tiểu luận kinh tế học quốc tế i chiến tranh thương mại mỹ trung

I.1.1 Quan h Mỹ v i Trung Qu c th i kỳ các n ệ Mỹ với Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ới Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ốc thời kỳ các nước Đế quốc: ời kỳ các nước Đế quốc: ướ

I N I DUNG ỘI DUNG

I.1 LỊCH SỬ MỐI QUAN HỆ MỸ - TRUNG QUỐC

Lịch sử bang giao giữa hai nước Mỹ và Trung Quốc từng có những giai đoạnrất tốt đẹp dẫn đến sự kiện Trân Châu Cảng hay Trung Quốc có mặt trong Hộiđồng Bảo an Liên Hợp Quốc Nhưng tất cả đã thay đổi sau năm 1949, Thương mại,Đức tin và Tự do là nền tảng trong mối quan hệ ban đầu Người Mỹ đã quan tâmđến Trung Quốc trong một thời gian dài Thoạt đầu, mối quan tâm của Hoa Kỳ đốivới Trung Quốc là kinh tế Lúc đó, người Mỹ tìm kiếm các thị trường mới để muahàng, trong bối cảnh người Anh từ chối giao thương với Mỹ sau cuộc chiến giànhđộc lập Và người Trung Quốc lại thích làm ăn với Mỹ, nơi đã từng mua hàngTrung Quốc Trong khi người châu Âu chỉ muốn bán mọi thứ đến Trung Quốc.Cho tới giữa thế kỷ 19, mối quan hệ song phương phát triển

I.1.1 Quan h Mỹ v i Trung Qu c th i kỳ các n ệ Mỹ với Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ới Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ốc thời kỳ các nước Đế quốc: ời kỳ các nước Đế quốc: ưới Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: c Đ qu c: ế quốc: ốc thời kỳ các nước Đế quốc:

Kết quả của hoạt động thương mại, tôn giáo và chính trị này là mối quan hệ rấttốt đẹp giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong phần lớn lịch sử nước Mỹ Vào cuốinhững năm 1800, châu Âu và Nhật Bản mở rộng đế chế thuộc địa của họ Một sốnước muốn đưa Trung Quốc vào các nước thuộc địa, nhưng các nhà lãnh đạo Hoa

Kỳ tin rằng việc Trung Quốc độc lập và thống nhất sẽ tốt hơn đối với lợi ích củaMỹ

Vì vậy, Hoa Kỳ đã ủng hộ chính sách “mở cửa”, có nghĩa là Trung Quốc sẽ cómột “cánh cửa mở” cho đầu tư và thương mại nước ngoài, nhưng không một quốcgia nào có thể kiểm soát nó Đây là một phần cơ bản của chính sách Hoa Kỳ đốivới Trung Quốc sau khi kết thúc Thế chiến thứ I, giúp Trung Quốc khỏi bị chia cắt

và bị các nước khai thác

Quan hệ Trung-Mỹ không phải lúc nào cũng tốt đẹp Năm 1882, Mỹ thông quaĐạo luật Loại trừ Trung Quốc, đó là lần đầu tiên Hoa Kỳ giới hạn nhập cư Sau đó,Hoa Kỳ cấm người nhập cư Trung Quốc được nhận quốc tịch Mỹ Khi lực lượngHoa Kỳ tham gia cùng các quốc gia khác để bảo vệ người Mỹ và người châu Âu tạiBắc Kinh trong cuộc nổi loạn (được gọi là Cuộc nổi dậy của Boxer) từ năm 1899,một số người Hoa đã coi nước Mỹ là một kẻ bóc lột nước ngoài Tuy nhiên, sauchiến tranh, Mỹ đã sử dụng một số khoản bồi thường mà Trung Quốc chi trả để

thành lập “Quỹ học bổng bồi thường Boxer”, một chương trình giáo dục có ảnhhưởng ở Trung Quốc.

