CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Năm 2017 Kính gửi: ……… Họ và tên: NguyÔn ThÞ Thu HiÒn Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ t
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm 2017 Kính gửi: ………
Họ và tên: NguyÔn ThÞ Thu HiÒn
Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ trưởng tổ chuyên môn - Trường Tiểu học Ngọc
Sơn- Kiến An
Tên sáng kiến: Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn To¸n qua hoạt động trò chơi Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy
1 Tóm tắt tình trạng giải pháp đã biết: (Ưu, khuyết điểm của các giải
pháp đã, đang áp dụng, những bất cập, hạn chế cần có giải pháp khắc phục …)
Nội dung m«n To¸n lớp 1 là những nội dung mới và khó với học sinh lớp 1
Do đặc điểm tâm sinh lý cña häc sinh líp 1 lµ cßn Ýt tËp trung nªn độ bền chú ý chưa cao Với những tiết học này học sinh thường hay mất tập trung, phân tán khi gÆp nh÷ng kiÕn thøc mới vµ khã Giáo viên chưa tổ chức nhiều hoạt động trò chơi để gây hứng thú, tích cực, sáng tạo trong tiết dạy Tuy
đã có tiết dạy lồng ghép hoạt động trò chơi ở phần củng cố bài nhưng chỉ ở một số tiết chuyên đề, hội thi giáo viên dạy giỏi, chưa có tài liệu, đề tài nào đi sâu vào việc tìm hiểu nội dung cách thức tổ chức hoạt động trò chơi để dạy học nâng cao hiệu quả học tập cho các tiết học trong môn To¸n ë líp 1
2 Tóm tắt nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
- Tính mới, tính sáng tạo:
Đối với học sinh Tiểu học, chơi cũng là một nhu cầu không thể thiếu được Vì vậy việc sử dụng các trò chơi học tập trong giờ học Toán là hết sức cần thiết và có ích Trò chơi học tập là hoạt động được tổ chức có tính chất vui chơi, giải trí nhưng
có nội dung gắn với bài học hoặc hoạt động học tập của học sinh Trò chơi học tập
có tác dụng giúp học sinh: Thay đổi động hình, chống mệt mỏi; tăng cường khả năng thực hành, vận dụng kiến thức đã học; phát triển hứng thú, tập thói quen tập trung, tính độc lập, ham hiểu biết và khả năng suy luận
Trang 2Khi chơi, trẻ tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kết quả
mà lại không nghĩ là mình đang học Sự “khô khan” của giờ học Toán do đó sẽ
được giảm nhẹ, quá trình học tập sẽ được diễn ra một cách tự nhiên hơn, hấp dẫn hơn
Lần đầu tiên đề tài đề cập đến dạy lồng ghép hoạt động trò chơi một cách
hệ thống kết hợp lựa chọn hình thức tổ chức dạy học linh hoạt để nâng cao hiệu
quả học m«n To¸n cho häc sinh líp 1 Trò chơi học tập có tác dụng cả
về mặt rèn luyện trí tuệ lẫn thể chất và các phẩm chất đạo đức
- Khả năng áp dụng, nhân rộng:
Sáng kiến này có thể áp dụng với tất cả các dạng bài của các môn häc
Đồng thời có thể áp dụng đối với tất cả các lớp của tiểu học
- Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp (hiệu quả kinh tế, xã hội)
Triển khai đề tài ít tốn kém, không mất quá nhiều thời gian đầu tư, dễ nhân
rộng, bồi dưỡng giáo viên tập trung, rèn được trực tiếp các kĩ năng tư duy, phán
đoán, nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh
Kiến An, ngày 8 tháng 2 năm 2017
Người viết đơn
Nguyễn Thị Thu Hiền
