Với sự nhượng bộ của cả ba nước, USMCA được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều cơhội mới về việc làm và thu nhập cho hơn 570 triệu cư dân sinh sống dưới "máinhà" Bắc Mỹ thông qua một thị trường tự
Trang 1Mexico-Canada Agreement; viết tắt là USMCA.
Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) là một thỏa thuận thươngmại giữa ba quốc gia được kí kết vào ngày 30 tháng 11 năm 2018 USMCAthay thế cho Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) có hiệu lực kể từtháng 1 năm 1994
USMCA bắt đầu với tư cách là Thỏa thuận thương mại Mỹ-Mexico, đượccông bố vào cuối tháng 8 năm 2018 Vài tuần sau, vào ngày 30 tháng 9 năm
2018, Hoa Kỳ và Canada chính thức đồng ý thay thế NAFTA bằng thỏa thuậnmới và USMCA đã được hoàn tất trong một vài tuần sau
2 Hoàn cảnh ra đời của Hiệp định USMCA:
Trên thực tế, sự ra đời của USMCA là kết quả của lộ trình đàm phán nhọcnhằn giữa 3 quốc gia láng giềng Bắc Mỹ nhằm sửa đổi NAFTA cho phù hợpvới yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người coi hiệp định gần 25 nămtuổi này là “thảm họa” Sau một năm đàm phán căng thẳng, việc ký kếtUSMCA ngày 30/11 vừa qua đã tránh cho nền kinh tế 3 quốc gia Bắc Mỹ mộtkịch bản thiệt hại được cảnh báo là thảm họa khi NAFTA sụp đổ, với sự suygiảm của dòng chảy kinh tế, xuất khẩu và việc làm
Do đó, sự ra đời của USMCA không chỉ vực dậy lòng tin của thị trườngkhu vực và toàn cầu, mà còn mang lại hy vọng về một tương lai rõ ràng hơn chonền kinh tế khu vực Bắc Mỹ
Với sự nhượng bộ của cả ba nước, USMCA được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều cơhội mới về việc làm và thu nhập cho hơn 570 triệu cư dân sinh sống dưới "máinhà" Bắc Mỹ thông qua một thị trường tự do hơn, hoạt động thương mại công
5
Trang 2bằng hơn và sức tăng trưởng kinh tế mạnh hơn Đàm phán thành công cũngnâng cao sức cạnh tranh của các nền kinh tế Bắc Mỹ trước các đối thủ châu Á
và châu Âu, đặc biệt là trong ngành công nghiệp ôtô
Tuy nhiên, dù được xem là vì lợi ích của cả ba bên, song thực chất phầnlớn sự thay đổi hầu như đều có lợi cho Mỹ, trong khi Canada phải chịu thuathiệt nhiều Không phải ngẫu nhiên là USMCA được gọi là thỏa thuận của “kẻthắng người thua” Việc Mỹ dùng chiến thuật đàm phán song phương vớiMexico về sửa đổi NAFTA đã tạo sức ép và đẩy Canada vào thế bí, buộcOttawa phải nhượng bộ rất nhiều
3 Điểm mới trong thoả thuận thương mại USMCA thay thế NAFTA
Sau nhiều lần trì hoãn, Thượng viện Mỹ ngày 16/1/2020 đã thông quaHiệp định Mỹ-Mexico-Canada (United States – Mexico - Canada Agreement,gọi tắt là USMCA) - phiên bản mới của Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ(NAFTA) trước đây Theo ông Trump, USMCA “giải quyết nhiều thiếu sót vàsai lầm” trong NAFTA USMCA “mở ra nhiều thị trường cho nông dân và nhàsản xuất của Mỹ” trong khi giảm rào cản thương mại “và đưa 3 quốc gia vĩ đạilại gần nhau hơn để cạnh tranh với phần còn lại của thế giới USMCA là thỏathuận lịch sử!” Dưới đây là một số điểm thay đổi nổi bật trong thoả thuậnthương mại USMCA so với thỏa thuận NAFTA:
3.1 Thời hạn
Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada là phiên bản nâng cấp tuyệt vời của NAFTA
25 tuổi với nhiều thay đổi tuyệt vời (theo trang tin BI) Khác với NAFTA,USMCA được ấn định trước sẽ có tuổi thọ 16 năm, cứ 6 năm một lần, ba nước sẽhọp bàn về tương lai của thỏa thuận thương mại Như vậy, thỏa thuận này sẽ mấthiệu lực nếu không được thương lượng lại hoặc không tiếp tục triển khai
Trang 33.2 Thị trường sữa
Mỹ được phép xuất khẩu một số sản phẩm sữa như sữa tách béo, proteinsữa trị giá khoảng 16 tỷ USD/năm sang Canada, tương đương 3,6% thị phần củaCanada, tăng 1% so với hiện tại Đồng thời Mỹ sẽ ngừng những nỗ lực buộcCanada phải loại bỏ hệ thống "quản lý cung ứng" lâu đời, vốn giúp nước nàyduy trì mức thuế cao áp lên các sản phẩm từ sữa
Với USMCA, nông dân Mỹ có được quyền tiếp cận nhiều hơn vào ngành
bơ sữa Canada, trị giá khoảng 3.6% thị trường bơ sữa Canada hiện nay, theo tổchức Nông dân ngành Bơ sữa Canada Mỹ đã thương lượng được quyền tiếp cậntrị giá khoảng 3.25% thị trường Canada trong Hiệp định Hợp tác Xuyên TháiBình Dương (TPP), nhưng về sau đã rời khỏi hiệp định đó Thị phần đó trongthị trường Canada nay dành cho các sản phẩm bơ sữa từ các nước vẫn còn trongTPP như New Zealand và Úc
3.3 Sản phẩm nông nghiệp
Nông phẩm Mỹ được đảm bảo đầu ra Đây là điểm không thể thươnglượng được của Tổng thống Mỹ vì ông muốn giữ số cử tri nông dân đang bị tácđộng bởi cuộc chiến tranh thương mại Canada đã phải nhân nhượng, mở thịtrường sữa của nước này thông qua việc nới lỏng hệ thống kiểm tra sản xuất,hạn ngạch và mức thuế có thể lên đến 275% Canada sẽ mua nông phẩm Mỹnhiều hơn và mở thêm 3,4% thị trường nước này
Các mặt hàng như gà, gà tây và trứng của Mỹ sẽ được phép xuất khẩusang Canada Khoảng 57.000 tấn thịt gà của Mỹ sẽ được miễn thuế nhập khẩuvào Canada cho tới năm thứ sáu của thỏa thuận và khoảng 10 triệu tá trứng vàcác sản phẩm tương đương của Mỹ cũng nhận được ưu đãi khi xuất sangCanada Ngoài ra, bang British Columbia sẽ cho phép bán rượu vang của Mỹ tạicác cửa hàng rượu thuộc sở hữu nhà nước và Mexico cũng đồng ý nhập khẩumột số loại phô mai của Mỹ
Trang 43.4 Lĩnh vực sản xuất ô tô
Một trong những thay đổi lớn nhất trong USMCA so với NAFTA là tỷ lệnội địa hóa trong ôtô và xe tải được sản xuất tại khu vực Bắc Mỹ tăng từ 62,5%như NAFTA trước đây lên 75%, với yêu cầu mới là các nhà sản xuất phải sửdụng thép và nhôm từ khu vực này
Khoảng 40 - 45% giá trị của một chiếc xe phải đến từ các khu vực cómức lương cao, nơi trả cho công nhân ít nhất 16 USD một giờ, cụ thể là Mỹ vàCanada Điều khoản này có lợi cho Mỹ và Canada, buộc Mexico phải tăngcường đàm phán với các nghiệp đoàn của nước này vì nhân công Mexico luôn
rẻ hơn và quyền lợi của người lao động ít được bảo vệ Canada và Mexico sẽthoát được nguy cơ bị Mỹ đánh thêm 25% thuế trong lĩnh vực xe hơi
Như vậy, những yêu cầu trên đang đặt một số nhà sản xuất ôtô thươnghiệu nước ngoài ở Mỹ vào thế bất lợi Họ buộc phải đầu tư vào các nhà máymới tại nước này hoặc Canada cho các bộ phận có giá trị cao như động cơ và bộphận truyền động
3.5 Thuế quan
