,ăt ngăkinh,ăyoga,ăphápăđƠm,ăthi nătrƠ,ăthamăv n,ăphápătho i, thi năca,ăthi năbuôngăth ,

- Cácăl ăh iătínăng ng,ădơnăgian,ăQu căgi ,ăl ăh iăđ năhùng,ăL ăVuălan,ăl ăh iăThánhăGióngă(HƠăN i),ăl ăh iăvíaăbƠăTơyăNinh,ăl ăh iăT ăCáăÔngă(BìnhăThu n),ă

l ăh iăvìaăbƠăNúiăSamă(Chơuă c)

1.3.4ăKháchăduăl chăv năhóaătơmălinh

Kháchăduăl chătơmălinhă ăVi tăNamăth ngăh iăt ăv ăcácăđi măduăl chătơmălinhănh :ăđ n,ăchùa,ăđình,ăđƠi,ăl ngăt m,ătòaăthánh,ăkhuăth ăt ,ăt ngăni măvƠănh ngăvùngăđ tălinhăthiêngăg năv iăphongăc nhăđ căs c,ăg năk tăv iăv năhóaătruy năth ng,ă

l iăs ngăđ aăph ng.ă ăđó,ăduăkháchăti năhƠnhăcácăho tăđ ngăthamăquan,ătìmăhi uă

v năhóaăl chăs ,ătri tăgiáo,ăc uănguy n,ăcúngăt ,ăchiêmăbái,ătriăơn,ăbáoăhi u,ăthi n,ăthamăgiaăl ăh iầ

Theoă2ătácăgi ăHagă&ăJacksonă(2009)ăphơnălo iăkháchăduăl ch tơmălinhăbaoăg m: + Khách duăl chăhƠnhăh ng

+ Kháchăduăl chătônăgiáo

+ Kháchăduăl chăthíchănh ngăn iăđ căbi t

+ Kháchăduăl chăthíchăkhámăpháăv năhóa

+ Kháchăduăl chătr iănghi m

1.3.5ăS năph măduăl chăv năhóaătơmălinh

TheoăLu tăduăl chăVi tăNamă(đi uăl4ăch ngă1):ă“S n ph m du l ch là t p

h p các d ch v c n thi t đ th a mãn nhu c u c a khách du l ch trong chuy n đi

du l ch” Theoăquanăđi măMarketing:“S n ph m du l ch là nh ng hàng hóa và d ch

v có th th a mãn nhu c u c a khách du l ch, mà các doanh nghi p du l ch đ a ra

chào bán trên th tr ng, v i m c đích thu hút s chú ý mua s m và tiêu dùng c a khách du l ch”

Cácăy uăt ăc aăs năph măduăl chăbaoăg m:ăđi măthuăhútăkhách;ăkh ăn ngăti pă

c năc aăđi măđ n;ăcácăti nănghiăvƠăd chăv ăc aăđi măđ n;ăhìnhă nhăc aăđi măđ n;ăgiáăc ăhƠngăhóa,ăd chăv ăc aăđi măđ n

S năph măduăl chăv năhóaătơmălinhămangănh ngăđ căđi m c aăs năph măduă

l chăv năhóa:ăcó tínhăb năv ng,ăb tăbi năcao Mangăn ngăd uă năc aăc ngăđ ngădơnă

c ăb năđ a,ănh măph căv ăđ iăs ngăsinhăho tăv năhóa,ătinhăth năc aăc ădơnăb năđ a;

S năph mămangăn ngăđ nhătính,ăkhóăxácăđ nhăđ nhăl ng,ăgiáătr ăc aăs năph mămangătínhăvôăhình,ăth ăhi năquaă năt ng,ăc mănh n

1.3.6 VaiătròăvƠăỦăngh aăc aăvi căphátătri năduăl chăv năhóaătơmălinh

- Duă l chă tơmă linhă t oă vi că lƠmă vƠă thuă nh pă tr că ti pă choă ng iă dơnă đ a

ph ng,ăgópăph năchuy năd chăc ăc uăkinhăt ănôngăthônăt ănôngănghi păsang

k tăh păduăl chăd chăv

- V iătri tălỦăđ oăPh tăc ngănh ăcácătônăgiáoăkhácălƠăs ngăđ iăđ păđ o, duăl chătơmă linhă ch ă đ ngă vƠă tíchă c că trongă vi că b oă v ă môiă tr ngă vƠă đóng góp thíchăđángăvƠoăphátătri năb năv ng.ă

- Duăl chătơmălinhămangăl iănh ngăgiáătr ătr iănghi măthanhătaoăchoădu khách,

nh năth căvƠăt năh ngănh ngăgiáătr ăv ătinhăth năgiúpăchoăconăng i đ tăt iă

s ăcơnăb ng,ăc căl cătrongătơmăh nănh ătheoătri tălỦăt ă- bi ậ h ă- x ăc a đ oă

Ph tầă Nh ngă giáă tr ă yă cóă đ că nh ă duă l chă tơmă linhă vƠă đóngă gópă quan

tr ngăvƠoăs ăanăl c,ăh nhăphúcăvƠăch tăl ngăcu căs ngăc aădơnăsinh

- Duăl chătơmălinhăgiúpăđ tăt iăs ăphátătri năcơnăb ngăv ăcácăy uăt ăkinh t ă- xã

h i

1.4ăM IăQUANăH ăGI AăV NăHịAăTỂMăLINHăVẨăDUăL CH

TheoăNgôă căTh nhă(2013)ăchoăr ng:ă“Phát tri n du l ch tâm linh chính là

khai thác y u t truy n th ng v i t m phát tri n cao h n Trong b i c nh kinh t th

tr ng, vi c đ u t cho du l ch tâm linh ph i đ cao ch t l ng, hình th c ph c v ,

v a đ t đ c nhu c u th ng th c t nhiên c a du khách, v a thu đ c l i nhu n,

t o công n vi c làm cho ng i dân b n đ a”

Tuyănhiên,ăNgôă căTh nhăc ngăc nhăbáoăv năhóaăph iăhƠiăhòaăv iădu l ch,ă

n uăkhôngăduăl chătơmălinhăs ătr ăthƠnhăy uăt ăpháăho iăv năhóa:ă“Trong cu c s ng

hi n nay không có gì ch t n t i m t đ c Nh ng chúng ta ph i ch n ph ng án

đ c nhi u h n là m t B n thân du l ch và v n hóa không ph i là hai th đ i l p

n u anh làm t t Con ng i làm cho nó đ i ch i nhau Làm t t du l ch thì chúng ta

v a thu đ c khách, thu đ c ti n, đ ng th i có đi u ki n đ làm v n hóa N u không làm t t thì chính du l ch tiêu di t v n hóa” V năhóaătơmălinhăs ăth iăh năchoă

diăs n.ăDuăl chătơmălinhăhayăb tăc lo iăhìnhăduăl chănƠoăkhác s ăv ngăch căh năn uă

d aăvƠoănh ngăy uăt ăv n hóa.ăDoăv y,ăvi căk tăh păgi aăduăl chăvƠăv năhoáătơmălinhălƠăh ngăđiăc năs hƠiăhoƠ,ăvƠăh năh tălƠăđ măb oănh ngăgiáătr ăv năhoáătruy nă

th ng,ăgiáătr ătơm linhătrongăm iăho tăđ ngăduăl ch

1.5ăS ăHẨIăLÕNGăKHÁCH HÀNG

Cóănhi uăđ nhăngh aăkhácănhauăv ăs ăhƠiălòngăc aăkháchăhƠngăc ngănh ăcóăkháănhi uătranhălu năv ăđ nhăngh aănƠy.ăNhi uănhƠănghiênăc uăchoăr ngăs ăhƠiălòngălƠăs ăkhácăbi tăgi aăkìăv ngăc aăkháchăhƠngăvƠăc mănh năth căt ănh năđ c.ăTheoă

Fornell (1995)ăs ăhƠiălòngăho căs ăth tăv ngăsauăkhiătiêuădùng,ăđ căđ nhăngh aănh ălƠăph nă ngăc aăkháchăhƠngăv ăvi căđánhăgiáăb ngăc mănh năs ăkhácănhauăgi aăk ă

v ngătr căkhiătiêuădùngăv iăc mănh năth căt ăv ăs năph măsauăkhiătiêuădùngănó

Hoyer và MacInnis (2001) choăr ngăs ăhƠiălòngăcóăth ăg năli năv iăc măgiácăch pă

nh n,ăh nhăphúc,ăgiúpăđ ,ăph năkhích,ăvuiăs ng

Theo Zeithaml & Bitner (2000) “S hài lòng c a khách hàng là s đánh giá

c a khách hàng v m t s n ph m hay m t d ch v đã đáp ng đ c nhu c u và mong đ i c a h ”

Kotleră(2000),ăđ nhăngh aă“S hài lòng nh là m t c m giác hài lòng ho c

th t v ng c a m t ng i b ng k t qu c a vi c so sánh th c t nh n đ c c a s n

ph m (hay k t qu ) trong m i liên h v i nh ng mong đ i c a h ”

S ăhƠiălòngăc aăkháchăhƠng lƠăvi căkhácăhƠngăc năc ăvƠiănh ngăhi uăbi tăc aămìnhăđ iăv iăm tăs năph măhayăd chăv ămƠăhìnhăthƠnhănênănh ngăđánhăgiáăho căphánăđoánăch ăquan.ă óălƠăm tăd ngăc măgiácăv ătơmălỦăsauăkhiănhuăc uăc aăkháchăhƠngăđ căth aămƣn.ăS ăhƠiălòngăc aăkháchăhƠngăđ căhìnhăthƠnhătrênăc ăs ănh ngăkinhănghi m,ăđ căbi tăđ cătíchăl yăkhiămuaăs măvƠăs ăd ngăs năph măhayăd chăv ăSauăkhiămuaăvƠăs ăd ngăs năph măkháchăhƠngăs ăcóăs ăsoăsánhăgi aăhi năth căvƠăk ă

v ng,ăt ăđóăđánhăgiáăđ căhƠiălòngăhayăkhôngăhƠiălòng

Nh ăv y,ăcóăth ăhi uăđ călƠăc măgiácăd ăch uăho căcóăth ăth tăv ngăphátăsinhăt ăvi căng iămuaăsoăsánhăgi aănh ngăl iăíchăth căt ăc aăs năph măvƠănh ngă

k ăv ngăc aăh Vi căkháchăhƠngăhƠiălòngăhayăkhôngăsauăkhiămuaăhƠngăph ăthu căvƠoăvi căh ăsoăsánhăgi aănh ngăl iăíchăth căt ăc aăs năph măvƠănh ngăk ăv ngăc aă

h ătr căkhiămua.ăKháiăni măs năph mă ăđơyăđ căhi uăkhôngăch ălƠăm tăv tăth ăv tă

ch tăthôngăth ngămƠănóăbaoăg măc ăd chăv

nhăngh aănƠyăđƣăch ărõăr ng,ăs ăhƠiălòngălƠăs ăsoăsánhăgi aăl iăíchăth căt ă

c mănh năđ căvƠănh ngăk ăv ng.ăN uăl iăíchăth căt ăkhôngănh ăk ăv ngăthìăkháchăhƠngăs ăth tăv ng.ăCònăn uăl iăíchăth căt ăđápă ngăv iăk ăv ngăđƣăđ tăraăthìăkháchăhƠngăs ăhƠiălòng.ăN uăl iăíchăth căt ăcaoăh năk ăv ngăc aăkháchăhƠngăthìăs ăt oăraă

hi năt ngăhƠiălòngăcaoăh năho călƠăhƠiălòngăv tăquáămongăđ i

1.6ăDUăL CHăTỂMăLINHă ăVI TăNAM

1.6.1ă căđi măvƠăxuăh ngăphátătri năduăl chăv năhóaătơmălinhăt iăVi tăNam

- c đi m:

Duăl chăv năhóaătơmălinhăt iăVi tăNamălƠăkháiăni măkháăm iăm ăvƠăkháăxaăl

N uănh ăcác n cătrênăth ăgi iăg năli năv iăduăl chătônăgiƠoăthìă ăVi tăNamăduăl chăv năhóaăh ngăv ăc iăngu n,ăv ăl chăs ăth ăcúngăt ătiên.ăT căth ăt ătiênăv năcóăt ălơuăđ i,ăđ căbi tănh ngăn măg năđơy,ă chùa,ăđ n,ămi uălƠătơmăđi măthuăhútăkháchăhƠnhăh ngăvƠăduăkháchăn căngoƠi.ă iăv iăng iăViejt,ăvi căđiăl ăchùaănh ă

m tăthóiăquenăđ ăth aămƣnănhuăc uătínăng ng,ăv iămongămu nănh ngăđi uăt tăđ păchoăgiaăđình

ngăth iăL ăh iătruy năth ngăc ngălƠăm tătrongănh ngăhi năt ngăv năhóaă

đ căđáoăc aăng iăVi t,ăt ălơuăđóng vaiătròăquanătr ngătrongăđ iăs ngătinhăth năc aăxƣăh i.ăNg iădơnăth ngăt pătrungăvƠoăm tăd pănh tăđ nhăđ ăth căhi năcácănghiă

th că b ă tái,ă dơngă lênă th nă linhă nh ă l iă c mă nă đƣă phùă h ,ă ch ă cheă vƠă c uă mongă

nh ngăh ngăơnăv ăsau.ă ơyăc ngălƠăcáchămƠăconăng iăg iăg măni mătinăc aămìnhă

đ năth nălinhăthôngăquaănhi uănghiăth căkhácănhauăđ ătìmăđ căn iăbámăvíuătinhă

th năkhiămƠăcu căs ngăđangăđ yăr yănh ngăr iăro,ăb ăt c.ă i năhìnhănh ă oăM uă

Vi tăNamăch aăph iălƠăm tătônăgiáo,ăth ănh ngănhi uăvùngăthánh đ aălƠănh ngăkhuă

v căth ăcácă“Bà” c ăth ănh ăl ăh iăđ năBƠăChúaăKhoă(B căNinh),ăl ăh iă i năHònăChénă (Hu ),ă l ă h iă Thápă BƠă Ponagară (Nhaă Trang),ă l ă h iă BƠă Thiênă H uă (Bìnhă

D ng),ă l ă h iă Linhă S nă Thánhă M uă (Tơyă Ninh),ă l ă víaă BƠă Chúaă X ă Núiă Samă

(Chơuă căậ An Giang)ầăHayătínăng ngăth ă căThánhăTr năv iăl ăh iă năTr năđangălƠăm tătrongănh ngăl ăh iăl nătrongăn c

Duăl chătơmălinhă ăVi tăNamăg năv iănh ngăho tăđ ngăth ăthaoătinhăth nănh ăthi n,ăyogaăh ngăt iăs ăcơnăb ng,ăthanhătao,ăsiêuăthoátătrongăđ iăs ngătinhăth n.ăcătr ngăvƠătiêuăbi uă ăVi tăNamămƠăkhôngăn iănƠoăcóăđóălƠăThi năpháiăTrúcălơmăYênăT

Vi tăNamălƠăn iăcóănhi uăt nhăthƠnhăph ălƠăn iăc aănhi uăanhăhùngănhơnăki tătrongăl chăs ănênăvi cătínăng ng,ăth ăcúng,ătriăơnăđ ăghiănh ăcôngă năc aăcácăv ăanhă

hùngădơnăt căcóăcôngătoăl năv iăđ tăn c,ădơnăt cătr ăthƠnhăduăl chăvèăc iăngu nădơnăt căv iăđ oălỦău ngăn cănh ăngu n.ă căbi tătínăng ngăth ăHùngăV ngălƠă

đ nhăcaoălƠăs ăth ngăhoaăc aătínăng ngădơnăgianăVi tăNamăđ căUNESCOăcôngă

nh nălƠădiăs năphiăv tăth ăđ iădi nănhơnălo i

NgoƠiăraăduăl chătơmălinhă ăVi tăNamăcònăcóănh ngăho tăđ ngăg năv iăy uăt ălinhăthiênăvƠănh ngăđi uăhuy năbí

- Xu h ng phát tri n du l ch tâm linh Vi t Nam

Vi tăNamăcóănhi uăti măn ngăvƠăth ăm nhăđ ăphátătri năduăl chătơmălinh,ăth ă

hi nă ăb ădƠyăv năhóaăg năv iătruy năth ng,ătônăgiáo,ătínăng ngăvƠăs ăđaăd ng,ăphongăphúăc aăcácăth ngătíchătônăgiáoăc ngănh ăs ăl ngăl năcácătínăng ng,ăl ăh iădơnăgianăđ căt ăch căquanhăn mătrênăph măviăc ăn c.ăBênăc nhăđó,ănhuăc uăduă

l chătơmălinhăc aăng iăVi tăNamăđangătr ăthƠnhăđ ngăl căthúcăđ yăduăl chătơmălinhăphátătri n

Theoăcácăchuyênăgiaăv ăNghiênăc uăvƠăB oăt nătínăng ngăVi tăNamăthìăkhaiăthácăduăl chăv năhóaătơmălinhălƠăm tăh ngăđiăm i.ăTuyănhiên,ăc ngăc năph iăcóăs ă

k tăh păhƠiăhòaăgi aăv năhóaăvƠăduăl ch.ăDuăl chătơmălinhăl yăy uăt ăv năhóaălƠmănènăt ng

Nhuăc uăvƠăduăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăđaăd ngăvƠăthuăhútănhi uăduăkháchătrongăvƠăngoƠiăn căkhôngănh ngănh ngăho tăđ ngăg năv iătônăgiáoămƠăngƠyăcƠngă

m ăr ngăh năt iăcácăho tăđ ng,ăsinhăho tătinhăth n,ătínăng ngăc ătruy năc aădơnă

t căvƠănh ngăy uăt ălinhăthiêngăkhác.Bênăc nhăđóăcònăg năli năv iănh ngăho tăđ ngă

v iănh ngăgiáătr ăv năhóaăphiăv tăth ămangăđ măd uă nădơnăt cănh ăchèo,ăhátăv n,ăcaătrù.ă ơyălƠănh ngălo iăhìnhăv năngh ădơn gianăđ căs căg năli năv iătínăng ng.ăHo tă

đ ngăduăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăch ăđ ng,ăcóăchìuăsơuăvƠătr ăthƠnhănhuăc uăkhôngă

th ăthi uătrongăđ iăs ngătinhăth năc aăđ iăb ăph nănhơnădơn

Hoatăđ ngăkinhădoanh,ăđ uăt ăvƠoăduăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăm nh,ăth ăhi năăquyămô,ătínhăch tăho tăđ ngăc aăcácăkhu,ăđi măduăl chătơmălinh.ăNgƠyăcƠngănhi uăcácăđi măduăl chătơmălinhăraăđ iăvƠăphátătri năt iăcácăđ aăph ng,ăvùngămi nătrênă

ph măviăc ăn c,ătiêuăbi uănh :ă năHùngă(PhúăTh ),ăYênăT ă(Qu ngăNinh);ăChùaă

H ngă(HƠ N i);ăPhátăDi mă(NinhăBình);ăNúiăBƠă en,ăThánhăTh tăCaoă Ơiă(TơyăNinh);ăChùaăBáiă ínhă(NinhăBình);ăMi uăBƠăChúaă(AnăGiang);ăCônăS nă ậ Ki pă

B că(H iăD ng)ầ

1.6.2 Ph ngăh ngăphátătri năduăl chătơmălinhăt iăVi tăNamă

Vi tăNamăcóănhi uăti măn ngăvƠăth ăm nhăphátătri năduăl chătơmălinh- th ă

hi nă ăb ădƠyăv năhóaăg năv iătruy năth ng,ătônăgiáo,ătínăng ng.ăS ăđaăd ngăvƠăphongăphúăcácăth ngătíchătônăgiáoăvƠăv iăs ăl ngăl năcácătínăng ng,ăl ăh iădơnăgianăđ căt ăch căquanhăn mătrênăph măviăc ăn c.ăNhuăc uătơmălinhăc aăng iă

Vi tăNamăđangătr ăthƠnhăđ ngăl căthúcăđ yăduăl chătơmălinhăphátătri n.ăNgƠyănayăduă

l chătơmălinhă ăVi tăNamăđangătr ăthƠnhăxuăh ngăph ăbi n:

S ăl ngăkháchăduăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăt ng,ăchi măt ătr ngăl nătrongăc ăc uăkháchăduăl ch,ăđ căbi tălƠăkháchăn iăđ a.ăNgoƠiăra,ăho tăđ ngăkinhădoanh,ăđ uăt ăvƠoăduăl chătơmălinhăc ngăđ căđ yăm nhăth ăhi nă ăquyămô,ătínhăch tăho tăđ ngăc aăcácăkhu,ăđi măduăl ch.ăRaăđ iăvƠăphátătri năngƠyăcƠngănhi uăcácăđi măduăl chătơmălinhă ăcácăđ aăph ng,ăvùng,ămi nătrênăkh păc ăn c,ătiêuăbi uănh :ă năHùngă(Phúă

Th );ăYênăT ă(Qu ngăNinh);ăChùaăH ngă(HƠăN i);ăPhátăDi m,ăChùaăBáiă ínhă(Ninhă Bình);ă Núiă BƠă en,ă Thánhă th tă Caoă Ơiă (Tơyă Ninh);ă iă Namă V nă Hi nă(BìnhăD ng);ăMi uăBƠăChúaăX ă(AnăGiang);ăCôngăS n-Ki p B că(H iăD ng);ăTơyăThiênă(V nhăPhúc);ă năTr n- Ph ăD yă(Namă nh)