Trang 3PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN KIẾN AN
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC SƠN
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 1 THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRÒ CHƠI TRONG HỌC TẬP VÀ DẠY HỌC
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền Trình độ chuyên môn: Đại học Giáo dục Tiểu học Chức vụ: Tổ trưởng tổ chuyên môn
Nơi công tác: Trường Tiểu học Ngọc Sơn- Kiến An
Ngày 8 tháng 2 năm 2017
Trang 4THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Nâng cao kết quả học tập môn Toán cho học sinh lớp 1
thông qua hoạt động trò chơi trong học tập và dạy học.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy
3 Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hiền
Ngày/ tháng/ năm sinh: 10/08/1964
Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ trưởng tổ chuyên môn - Trường Tiểu học Ngọc
Sơn- Kiến An
Điện thoại: DĐ: 0989.439.488
3 Đồng tác giả (Không)
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Tiểu học Ngọc Sơn- Kiến An
Địa chỉ: Phường Ngọc Sơn- Kiến An- Hải Phòng
Điện thoại: 0313 877968
I Mô tả giải pháp đã biết:
1 Tính cấp thiết:
Chơi là một nhu cầu cần thiết của học sinh tiểu học Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức học tập của học sinh giúp học sinh tiếp thu bài học một cách tự giác, tích cực, rèn luyện củng cố kiến thức đồng thời vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động chơi Sử dụng trò chơi toán học làm cho quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn Trò chơi giúp kích thích
sự hứng thú, tò mò của học sinh về chủ đề sắp học Học sinh cảm thấy vấn đề nêu lên gần gũi với mình, không khí lớp học vui vẻ, tràn ngập sự chờ đợi thích thú
Trò chơi học tập được xem như là một thủ thuật cũng như biện pháp cũng cố kiến thức cho học sinh Trò chơi học tập có thể được tổ chức trong tất cả các khâu trong tiến trình tiết học hoặc sau mỗi bài học, khi học sinh đã có những kiến thức tổng hợp
Trang 52 Những tồn tại
+ Với giáo viên: Còn gặp nhiều lúng túng khi chuyển các dạng bài tập sang
sang hình thức trò chơi học tập Trình độ ứng dụng CNTT, kĩ năng tổ chức trò chơi của một số giáo viên còn hạn chế
+ Với học sinh: Thường mất trật tự, ồn ào khi tham gia
II Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
1 Tính mới, tính sáng tạo:
Đối với học sinh Tiểu học, chơi cũng là một nhu cầu không thể thiếu được Vì vậy việc sử dụng các trò chơi học tập trong giờ học Toán là hết sức cần thiết và có ích Trò chơi học tập là hoạt động được tổ chức có tính chất vui chơi, giải trí nhưng
có nội dung gắn với bài học hoặc hoạt động học tập của học sinh Trò chơi học tập
có tác dụng giúp học sinh: Thay đổi động hình, chống mệt mỏi; tăng cường khả năng thực hành, vận dụng kiến thức đã học; phát triển hứng thú, tập thói quen tập
trung, tính độc lập, ham hiểu biết và khả năng suy luận
Khi chơi, trẻ tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kết quả mà lại không nghĩ là mình đang học Sự “khô khan” của giờ học Toán do đó sẽ được
giảm nhẹ, quá trình học tập sẽ được diễn ra một cách tự nhiên hơn, hấp dẫn hơn