Canada và Mexico sẽ được phép xuất khẩu 2,6 triệu xe sang Mỹ màkhông bị đánh thuế, cao hơn nhiều so với con số 1,8 triệu xe vào năm 2017 Bêncạnh đó, khoảng 32,5 tỷ USD phụ tùng của Canada và 108 tỷ USD phụ tùng củaMexico cũng không bị ảnh hưởng bởi thuế quan Ngưỡng miễn thuế trongUSMCA cũng cao hơn trước, cả Canada và Mexico đều đồng ý nâng ngưỡngmiễn thuế cho hàng mua trên mạng, đây là một yêu sách then chốt khác của Mỹ
Cụ thể: Mexico nâng ngưỡng tối thiểu miễn thuế của mình từ $50 lên
$100 Trong khi đó, Canada tăng gấp 5 lần ngưỡng này, lên tới $100 được miễnthuế nhập khẩu (từ mức $20 trước đây), và $40 cho thuế bán hàng (sales taxes).Tuy nhiên, động thái này bị ngành bán lẻ Canada phản đối vì sẽ bị ảnh hưởngdoanh số
Trang 53.6 Tiền tệ
Cả 3 nước Mỹ, Mexico và Canada đều đồng ý “duy trì chế độ tỷ giá hốiđoái được xác định bởi thị trường”
3.7 Quyền sở hữu trí tuệ
Hiệp định mới đã loại bỏ thời hạn độc quyền thông tin kéo dài 10 năm đốivới thuốc công nghệ sinh học, một điều mà đảng Dân chủ của Mỹ từng lo ngại
sẽ khiến một số loại thuốc thuộc hàng đắt đỏ nhất kéo dài thời gian tăng giá.Đây chính là một thắng lợi quan trọng cho Mỹ trong một lĩnh vực mà Mỹ thúc
ép Canada từ lâu Lâu nay Canada không chịu tăng thời gian bảo hộ cho dượcphẩm để giữ giá thuốc ở mức thấp và trợ giúp ngành dược phẩm không thươnghiệu (generic) của mình Giới chỉ trích cho rằng điều khoản dược phẩm này sẽtăng chi phí y tế do trì hoãn việc gia nhập thị trường của các loại thuốc generic
rẻ hơn các loại thuốc có thương hiệu Hiệp định cũng loại bỏ một điều khoảnyêu cầu các bên phải xác nhận bằng sáng chế về cách sử dụng mới cho nhữngloại thuốc đã có mặt trên thị trường
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ nói hiệp định sẽ có những biện phápbảo vệ mới cho tài sản trí tuệ của Mỹ, điều mà lâu nay Mỹ đòi hỏi Chẳng hạnnhư,thời gian bản quyền tại Canada được tăng lên 70 năm từ mức 50 năm, bằngvới thời gian của Mỹ
Ngoài ra, các hoạt động kiểm tra hải quan và các khoản phí khác đối vớicác sản phẩm kỹ thuật số như âm nhạc, trò chơi, video và sách điện tử sẽ bị cấm
và các quốc gia không được yêu cầu các cơ sở máy tính trong nước lưu trữ dữliệu về người dùng USMCA cũng bảo vệ các nền tảng Internet khỏi tráchnhiệm liên đới với những thông tin của bên thứ ba mà họ hiển thị
Trang 63.8 Quyền của người lao động
Để khuyến khích việc hình thành các công đoàn và tăng lương cho côngnhân tại Mexico, USMCA cho phép Mỹ và Canada triệu tập một hội đồng gồmcác chuyên gia lao động quốc tế để tiếp nhận các khiếu nại nếu các nhà máyMexico từ chối cho họ quyền tự do tập hợp và cùng mặc cả mức lương
Nếu bị phát hiện vi phạm và không khắc phục, USMCA cho phép phíaquốc gia khiếu nại hủy bỏ quyền tiếp cận miễn thuế đối với các sản phẩm củabên vi phạm cùng một số các hình phạt khác
3.9 Giải quyết tranh chấp
USMCA sẽ loại bỏ phần lớn các biện pháp giải quyết tranh chấp cũ giữacác nhà đầu tư với chính phủ (ISDS), cho phép các công ty Bắc Mỹ hoạt động ởmột quốc gia láng giềng lựa chọn khiếu nại các quyết định của chính quyền địaphương tại một tòa án quốc tế
