A. MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tài: Giáo dục là yếu tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của một đất nước. Nền kinh tế xã hội của đất nước đó như thế nào? Tồn tại ra sao? Thì điều trước tiên chúng ta nhìn vào sẽ là nền giáo dục như thế nào? Điều đó nói lên rằng giáo dục là tiền đề, là cơ sở cho việc đổi mới và phát triển đất nước. Vì thế nên ngay từ buổi đầu dựng nước Bác Hồ đã rất quan tâm đến vấn đề giáo dục. Mặc dù trong hoàn cảnh đất nước còn gặp muôn vàn khó khăn, nhưng nhiệm vụ giáo dục vẫn được Người đặt lên hàng đầu.Trong thời đại ngày nay, toàn cầu hóa đang đan kết chặt chẽ với kinh tế tri thức, tạo ra những tác động cộng hưởng ngày càng mạnh mẽ đến hầu hết các nước trên thế giới, mở đường cho kinh tế tri thức phát triển, gắn kết nó với kinh tế thị trường là phương sách cơ bản để đi tới chủ nghĩa xã hội, là mô hình tổng quát cho cả thời kỳ quá độ ở Việt Nam. Gắn với bối cảnh chung đó Việt Nam cần phải tăng cường phát triển hơn nữa về giáo dục – đào tạo.Việt Nam là một nước đi sau nên không thể lặp lại một cách máy móc mô hình giáo dục cũ, mà phải chủ động tìm ra các mô hình mới để thích nghi với nhu cầu của đất nước – khu vực và vươn ra quốc tế. Đây là giải pháp chiến lược then chốt nhất để rút ngắn khoảng cách tụt hậu và chuyển sang cách thức giáo dục mới phù hợp với xu thế của thời đại ngày nay.Bên cạnh việc tìm ra phương thức đổi mới giáo dục thì ở Việt Nam hiện nay vấn đề giáo dục càng trở nên nóng bỏng hơn bởi những tư tưởng ham lợi danh trước mắt, làm suy giảm cả một thế hệ trẻ vì những hành vi của mình. Nhận thức rõ tầm quan trọng của giáo dục đối với sự nghiệp phát triển đất nước và cần ngăn chặn những suy thoái trong việc trồng người nên tác giả xin chọn đề tài: “Vai trò của công tác tư tưởng đối với việc phòng, chống các hiện tượng tiêu cực trong ngành giáo dục ở Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận cho môn học “Nguyên lý công tác tư tưởng”. Qua đó mong muốn đề tài sẽ là sự bổ sung về nhận thức, về vị trí vai trò của giáo dục trong xã hội hiện nay. Làm căn cứ cho việc quan tâm chú trọng tới phát triển giáo dục hơn nữa. Góp phần thúc đẩy sự nghiệp giáo dục ngày một tốt hơn, tạo động lực đưa đất nước ta vững bước trên con đường hội nhập.
Trang 1A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Giáo dục là yếu tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xãhội của một đất nước Nền kinh tế - xã hội của đất nước đó như thế nào? Tồn tại rasao? Thì điều trước tiên chúng ta nhìn vào sẽ là nền giáo dục như thế nào? Điều đónói lên rằng giáo dục là tiền đề, là cơ sở cho việc đổi mới và phát triển đất nước Vìthế nên ngay từ buổi đầu dựng nước Bác Hồ đã rất quan tâm đến vấn đề giáo dục.Mặc dù trong hoàn cảnh đất nước còn gặp muôn vàn khó khăn, nhưng nhiệm vụgiáo dục vẫn được Người đặt lên hàng đầu
Trong thời đại ngày nay, toàn cầu hóa đang đan kết chặt chẽ với kinh tế tri thức,tạo ra những tác động cộng hưởng ngày càng mạnh mẽ đến hầu hết các nước trênthế giới, mở đường cho kinh tế tri thức phát triển, gắn kết nó với kinh tế thị trường
là phương sách cơ bản để đi tới chủ nghĩa xã hội, là mô hình tổng quát cho cả thời
kỳ quá độ ở Việt Nam Gắn với bối cảnh chung đó Việt Nam cần phải tăng cườngphát triển hơn nữa về giáo dục – đào tạo
Việt Nam là một nước đi sau nên không thể lặp lại một cách máy móc mô hìnhgiáo dục cũ, mà phải chủ động tìm ra các mô hình mới để thích nghi với nhu cầucủa đất nước – khu vực và vươn ra quốc tế Đây là giải pháp chiến lược then chốtnhất để rút ngắn khoảng cách tụt hậu và chuyển sang cách thức giáo dục mới phùhợp với xu thế của thời đại ngày nay