Lần đầu tiên đề tài đề cập đến dạy lồng ghép hoạt động trò chơi một cách hệ thống kết hợp lựa chọn hình thức tổ chức dạy học linh hoạt để nâng cao hiệu quả học m«n To¸n cho häc sinh líp 1 Trò chơi học tập có tác dụng cả về mặt
rèn luyện trí tuệ lẫn thể chất và các phẩm chất đạo đức
2 Khả năng áp dụng, nhân rộng:
Sáng kiến này có thể áp dụng với tất cả các dạng bài của các môn học Đồng
thời có thể áp dụng đối với tất cả các lớp của tiểu học
3 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:
a Hiệu quả kinh tế:
- Tiết kiệm tiền của mua đồ dùng, thiết bị dạy học cho phụ huynh học sinh và nhà trường Vì đồ dùng để tổ chức trò chơi chỉ là những đồ dùng học tập có sẵn như: phấn, bảng, giấy, bút
Trang 6b Hiệu quả về mặt xã hội:
Sáng kiến dễ nhân rộng, vận dụng mô hình này đã rèn luyện cho các em tính
tự tin trong học tập, trên cơ sở đó phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, dấy lên phong trào thi đua sôi nổi giữa các cá nhân với cá nhân, các nhóm, các tổ học tập với nhau
Học sinh tự tin hơn trong học tập, tạo tinh thần học tập thoải mái, thêm yêu thích môn học và ngày càng thân thiện với trường, lớp hơn Giúp học sinh tiếp cận với kiến thức bài học một cách tự nhiên, dễ dàng
c Giá trị làm lợi khác:
Trong quá trình thực hiện giáo viên có thể tiếp tục chỉnh sửa, thay thế, bổ sung trò chơi cho phù hợp với thực tế lớp học hoặc các môn học khác nhằm hoàn thiện hơn các giáo án góp phần phát huy tính sáng tạo của giáo viên
ThiÕt kÕ nghiªn cøu
I Mét sè nguyªn t¾c khi tæ chøc trß ch¬i
- Khi tæ chøc trß ch¬i trong giê To¸n 1 cần bảo đám các yêu cầu:
+ Mỗi trò chơi học tập phải góp phần vào việc thực hiện mục tiêu dạy học
+ Phải được chuẩn bị chu đáo và phù hợp với đối tượng học sinh
+ C¸ch tæ chøc trß ch¬i cÇn dÔ dµng, tho¶i m¸i, l«i cuèn
®-îc nhiÒu häc sinh tham gia vµ g©y høng thó cho häc sinh
+ Không để thời gian chơi kéo dài ảnh hưởng đến giờ học hoặc làm trẻ mất đi hứng thú
+ Luôn quan tâm khích lệ, động viên, tránh làm cho những học sinh không hoàn thành nhiệm vụ lúng túng khi chơi
+ Trß ch¬i nh»m cñng cè mét néi dung to¸n häc mµ häc sinh cÇn ph¶i lÜnh héi
II Một trò chơi học tập thường được tiến hành:
- Giới thiệu trò chơi:
+ Nêu tên trò chơi
Trang 7+ Mục đớch
+ Chuẩn bị
+ Cỏch chơi
- Hướng dẫn cỏch chơi: vừa mụ tả, vừa thực hành
+ Phõn chia nhúm chơi
- Chơi thử
- Nhấn mạnh luật chơi, nhất là những lỗi thường gặp ở phần chơi thử
- Chơi thật Cú hỡnh thức “phạt” vui nhẹ nhàng những HS phạm luật chơi
+ Nhận xột kết quả trũ chơi, thỏi độ của người tham dự
- Giỏo viờn cú thể nờu thờm những tri thức được học tập qua trũ chơi, những sai lầm cần trỏnh
III- Một số trò chơi họC tậP
A Trũ chơi khởi động đầu giờ học:
- Áp dụng vào đầu các tiết của buổi học: để ụn bài cũ hoặc giới thiệu bài mới
- Thời gian chơi : khoảng 3 – 5 phỳt
- HS chơi đầu giờ học ngoài mục đích ôn lại kiến thức
cũ, còn tạo không khí thoải mái, tâm thế vui vẻ để b-ớc vào học bài mới
1 Trũ chơi: CÂU CÁ BỎ GIỎ
Mục đớch: Củng cố về cấu tạo số trong phạm vi 10
Chuẩn bị: GV chuẩn bị cỏc giỏ bằng mõy hoặc cỏc hộp giấy cú trang trớ hoa văn