Theo thỏa thuận mới, việc khiếu nại sẽ chỉ là một lựa chọn cho các công
ty tranh chấp với Chính phủ Mexico trong một số vấn đề, chẳng hạn như việcchính phủ tịch thu tài sản hoặc phân biệt đối xử với các thực thể nước ngoài vàcác công ty hoạt động trong một số ít ngành riêng biệt
3.10 Bảo vệ môi trường
USMCA không bao gồm bất kỳ điều khoản nào yêu cầu các nước thànhviên tham gia chống lại và hạn chế quá trình biến đổi khí hậu Nhưng nội dungthay đổi trong hiệp định mới vẫn yêu cầu mỗi quốc gia phải tuân thủ Nghị địnhthư Montreal năm 1987 về loại bỏ các chất gây nguy hại cho tầng ozone
USMCA cũng yêu cầu ba nước thành viên tuân thủ các thỏa thuận quốc
tế về bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng, các vùng đất ngập nước, sinh vậtbiển ở Nam Cực, đánh bắt cá voi và cá ngừ
Trang 7Từ những điểm mới của thoả thuận thương mại USMCA so với NAFTA,các quan chức Mỹ cũng như các doanh nghiệp của Mỹ ca ngợi đây là một trongnhững thỏa thuận thương mại có khả năng thực thi cao nhất mà Mỹ từng ký kết,đồng thời cho rằng sẽ làm thay đổi cuộc sống của người dân Mỹ và làm cho nềnkinh tế nước này vững mạnh hơn.
4 Hiệp định CPTPP và Hiệp định USMCA: Những hướng liên kết thương mại trái chiều
Năm 2018 là một năm ghi nhận sự thành công của các FTA (Free TradeAgreement) với sự kí kết của hai hiệp định: Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến
bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Mỹ - Mexico – Canada(USMCA) Hai hiệp định này được kỳ vọng sẽ mang lại những ảnh hưởng tíchcực, những thành tựu kinh tế mới cho các bên tham gia nói riêng và toàn cầu nóichung
Tuy nhiên, hai hiệp định này cũng bao gồm những hướng liên kết thươngmại trái ngược, từ đó cho thấy sự cạnh tranh khốc liệt giữa tự do trao đổi hànghóa và chủ nghĩa bảo hộ
Cả hai hiệp định trên đều là những FTA thế hệ mới toàn diện, và đều là
sự hồi sinh của những hiệp định trước đó đã bị tổng thống Donald Trump rútkhỏi vòng đàm phán sau khi lên nắm quyền Với tư tưởng “American first”,Donald Trump đã rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)gồm 12 nước: Mỹ, Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia,Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam, và đồng thời tiến đến đàmphán lại USMCA để thay thế cho Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ(NAFTA), một trong những hiệp định thương mại đa phương tiến bộ và lâu đờinhất thế giới, chiếm 1.200 tỷ USD thương mại hằng năm của khu vực Bắc Mỹ,vốn điều chỉnh quan hệ thương mại giữa Mỹ-Mexico-Canada từ năm 1994
Trang 8Sau sự rút lui của Mỹ tại TPP, các nước còn lại đã tiếp tục đàm phán vớiquyết tâm cao nhằm đi đến một thỏa thuận thương mại tự do thế hệ mới, tiêu chuẩncao trên cơ sở cân bằng lợi ích của các thành viên, có tính đến trình độ phát triểncủa các nước Với tinh thần đó, 11 nước tham gia đã ký kết CPTPP vào tháng3/2018 và sẽ có hiệu lực từ 31/12/2018, đưa CPTPP trở thành một trong ba FTAlớn nhất hành tinh Hiệp định này cũng đồng thời được xem là hưởng ứng nhiệttình hệ thống thương mại mở hiệu quả, dựa trên cơ sở quy tắc và minh bạch.