TịMăT TăCH NG 1

Duăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăđ căxƣăh iăti păc năvƠănhìnănh nătíchăc căc ăv ăkhíaă

c nhăkinhăt ăvƠăxƣăh i.ăNhƠăn căngƠyăcƠngăquanătơmăh năđ iăv iăphátătri năduăl chă

tâmălinhăvƠăcoiăđóălƠăm tătrongănh ngăgi iăphápăđápă ngăđ iăs ngătinhăth năchoănhơnădơnăđ ngăth iăv iăvi căb oăt n,ătônăvinhănh ngăgiáătr ătruy năth ng,ăsuyătônă

nh ngăgiáătr ănhơnăv năcaoăc Ho tăđ ngăduăl chătơmălinhăngƠyăcƠngăch ăđ ng,ăcóăchi uăsơuăvƠătr thƠnhănhuăc uăkhôngăth ăthi uătrongăđ iăs ngătinhăth năc aăđ iăb ă

ph nănhơnădơn.ăă

Ch ngă2:ă ÁNHăGIÁăTH CăTR NGăDUăL CHăV NăHịAăTỂMăTINHă

T NHăBỊNHă NH 2.1ăT NGăQUANăBỊNHă NH

2.1.1ă i uăki năt ănhiên

2.1.1.1ăV ătríăđ aălỦ

Bìnhă nhă lƠă tìnhă duyênă h iă mi nă

TrungăVi tăNam.ăLƣnhăth ăc aăt nhăđƠiă

110kmă theoă h ngă B că ậ Nam,ă v iă

di nătíchăt ănhienă:ă6.025 km2 di nătíchă

vùngălƣnhăh i:ă36.000 km2

PhíaăB căgiáiăt nhăQu ngăNgƣi,phíaă

namă giápă t nhă Phúă Yên,ă Phíaă tơyă giápă

GiaăLai,ăphíaăđôngălƠăBi nă ông

Bìnhă nhăđ căđánhăgiáălƠăcóăv ătríă

chi nă l că h tă s că quană tr ngă trongă

phátă tri nă kinhă t ă - xƣă h iă c aă vùngă

kinhă t ă tr ngă đi mă mi nă Trung,ă đ că

xemă lƠă m tă trongă nh ngă c aă ngõă raă

bi năc aăcácăt nh Tây Nguyên và vùng

NamăLƠo,ă ôngăb căCampuchia

aă hìnhă c a t nhă t ngă đ iă ph că

t p,ăth păd năt ăTơyăsangă ông,ăv iăđ ă

chênhăl chăkháăl n.ăCácăd ngăđ aăhìnhă

ph ăbi nălƠăvùngăđ i,ănúi,ăcaoănguyên,ăđ ngăb ng,ăvùngăvenăbi n

Bìnhăđ nhăcóăkháănhi uăs ng,ăcácăsôngăngòiăn iăđơyăkhôngăl n,ăcóăđ ăd căcao,ăng nă,ăhƠmăl ngăphùăsaăth p.ă căbi t,ăđ măTh ăN iălƠăđ măl n,ăr tăthu năl iăchoăvi căphátătri năc ngăbi năt măc ăqu căgiaăvƠăgópăph năphátătri năkhuăkinhăt ă

Nh năH i.ă măcònăđ căbi tăđ nălƠăm tădiătíchăl chăs ă- v năhóaăvƠăv iăcơyăc uă

v tăbi nădƠiănh tăVi tăNamăhi n nay

2.1.1.2 Khíăh u

Bìnhă nhăcóătínhăch tănhi tăđ iă măgióămùa Mùaăm aăb tăđ uăt ăthángă9ăăđ năthángă12ăvƠămùaăkhôăkéoădƠiăt ăthángă1ăn măsauăđ năthángă8.ăC uăt oăđ aăch t,ăđ aăhình,ăkhíăh uălƠmăchoăBìnhă nhătuyăkhôngăcóăđ ngăb ngăr ngăl nănh ngăcóăđ ng

ru ngăphìănhiêu,ăđaăd ngăv ăs năph mănôngă,lơmă,ng ,ănhi uătƠiănguyênăkhoángă

s năvƠăti măn ngăth yăđi n

2.1.1.3ăT ăch căhƠnhăchính

Bìnhă nhăcóăthƠnhăph ălo iăIătr căthu căt nhă(TPăQuyăNh n),ăm tăth ăxƣăAnă

Nh n,ă3ăhuy nămi nănúiălƠăAnăLƣo,ăVơnăCanh, V nhăTh nh,ă2ăhuy nătrungăduălƠăHoƠiă Ểnă vƠă Tơyă S n,ă 4ă huy nă đ ngă b ngă lƠă HoƠiă Nh n,ă Phùă Cát,ă Phùă M ,ă Tuyă

Ph c.ăToƠnăt nhăcóă159ăxƣ,ăph ngăvƠăth ătr n.ăTrungătơmăhƠnhăchínhăc aăt nhălƠă

Hình 2.1 B năđ ăhƠnhăchínhăT nhăBìnhă

nh

TP.QuyăNh n Dơnăs ăt nhăđangăcóăxuăh ngăgi măc ăh cătheoăk tăqu ăđi uătraăchínhăth căngƠyă01/4/2009,ădơnăs ăt nhăBìnhă nhăcóă1.485.943ăng i,ătrongăthƠnhă

th ăchi mă25%,ănôngăthônăchi mă75%,ăm tăđ ă247ăng i/km2.ăNgoƠiădơnăt căKinh,ăcònăcóăg nă40.000ăcácădơnăt căkhácăcùngăchungăs ng,ănh ngăch ăy uălƠă3ădơnăt că

Ch m,ăBaăNa vƠăHrêăsinhăs ngă ăcácăhuy nămi nănúiăvƠătrungădu

2.1.2ă i uăki năkinhăt ă- xƣăh i

Bìnhă nhălƠă1ătrongă5ăt nh,ăthƠnhăph ă ăkhuăv căduyênăh iăNamăTrungăB ,ăn mătrongăvùngăkinhăt ătr ngăđi mămi năTrung.ă

Bìnhă nhăcóăv ătríăđ aăhìnhăkinhăt ăđ căbi tăquanătr ngătrongăvi căgiaoăl uăv iăcácă

qu căgiaă ăkhuăv căvƠăqu căt ,ăn mă ătrungăđi măc aătr căgiaoăthôngăđ ngăs tăvƠă

đ ngăb ăB căậ NamăVi tăNam,ăđ ngăth iălƠăc aăngõăraăbi nă ôngăg nănh tăvƠăthu năl iănh tăc aăTơyăNguyênăvƠăNamăLƠo,ă ôngăB căCampuchiaăvƠă ôngăB căTháiălanăthôngăquaăQu căl ă19ăvƠăc ngăbi năqu căt ăQuyăNh n.ă

Trênăl nhăv căkinhăt ,ăt ngăs năph măđ aăph ngă(GRDP)ătheoăgiáăsoăsánhă1994ăc aă

t nhăt ngăbìnhăquơnăhƠngăn măgiaiăđo nă2011-2015ălƠă9,2%.ăGRDPăbìnhăquơnăđ uă

ng iă đ nă n mă 2015ă đ tă 40,1ă tri uă đ ng,ă t ngă 22,4ă tri uă đ ngă soă v iă n mă 2010.ă

T ngăgiáătr ăkimăng chăxu tăkh uătrongă5ăn mă2011-2015ă căđ tă2.888ătri uăUSD,ă

v tăch ătiêuăNgh ăquy tăđ ăraă(2.800ătri uăUSD).ăThuăngơnăsáchăc aăt nhăluônăv tă

ch ătiêuăk ăho chăđ ăraăhƠngăn măvƠăt ngăbìnhăquơnă9,7%/n m.ăT ngăthuăngơnăsáchătrênăđ aăbƠnătrongă5ăn mă2011-2015ăđ tă24.178ăt ăđ ng;ătrongăđó,ăn mă2015ă căđ tă5.500ăt ăđ ng,ăđ tăch ătiêuăNgh ăquy tăđ ăra

Bi u đ 2.1 Bi u đ c c u ngành kinh t t nh Bình nh 2015

C ă c uă kinhă t ă chuy nă

d chă theoă h ngă hi nă đ i,ă

t ătr ngăcôngănghi pă- xây

d ngă trongă GRDPă t ngă t ă

29,2%ă lênă 30,4%;ă d chă v ă

t ngă t ă 36,2%ă lênă 41,9%;ă

nông - lâm - ng ă nghi pă

gi mă t ă 34,6%ă xu ngă cònă

27,7%;ă trongă đóă nôngă

nghi p,ă lơmă nghi p,ă thu ă

s năphátătri nătoƠnădi năv iă

n ngăsu t,ăs năl ngăcao;ăcôngănghi păđƣăvƠăđangăkh ngăđ nhăđ căvaiătrò,ăv ăth ă

c aămình;ăd chăv ăngƠyăcƠngăkh iăs c

H uăh tăcácăch ătiêuăv ăxƣăh iăvƠămôiătr ngăđ uăđ tăvƠăv tăsoăv iăch ătiêuăiăh iă ngăb ăt nhăl năth ăXVIII.ăSauă5ăn m,ăc ăs ăv tăch tăngƠnhăgiáoăd c,ăyăt ,ă

v nă hoá,ă khoaă h c,ă côngă ngh ă ti pă t că đ că t ngă c ng.ă nă nay,ă t nhă đƣă hoƠnăthƠnhăph ăc păgiáoăd căti uăh căđúngăđ ătu iăvƠăph ăc păgiáoăd cătrungăh căc ăs ,ă

Bi uăđ ă2.1ăC ăc uăkinhăt ăt nhăBìnhă nhăn mă2015

quyămôăgiáoăd c,ăm ngăl iătr ng,ăl păh căm mănon,ăph ăthôngăvƠăcácăc ăs ăd yăngh ăphátătri năphùăh păv iăphơnăb ădơnăc ăvƠăđ aăhìnhăc aăt nh.ăTrênă98%ătr măyă

t ăcóăbácăs ,ăh ăth ngăb nhăvi năcácătuy năđ căđ uăt ăhoƠnăthi n,ăch tăl ngăkhámă

ch aăb nhăđ cănơngăcao.ăCôngătácăxoáăđóiăgi mănghèo,ăđ nă năđápăngh a,ăđƠoăt oăngh ăđ căchúătr ng,ăanăsinhăxƣăh iăđ căđ măb o.ăKhoaăh c,ăcôngăngh ăcóănhi uă

ti năb ,ăgópăph nănơngăcaoăn ngăsu t,ăch tăl ngăm tăs ăcơyătr ng,ăv tănuôi,ăc iăthi năch tăl ngăch măsócăs căkh eănhơnădơn,ăcungăc păm tăs ălu năc ăkhoaăh căchoăvi căxơyăd ngăcácăquyăho ch,ăk ăho chăphátătri năkinhăt ă- xƣăh iăc aăt nh.ăCácă

ho tă đ ngă v nă hoá,ă th ă thaoă đ că đ yă m nh,ă gópă ph nă lƠmă phongă phúă thêmă đ iă

s ngăv năhoá,ătinhăth năc aănhơnădơn

Cùngăv iăvi căt ngăb căđ uăt ,ănơngăc păk tăc uăh ăt ngăkinhăt ă- xƣăh i,ătrongă 5ă n mă 2011-2015,ă t nhă Bìnhă nhă c ngă đƣă chúă tr ngă côngă tácă xơyă d ng,ă

qu ngăbáăhìnhă nh,ăthuăhútăđ uăt ,ăduăl ch,ăc iăcáchăhƠnhăchính,ăc iăthi nămôiătr ngă

đ uăt ă- kinhădoanhăvƠăđƠoăt oănhơnăl c,ăcoiăđơyălƠănh ngăy uăt ăquy tăđ nhăđ năs ăphátătri năc aăt nhătrongăt ngălai.ăBìnhă nhăhi năđ căxemălƠăm tătrongănh ngăđ aă

ph ngăcóămôiătr ngăđ uăt ă- kinhădoanhăthu năl i,ăc iăm ,ăđƣăvƠăđangălƠăđi mă

đ nă aăthíchăc aănhi uănhƠăđ uăt ăti măn ngăvƠăduăkháchătrong,ăngoƠiăn c.ăV iăcácăchínhăsáchătíchăc cătrongăđƠoăt o,ăthuăhút, gi ăchơnăng iătƠi,ătrìnhăđ ăngu nănhơnă

l căc aăt nhăc ngăđangăđ cănơngălên,ăs năsƠngăđápă ngănhuăc uăvƠătìnhăhìnhăm i

2.1.3ă căđi mătínăng ng,ătônăgiáoăc aăng iăBìnhă nh

Bìnhă nhăv iăl chăs ăv năhóaălơuăđ i,ăđƣălƠăn iăh iăt ăc aănhi uăl păc ădơn

đ năchungăs ngăđ ăxơyăd ngăvƠăphátătri n.ăK tăh păv iăđi uăki năv ătríăđ aălỦăthu n

l ăchoăvi căgiaoăl uăv iăbênăngoƠiăb ngăđ ngăsôngăvƠăđ ngăbi n,ănênăcóăs ăti p thuăv năhóa,trongăđóăcóătônăgiáoăkháăm nhăm