Bên cạnh việc tìm ra phương thức đổi mới giáo dục thì ở Việt Nam hiện nay vấn
đề giáo dục càng trở nên nóng bỏng hơn bởi những tư tưởng ham lợi danh trướcmắt, làm suy giảm cả một thế hệ trẻ vì những hành vi của mình Nhận thức rõ tầmquan trọng của giáo dục đối với sự nghiệp phát triển đất nước và cần ngăn chặnnhững suy thoái trong việc trồng người nên tác giả xin chọn đề tài: “Vai trò củacông tác tư tưởng đối với việc phòng, chống các hiện tượng tiêu cực trong ngànhgiáo dục ở Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận cho môn học “Nguyên lý công tác tưtưởng” Qua đó mong muốn đề tài sẽ là sự bổ sung về nhận thức, về vị trí vai tròcủa giáo dục trong xã hội hiện nay Làm căn cứ cho việc quan tâm chú trọng tới
Trang 2phát triển giáo dục hơn nữa Góp phần thúc đẩy sự nghiệp giáo dục ngày một tốthơn, tạo động lực đưa đất nước ta vững bước trên con đường hội nhập.
2.Mục đích nghiên chứu đề tài.
Thông qua việc nghiên cứu về phòng chống các hiện tượng tiêu cực trong ngànhgiáo dục ở nước ta hiện nay, từ đó thấy rõ được ảnh hưởng của nó đối với sự nghiệpphát triển Kinh tế - Xã hội của đất nước Qua đó có thể rút ra ý kiến vào việc tìmgiải pháp để công tác tư tưởng khai thác những mặt tích cực và ngăn chặn kịp thờinhững hiện tượng tiêu cực của nó trong xã hội Việt Nam hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.
Để đạt được mục đích của đề tài, tiểu luận đi sâu vào giải quyết một số vấn đềsau:
Trình bày một số lý luận chung về phòng, chống các hiện tượng tiêu cực trongngành giáo dục ở nước ta hiện nay
Làm sáng tỏ một số căn cứ lý luận và thực tiễn về giáo dục Từ đó chỉ ra nhữngthành tựu mà công tác tư tưởng đã đạt được đồng thời phê phán những mặt tiêucực, hạn chế của nó trong xã hội hiện nay
Giải pháp: Đề xuất một số kiến nghị nhằm khắc phục những hạn chế của côngtác tư tưởng trong việc phòng, chống tiêu cực của ngành giáo dục hiện nay ở ViệtNam
4.Phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Bất kỳ một đề tài nào khi bắt tay vào nghiên cứu cũng cần đòi hỏi sự công phu,
sự đầu tư rất lớn về cả trí lực, thể lực, thời gian cũng như vật chất để phục vụ choviệc nghiên cứu Nhưng trong khuôn khổ của một bài tiểu luận nên người viếtkhông có ý định giải quyết hết các vấn đề có liên quan đến giáo dục mà chỉ tậptrung xung quanh đến vấn đề vai trò của công tác tư tưởng trong phòng, chống tiêucực trong ngành giáo dục ở Việt Nam hiện nay
Cơ sở lý luận:
Hệ thống quan điểm chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểmđường lối của Đảng, nội dung cơ sở lý luận, nguyên lý công tác tư tưởng Đồngthời kế thừa những nội dung của các môn khoa học có liên quan
Trang 3 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu tác giả đã sử dụng các phương pháp như: phân tích,bình luận, tổng hợp, khảo sát thực tiễn xã hội, thu thập thông tin sử dụng các kiếnthức liên ngành chính trị - văn hóa…
5.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài:
Về mặt lý luận:
Tiểu luận góp phần làm sáng tỏ chủ trương đường lối pháp luật chống tiêu cựctrong giáo dục ở nước ta hiện nay Đó là phát huy nhưng mặt tích cực và hạn chếmặt tiêu cực của ngành giáo dục ở nước ta hiện nay
Về mặt thực tiễn
Tiểu luận thành công sẽ là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu để góp phầnnâng cao chất lượng công tác tư tưởng và giáo dục ở nước ta hiện nay
6.Kết cấu của đề tài:
Ngoài phần: Mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung tiểuluận gồm:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về phòng chống các hiện tượng tiêu cực
trong ngành giáo dục ở nước ta hiện nay.