Với tổng số dân vào khoảng nửa tỉ người, CPTPP đã thành công tạo rakhối tự do thương mại lớn nhất thế giới, trải dài khắp các châu lục như châu Á,châu Mỹ và châu Đại dương, có GDP khoảng 10,000 USD, chiếm 13% GDPtoàn cầu Sự ra đời của CPTPP tạo điều kiện cho ngành sản xuất hàng hóa củacác nước thành viên phát triển Với việc hàng hóa tiếp cận được những thịtrường mới, thúc đẩy hình thành mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng mới, giatăng thương mại giữa các nước trong khối với nhau, nâng cao hiệu quả kinh tế,
là động lực tăng trưởng, hỗ trợ tạo ra thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập và cảithiện đời sống nhân dân, CPTPP được đánh giá là đem lại lợi ích cân bằng chocác nước thành viên Đây cũng đồng thời là cơ hội cho các nước khu vực Châu
Á – Thái Bình Dương tiếp tục dẫn dắt nhịp độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu
Ngoài thúc đẩy về mặt thương mại, CPTPP còn kì vọng sẽ đẩy mạnh giaothương và tạo cầu nối liên kết kinh tế - thương mại, trở thành động lực mới cho
sự hợp tác hiệu quả giữa các nền kinh tế trong khu vực CPTPP được kí kết còn
là một lời đáp trả mạnh mẽ của toàn cầu hóa đối với những xu thế đơn phương
Trong khi đó, USMCA được coi là một FTA khép kín, được ra đời sauquá trình đàm phán nhọc nhằn của 3 quốc gia láng giềng khu vực Bắc Mỹ làMexico, Canada và Mỹ nhằm sửa đổi NAFTA theo yêu cầu của tổng thống MỹDonald Trump
Trang 9Sau một năm đàm phán căng thẳng, việc ký kết USMCA ngày 30/11 vừaqua đã tránh cho nền kinh tế 3 quốc gia Bắc Mỹ một kịch bản thiệt hại được cảnhbáo là thảm họa khi NAFTA sụp đổ, với sự suy giảm của dòng chảy kinh tế, xuấtkhẩu và việc làm Sự ra đời của USMCA không chỉ vực dậy lòng tin của thị trườngkhu vực và toàn cầu, mà còn mang lại hy vọng về một tương lai rõ ràng hơn chonền kinh tế khu vực Bắc Mỹ Với sự nhượng bộ của cả ba nước, USMCA được kỳvọng sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới về việc làm và thu nhập cho hơn 570 triệu cư dânsinh sống dưới "mái nhà" Bắc Mỹ thông qua một thị trường tự do hơn, hoạt độngthương mại công bằng hơn và sức tăng trưởng kinh tế mạnh hơn.
Tuy nhiên, dù được xem là vì lợi ích của cả ba bên, song thực chất phầnlớn sự thay đổi hầu như đều có lợi cho Mỹ, trong khi Canada phải chịu thuathiệt nhiều Không phải ngẫu nhiên là USMCA được gọi là thỏa thuận của “kẻthắng người thua.”
Việc Mỹ dùng chiến thuật đàm phán song phương với Mexico về sửa đổiNAFTA đã tạo sức ép và đẩy Canada vào thế bí, buộc Ottawa phải nhượng bộrất nhiều Theo tính toán, nông dân ngành sữa Canada có thể thiệt hại 240 triệuUSD/năm do USMCA Bên cạnh đó, USMCA vẫn có thể gây ra nhiều rào cảnthương mại mới trong dài hạn Yêu cầu mức lương tối thiểu tại các nhà máy xehơi khiến Mexico, quốc gia có thu nhập trung bình 3USD/giờ, sẽ phải nhậpnhiều linh kiện ô tô của Mỹ và Canada để phục vụ ngành sản xuất trong nước.Điều này sẽ góp phần làm tăng giá xe và làm giảm sức cạnh tranh trên phạm vitoàn cầu của ngành công nghiệp ô tô Bắc Mỹ
Đó là lý do USMCA được xem là một thành công lớn của chính sách
“Nước Mỹ trước tiên” khi giúp Mỹ giảm thâm hụt thương mại với hai đối táclớn, đồng thời có thể chặn hàng hóa từ Trung Quốc, đối thủ lớn nhất củaWashington, thâm nhập vào thị trường Mỹ thông qua các nước láng giềng
Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố rằng với UMSCA, Mỹ, Mexico
và Canada kết nối với nhau bằng một thỏa thuận thương mại tốt nhất thế giới,
Trang 10song giới bình luận lại ví von rằng UMSCA là “con thuyền thương mại” của 3quốc gia Bắc Mỹ mà Mỹ, cụ thể là Tổng thống Donald Trump, là người cầm lái.Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn đối mặt với nhiều bất ổn và rủi ro khólường liên quan đến căng thẳng thương mại Mỹ-Trung hay Brexit, các thỏathuận thương mại trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục phản ánh “cuộcđấu” giữa xu thế đa phương và bảo hộ.