- V ho t đ ng tôn giáo:ăHo tăđ ngătínăng ng tônăgiáoă ăBìnhă nhăr tăđa d ng:ă

đ oăph t,ăđ oăcaoăđƠi,ăđ oătinălƠnhầ

- V ho t đ ng tín ng ng dân gian:ăHo tăđ ngătínăng ngădơnăgiană ăBình nh,ă

ngoƠiănghiăth cădi năraătrongăgiaăđìnhăv iăvi căth ăcúngăt ătiên,ănh ngăho t đ ngăchínhădi năraă ăcácăđìnhăv iăvi căth ăThƠnhăHoƠng,ăth ăcáăÔng,ăl ă“nghinh Ông,ă ăcácăđ năth ,ăth ănh ngăng iăcóăcôngăv iăđ tăn c,ăngoƠiăraăcònăcácămi u “Mi uăBƠ”,ăcácăđi năth

C ng nh ănhi uăđ aăph ngăkhác,ăBìnhă nhăcoiăvi cătônăth ăcácăt ălƠngăngh ălƠăđ ănh năng iăđƣămangăđ năchoălƠngănh ngăngh ăgiúpădơnăcóăbátă n,ăbátă

đ ầănh ă ălƠng ngh ăđúcăđ ngăB ngăChơuă(th ătr nă pă á,ăhuy năAnăNh n),ăcóătyăth ăôngăKhông L ălƠăt ăngh ăđúc.ăHƠngăn măvƠoăgi ătỦăngƠyă16ăthángăGiêng,ălƠngănƠyăl iăt ăch c t ăt ăNghiăl ăt ăt ăr tănghiêm trang,ăv năt ănóiălênăcôngăđ că

c aăti nănhơn.ăCònă lƠngărènăPh ngăDanhă(th ătr nă pă á)ăthìăhƠngăn măđ nă

ngày 12-2ăơmăl ch,ăcácălò rènăđóngăgópăcôngăc aăđ ăt ăt ă iăv iăngh ăd tăvi căL ă

t ăt ăđ căt ăch căvƠo ngƠyă17ăthángăGiêngăhƠngăn m.ăNgh ă m căcó lƠngăti nă

Nh năThápă(xƣăNh năH u, huy năAnăNh n).ăGi ăt ăc aălƠngăti năt ăch căvƠoăhaiă

ngày: 12-9ăơmăl chăcúngăông t ă(d yăcáchăti nătròn)ăvƠăngƠyă12-12ăcúngăbƠăt ă(d yă

ch mătrênăg ăti nătròn).ăầ

Tínăng ngătônăgiáoăc aăng iăCh mă ăBìnhă nhăth ăhi năquaăbi uăt ng

th ălƠăb uăs aăm ănh ă23ăb uăs aăc ngătrònănh aăs ng ho c b th ăthápăM măcaoă0,31m,ăth ăhi năhìnhăng căph ăn ăv iă7ăb uăs aăc ngătròn,ăphía trênăvƠăphíaăd iă

b uăs aălƠăhaiădƣyăhoaăv năhìnhăcánhăsenă(th ăk ăXIIă- B oătƠng l chăs ăVi tăNamă

TP H ăChíăMinh).ăHo căm tădƣyăb uăs aăb ngăđá,ăx păvòngăkhép kínătrênăđ nhăthápă

D ngăLong ăVi cătônăth ănh ngăhìnhăng căph ăn ă ăCh măpa d ngănh ăch ăt pătrungă ăphongăcáchăBìnhă nh.ăSenălƠăbi uăt ngăth ngăhayăg n v iăPh tăgiáo.ăVìă

th ăt tăc ănh ngăb th ăd ngăhìnhăng căph ăn ălƠăbi uăt ngătôn th ăc aămônăđ ă

M tătôngăt ăphái,ăpháiănƠyăth ngăchúătr ngătônăth ănguyênălỦăơm (Sakti)ăvƠăcoiăđóălƠăn ngăl căsángăt o

2.2 TI Mă N NGă PHÁTă TRI Nă DUă L CHă V Nă HịAă TỂMă LINHă T NHă BỊNHă NH

2.2.1 Cácădiăs năv năhóaătơmălinhăv tăth

- Chùa Th p Tháp Di à: T aăl căt iăthônăV năThu n,ăxƣăNh năThƠnh,ăth ăxƣă

An Nh n,ă cáchă TP.ă Quyă Nh nă kho ngă 30kmă v ă phíaă B c.ă N mă 1665ă Thi nă s ă

Nguyên

Thi uăl păngôiăchùaănh ăđ ăthamăthi năvƠăho ngăd ngăPh tăpháp.ă năn mă1680,ăchùaăchínhăth căđ căxơyăd ngăquyămôăl năl yăhi uălƠă“Th păThápăDiă Ơăt ”.ă Chùaăcóăki nătrúcăhìnhăch ăKh u,ămáiăl păngóiăơmăd ng,ăchiaăthƠnhăb năkhuăv c:ăchánhăđi n,ăph ngătr ng,ă ôngăđ ngăvƠăTơyăđ ng NgoƠiăki nătrúcăbênătrong,ăchùaăTh păThápăcònălƠmăduăkháchăng ăngƠngăđ năkhơmăph căkhiăchiêmăng ngăkhuăv năthápăc ăv iă21ăb oăthápăl nănh ămangăphongăcáchăki nătrúcăc aănhi uăth iă

đ iăkhácănhauăt ăth ăk ăXVIIă- XX

Trongăt tăc ăcácăchùaăchi nă ămi năTrungăVi tăNamăđ căxơyăd ngăvƠoăth iăLêă- Nguy năthìăchùaăTh păThápăDiă Ơă ăBìnhă nhălƠăngôiăchùaăc ăthu căthi năpháiăLơmăT ăQuaănhi uăl nătrùngătu,ătônăt o,ădùăki nătrúcăc ăvƠăm iăđanăxenănh ngăchùaă

v năgi ăđ căt ngăth ăhƠiăhòa.ăN mă1990,ăchùaăTh păThápăDiă Ơăđ căB ăV nă

hóa - Thôngătinăcôngănh nălƠăDiătíchăki nătrúcăngh ăthu tăc păqu căgia Hàng

n m,ăchùaăđónăti păhƠngăngƠnăPh tăt ăvƠăduăkháchătrongăvƠăngoƠiăn căđ năthamă

quan chiêm bái

Chùaăđ căki nătrúcătheoăhìnhăch ă“Kh u”ăphíaătr căcóăchánhăđi năg măTh ngă

đi năvƠăH uăđi n.ăPh năTh ngăđi n th ăPh tăAdiđƠăvƠăQuanăơmăChu năđ ,ăH uă

đi năth ăPh tăt ăThíchăCa.ăHaiăbênăcóă ôngăphòngăvƠăTơyăphòng.ăHaiădƣyănƠyălƠă

ch ă dƠnhă riêngă choă t ngă ni.ă Phíaă sauă lƠă T ă đình,ă th ă cácă v ă khaiă s nă pháă th ch Trongăchùaăhi năđangăgi ă2ăb oăv t:

- TháiăBìnhăH ngăChungă(chuôngăH ngăThái)ăđ căđúcăvƠoăn mă1805,ătri uăvuaă

Gia Long

- T măd uăbi uătr ngă"LongăKhánhăT "ăđ căinăvƠoăn mă1813ătri uăvuaăGiaăLong

- Chùa Minh T nh

Chùaăt aăl căt iăs ă35ăđ ngăHƠmăNghi,ăph ngăNgôăMơy,ăthƠnhăph ăQuyăNh n,ă

t nhăBìnhă nh Hòa th ngăquêă ăxƣă căNhu n,ăhuy năM ă c,ăt nhăQu ngăNgƣi.ăTênăhi uăMinhăT nhăđƣăth ăhi năỦănguy năc aăNgƠiăquaăcơuăđ iătreoă ănhƠăT :

ắMinhăt ă o,ăgiácăt ădơn,ătr căch ăvơnăphiăthiên,ănguy tălƣng

T nhăb năTơm,ăch ngăb năPh t,ăviênăơmălôiăh ngăh i,ăphongătri uẰ

Tr căchùaăcóăTamăquanăxơyăđá,ăbaăc aăcu năvòm,ămáiăđúcăxiăm ngăgi ăngói.ăC aă

gi aăcaoăg nă4m,ăhaiăc aăhaiăbênăth păh n,ănhìnăchungăkháăđ ăs ăvƠăv ngăchƣi Trênăc aăgi aăcóăc ălơu,ăđ păn iăhƠngăPh năv năvƠăt ngăPh tăThíchăCaăthƠnhăđ o.ă

D iăvòmăcu năcóăbi năhi uăchùa:ă S că T ăMinhăT nhăT ă(chùaăMinhăT nhăđ căvuaăbanăbi năS căt ) MinhăT nhăhi nănayăkhôngăch ăălƠăn iăch ă

t ngăPh tăt ătuăh c,ăhƠnhăđ oămƠăcònălƠăđ aăch ăduăl chăv năhóaătơmălinhăc aăthƠnhă

ph ăc ngăQuiăNh n,ăt nhăBìnhă nh

- Chùa Linh Phong

ChùaăLinhăPhong,ăcònăg iălƠăchùaăÔngăNúi,ăđ căxơyăd ngăt ăđ iănhƠăLê,ăcáchănayăkho ngăngótă700ăn m.ăChùaăt aăl că ăl ngăch ngănúiăphíaănamătrongădƣyănúiăBƠăthu căthônăPh ngăPhi,ăxƣăCátăTi n,ăhuy năPhùăCát.ă

Mu năth măchùaăLinhăPhong,ăđ ăđ căvƠoăc ngăchùa,ăduăkháchăph iăđiăb ămenătheoănh ngăb căđáă ăd căcaoăh nă100m.ăChánhăđi năc aăchùaăLinhăPhongăm iă

đ căxơyăd ngăl iăv iăki nătrúcămáiăc ăl u,ăngóiă ng,ătrênănócămáiălƠăhìnhăhaiăconă

r ngăng măng c,ăxungăquanhăsơnălƠănh ngăhƠngăcơyăl năt a bóngămát.ăC tăchùaăuyănghiăhìnhăr ngăcu n.ăT iăđơyăđ căđ tăt ngăPh tăcaoă2,5ămét,ăm tăqu ăchungăn ngă

h nă1,2ăt n T ăchánhăđi năđiăv ăphíaătơyălƠăm tăcơyăc uănh ăd nălênăm ăThápăvƠăhangăT ăphíaăsauăngôiăchùa.ăHangăT ăhoangăs ăsátăconăsu iăn cătrong,ă ăđơyăh ă

th ngăđáăt ănhiênăđƣăđ căt oăhóaăs păx păthƠnhăbaăm tănh ăm tăngôiănhƠ.ă

ChùaăLinhăPhongăđ căxemălƠădiătíchăL chăs ăậ V năhóaăqu căgia.ăH ngăn m,ă

t iăđơyăđ uăcóăt ăch căl ăgi ăT ăViênăMinhăc aăchùaăvƠoăcácăngƠyă24ăvƠă25ăthángăGiêng.ăDoăđó,ăđơyăc ngălƠăd pămƠăr tănhi uăph tăt ăvƠăduăkháchăhƠnhăh ngăđiătourăduăl chăv ăBìnhă nh,ădƠnhăth iăgianăđ ăđ năv iăchùaăLinhăPhong