Chương 2: Vai trò của công tác tư tưởng trong phòng chống tiêu cực của ngành
giáo dục ở nước ta hiện nay.
Chương 3: Giải pháp…
Trang 4B NỘI DUNGChương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÒNG, CHỐNG CÁC HIỆN
TƯỢNG TIÊU CỰC TRONG NGÀNH GIÁO DỤC
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
1.1 CÁC KHÁI NIỆM
* Khái niệm giáo dục: Giáo dục là quá trình hoạt động có ý thức, có mục
đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm bồi dưỡng cho người ta những phẩm chất đạođức và những tri thức cần thiết để người ta có khả năng tham gia mọi mặt của đờisống xã hội (Theo từ điển Tiếng Việt)
* Khái niệm về quản lý: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích
của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra
* Khái niệm về quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là sự tác động có tổ chức,
có hướng đích của các cơ quan chức năng tới quá trình hoạt động có ý thức, cóphẩm chất đạo đức và những tri thức cần thiết để cho hoạt động giáo dục đi đúngmục đích đã đề ra
* Khái niệm về tiêu cực: Tiêu cực là chán nản, không nhiệt tình, ngại đấu
tranh Có mặt không tiến bộ
* Khái niệm về tiêi cực trong giáo dục : Tiêu cực trong giáo dục là những
mặt không tiến bộ, ngại đấu tranh, chán nản diễn ra trong ngành giáo dục
1.2 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA TRONG VIỆC PHÒNG, CHỐNG CÁC HIỆN TƯỢNG TIÊU CỰC TRONG NGHÀNH GIÁO DỤC.
Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực conngười – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững
Ngay sau khi Đảng ta trở thành đảng cầm quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãsớm phát hiện những suy thoái của một số cán bộ, đảng viên có chức có quyềntrong bộ máy chính quyền của cách mạng Nhưng suy thoái này chủ yếu là suythoái về đạo đức, lối sống, bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân, đã dần và bộc lộ rấtnhanh Người đã chỉ ra 4 khuyết điểm to nhất là hẹp hòi, bao biện, lạm dụng hình
Trang 5phạt, kỷ luật không nghiêm, hủ hóa (chuyên quyền độc đoán, lấy của công làm củatư, ) kéo bè kéo cánh, ham chuộng hình thức, hữu danh vô thực, hiếu danh, lườibiếng, ích kỷ, lạm dụng địa vị để tham nhũng.
Đến 1952 thì Người qui tụ lại thành nạn tham ô, lãng phí, quan liêu, có quan
hệ chặt chẽ với nhau Tham ô là trộm cắp của công, lãng phí là làm tốn kém thờigian, sức lực, tiền của của dân, của nước Sở dĩ tham ô, lãng phí có thể tồn tại vàphát triển là vì quan liêu Tệ quan liêu đã làm cho người lãnh đạo và những cơ quanlãnh đạo có mắt mà không thấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có nguyên tắc, chế
độ mà không giữ đúng, có qui định, quy chế mà không thực hiện Như Hồ ChíMinh đã nói “Mỗi thứ bệnh là một kẻ địch Tham ô, lãng phí, quan liêu là những kẻ
có tội với Đảng, với nhân dân, mà tội ấy cũng nặng như tội Việt gian, mật thám”
Mà đặc biệt ở trong ngành giáo dục thì những việc làm ấy đáng tội nặng hơn
Trong thời kỳ đổi mới các tệ nạn tham nhũng, lãng phí, quan liêu với nhiềubiểu hiện nghiêm trọng hơn trong ngành giáo dục Vì thế nên toàn Đảng, toàn bộ hệthống chính trị và toàn xã hội Phải có quyết tâm cao đấu tranh chống tiêu cực trongngành giáo dục Đồng thời phải xử lý kiên quyết, kịp thời, công khai những ngườitham nhũng bất kể ở chức vụ nào, những người bao che cho tham nhũng, lãng phí,
cố tình ngăn cản các việc chống tiêu cực trong giáo dục Có cơ chế khuyến khích vàbảo vệ những người tích cực đấu tranh chống tiêu cực Biểu dương và nhân rộngnhững gương cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
Đồng thời Đảng và Nhà nước ta còn đẩy mạnh việc hợp tác quốc tế về phòng,chống tiêu cực trong giáo dục Phải kiên trì thực hiện tốt vừa xây vừa chống trongphòng, chống các hiện tượng tiêu cực của ngành giáo dục Khẩn trương xây dựng
và thực hiện kiên quyết hệ thống pháp luật đồng bộ về phòng ngừa, phát hiện và xử
Trang 6động tìm đến các đại học danh tiếng và tầm cỡ Như vậy việc “người thật, việcthật” sẽ hạn chế được phần nào các tiêu cực của ngành giáo dục.