CPTPP có thể sẽ đón chào thêm các thành viên mới, tạo động lực tích cựccho hợp tác thương mại đa phương Trong khi đó, sau thành công với UMSCA,
Mỹ sẽ tiếp tục tận dụng ưu thế là nền kinh tế lớn nhất thế giới để đàm phánthương mại song phương với Anh, EU và Nhật Bản, thậm chí là cả Brazil và Ấn
Độ, trên cơ sở chủ trương “Nước Mỹ trước tiên.” Xu thế bảo hộ sẽ tiếp tục đặt
ra thách thức đối với liên kết thương mại toàn cầu
Có thể thấy, tuy cùng là những FTA thế hệ mới và được kì vọng sẽ tạoảnh hưởng tốt, đem lại động lực phát triển cho nền kinh tế khu vực và toàn cầu,CPTPP và USMCA có những xu hướng liên kết thương mại trái ngược nhau
5 USMCA và những tác động toàn cầu
5.1 Tác động tích cực
Sự ra đời của USMCA không chỉ làm sống lại niềm tin của thị trường khuvực và toàn cầu, mà còn mang lại hy vọng cho một tương lai rõ ràng hơn cho nềnkinh tế Bắc Mỹ, góp phần định hướng phát triển kinh tế Bắc Mỹ trong tương lai
Ngoài ra, các điều khoản mới của Hiệp định thương mại này còn gópphần cải thiện khả năng cạnh tranh của các nền kinh tế Bắc Mỹ trước các đốithủ châu Á và châu Âu, đặc biệt là trong ngành công nghiệp ô tô Điều đó mangmột ý nghĩa to lớn, chính là nâng cao vị thế của nền kinh tế Bắc Mỹ trên thịtrường thế giới
Theo văn bản sửa đổi, Hiệp định thương mại Mỹ - Mexico - Canada sẽ baogồm các điều khoản thúc đẩy sản xuất ô tô của Mỹ, tăng quyền tiếp cận thị trường
Trang 11Canada cho nông dân Mỹ và nâng mức lương tối thiểu của Mexico Thỏa thuậnnày cũng cho phép người dân Canada được mua thêm nhiều hàng hóa miễn thuếcủa Mỹ qua mạng, đồng thời thiết lập các quy định liên quan tới thương mại số.Trước đó, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã bật đèn xanh cho Hiệp định thươngmại Mỹ - Mexico - Canada sau khi đạt được thỏa thuận với chính quyền Tổngthống Donald Trump.
5.1.1 Đối với Mỹ
Theo giới chuyên gia, sự ra đời của USMCA là một thành công lớn củachính quyền Tổng thống Donald Trump Thỏa thuận này có lợi hơn cho Mỹ sovới NAFTA, giảm thâm hụt thương mại hằng năm với Mexico (khoảng 60 tỷUSD) và với Canada (khoảng 10 tỷ USD), tạo nhiều việc làm cho người dân.Đồng thời, có thể chặn “sân sau” của các sản phẩm từ Trung Quốc muốn thâmnhập vào thị trường Mỹ thông qua các nước láng giềng
Một là, tìm sự “công bằng” thông qua gây sức ép và bất bình đẳng Quátrình đàm phán lại NAFTA thể hiện chính sách thương mại cứng rắn củaWashington, bằng cách đưa ra các biện pháp thuế quan đối với các sản phẩmhàng hóa của Mexico và Canada; dùng chiến thuật đàm phán song phương vớiMexico và đẩy Canada vào thế bí Mỹ muốn có một hiệp định “công bằng”nhưng với biện pháp thiên về gây sức ép, thiếu “bình đẳng”
Hai là, gia tăng mâu thuẫn giữa hai nền kinh tế lớn nhất hành tinh Nhìnvào các điều khoản trong USMCA, có thể thấy Mỹ vẫn dùng chính sách thươngmại cứng rắn với Trung Quốc và tiếp tục chuẩn bị cho một cuộc chiến thươngmại kéo dài với Bắc Kinh, đồng thời lôi kéo cả Canada và Mexico vào cuộcchiến này Một điều khoản đặc biệt trong USMCA giúp Washington có thể chặn
“sân sau” của các sản phẩm từ Trung Quốc muốn thâm nhập vào thị trường Mỹthông qua các nước láng giềng
Trang 12Ba là, tạo tiền lệ và áp lực với các đối tác Nếu Mỹ đưa điều khoản tương