-B o tàng Quang Trung B oătƠngăQuangăTrungăcáchăthƠnhăph ăQuyăNh năv ăphíaă

TơyăB c(ăThu călƠngăKiênăM ,ăxƣăBìnhăThƠnh,ăhuy năTơyăS n) ậ quêăh ngăc aăbaă

ng iăanhăhùngădơnăt căNguy năNh c,ăNguy năHu ,ăNguy năL

N mă1979,ăkhuăđi năth ăTơyăS năTamăKi tăcơyăm ,ăgi ngăn căđ căx păh ngă diătíchăQu căgia

căhìnhăthƠnhătrênăchínhăn nănhƠăc ăc aăgiaăt căNguy năHu ălƠngăKiênă

M ,ă păKiên ThƠnh,ănayăthu căth ătr năPhúăPhong,ăhuy năTơyăS nălƠăkhuăb oătƠngăDanhă nhơnă l nă nh tă c ngă lƠă m tă trongă nh ngă b oă tƠngă thuă hútă l ngă kháchă đ năthamăquanăduăl chăh căt pănhi uănh tătrênăđ tăn cătaăhi nănay

B oătƠngăcònătr ngăbƠyăkho ngătrênă11.000ăhi năv tăcóăliênăquanăđ năphongătrƠoă

kh iăngh aăTơyăS năvƠăv ăanhăhùngăQuangăTrungăậ Nguy năHu ăN iăđơyăcònăcóă

đi năth ăTơyăS năTamăki tăth ăNguy năHu ,ăNguy năNh c,ăNguy năL ăvƠăcácăv nă

th năvõăt ngăc aănhƠăTơyăS n.ăHƠngăngƠyă b oătƠngăluônăcóăduăkháchătrongă và ngoƠiăn căđ năth m,ănh ngăđôngănh tălƠăvƠoăngƠyăMùngă5ăthángăGiêngăhƠngăn mă

ậ ngƠyăk ăni măchi năth ngăNg căH iă( ngă a,ăHƠăN i)ăthìăb oătƠngăvuiănh ăh i.ăDuăkháchăđ năth m,ădơngăh ngăhoƠngăđ ăQuangăTrungăcácăv năth năvõăt ngăc aănhƠăTơyăS n

B oătƠngăcóă9ăphòngătr ngăbƠyăv iănh ngădiăv tăquanătr ngăliênăquanăđ năphongătrƠoăkh iăngh aăTơyăS n.ăN mătrongăqu năth ăB oătƠngăQuangăTrungălƠăđi nă

th ăTơyăS năTamăKi tăvƠăcácădanhăt ngăth iăTơyăS n.ă i năđ căxơyăd ngătrênăchínhăn nănhƠăc ăc aăbaăanhăemănhƠ TơyăS n.ă i năđ cănhơnădơnăgópăcôngăxơyă

d ngăvƠoăn mă1958ăvƠăhoƠnăthƠnhăvƠoăn mă1960ăv iăt ngăth ădi nătíchă2.325m² Trongăb oătƠngăcóă3ănhómănhƠăchính,ăg iăraă3ăh ngăt aăvƠoăsơnăt ngă,ăcùngăv iă

đ ngăvƠoăt ăphíaăc ngăb oătƠng,ăt oănênăb ăc căsơnăt ng trònăvƠăcơnăđ i,ăm ăraă4ă

h ng,ăxongăl iăt ăvƠoă1ăđi m:ăđóălƠăn iăđ tăt ngăđƠiăQuangăTrungăậ Nguy năHu ăNhìnă b ă ngoƠi,ă ki nă trúcă B oă tƠngă Quangă Trungă mangă đ ngă nétă c ,ă v iă nh ngăhƠngăc tăđ cănh căl iăcóănh păđi uăvƠănh ngăl pămáiăcongăkh eăkho nănh ng v nălƣngăm n,ăhƠiăhòa

Tr căsơnăr ngăcóăc ngătamăquan,ăti păđóălƠănhƠăbiaăghiăcôngălaoăc aăQuangă

Trung ậ Nguy năHu ăvi tăb ngăch ăqu căng ăChínhăđi năg măbaăgian,ăgianăgi aă

th ăQuangăTrungăậ Nguy năHu ,ăcóăb cătranhăôngăc iăng aăđ tătrongăkhungăkính,ă

gianăbênătráiăth ăNguy năNh c,ăgianăbênăph iăth ăNguy năL ăHaiăđ uăh iălƠăbană

th ăcácăv năth năvõăt ngănhƠăTơyăS nănh :ăTr năQuangăDi u,ăBùiăTh ăXuơn,ăVõă

V năD ng,ăNgôăThìăNh m,ăNgôăV năS ,ăTr năV năK ầ

Hi nănayătrongăkhuăv năc ăc aăgiaăđìnhăanhăemăTơyăS năv năcònăl iăhaiădiătíchăc că

k ăquỦăgiáălƠăcơyă meă c ăth ăvƠăgi ngă n că x a,ăt ngătruy năcóăt ăth iăH ăPhiăPhúc.ăCơyămeăc ăth ăn măbênătráiăđi năTơyăS năcƠnhăláăxumăxuêăcheămátăc ăm tăgócăv n,ăcóăchuăviăg căcơyăt iă3,5m.ăBênăph iăđi năTơyăS nălƠăgi ngăn c,ăđ ngă

kính 0,9m

năB oătƠngăQuangăTrung,ăduăkháchăkhôngăch ăđ căchiêmăng ngăv ăđ pă

ki nătrúc,ănh ngăhi năv tătr ngăbƠyămƠăcònăđ căxemăbi uădi năvõăthu tăvƠătr ngă

tr năTơyăS n.ăM tăbƠiătr ngătr năTơyăS năg mă3ăh i:ăXu tătr n,ăxungătr năậ công

thành,ă caă khúcă kh iă hoƠnầ,ă khôngă h ă cóă h iă tr ngă tr nă luiă quơnă nh ă nh ngă bƠiă

tr ngătr năthôngăth ng.ăPh iăch ngătrongăsu tăcu căđ iăc măquơnăđánhăgi căch aă

m tăl năQuangăTrungăth tăb i,ăch aăm tăl năph iăluiăquơn,ăc ăth ngăd năd pănh ă

ch ătre,ănênătr ngătr n ch ăcóăti nămƠăkhôngăcóălùi

- Chùa Nh n S n

Chùaă Nh nă S nă t că g iă lƠă chùaă Ôngă á,ă thu că đ aă ph nă thônă B că Nh năTháp,ăxƣăNh năH u,ăth ăxƣăAnăNh n,ăcáchăthƠnhăph ăQuyăNh nă23kmăv ăphíaăTơyă

B c.ăNgôiăchùaăn măd iăbóngăm tăv năxoƠi,ăl ngăd aăvƠoănúiăLongăC t,ăphíaă

tr călƠăH ăSenăv iăc nhătríăth ăm ng.ăChùaăNh năS năcóăgiáătr ăl năv ăl chăs ăvƠăngh ăthu t,ălƠăs ăgiaoăthuaăgi aăv năhoáăCh măb năđ aăvƠăv năhoáăVi tămƠăđ căbi tă

h năc ălƠăhaiăphoăt ngăb ngăđáăsaăth chăkh ng l th bên trong khuôn viên chùa -

m t phong c nh điêu kh c Ch m

ơyă lƠă haiă t ngă Dvarapalla (Mônă Th n)ă v iă Ủă ngh aă ng iă b oă v ă choă đ oăpháp,ăđ ngăđ iăx ngănhauă2,3măr tăs ngăđ ng.ăNgh ăthu tăđiêuăkh cămangăphongăcáchăđi năhìnhăc aăngh ăthu tăđiêuăkh căCh mpaăth ăk ă XII,ăXIII.ăHaiăt ngăđáă

đ căs năđen,ăđ ăt ngătr ngăchoăôngăthi năvƠăôngăácătrongătínăng ngăc aăng iă

Vi t

- Nhà th Chánh Tòa

NhƠăth ăchánhătòaăđ căb tăđ uăhìnhăthƠnhăvƠăxơyăd ngăn mă1892,ăb ăc cătheoăhìnhăthánhăgiáăv iăchi uădƠiă57,ă5ămét,ăchi uăr ngăh nă22,5ămét,ăv i hai hàng côtăxiăm ngăc tăthépăv ngăch că ăphíaătr c

Gianăchínhăc aăchánhătòaăr ngă8ămét,ăli năk ăđóălƠăcungăthánhăc ngăr ngă8ămét,ădƠiă

g nă15ămét.ăNhƠăth ăchánhătòaălƠăm tănhƠăth ăr ng,ăcóăs căch aălênăđ năh nă1500ă

ng i.ă i măđ căbi tănh tăc aăchánhătòaăQuyăNh năđóălƠăcóăm tăthápănh năcaoăh nă47ămét,ăcaoăvútălênăn nătr i,ăđóăc ngălƠălíădoăvìăsaoămƠăng iădơnă ăđơyăg iăchánhătòaălƠănhƠăth ăNh n

Cóă th ă nói,ă nhƠă th iă chánhă tòaă Quyă Nh nă gi ă khôngă ch ă lƠă đi mă đ nă c aă

nh ngăgiáoădơnăCôngăgiáo,ămƠăcònălƠăđi măthamăquanăBìnhă nhăquanătr ngăv iăduăkháchăxaăg n.ă i măđ năchínhălƠăd uă năki nătrúcăđ căs c,ătrongăhƠnhătrìnhăkhámăpháăBìnhă nhăc aănhi uăduăkháchăkhiăcóăd păd ngăchơnă ăt nhănƠy

- n th Bùi Th Xuân

năth ă ôăđ căBùiăTh ăXuơnăđ căxơyăd ngăt iă kh iăPhúăXuơn,ăth ătr năPhúăPhong,ăhuy năTơyăS n,ăv iădi nătíchălƠă5191m2,ăriêngădi nătíchăxơyăd ngăđ nă

th ă178m2

năth ă mangădángăd păki nătrúcătheoăki uănhƠăláămáiă3ăgian,ăgianăchínhă

gi aăđ ăbƠnăth ,ătrênăcóăt ngă ôăđ căBùiăTh ăXuơnălƠmăb ngăg mădát vàng và 2 gianăbênălƠăn iădƠnhăchoăđ iănh căl ăvƠăti păkháchầ

năđ căxơyăd ngăđ ăt ngănh ăđ nă ôăđ căBùiăTh ăXuơnă(v ăc aădanhăt ngă

Tr năQuangăDi u)ălƠăn ăt ngătƠiăgi iăvƠăcóăcôngăl năđ iăv iăTri uăTơyăS n.ăN ăđôă

đ călƠăng iăc măđ uătrongăNg ăph ng th ă(5ăng iăph ăn ătƠiăgi i)ăc aăNhƠăTơyă

S n.ă căv ăth mă năth ăN ăđôăđ călƠăni măt ăhƠoăc aăm iăchúngătaăhômănay

ng aăxeăvƠăph năhoaălƠmălòngătaăth yănaoănaoămƠăngh ăv ăm tăhuy nătíchăkinhăx a

- n th ào Duy T

ƠoăDuyăT ălƠăm tădoanhănhơnăv năhoá,ăm tătƠiăn ngăl nătrongănhi uăl nhă

v c:ăchínhătr ,ăquơnăs ,ăkinhăt ăvƠăv năhoáăậ ngh ăthu t.ăÔngăsinhăraă ălƠngăHoaăTrai,ăhuy năNg căS n,ăt nhăThanhăHoá