I.1.2 S n i lên c a Đ ng C ng s n Trung Qu c ự nổi lên của Đảng Cộng sản Trung Quốc ổi lên của Đảng Cộng sản Trung Quốc ủa Đảng Cộng sản Trung Quốc ảng Cộng sản Trung Quốc ộng sản Trung Quốc ảng Cộng sản Trung Quốc ốc thời kỳ các nước Đế quốc:

Giai đoạn căng thẳng lâu nhất trong quan hệ Trung-Mỹ xảy ra sau khi ĐảngCộng sản Trung Quốc nắm quyền từ năm 1949, khi Mao Trạch Đông đánh đuổiTưởng Giới Thạch ra đảo Đài Loan Các lực lượng Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đốiđầu nhau trong Chiến tranh Triều Tiên, bắt đầu từ năm 1949 Các mối đe dọa củaTrung Quốc đối với Đài Loan trong những năm 1950 đã đẩy Hoa Kỳ và TrungQuốc trên bờ vực của chiến tranh hạt nhân

Tuy nhiên, vào năm 1972, Tổng thống Richard Nixon tái thiết lập quan hệ vớiTrung Quốc Nixon hy vọng sử dụng các mối quan hệ tốt đẹp hơn với Trung Quốc

để cân bằng sức mạnh đang nổi lên của Liên bang Xô viết Giới lãnh đạo TrungQuốc đã tiếp nhận vì họ cũng rất lo lắng về Liên Xô

Vụ thảm sát Thiên An Môn và kết thúc Chiến tranh Lạnh đã định hình lại quan

hệ Hoa Kỳ với Trung Quốc Trong khi Hoa Kỳ và Trung Quốc sát lại gần hơn vềmặt kinh tế, nhưng các chính sách đối ngoại của họ khác nhau Khi NATO đánhbom nhầm vào đại sứ quán Trung Quốc ở Belgrade năm 1999, trong cuộc chiến ởBalkans, nhiều người Trung Quốc tin rằng Hoa Kỳ đang cố kiềm chế Trung Quốc.Đồng thời, Mỹ cùng ngày càng nghi ngờ Trung Quốc về các vấn đề như thiếu tôntrọng nhân quyền, đánh cắp công nghệ của Mỹ và tăng cường sức mạnh quân sự

I.1.3 Quan h Mỹ – Trung t 1979 đ n ngày nay ệ Mỹ với Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ừ 1979 đến ngày nay ế quốc:

Ngày nay, Hoa Kỳ và Trung Quốc giống như các cường quốc châu Âu của thế

kỷ trước Họ buôn bán với nhau, nhưng không tin tưởng lẫn nhau Họ có nền kinh

tế lớn nhất trên thế giới, và họ có mối quan hệ tài chính và kinh doanh hình thànhnền kinh tế toàn cầu Nhưng đồng thời, họ có những quan điểm khác nhau vàthường phản đối về nhiều vấn đề an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại

Đối với Hoa Kỳ, Trung Quốc không phải là một kẻ thù hoàn toàn, cũng khôngphải là một người bạn đáng tin cậy Sự căng thẳng giữa họ không phải là hậu quảcủa oán giận lâu dài hoặc một truyền thống thù địch giữa hai bên Mối quan hệ Mỹvới Trung Quốc rất dài, phong phú và phức tạp dưới đây là một số dấu mốc quantrọng đánh dấu mối quan hệ thương mại Mỹ - Trung:

- Từ ngày 06 đến 16/5/1979, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Kreps thăm TrungQuốc Chính phủ hai nước Trung – Mỹ đã ký tắt Hiệp định thương mại, ký

chính thức thỏa thuận giải quyết vấn đề yêu cầu về tài sản còn tồn đọng lại

từ 30 năm trước và thỏa thuận cùng nhau tổ chức triển lãm thương mại tạihai nước

- Ngày 07/7/1979 tại Bắc Kinh, Chính phủ hai nước đã ký Hiệp định thươngmại Trung – Mỹ với thời hạn 3 năm, quy định dành cho nhau chế độ ưu đãi

- Tháng 5/1983 tại Bắc Kinh, lần đầu tiên diễn ra Hội nghị của Ủy ban liênhợp thương mại Trung – Mỹ

- Ngày 26/5/1994, Tổng thống Mỹ B.Clinton tuyên bố kéo dài chế độ ưu đãitối huệ quốc thêm 2 năm (từ năm 1994 – 1995) đối với Trung Quốc, vàquyết định không gắn vấn đề ưu đãi tối huệ quốc với vấn đề nhân quyền