tự vào các FTA đang đàm phán với EU và Nhật Bản, thì Trung Quốc gần như sẽrơi vào trạng thái bị cô lập về kinh tế, bởi đây là những đối tác thương mại lớncủa Bắc Kinh, có thể bù đắp những tổn thất khi đối đầu với Mỹ Và mô hìnhđàm phán cứng rắn sẽ được áp dụng đối với cả đồng minh như: EU, Nhật Bản
và có thể với cả Brazil và Ấn Độ
Theo Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, USMCA là "chiến thắngcùng có lợi cho công nhân, nông dân, chủ trang trại và doanh nghiệp Bắc Mỹ".Bởi vì NAFTA nhằm tạo ra một khu vực thương mại tự do giữa Mỹ, Canada vàMexico và USMCA sử dụng NAFTA làm cơ sở cho một thỏa thuận mới Trump
và các nghị sĩ lưỡng đảng cũng từng ca ngợi USMCA mang lại lợi ích cho côngnhân, nhà sản xuất và nông dân Mỹ
Chính phủ Mỹ dự báo, trong vòng 5 năm, hiệp định sẽ góp phần tạo ra thêmcho nền kinh tế Mỹ 76.000 việc làm mới và thu hút 34 tỷ USD vốn đầu tư vào các
cơ sở sản xuất Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng trước dự báo cóphần lạc quan này Một yếu tố khác cũng được quan tâm chính là việc cải thiệntiêu chuẩn lao động và bảo vệ người lao động Mỹ Quan trọng hơn, thỏa thuận sẽđem lại cho ngành công nghiệp ô tô Mỹ một sự ổn định cần thiết
"USMCA ước tính sẽ giúp GDP của chúng ta tăng thêm 1,2% và tạo vô
số việc làm mới cho người dân Mỹ Hiệp định sẽ vượt quá mong đợi của bất kỳ
ai, mang lại lợi ích to lớn cho nước Mỹ" - Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳngđịnh
Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết thỏa thuận sẽ dẫnđến hàng tỷ USD đầu tư vào lĩnh vực ôtô và phụ tùng, dự kiến tạo ra 176.000 -589.000 việc làm mới cho Mỹ và giúp tăng trưởng kinh tế đáng kể
Trang 13Trong phân tích về USMCA, ủy ban thương mại nhận thấy rằng vào nămthứ sáu, thỏa thuận sẽ bổ sung hơn 175.000 việc làm và 68 tỷ đô la GDP chonền kinh tế Hoa Kỳ Đây là tin tức đáng hoan nghênh với chính quyền Trump,
vì nó đi theo hướng phân tích của các nhà kinh tế tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế khiphát hiện USMCA sẽ không thay đổi GDP Có lẽ quan trọng hơn dữ liệu từ cácphân tích cạnh tranh, USMCA sẽ cung cấp sự chắc chắn cho mối quan hệ đã bịvùi dập bởi các mối đe dọa rút tiền của Tổng thống Hồi giáo và thuế quan anninh quốc gia trên thép và nhôm của Canada
"USMCA là món quà được chào đón trong mùa lễ năm nay, cân bằng sânchơi thương mại ở Bắc Mỹ, giúp các công ty Mỹ và 12 triệu công nhân cạnhtranh trong hai thị trường xuất khẩu hàng đầu của chúng ta", Phòng Thương mại
Mỹ cho biết trong một thông báo
5.1.2 Đối với Canada
Thủ tướng Canada Justin Trudeau khẳng định hiệp định mới sẽ hiện đạihóa và ổn định nền kinh tế trong thế kỷ 21, đảm bảo một mức sống cao hơn chongười dân trong dài hạn
Theo ông, đây là một thỏa thuận sẽ mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tếCanada, cho các gia đình và tầng lớp trung lưu của nước này
5.1.3 Đối với Mexico
Ngày 19/6/2019, Mexico trở thành quốc gia đầu tiên trong 3 nước phêchuẩn nội dung của Hiệp định USMCA sau khi được Thượng viện bỏ phiếuthông qua Theo Bộ Kinh tế Mexico, kết quả này “là thông điệp rõ ràng ủng hộkinh tế mở và làm sâu sắc hơn hội nhập kinh tế trong khu vực”