Hi nănay,ădiătíchănƠyăthu căthônăNg căS n, xƣăHoƠiăThanhăTơy,ăhuy năHoƠiă

Nh nă(cáchăQuyăNh năkho ngă80kmăv ăh ngăb c).HƠngăn m,ăđ năngƠyă17ăthángă10ăơmăl ch,ănhơnădơnăđ aăph ngăvƠăcácăc păchínhăquy năt ăch căl ădơngăh ngă

t ngăni m.ăDiătíchănƠyăđƣăđ căB ăV năhóaă- Thôngătinăcôngănh nălƠădiătích

l chăs ă- v năhoáăvƠoăngƠyă15ăthángă10ăn mă1994

- L ng m Mai Xuân Th ng

N mătrênăng năđ iăbênăc nhăqu căl ă19ă(thu căxƣăBìnhăT ng,ăhuy năTơyă

S n)ă cáchă Quyă Nh nă kho ngă 50kmă v ă h ngă tơyă b c.ă L ngă Maiă Xuơnă Th ngă

đ căxơyăd ngătheoăl iăki nătrúcăc ăđ ăt ngănh ănhƠăyêuăn c,ălƣnhăt ăxu tăs cătrongăphongătrƠoăC năV ngăkhángăPhápăt iăBìnhă nh.ă

T ăphíaătơyănhìnăvƠoăTamăQuan,ăchúngătaăs ăth yă4ătr ăc ngăvuông,ăphíaătrênă

t oădángătheoăki uăb uăl ă- ki nătrúcătheoăki uăcungăđình,ăchùaăcu iăth ăk ăXIX.ăSauăkhiăleoă27ăb cătamăc păd căd năv ăphíaăl ng,ăchúngătaăs ănhìnăth yăkho ngăsơnăr ngă40m2,ăcóălanăcanăxơyăxungăquanh.ăT ăsơnăti năs nhăvƠoăđ năl ngăđ căgi tă4ăc p,ă

tr căm tăcóăm ăNguyênăsoáiăMaiăXuơnăTh ng.ăHƠngăn m,ăđ năngƠyă15ăthángă4ăơmăl ch,ănhơnădơnăTơyăS năvƠădòngăh ăđ uăt ăch căl ădơngăh ngătr căl ngă m

Ông.ăL ngăMaiăXuơnăTh ngăđƣăđ căB ăV năhóaă- Thôngătinăcôngănh nălƠădiă tíchăl chăs ăngƠyă20ăthángă4ăn mă1995

Ơnăt ăto ăl cătrênăđ nhăcaoănh tăc aă năS n,ăc uătrúcă3ăt ng.ăT ngătrênăcùngăhìnhătrònăg iălƠăViênă Ơn,ăt ngătr ngăchoăTr i.ăT ng th ă2ăg iălƠăPh ngă Ơn,ăcóăhìnhăvuông,ăt ngătr ngăchoă t.ăT ngăd iăcùngăc ngăhìnhăvuôngăđ căxơyăb ngă

t ngăđáăongătheoăh ngăchínhălƠăh ngăNam.ăBênătrongăc ngătamăquanălƠăn iădi năraăm tăs ănghiăth cătr căkhiăt ăl

N măbênăph iă Ơnăt ălƠăkhuă nă n,ăn iăt ngătr ngăchoăs ăthôngăthiên,ăgiaoăhoƠăgi aăTr iăvƠă t,ăgi aăỂmăvƠăD ng.ăB năsaoăc aă năl nhănhƠăTơyăS nă

đ căđ tă ăn iănƠy.ă nă năg măTi năt ,ăPh ngăđìnhăvƠăH uăcungă- lƠăn iăđ tăbƠnă

th ăcùngăbƠiăv ăc aă3ăanhăemăNguy năNh c,ăNguy năHu ,ăNguy năL ăvƠăcácăcôngătrìnhăph ătr ,ăđ căb ătríătheoătr căth năđ oăh ngăNamăậ B c

Qu năth ă Ơnăt ăTr iă tăđ căxơyăd ngăkhôngăch ăth ăhi nălòngătônăkínhăvƠăghiănh ăcôngălaoăc aăngh aăquơnăTơyăS nălúcăbanăđ uăd ngăc ăch ngăl iăthùătrongă

gi căngoƠiămƠăcònăt o thêmăm tăđi mănh năh păd nătrênătr căduăl chăl chăs ătơmălinhă

v ăphongătrƠoăTơyăS nă

- Thành Bàn

Vijayaă n mă t iă v ă tríă mƠă hi nă nayă lƠă xƣă Nh nă H u,ă Th ă xƣă Ană Nh n,ă t nhăBìnhă nh.ăCáchăqu căl ă1Aăkho ngă2ăkm,ătoƠnăth ăkinhăthƠnhăn mătrênăm tăvùngă

đ tăcaoăsoăv iăcácăcánhăđ ngăxungăquanh

Hi nănayăd uătíchăc aăv ngătri uăCh măPaăt iăVijayaăcònăl iălƠăđôiăs ăt ă

b ngăđá,ăch mătr ătheoăphongăcáchăngh ăthu tăBìnhă nhăvƠoăth ăk ă12-14 Ngoài raăcóăngôiăThápăCánhăTiên,ăm tătrongăcácăphongăcáchăngh ăthu tăcácăthápăCh m

Diătíchă ăBƠnăhi nănayăkhôngăcònăm yăngoƠiăt ngăl yăb ngăđáăong,ăngoƠiălƠă hƠoă c n.ă Trongă thƠnhă v nă cònă l iă điă látă đáă hoaă c ng,ă m tă th aă gi ngă vuông,ă

t ngăvoiăđá,ăvƠăbênăc aăh uălƠăgòăTh păTháp

- 8 c m – 14 Tháp Ch m

- Tháp Bánh Ít (Th Thi n) - Tourăd'Argentă(ti ngăPháp)ăđ căxơyăd ngăvƠoăcu i

th ăk ăXIăđ uăth ăk ăXIIăt iăxƣăPh căHi p,ăn mătrênăm tăqu ăđ iăc nhăqu căl ă1A,ăcáchăQuyăNh nă20km.ă ơyălƠăm tăqu năth ă4ătháp,ănhìnăt ăxaătrôngăgi ngăBánhăệt.ăThápăBánhăệtălƠăqu năth ăki nătrúcăđ căđáoăv iădángăv ăđaăd ng,ătrangătríăc uăk ,ătinhăx o,ăgiáătr ăngh ăthu tăcao

- Tháp Cánh Tiên (Tiên D t) - TourădeăCuireă(ti ngăPháp)ăđ căxơyăd ngăt ăth

k ăXII,ăhi nă ăxƣăNh năH u,ăhuy năAnăNh n.ăThápămangădángăv ăđ căđáo,ăthanhăthoátv iăb ăc căh pălỦ.ăThápăcaoăh nă20m,ăcóă4ăc aăvòmănh năvútălênăm ăraăb nă

h ng,ă4 t ngăthuănh ăv ăphíaătrên.ăT ngănƠoăc ngăcóă4ăthápăgócătrangătrí.ăM iăgócăcóănh ngăt ng nh ăt oădángăt aăcánhăchimăđangăbay.ă căbi t,ăph năphíaătrongăcácă

c tăđ că păkín b ngă cácăphi nă đáăsaăth chă mƠuătímăcóăch măkh căhoaăv nădơyă

xo n

- Tháp D ng Long (Tháp Ngà) - Tour d'Ivoire (ti ng Pháp) xơyăd ngăvƠo cu iă

th ăk ăXIIăt iăxƣăTơyăBìnhă(TơyăS n),ăcáchăQuyăNh năkho ngă50km.ă ơyălƠ khu

tháp n iăb tălênăkhôngăch ă ăkíchăth căđ ăs ămƠăcònă ăhìnhădángăđ căbi tăc a t ngă

ki nătrúc,ăph nănƠoăđ ăl iăd uă năngh ăthu tăKhmerătrongăđiêuăkh căChampa

G mă3ătháp,ăthápăgi aăcaoă36m,ăhaiăthápăhaiăbênăcaoă29m.ăThápăcóăki uăki nătrúc uyănghi,ăngh ăthu tăđiêuăkh căđ căch mătr ătinhăviăv iănh ngăđ ngănétăđ căđáo, mangătínhăhoƠnhătrángăl ngăl y,ăv aătinhăt ăm măm iăv iănh ngăphùăđiêu,ăho ăti t trangătríăs ngăđ ng,ăchơnăth cămƠăk ăbíăhuy nă o

- Tháp ôi (tháp H ng Th nh) - Ti ngăPhápăg iălƠăTourădeăKhmerăđ căxơy d ngă

vƠoăcu iăth ăk ăXIIăđ uăth ăk ăXIII,ăn mă ăph ngă ngă a,ăQuyăNh n

Thápăg măhaiăcánhătháp,ăthápăchínhăcaoă20m,ăThápăph ăcaoăkho ngă18m,ăki nătrúc thápă ôiăthu căvƠoălo iă"đ cănh tăvôănh "ăch uă nhăh ngăc aăngh ăthu tă nă

giáo.ăC uătrúcăthápăg măhaiăph năkh iăthơnăvuôngăvƠăph năđ nhăhìnhăthápăm t cong

Cácăgócăthápăhi nălênănh ngăt ngăchimăth năGaruda,ăhaiătayănơngăcaoănh mu nănơngăđ ămáiătháp

ăBìnhă nhăcònăcóăm tăs ăthápăcóăgiáătr ăbaoăg m:

- Tháp Th Thi n (tháp ng) - Tour de Bronze,ăn mătrênăxƣăBìnhăNghiă- Tây

S n,ăcáchăthƠnhăph ăQuyăNh nă35ăkmăv ăphíaăTơyăB c.ăThápăcóăquyămôănh , ki uă

dáng trang nhã, thanh thoát, kì bí

- Tháp Phú L c (Tháp Vàng) - Tour d' Ort, ăxƣăNh năThƠnhă- AnăNh n, cách

QuyăNh nă35kmăv ăphíaăB c.ăThápăcóăv ăđ păng oăngh ,ăđ măbu n,ăđ ngăt ăchơn

tháp du khách có th ănhìnăkh păb năph ngăv iănh ngăc nhăquanăk ăv ăxungăquanh

- Tháp Bình Lâm n mătrênăm tăgòăđ tăcaoăthu căxƣăPh căHoƠă- TuyăPh c, cách QuyăNh nă22km.ăThápăcóăbìnhăđ ăvuông,ăm iăc nhădƠiăkho ngă10m,ăcaoăkho ng 20m,ă đ că chiaă lƠmă 3ă t ngă đ că trangă tríă hoaă v nă tinhă t ,ă ki nă trúcă hƠiă hoƠă v iă

nh ng đ ngănétăv aăthanhătúăv aăkho ăkho n

2.3 2ăCácădiăd năv năhóaătơmălinhăphiăv tăth

- L h i truy n th ng

Bìnhă nhălƠăn iăcóăcácădơnăt căthi uăs ăsinhăs ngănh ăBana,ăCh m,ăHrê

H uăh tăcácădơnăt cănƠyăđ uăcóănh ngăsinhăho tăv năhoáădơnăt căc aămìnhănh ăl

h iăvƠăcaămúaănh c.ăTuyă ăBìnhă nhăs ăl ngăcácădơnăt cănƠyăch ăchi măm tăph n ítă i,ăsongăcóăth ăph căh iăphátătri năcácăhìnhăth căl ăh iănh ănh ngăs năph mădu

l chăđ căs căc aăđ aăph ng

iăv iăng iăVi t, ngoƠiăcácăl ăh iăchungăc aăc ăn cănh ăt tăc ătruy n,ăcácăl h iătruy năth ngătrongăn m,ăvùngăBìnhă nhăcònăcóăm tăs ăl ăh iăquanătr ng Hi nănayătoƠnăt nhăcóă99ăl ăh i,ătrongăđóăcóă71ăl ăh iădơnăgian,ă5ăl ăh iătôn giáo,ă8ăl ăh iăl chă

s ăcáchăm ngăvƠă15ăl ăh iăkhác

- L h i chi n th ng Ng c H i - ng a:

LƠăm tătrongănh ngăl ăh iăl n nh tă ăBìnhă nhăt ăch căhƠngăn măvƠoămùngă5ăthángăGiêngăơmăl chăt iăth ătr n Phú Phong,ăhuy năTơyăS n.ăChínhăh iălƠămùngă5ă

t tănh ngăth ngăđ căt ăch căt ngày 4 và kéo dƠiăvƠiăngƠyăsau.ă ơyălƠăl ăh iă

t ngănh ăcácăth ăl nhăTơyăS n,ăđ c bi tălƠăvuaăQuangăTrungăvƠă k ă ni măchi nă

th ngăNg căH iă- ngă a.ăNgoƠiănh ng l ănghiătruy năth ng,ăl ăh iăcóănhi uăho tă

đ ngăv năhóaădơnăgian,ăph năchínhălƠăcác cu căthiăvõăth ăhi nătinh th năth ngăvõăaăđ tăBìnhă nhăvƠătr ngătr năTơyăS n

- L h i chi n th ng i M i:ă ăXƣăHoƠiăChơuăB c,ăhuy năHoƠiăNh n, đ căt ă

ch căđ ăk ăni măchi năth ngă iăM iăc aăquơnădơnăBìnhă nhătrongăcông cu căkhángăchi năch ngăM ăvƠoămùngă5ăthángăGiêngăơm l chăhƠngăn m

- L h i èo Nhông – D ng Li u:ăT ăch căvƠoămùngă5ăthángăgiêngăỂmăl ch hàng

n mă t iă èoă Nhôngă n m trên tr că đ ng qu c l 1 thu c xã M Phong và M Trinh,ăhuy năPhùăM ăđ ăk ăni măchi năth ngă èoăNhôngă- D ngăLi uă(n mă1965) vangăd iăc aăl căl ngăv ătrangăquơnăkhuăVăvƠăb ăđ iăđ aăph ngăBìnhă nh

- L h i C u Ng :ăLƠăm tăhìnhăth căsinhăho tăv năhoáătínăng ngălơuăđ i c aădơnă

bi năBìnhă nh,ăđ căt ăch căth ngăxuyênăvƠoămùaăxuơnăhƠngăn măđ cúng cá Ôngă (Cáă Voi)ă vƠă c uă đ că mùaă h iă s nă (theoă truy nă thuy tă cáă Ôngă th ng giúp thuy năvƠăng iăm iăkhiăg păsóngătoăgióăl n).ăNgoƠiănghiăth căcúngăl ,ăng i d ăl ăcònăđ căngheăhátăB ăTr o,ăhátăTu ng,ăthamăgiaănhi uătròăch iădơnăgian

- H i Xuân ch Gò:ăH iăxuơnăcóănhi uăti tăm căđ căs cănh ăhátăBài chòi, bi uădi nă

võăthu t,ăthiămúaălơn,ăbánăcácălo iătráiăcơy,ăđ ăch iătr ăemădơnădƣ ăH i mang ý ngh aăc uătƠiăl căđ căt ăch căvƠoămùngă1ăT tăơmăl chăc ătruy năt iăthôn Phong

Th ch,ăth ătr năTuyăPh c

- L h i làng rèn Ph ng Danh (Th tr n p á - An Nh n):ăLƠăl ăh iătruy n

th ngănh măt ngănh ăđ năv ăT ăs ăngh ărènă ƠoăDƣăT ng,ăđ căt ăch căvƠoă12ăậ

2 ơmăl chăhƠngăn m.ăNgoƠiăcácănghiăth căl ăchính,ăl ăh iăcònăcóăcácăti tăm căch iă

gà, bi uădi năvõăthu tăvƠăcácătròăch iădơnăgian

- L h i v n hoá các dân t c mi n núi và vùng bi n:ăđ căt ăch că2ăn măm t l nă

v iăs ăthamăgiaăc aăcácădơnăt cămi nănúiăvƠăvùngăbi năt nhăBìnhă nh.ăL ăh iăcó nhi uăti tăm căv năhoáăđ căs cănh ămúaăc ngăchiêng,ăhátăb ătr o,ăđuaăthuy n,ăb n

tên, phóng lao

- L h i Vía Bà Nh n Phong:ăH ngăn m,ăvƠoăngƠyă17.1ă(ơmăl ch),ăt iăthôn Liêm

nh,ăxƣăNh năPhongă(AnăNh n)ădi năraăL ăh iăVíaăBƠ,ănh măt ngănh côngă nă

đ căđ ăbƠă ăTh ăTơn

- L h i làng đúc đ ng B ng Châu (th tr n p á, An Nh n) đ că t ă ch c

ngày 17/3ăơmăl ch

- L h i Chùa Bà (Ph c Quang, Tuy Ph c) đ căt ăch căngƠyă2/2ăơmăl ch

- L h i đ giàn:ăDi năraăt ăngƠyăr măđ nă16ăvƠă17ăthángă7ăơmăl chă(4ăn măt ch că

m tăl n)ăt iălƠngăAnăTháiăxƣăNh năPhúcă(AnăNh n),ăn iăđơyăt ngăn iăti ngălƠ cái nôiăvõăBìnhă nh

- L h i c u m a ng i ch m – Vân Canh:ăL ăh iăc uăm aăng iăCh măhay l ă

m ngăm aăti ngăCh măoaiăl ăcauăch h zanălƠăm tăl ăh iăc aăng iăđ ngăbƠo Ch măH'roi,ăVơnăCanh,ăBìnhă nh

- L cúng cá ông:ă ăcácăxƣăvenăbi năt nhăBìnhă inhăhƠngăn măth ngăm ăh i cúng

Cá ÔngăvƠoăngƠyă15ăthángă3ăơmăl chăt iăcácăđ năth ăcáăÔng.ăTheoătruy n thuy t,ăCáăÔngăth ngăc uăgiúpăthuy năvƠăng iăb ăn nătrênăbi n.ăC ngăv iăcác nghiăl ătruy nă

th ng,ăd pănƠyăcònăcóămúaăhátăb ătr o,ăhátăb i

- Nh c võ Tây S n: LƠăm tănétăv năhóaăđ căđáoăc aăvùngăđ tăBìnhă nhăxu t

phátăt ăphongătrƠoănôngădơnăTơyăS năcu iăth ăk ă18

ơyălƠălo iăVõănh cănh măkích thíchăs ăkhíăc aăbaăquơnătrongăluy năt păc ngănh ătrongăchi năđ u.ăC ngătheoătruy n thuy tăthìăti ngăVõănh căTơyăS năc ngălƠăm tătrongănh ngăy uăt ăquanătr ngăt oănên cu căhƠnhăquơnăth năt căvƠăchi năth ngăoanhă

li tăc aăvuaăQuangăTrungătrongăcu c chi năch ngăngo iăxơm

- Võ thu t c truy n

“Ai v Bình nh mà coi Con gái Bình nh c m roi đi quy n”

Võăc ătruy năBìnhă nhăđ căhìnhăthƠnhătrênăn năt ngăc aăVõăc ătruy năcác dơnăt căVi tăNam,ăđ căđúcăk t,ăt păh p,ăh ăth ng,ăch tăl căvƠăsángăt oăquaăcácăgiai

đo năl chăs ă,ăphùăh păv iăyêuăc uăvƠătrìnhăđ ăphátătri năkinhăt ă- v năhóaă- xƣăh i,

v iăs ăm ăr ngăquanăh ăgiaoăl u,ătrongăđóăcóăs ăhoƠnăthi năcácăk ăn ng,ăk ăthu t,

th ăl c,ăt ăduyăvƠăs ăti păc năn năkhoaăh cătiênăti năc aăloƠiăng i.ăVõăc ătruy n Bìnhă nhăcóăn iădungăvôăcùngăphongăphú,ăđaăd ng,ămangăđ măs cătháiăđ căđáo,

t oănênănh ngănétăđ cătr ngăc aăvùngăđ tăđ căm nhădanhălƠăcáiă“nôi”ăc aăVõăc truy năcácădơnăt căVi tăNam.ăTr căh tăđ căhìnhăthƠnhădoăcácăy uăt :ăđ aălỦ,ăt ă

nhiên, kinhăt ,ăxƣăh iăvƠăs ăgiaoăl uăv năhóaăcùngăv iăs ăh iănh păc aăcácădòngăvõ,

hay nóiăcáchăkhácăđ căđi măl chăs ,ăb iăc nhăxƣăh iăvƠăquáătrìnhăhìnhăthƠnh,ăphát tri năVõăc ătruy năc aădơnăt căđƣăt oănênădòngăVõăc ătruy năBìnhă nh,ăbaoăg m

các l nhăv c:ăvõălỦ,ăvõăđ o,ăvõăthu t,ăvõăy,ăvõănh c,ăvõăph c,ầăchínhănh ngăđ c

đi măvƠăcácăy uăt ăđóăhìnhăthƠnhănênăcácăđ cătr ngăvƠăn iădungăc ăb năc aăVõăc truy năBìnhă nh

2.3 HI NăTR NGăV ăDUăL CHăT NHăBỊNHă NH

2.3.1 C ăs ăv tăch t,ăk ăthu t

+ C ăs ăl uătrú

S ăc ăs 100 110 120 122 133 140

S ăphòng 2500 2647 2923 3040 3068 3200

B ng 2.1 Hi n tr ng c s l u trú trên toàn đ a bàn t nh Bình nh

Ngu n:S V n Hóa, Th Thao và Du L ch Bình nh

Trongănh ngăn măg năđơyă,ăh th ngăc ăs ăl uătrúătrênăđ aăbƠnăt nhăBìnhă nhăđangă cóă xuă h ngă t ngă kháă nhanhă vƠă ngƠyă đ că nơngă caoă v ă s ă l ngă vƠă ch tă

l ngănh măph căv ăvƠăđápă ngănhuăc uăc aăduăkháchăn iăđiaăl năkháchăqu căt

C ăth : N mă2010 s ăc ăs ăl uătrúălƠă100ăc ăs ăv iă2500ăphòngăđ năn mă2013ăs ăc ă

s ăt ngălênă122ăc ăs ăt ngă12%ăsoăv iăn mă2010ăđ năn mă2015ăs ăc ăs ăl uătrúăđƣă

t ngălênă140ăc ăs ăv iă3400ăphòng T căđ ăt ngătr ngătrungăbình vè c ăs ăl uătrúă

t iăđ aăbƠnăt nhăBìnhă nhăt ăn mă2010ăđ nă2015ălƠă7,3ă%,ăv ăs ăphòngăt ngă là

5,1%.ăV ăm tăb ngăchungăt căđ ăt ngătr ngănƠyălƠăt ngăđ iăcaoăsoăv iăcácăt nhă

thành khác

Vê ch tăl ngăc ăs ăl uătrúăn mă2013.ăTheoăth ngăkêăc aăPhòngăNghi păv ăDL, trênăđ aăbƠnăt nhăcóătrênă122ăc ăs ăkinhădoanhăl uătrú,ătrongăđóăcóă77ăc ăs ăđ că