hấp dẫn Mỗi giỏ cao 20 cm, đường kớnh 10cm Cắt hỡnh con cỏ giấy màu xanh,
đỏ, vàng cú ghi cỏc số từ 1 đến 9 Ứng với mỗi chữ số cắt khoảng 10 con cỏ màu sắc khỏc nhau, kớch thước cũng khỏc nhau Một hộp dõy chun để buộc
Cỏch chơi: Chọn 3 đội, mỗi đội 2 bạn, giao cho mỗi đội một cỏi giỏ hoặc một
hộp Để toàn bộ số cỏ đó chuẩn bị lờn một mặt bàn rộng (mặt bàn hỡnh trũn thỡ càng tốt) Mỗi đội sẽ tỡm nhặt những con cỏ để gộp lại thành những “xõu cỏ” mà mỗi “xõu cỏ” gồm cỏc con cỏ cú cỏc số cộng lại là 10, sau đú sẽ buộc lại và bỏ
vào giỏ Sau 5 phỳt đội nào cú được nhiều “xõu cỏ” nhất thỡ đội đú thắng cuộc
2 Trũ chơi: XẾP ĐÚNG THỨ TỰ
Mục đớch: Củng cố về so sỏnh thứ tự cỏc số trong phạm vi 10
Trang 8Chuẩn bị: Mỗi HS chuẩn bị 5 tấm bìa, trên đó ghi các số 0; 6; 3; 8; 5 (dạng quân
bài)
Cách chơi: Chơi theo cá nhân Mỗi bạn để sẵn các tấm bìa trên bàn Gv ra hiệu
lệnh: “Hãy xếp các số đó theo thứ tự từ bé đến lớn (hoặc từ lớn đến bé)” Mỗi bạn xếp lại các quân bài theo hiệu lệnh của GV Ai làm xong trước và đúng sẽ thắng cuộc
3 Trò chơi: TRÁNH SỐ 3
Mục đích: Củng cố về đếm trong phạm vi 100
Cách chơi: Cả lớp cùng chơi Các bạn ngồi thành vòng tròn (hoặc theo vị trí có
sẵn trong lớp học), lần lượt đếm theo một chiều đã xác định, bắt đầu từ một bạn nào đó: “một” “hai” Đến lượt bạn nào đếm đến “ba” hoặc đến các số có có chữ số 3 (13, 23, 33, 43, ) thì phải tránh số theo quy định là số “cấm kị” và nêu
số liền sau số “cấm kị” đó, chẳng hạn sau số 2 banjphair đếm đến 4, hoặc sau số
12 bạn phải đếm đến số 14
Ai vi phạm điều phải “tránh”, chót nêu số “cấm kị” thì coi là phạm luật, bị phạt nhảy lò cò (hoặc chạy một vòng ) Sau đó bạn bị phạt đếm đầu tiên “một” và cuộc chơi lại tiếp tục
4 Trò chơi: ĐỐ BIẾT SỐ NÀO
Mục đích: Củng cố về cấu tạo thập phân của các số có hai chữ số Củng cố về so
sánh, thứ tự các số trong phạm vi 100
Chuẩn bị: Mỗi học sinh chuẩn bị một bảng gài số, 11 tấm bìa ghi các số từ 0 đến
10 (trong bộ đồ dùng học Toán 1)
Cách chơi: cả lớp cùng chơi GV ra hiệu lệnh, yêu cầu cả lớp nêu các số theo
hiệu lệnh của GV, chẳng hạn như:
- Số gồm 3 chục và 5 đơn vị
- Số gồm 8 đơn vị và 2 chục
- Số liền trước số 40
- Số liền sau số 99
- Số bé nhất có hai chữ số
- Số lớn nhất có một chữ số
Trang 9Cả lớp lấy cỏc tấm bỡa ghi số, gài vào bảng tạo thành số theo mỗi hiệu lệnh của
GV, rồi giơ lờn Bạn nào làm sai sẽ bị phạt (nhảy lũ cũ hoặc đứng lờn, ngồi xuống tại chỗ ba lần )
5 Trò chơi : AI NHANH - AI THễNG MINH
Mục đớch: Củng cố lại cỏc phộp tớnh cộng, trừ trong phạm vi 10
Chuẩn bị: Bảng con
Cỏch chơi: Trò chơi này học sinh cú thể chơi trong nhúm hay cả lớp
GV đưa ra một số bất kỡ, cỏc nhúm cựng thi đua nhau viết cỏc phộp tớnh cú kết quả
là số GV đú cho Bạn/ nhúm nào viết xong trước là nhúm thắng cuộc
6 Trò chơi : HÁI HOA TOÁN HỌC
- GV chuẩn bị một số câu hỏi có liên quan đến kiến thức bài tr-ớc Học sinh lên hái hoa để trả lời câu hỏi Nếu học sinh trả lời đúng đ-ợc tuyên d-ơng hoặc nhận quà
7 Trũ chơi : TRUYỀN ĐIỆN
- HS tiến hành chơi trong nhúm, sau đú đại diện nhúm lờn chơi trứơc lớp Trũ chơi giỳp học sinh ụn lại kiến thức và cú được phản ứng nhanh