- Ngày 15/11/1999 tại Bắc Kinh, Trung – Mỹ đã ký kết Hiệp định songphương về việc Trung Quốc gia nhập WTO

- Ngày 10/10/2000, Tổng thống Mỹ B.Clinton đã ký pháp lệnh về thiết lậpquan hệ thương mại bình thường hóa vĩnh viễn đối với Trung Quốc

- Ngày 27/12/2001, Tổng thống Mỹ Bush ký sắc lệnh, chính thức dành choTrung Quốc quan hệ thương mại bình thường hóa vĩnh viễn Sắc lệnh này cóhiệu lực chính thức kể từ ngày 01/01/2002

- 20/4/2017: Tổng thống Mỹ yêu cầu điều tra nhằm xác định liệu thép doTrung Quốc và các nước khác sản xuất có đe dọa an ninh quốc gia Mỹ haykhông?

- 14/8/2017: Một cuộc điều tra khác được khởi động, xem Trung Quốc có viphạm quyền sở hữu trí tuệ đối với các công ty Mỹ hay không Mỹ ước tính,thiệt hại có thể lên tới 225 - 600 tỷ USD/năm Trung Quốc chỉ trích độngthái này sẽ đầu độc quan hệ hai nước

- 22/1/2018: Sau vài tháng tạm lắng, Mỹ có hành động quan trọng đầu tiênnhằm vào Trung Quốc khi thông báo đánh thuế 30% đối với tấm pin mặt trờinhập khẩu, 20% đối với máy giặt nhập khẩu, phần lớn từ Trung Quốc

- 8/3/2018: Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh công bố áp mức thuếsuất mới, 25% đối với thép nhập khẩu và 10% đối với nhôm nhập khẩu

- 2/4/2018: Bộ Thương mại Trung Quốc áp thuế nhập khẩu mới đối với 128sản phẩm của Mỹ Theo đó, 120 mặt hàng nhập khẩu trong đó có trái cây sẽchịu mức thuế 15%, 8 sản phẩm còn lại, trong đó có thịt lợn, là 25%

- 3/4/2018: 24h đồng hồ sau đòn phản pháo đầu tiên từ Trung Quốc, Mỹ công

bố danh sách 1.300 mặt hàng Trung Quốc bị áp mức thuế mới 25% trong gói

trừng phạt trị giá 50 tỷ USD sau cáo buộc Trung Quốc đánh cắp bí mậtthương mại và công nghệ của Mỹ, bao gồm các sản phẩm: công nghệ thôngtin, hàng không vũ trụ, thuốc trị bệnh, thiết bị y tế, giáo dục.

- 4/4/2018: Cũng chỉ 24h đồng hồ sau, Trung Quốc đáp trả bằng việc công bốdanh sách các sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ tổng trị giá khoảng 50 tỷ USD sẽchịu mức thuế 25%, trong đó có đậu tương, máy bay, ô tô và hóa chất TrungQuốc tuyên bố, thời điểm mức thuế này có hiệu lực sẽ phụ thuộc vào thờiđiểm Mỹ áp mức thuế mới đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc

I.2 CẠNH TRANH TRONG QUAN HỆ THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG TỪ

1979 TỚI NAY

I.2.1 T ng quan th c tr ng quan h th ổi lên của Đảng Cộng sản Trung Quốc ự nổi lên của Đảng Cộng sản Trung Quốc ạng quan hệ thương mại Mỹ - Trung: ệ Mỹ với Trung Quốc thời kỳ các nước Đế quốc: ương mại Mỹ - Trung: ng m i Mỹ - Trung: ạng quan hệ thương mại Mỹ - Trung:

Năm 1979 là mốc khai thông quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc Quan hệ thương mại hai chiều giữa hai nước chưa phát triển và kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước chỉ đạt 2,45 tỷ Lí giải con số khiêm tốn này, có thể đưa ra một số nguyên nhân sau chủ yếu đến từ cơ chế quản lý và thúc đẩy nền kinh

tế chưa hiệu quả và thị trường mới mẻ:

Thứ nhất, thời gian đầu, các nhà kinh doanh giữa hai nước chưa có nhiều hiểu biết sâu sắc vè cách tiếp cận và phương thức hoạt động tại thị trường