x păh ng,ăg m:ă5ăKSăđ tătiêuăchu nă4ăsao;ă1ăKSă3ăsao;ă12ăKSă2ăsao;ă59ăKSă1ăsao,ă

v iăt ngăs ă3.040ăphòng N mă2014ătrênăđ aăbƠnăt nhăcóă133ăc ăs ăkinhădoanhăl uă

trú DL, trongăđóăcóă5ăkháchăs nă(KS)ăđ tătiêuăchu nă4ăsao;ă1ăKSă3ăsao;ă14ăKSă2ăsao;ă68ăKSă1ăsao,ă1ănhƠăngh ăDL ăv iăt ngăs ătrênă3.068ăphòng.ăN mă2015ătrênăđ aăbƠnă

t nhăcóă140ăc ăs ăkinhădoanhăl uătrúăduăl ch,ătrongăđóăc ăs ăl uătrúăduăl chăđ căx pă

h ngăbaoăg m:ă5ăkháchăs năđ tătiêuăchu nă4ăsao;ă01ăkháchăs năđ tătiêuăchu nă3ăsao;ă16ăkháchăs năđ tătiêuăchu nă2ăsao;ă80ăkháchăs năđ tătiêuăchu nă1ăsao,ă1ănhƠăngh ăduă

l chăv iăt ngăs ăphòngălênătrênă3.200ăphòng

B ng 2.2 : Hi n tr ng ch t l ng các c s l u trú du l ch t nh Bình nh 2015

STT Cácăch ătiêuăch tăl ng

(ăX păh ngătheoăsaoă) S ăc ăs S ăphòng

l uătrúădƠiăh năv ăcácăd chăv ănh ănhƠăhƠngă,ăph ăv ă năsáng,ăcƠăphê,ăchoăthuêăh iă

tr ng,ăph căv ămassage,ăhátăkaraoke, thuê xe Th ănh ngăh ăth ngăl uătrúăl iăphơnă

b ăkhôngăđ uăkh păcácăkhuăv cătrongăt nhăh năch ăvi căph căv choăcácăđ iăt ngă

khách

Trongăn mănay,ăm tăs ăc ăs ăkinhădoanhăl uătrúăduăl chătrênăđ aăbƠnăt nhăđƣă

t ngăc ngăcôngătácăqu ngăbá,ăxúcăti năduăl chăvƠăđ uăt ,ăch nhătrangăc ăs ăv tăch tă

k ă thu t,ă m ă r ngă thêmă nhi uă d chă v ,ă đaă d ng s nă ph m,ă đ mă b oă v ă sinhă môiă

tr ngăvƠăanătoƠnăth căph m,ăanăninhătr tăt ăvƠăth căhi nănghiêmătúcăvi căbìnhă năgiáăd chăv ,ăc ngănh ăápăd ngăchínhăsáchăm tăgiáăl uătrúăđ iăv iăkháchăqu căt ,ă

Vi tăKi uăvƠăkháchătrongăn c.ă

+ C ăs ăkinhădoanhă nău ng

Hi n t iătrênăđ aăbƠnăt nhăBìnhă nhănóiăchungăvƠ thƠnhăph ăQuyăNh nănóiăriêngăcácăc ăs ă nău ngăc căk ăđaăd ng,ăcácăc ăs ăđ căphơnăb ăđ uătrênăđ aăbƠnăt nh, trongăvƠăngoƠiăcácăc ăs ăl uătrúăvƠăt pătrungăch ăy uă ăthƠnhăph ăQuyăNh n ngă

th iăm tăs ăc ăs ăl uătrúăđ uăđ căxơyăd ngăcácănhƠăhƠngăđ ăph căv ăchoănhuăc uă

c aăkháchăduăl chăcònăl iălƠăcácănhƠăhƠngăđ căl păn măbênăngoƠi.ăCácăc ăs ănƠyăch ă

y u ăcácăđi măthamăquanăduăl ch,ătrongăkhuăvuiăch iăgi i trí,ăcácăđ ngăqu căl ăcăbi tălƠăcóăcácăc ăs ă nău ngălƠăcácăhƠngăquánănh ăl ă ăđơyăkhôngăch ăph căv ănhi uămónăm năbênăc nhăđó cònăcóăcácănhƠăhƠngăchayădƠnhăchoănh ngăkháchă năchayătr ngăho că duă kháchăcóănhuăc uă nă chayătrongăngƠy.ăHi năt nhăcóă 54 nhà

hàng tiêuăbi uăt pătrungăch ă y uăt iăTP.Quyănh n.ă Nh ngăđ aăđi mă măth cătiêuă

bi uătrênăđ aăbƠnăt nhăbaoăg m: QuánăbánhăxèoăCôăN m,ăQuánăAnhăNh tăGiaăViênăchuyênăph căv ăcácămónăđ căs nănh ăbánhăh i,ăbánhă t,ăbánhăbèo,ăbánhăxèoătômă

nh y,ăNhƠăhƠngătƠuăHoaăHoaăchuyênăph căv ăcácămónăh iăs năhayămónăbúnăcáăt i QuánăPh ngăTèo.ăDuăkháchăcóăth ăđ năquánăB năLaiăthu căhuy năTuyăPh căđ ă

th ngăth cănem,ăch ,ătréăc căk ăngonăc aăBìnhă nhăvƠăđ căbi tălƠăquánăc măchayă

T nhăTơmăn măngayăsátăT ă ìnhăLongăKhánh,ăquánăThƠnhăMinhăho căMinhăHòaă

c ngăph căv ăc măchayăkhông nh ngăvƠoănh ngăngƠyăr măhayăm ngă1ămƠăh uănh ălƠăbánăt tăc ăcácăngƠy.ăCácănhƠăhƠngăh iăs năthìăth ngăb ătríăđ năgi nă,khôngăgianămátăm ăvƠăth ngăn mătrênăcácăconăđ ngăvenăbi năho căsông.ăH uăh tăđ năv iăQuyăNh năậ Bìnhă nhăph iănóiălƠăr tănhi uăn iăđ ăđápă ngănhuăc uă nău ngăc aăduăkhách.ăVƠăQuyăNh năậ Bìnhă nhăthu căh ngălƠăthiênăđ ngă nău ngăv iăgiáăr tă

bình dân,ămónă năđaăd ngăvƠăđ căbi tălƠăch tăl ngăluônăđ măb oăv ăsinhăanătoƠnă

th căph m.ăTuyănhiênăm tăs ănhƠăhƠngăho căhƠngăquánănh ăl ăcóăkhuônăviênăch tă

h pănênăkhôngăgi iăquy tăđ căvi căđ ăxe nênăítăđónăđ căcácăđoƠnăkháchăl n.ăTuy nhiênăsoăv iănhi uăn iăthìăt nhăBìnhă nhălƠăn iăđápă ngănhuăc uă nău ngăv ăs ă

l ngăvƠăch tăl ngăchoăduăkháchăkháăt t

+ C ăs th ăthao vuiăch iăgi iătrí

Hi năt iătrênăđ aăbƠnăt nhăkhôngăcóănhi uăho tăđ ngăvuiăch iăgi iătrí,ăch ăy uăduăkháchăđ năcácăđi mănƠyălƠăthamăquan,ăng măc nh,ăngh ăd ng.ă

Trongă n iă thƠnhă ch ă cácă cácă khuă vuiă ch iă t iă côngă viên,ă siêuă th ,ă t ă nhơnăădƠnhăchoăđ iăt ngăthi uănhi.ăHo tăđ ngăduăl chăt iăBìnhă nhăm iăch ăt pătrungăch ă

y uăvƠoăl nhăv căkinhădoanhănhƠăhƠng,ăkháchăs n,ăh uănh ăm iăch ăd ngăl iă ăcácă

ho tăđ ngătiêuăkhi nănh ăkaraoke,ă massage,ăb iăl n,ătennis,ăcácăkhuăc mătr i,ădƣă

ngo i,ăhayăcácăd ch v ăl năsanăhôăt iăđ o,ăcaănô

Hi năt iăcácăho tăđ ngăgi iătríămangăt măc ăqu căt ăv n đangătrongătìnhătr ngăxơyăd ng,ăhayăcácăcôngăviênăđ ngăv tăhoangădƣăhƠngăđ uă ôngăNamăÁă,công viên

n căhayăvi năkhoaăh căkhôngăgianăv năđangătrongăti nătrìnhăxơyăd ng,ăd ătínhăđ nă

n mă2020ăthìăvi căđápă ngănhuăc uăvuiăch iăgi iătríăc aăduăkhách khôngăcònăloăng i

Hi nătrênăđ aăbƠnăt nhăcóă2ăcông viênăl năt iăthƠnhăph ăQuyăNh n,ă2ăb oătƠng, 4 r păchi uăphim,ă1ăsơnăv năđ ng,ăh nă10 b ăb i l nănh ,ă4ăsiêuăth ăl n,ă1ănhƠăhátăthƠnhă

ph ,ă1ănhƠăhát tu ng,ă1ăth ăvi năt nh,ă1ătrungătơmăvõăthu t,ă1ătrungătơmăv năhóaăt nh, 1ătrungătơmăv năhóaăthƠnhăph ăvƠ 10 trung tơmăv năhóaăt iăcácăhuy nă,th ăxƣ,ă4ăsơnă

tennis, 1 sân golfă18ăl ăhƠngăđ uăchơuăÁ

+ C aăhƠngămuaăs măvƠăqu yăhƠngăl uăni m

D cătheoăcácătuy năđ ngăqu căl ă1AăvƠăQL19BălƠăcácătr măd ngăchơnădƠnhăchoăduăkháchăngh ăng i,ăt iăđơyăcóăbƠyăbánăcácălo iăđ căs nănh ănem,ăch ,ăbánhătráng,ănón,ăr uăB uă á, ăHayăt iăcácăkhuăduăl chăsinhătháiăhayăcácătrungătơmăv năhóa,ăvi năb oătƠngăc ngăbƠyăbánăcácăđ ăl uăni m mangătínhăđ cătr ngăvƠăh păd năkháchăduăl ch

+ Ph ngăti năv năchuy năkháchăduăl chă

Trongănh ngăn măquaăduăl chăBìnhă nhăcóăs ăchuy năbi nătíchăc c,ăđ ăđápăngănhuăc uăđiăl iăc aăduăkhách,ăh ăth ngăcácăph ngăti năv măchuy năkháchăduă

l chăđ năBìnhă nhăđƣăphátătri năkháăsoăv iătr c

Hi năt iăcácăcôngătyăduăl chăl ăhƠnhăg nănh ăđápă ngăv ăv năđ ăph ngăti nă

v năchuy năkháchăduăl chăn uănh ătr căđơyăcácădoanhănghi păch aăcóăxeă45ăch ă,ă

ch ă1ăvƠiăDNăcóăxeă16ăhayă24ăch ăthìăbơyăgi ăcácăDNăt pătrungăđ uăt ăthêmănhi uă

lo iăhìnhăxeă45ăch ,ă12ăch ,7ăch , 9ăch ,ă4ăch ,ă16ăch ,ăxeă25ăch nh ăNhƠăXeăAnhă

K ,ăCôngăTyăTNHHăD chăv ăPh ngăNghi,ăCôngătyăduăl chăMi năTrungăhayăKMKă

năv ăl ăhƠnhăqu căt 5 c ăs

(Ngu n : S Th Thao – V n Hóa – Du L ch Bình nh)

Hi năt iăho tăđ ngăkinhădoanhăl ăhƠnhăđƣăb tăđ uăcóăchi uăh ngăchuy nă

bi năt tăh năsoăv iăcácăn mătr c.ăS ăl ngădoanhănghi păl ăhƠnhăt ngănhanhăn mă2010ăcóădoanhănghi păl ăhƠnh,ăđ năn mă2015ătrênăđ aăbƠnăt nhăcóă25ăđ năv ăkinhă