- Cỏch chơi: Một học sinh đưa ra yờu cầu (tớnh nhẩm, hay cộng, trừ trong bảng, ), đập tay vào bạn nào bạn đú phải trả lời thật nhanh Nếu trả lời sai thỡ bị loại khỏi trũ chơi
8 Trũ chơi: ĐỐ NHAU TèM SỐ CHƯA BIẾT
Mục đớch: Luyện tập làm tớnh nhẩm (cộng và trừ) trong phạm vi 10
Cỏch chơi: Cú thể từ 3 đến 10 bạn cựng chơi Một bạn làm chủ trũ điều khiển cuộc
chơi Chủ trũ nờu lần lượt từng cõu hỏi để tất cả suy nghĩ và trả lời Cỏc cõu hỏi cú thể là:
- Tỡm số sao cho khi cộng số đú với 3 thỡ được 7
- Tỡm số sao cho khi lấy 9 trừ đi số đú thỡ được 4
- Tỡm hai số để khi cộng chỳng với nhau thỡ được kết quả là 6
Bạn nào trả lời nhanh và đỳng thỡ được ghi 1 điểm Bạn nào được nhiều điểm hơn sẽ được khen thưởng
B Trũ chơi giữa tiết học.:
Trang 10- Những trò chơi này để tìm kiến thức mới hoặc để thực hành, giúp học sinh tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng và hiệu qủa hơn, tránh sự căng thẳng và nhàm chán trong giờ học thông thường
1 Trò chơi: AI NHANH, AI KHÉO
Mục đích: Củng cố kĩ năng làm tính cộng, rèn luyện khả năng quan sát và tô màu khéo léo của HS
Chuẩn bị:
Gv chuẩn bị sẵn vào giấy khổ lớn hai hình vẽ như sau (nên vẽ bằng hai màu khác nhau vàng và đỏ chẳng hạn)
Cách chơi: Đội vàng 4 bạn
Đội đỏ 4 bạn
Chơi tiếp sức (hoặc chơi cá nhân) Yêu cầu tô các cánh hoa sao cho tổng các số ở cánh hoa cùng màu bằng số ở nhị, sau khi bạn lên trước tô xong về chỗ thì bạn tiếp theo mới được lên Đội nào tô đúng, tô đẹp và xong trước thì đội đó thắng
2 Trò chơi: ĐIỀN NHANH SỐ THÍCH HỢP
Mục đích: Củng cố tính chất giao hoán của phép cộng và tính chất của số 0, ứng
dụng nhanh để điền được số thích hợp
Trang 11Chuẩn bị: Gv chuẩn bị hai bảng viết sẵn như sau
5 + = 3 + 7 + = +4
0 + = 2 + 15 + = 3 +
9 - = - 0 20 - 0 = 0 +
Cách chơi: Lựa chọn hai đội, mỗi đội 6 bạn tham gia chơi, khi GV hô “ bắt đầu” và tính giờ thì hai đội bắt đầu tìm, ròi điền số thích hợp vào chỗ chấm (có thể phân công mỗi bạn làm một câu) Khi một đội xong trước thì hô “xong”, đội kia phải dừng lại
Gv cùng các bạn trong lớp kiểm tra lại Đội nào hô xong và kiểm tra kết quả hoàn toàn đúng thì đội đó thắng cuộc Nếu đội nào hô “xong” mà kết quả kém hơn đội kia thì đội đó vẫn bị thua
3 Trò chơi: KIM ĐỒNG HỒ ƠI HIỆN RA
MỤC ĐÍCH: Rèn kĩ năng xem giờ đúng và sự khéo tay, nhanh mắt cho HS lớp 1 Chuẩn bị: GV chuẩn bị giấy khổ lớn (nếu chơi đồng đội) hoặc photocopy cho cả lớp
vào giấy khổ a4 (nếu chơi thi đua chọn một cá nhân xuất sắc) các hình vẽ sau đây:
5 giờ 12 giờ 9 giờ 6 giờ 3 giờ
Cách chơi: Chọn 2 đội, mỗi đội 5 bạn tham gia chơi, ở dưới cổ vũ Khi GV hô ”bắt
đầu” và tính giờ, trong 1 phút, 5 bạn của mỗi đội cần lên vẽ thêm một kim ngắn hoặc kim dài (hoặc có thể cả hai kim) vào mặt đồng hồ đã có sẵn, sao cho các kim chỉ đúng giờ đã ghi ở bên dưới mỗi đồng hồ Hết 1 phút, cả hai đội cùng dừng ngay GV cùng cả lớp sẽ xem xét để quyết định xem đội nào thắng cuộc (chú ý các đội ở trên đang vẽ kim thì cả lớp ở dưới có thể hô “Kim đồng hồ ơi, mau hiện ra” Cứ thế lặp lại cho hết 1 phút
4 Trò chơi : ĐỒNG HỒ CHỈ ĐÚNG GIỜ