Thứ hai, nền kinh tế Trung Quốc vẫn bị hạn chế bởi vẫn ảnh hưởng khá nhiều từ quản lý của các cơ quan trung ương (ví dụ như các công ty xuất nhập khẩu do Bộ Ngoại thương Trung Quốc quản lý, hay Ngân hàng Trung ương là ngân hàng duy nhất bảo đảm chức năng chuyển đổi ngoại hối);

Thứ ba, người tiêu dùng còn xa lạ với hàng ngoại dẫn đến sức mua trong thị trườngTrung Quốc còn yếu Tới năm 1988, thương mại hai nước đã có những bước tiến đáng kể với tổng hàng xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc đạt 5,1 tỷ USD và nhậpkhẩu tăng 4,5 lần so với năm 1981 là 8,5 tỷ USD, tạo ra mức thâm hụt thương mại 3,1 tỷ USD cho Mỹ và đã biến Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc sau Hồng Kông và Nhật Bản Năm 1999, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Trung Quốc và Mỹ đã đạt tới 61,48 tỷ USD

Từ khi Trung Quốc gia nhập WTO vào năm 2001, quan hệ thương mại song phương giữa hai nước ngày càng phát triển trên mọi lĩnh vực Xu thế đối thoại và

sử dụng những nguyên tắc quốc tế để giải quyết tranh chấp giữa hai bên ngày càng trở thành chủ đạo Thương mại song phương giữa hai nước tăng liên tục như sau:

từ 121,5 tỷ USD năm 2001 tới 2003 đạt 126,33 tỷ USD và 211,63 tỷ USD năm

2005 Tới năm 2007 kim ngạch thương mại hai chiều giữa Trung Quốc và Mỹ lần đầu tiên đột phá mốc 300 tỷ USD, đạt 302,08 tỷ USD.2 Năm 2005, Trung Quốc trởthành đối tác thương mại lớn thứ ba và là thị trường xuất khẩu lớn thứ bốn của Mỹ.Các mặt hàng chủ lực Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc bao gồm thiết bị máy móc điện tử, thiết bị sản xuất năng lượng, máy bay và các thiết bị liên quan, thiết bị y tế,dầu, các hoa quả chứa dầu, và đậu nành Còn đối với Trung Quốc, giá trị thương mại với Mỹ chiếm 20% tổng kim ngạch thương mại của Trung Quốc

Tới năm 2009, Mỹ trở thành đối tác xuất khẩu thương mại lớn nhất của TrungQuốc trong khi đó, Trung Quốc là đối tác xuất khẩu lớn thứ ba của Mỹ sau Canada

và Mexico Và tính đến cuối năm 2010, kim ngạch thương mại hai chiều Mỹ Trung

đã đạt tới con số 459 tỉ USD4, gấp hàng trăm lần con số 2,45 tỉ USD đạt được năm

1979 Nhìn qua sự tăng lên vùn vụt của nhưng con số kim ngạch, thấy rằng, quan

hệ thương mại Mỹ Trung được thúc đẩy rất tích cực nhằm phát huy tối đa lợi thế

và tăng cường sức mạnh kinh tế của mỗi bên

Thặng dư thương mại năm 2017 của Trung Quốc với Mỹ đạt gần 276 tỷ USD,mức cao chưa từng thấy - hãng tin Reuters dẫn số liệu do Tổng cục Hải quan TrungQuốc công bố ngày 12/1 cho thấy.Trước đó, kỷ lục cũ về thặng dư thương mại Trung - Mỹ được thiết lập vào năm 2015, ở mức 260,8 tỷ USD Thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc là một vấn đề nhạy cảm chính trị trong quan hệ của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần phát tín hiệu sẽ có hành động cứng rắn đối với điều mà ông cho là chính sách thương mại bất bình đẳng của Trung Quốc khiến Mỹ chịu thâm hụt khổng lồ

I.2.2 C nh tranh th ạng quan hệ thương mại Mỹ - Trung: ương mại Mỹ - Trung: ng m i gi a Mĩ và Trung Qu c trên các th tr ạng quan hệ thương mại Mỹ - Trung: ữa Mĩ và Trung Quốc trên các thị trường ốc thời kỳ các nước Đế quốc: ị trường ười kỳ các nước Đế quốc: ng

Nói đến cạnh tranh giữa hàng hoá Mỹ và Trung Quốc là chủ yếu đề cập tới sựcạnh tranh ở thị trường Mỹ hơn cả Bởi lẽ thị trường kinh tế Mỹ là thị trường mởcửa trước khoảng thời gian dài so với Trung Quốc Từ sau chiến tranh lạnh, nềnkinh tế nước này vẫn giữ ở vị thế số một thế giới Là thị trường mở cửa, sôi động,với mặt hàng chất lượng đa dạng, với các thương hiệu nổi tiếng, các nhà điều hành

kinh tế có nhiều kinh nghiệm Thế nhưng, từ một thập kỷ trở lại đây, với sức bậtmạnh mẽ của mình, Trung Quốc đã trở thành một trong những đối tác kinh tế quantrọng nhất của Mỹ và đang là mối đe doạ của các nhà kinh doanh Mỹ nói riêng vànền kinh tế Mỹ nói chung Chính vì vậy, mặc dù vẫn hợp tác thương mại tuy nhiêngiữa 2 quốc gia này luôn diễn biến tranh chấp mậu dịch vô cùng căng thẳng.

I.2.3 Th tr ị trường ười kỳ các nước Đế quốc: ng n i đ a Trung-Mĩ ộng sản Trung Quốc ị trường

I.2.3.a Hàng hóa

I.2.3.a.1 Khoáng s n ản

 Thép: Hiện tại Trung Quốc vẫn là nước cung ứng nguồn khoáng sản hàngđầu cho Mỹ trong đó có thép Tình hình cạnh tranh mặt hàng thép do Trung Quốcxuất khẩu tại thị trường nội địa Mỹ trở nên vô cùng gay gắt Nhập khẩu thép ống từTrung Quốc vào Mỹ tăng trong những năm gần đây Điển hình là Trung Quốc đãxuất 5 triệu tấn thép ống mà thị trường Mỹ cần năm 2008, so với 900.000 tấn năm

2007 và 750.000 tấn năm 2006 Mỗi năm Mỹ nhập khẩu một lượng ống thép TrungQuốc trị giá khoảng 2,8 tỉ đô la Mỹ để dùng trong lĩnh vực dầu khí Thống kê chothấy, tới năm 2009, tổng kim ngạch thép ống mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc đạt1,1 tỷ USD, còn quy mô nhập khẩu của năm 2008 là 2,8 tỷ USD Như vậy với lợithế cạnh tranh của các nhà xuất khẩu thép Trung Quốc, sản lượng thép Trung Quốcnhập khẩu vào Mỹ ngày càng tăng

 Đất hiếm: Đất hiếm liên quan đến rất nhiều công nghệ năng lượng xanh, từbóng đèn tiết kiệm năng lượng cho đến sản xuất xe điện, tuabin gió, đều cần sửdụng đất hiếm Trung Quốc nắm 99,8% của 5 loại đất hiếm lớn Ngành chế tạo của

Mỹ, đặc biệt là công nghiệp năng lượng xanh, luôn cần đến các loại đất hiếm,nhưng họ lại phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc, ít nhất là 5 năm tới Theo báo cáocủa Bộ Năng lượng Mỹ cuối tháng 12/2010, đây là mặt hàng mà nước này đã phụthuộc nhiều vào nguồn cung của Trung Quốc Điều này làm cho nền kinh tế Mỹ dễ

bị tổn thương trong ngắn hạn bởi loại khoáng sản này Theo dự kiến, Mỹ có thểmất 15 năm mới thoát khỏi sự phụ thuộc nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc.

Nhận thức được điều này, Trung Quốc đã dựa vào lợi thế gần như độc quyền

về đất hiếm để thoả mãn đưa ra những chính sách có lợi cho nền kinh tế của mình

và tạo uy đối với nền kinh tế Mĩ Điển hình, Trung quốc thông qua công tác quản

lí, kiểm soát để hạn chế xuất khẩu sản lượng đất hiếm, tạo điều kiện cho ngành chếtạo của họ Kể từ năm 2006 trở đi, Trung Quốc đánh thuế 15% đối với các loại đấthiếm nhẹ như La Ce, và 25% đối với các loại đất nặng như Dy, Tb Hạn chế xuấtkhẩu của Trung Quốc, cộng với lao động giá rẻ, trợ cấp lớn lớn của chính phủ, làmcho Trung Quốc ngày càng có khả năng chi phối trong ngành năng lượng xanh cầnđất hiếm, chẳng hạn như sản xuất tuabin gió

I.2.3.a.2 Hàng d t may ệt may

Sau khi thỏa thuận về hàng dệt may (ATC) của tổ chức thương mai thế giới(WTO) hết hiệu lực từ đầu năm 2005, hàng dệt may của Trung Quốc xuất khẩu vào

Mĩ tăng vọt, đơn đặt hàng của các doanh nghiệp nganyf càng đổ dồn tới các nhàsản xuất Trung Quốc Các mặt hàng như áo sơ mi, jacket, quần âu của các nhà sảnxuất Trung Quốc đã chiếm từ 70-80% thị trường Mĩ Sự thâm nhập quá mạnh mẽnày đã khiến cho hàng trăm ngàn công nhân dệt may ở Mĩ thất nghiệp, cho dù là

họ đã được trợ cấp nhiều từ chính phủ Trong năm 2007, Trung Quốc đứng đầu cácquốc gia xuất khẩu may mặc vào Mĩ với 31 tỉ USD, chiếm 31% thị phần nhập khẩudệt may của ước này Trung Quốc đã kiểm soát khoảng một nửa thị trường quần áocủa Mĩ, đánh bại hàng hóa của các nước đang phát triển đến tháng 11 năm 2008

I.2.3.a.3 Khoa h c công ngh ọc công nghệ ệt may

Vào năm 1996, Mỹ công bố 292.513 nghiên cứu khoa học, nhiều hơn 10 lần

so với con số 25.474 của Trung Quốc Nhưng đến năm 2008, tổng số nghiên cứu

của Mỹ chỉ tăng nhẹ lên con số 316.317 trong khi Trung Quốc tăng hơn 7 lần lên184.080 nghiên cứu Trung Quốc trở thành nước có nhiều nghiên cứu thứ 2 thếgiới Trung Quốc đầu tư rất mạnh vào mặt nghiên cứu và phát triển.

Trên phương diện công nghệ không gian, xe hơi của người Trung Quốc lắpđặt hệ thống định vị toàn cầu GPS của Mỹ Ở lĩnh vực công nghệ thông tin, CPUtrong máy tính của người Trung Quốc bắt buộc phải có con chip Intel hay AMD do

Mỹ sản xuất, hoặc hệ điều hành, phần mềm văn phòng do hang Microsoft của Mỹthiết kế Mạng Internet là do Mỹ phát minh và Mỹ kiểm soát 9 trong số 11 máynguồn trên toàn cầu Cuộc cạnh tranh hiện nay với Mỹ, Trung Quốc đang trong thế

bị động vì Mỹ nắm trong tay các công nghệ then chốt

I.2.3.a.4 D ch v ịch vụ ụ

a Ngân hàng ( Cạnh tranh của ngân hàng Trung Quốc ở thị trường Mỹ)

Sự cạnh tranh của các ngân hàng Trung Quốc với Mỹ ngày càng gay gắtnhằm đạt mục tiêu trở thành người khổng lồ toàn cầu Vào năm 1999, trong số 10định chế tài chính hàng đầu thế giới, Mỹ có tới 6 ngân hàng và vị trí số 1 và số 2thuộc là Citigroup và Bank of America Tuy nhiên, hiện nay, các ngân hàng Mỹchỉ còn nắm dữ 3 vị trí trong top 10 này, đồng thời, ba vị trí cao nhất thuộc về cácngân hàng quốc doanh của Trung Quốc

Khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nước này

đã tiến hành cổ phần hóa các ngân hàng Trung Quốc hiện đang tiến đến mục tiêuthiết lập những đế chế toàn cầu vượt xa khỏi lĩnh vực ngân hàng truyền thống.Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) đã mua 80% cổ phần trong chinhánh Đông Á (BEA) ở Mỹ Trong khi đó, có thêm 4 ngân hàng Mỹ phải tuyên bốphá sản và chưa hết tháng 1/2011, tổng số ngân hàng Mỹ phải đóng cửa đã lên con

số 7 Trong năm 2010, 157 ngân hàng Mỹ đã phá sản lớn hơn con số 140 ngân

hàng của năm 2009 Việc kí các hợp đồng mới trị giá 45 tỷ USD cùng sự thôn tínhngân hàng Mỹ cho thấy sự lớn mạnh cũng như mức độ ảnh hưởng của Trung Quốcđổi với nên kinh tế lớn nhất thế giới.

Máy bay tàng hình

Mỹ đã mất sự độc quyền trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng chủ chốt Sựquan tâm của Mỹ trước những dự án quốc phòng lớn giảm mạnh liên quan đến việccắt giảm tài chính đối với các lực lượng vũ trang và sự chú trọng vào các mối đedọa phi đối xứng Đối với hải quân, các chiến hạm có lượng choán nước lớn đượcthay bằng các chiến hạm đa năng cỡ nhỏ Cụ thể, hải quân Mỹ cắt giảm chươngtrình đóng tàu khu vực loại Zumwalt từ 32 tàu xuống còn 3 tàu và dự định 10 tàubảo vệ ven bờ cỡ nhỏ

Trong khi đó, Trung Quốc dự định tăng hoặc đóng các chiến hạm trên cơ sởtàu sân bay và các tàu cỡ lớn khác Vai trò chiến lược của tàu đổ bộ và việc pháttriển khả năng của tên lửa đói hạm ngày càng tăng liên quan đến chương trìnhđóng tàu ngầm của Trung Quốc và dự định đưa tàu sân bay vào trang bị cho hảiquân của nước này Việc Trung Quốc chế tạo máy bay hay tiêm kích thế hệ mới J-

20 cũng chứng tỏ khoảng cách về công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ được rútngắn Việc xuất khẩu ra nước ngoài các sản phẩm quân sự của các công ty quốcphòng Mỹ trong điều kiện cắt giảm ngân sách quốc phòng sẽ trở nên quan trọnghơn bao giờ hết, tuy nhiên các công ty này sẽ gặp phải sự cạnh tranh vô cùng ácliệt trên thị trường vũ khí cơ sở với các nhà sản xuất như Trung Quốc

I.2.3.b Tranh ch p th ấp thương mại Mỹ - Trung từ 1979 đến nay: ương mại Mỹ - Trung từ 1979 đến nay: ng m i Mỹ - Trung t 1979 đ n nay: ại Mỹ - Trung từ 1979 đến nay: ừ 1979 đến nay: ến nay:

Kể từ khi Trung Quốc và Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1979, traođổi thương mại song phương đã tăng hơn 22.750% và hiện có trị giá khoảng 500 tỷ

USD/năm Nhưng vấn đề cán cân thương mại vẫn luôn làm mối quan hệ của cả haitrở nên căng thẳng.

Hàng hóa xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Trung Quốc tiếp tục vượt quá mức tăngtrưởng xuất khẩu sang phần còn lại của thế giới Vào năm 2017, Hoa Kỳ đã xuấtkhẩu nhiều hàng hóa sang Trung Quốc hơn bao giờ hết - hơn 127 tỷ đô la Mỹ xuấtkhẩu hàng hóa sang Trung Quốc đã tăng 86% trong thập kỷ qua, trong khi xuấtkhẩu sang các nước trên thế giới chỉ tăng 21%

Xuất khẩu dịch vụ sang Trung Quốc là quan trọng, và phần lớn thúc đẩy tăngtrưởng trong xuất khẩu dịch vụ của Mỹ.

Năm 2016, năm đầy đủ gần đây nhất của dữ liệu có sẵn, các dịch vụ của Hoa

Kỳ xuất khẩu sang Trung Quốc đã vượt qua 50 USD lần đầu tiên, tổng cộng hơn

52 tỷ USD chỉ hơi ít hơn những gì đã bán đến Canada Trong thập niên 2007

-2016, xuất khẩu dịch vụ của Mỹ sang Trung Quốc tăng hơn 300%, trong khi dịch

vụ xuất khẩu sang phần còn lại của thế giới tăng khoảng 50% Xuất khẩu dịch vụcủa Mỹ sang Trung Quốc tăng 12% trong năm 2016, trong khi các dịch vụ của Mỹxuất khẩu sang phần còn lại của thế giới ký hợp đồng 0,6%