Một chính sách kích cầu, bứt phá rào cản của cơ chế phải ở mức vĩ mô và khôngphảng phất cơ chế “xin cho” chỉ muốn quản lý từ kẽ răng đã chứng tỏ không hiệuquả và không kiểm soát được gì cả mà chỉ tạo khó khăn thêm mà thôi
Singapore là một quốc gia chỉ chưa đến 5 triệu dân mà đi đâu cũng thấy trườnghọc Singapore là một nơi mà các đại học quốc tế có chất lượng đến dễ nhất vàcũng là nơi mà các trường “dỏm” không có chỗ đứng và các hiện tượng tiêu cựccũng bị đẩy lùi Tính hiệu quả là nhờ ở Singapore có chính sách vĩ mô phù hợp vớitrình độ và nhu cầu của nhân dân Và cũng vì thế nên nước này là một trong nhữngnước đứng ở vị trí hàng đầu trên thế giới và ở Châu Á về chống tiêu cực Trong 10năm gần đây Singapore chỉ xảy ra vài vụ
Các vị lãnh tụ chính trị của Singapore luôn đứng đầu cuộc đấu tranh chống tiêucực trong nước là điều quan trọng có tính nguyên tắc Bí thư Đảng Hành động nhândân – Lý Quang Diệu đã nói: Cuộc đấu tranh chống tham nhũng trong ngành giáodục là điều kiện đảm bảo sự sống của đất nước và phát triển kinh tế thành công.Đảng đã nhiều lần tuyên bố rằng, nhiệm vụ của Đảng là nâng cao tinh thần tráchnhiệm của các quan chức nhà nước, đồng thời bảo vệ việc phổ biến thông tin rộngrãi cho nhân dân về mỗi một trường hợp tiêu cực và việc trừng phạt tội phạm này.Hay ngày từ 1952, chính phủ thuộc địa Anh quốc đã thành lập ủy ban điều tracác trường hợp tiêu cực, tham nhũng Ủy ban này bảo vệ những người cung cấpthông tin về những trường hợp phạm tội
Ở Singapore đã thông qua các đạo luật mà theo đó những người chứng kiếnđược Ủy ban điều tra các trường hợp tiêu cực gọi đến để lấy lời khai không cóquyền từ chối thực hiện nghĩa vụ công dân của mình Đồng thời họ còn phạt tiềnđối với các hành vi đó
Bên cạnh đó họ còn giảm thiểu số trường hợp mà quan chức có thể lợi dụngnhững quy chế và những văn bản pháp luật chưa chặt chẽ để hành động theo ýmình Các quan chức nhà nước phải được nhận lương cao và những người trungthực, tài năng nhất phải được đưa vào làm việc trong chính phủ và các cơ quan nhà
Trang 7nước Có lẽ vì vậy, giới viên chức nhà nước của Singapore theo đánh giá của các tổchức quốc tế được coi là một trong những giới viên chức tốt nhất và ít tham nhũngnhất trên thế giới.
Cuộc chiến chống tiêu cực là một quá trình lâu dài và khó khăn Nó đòi hỏi phải
có ý thức chính trị, sự đảm bảo bằng pháp luật và sự ủng hộ của xã hội Do đó kinhnghiệm của Singapore có thể có ích cho những nước mà tiêu cực đang cản trở việcxây dựng nền kinh tế và phát triển xã hội Đặc biệt là trong ngành giáo dục
Trang 8Chương 2.
VAI TRÒ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG PHÒNG, CHỐNG TIÊU CỰC
CỦA NGÀNH GIÁO DỤC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.
2.1 TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG CỦA NGHÀNH GIÁO DỤC TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI.
Hoạt động của ngành giáo dục trong thời gian qua có bước phát triển khá.Điều đó đã được Đại hội X đánh giá và tổng kết
Cùng với củng cố kết quả xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học, việc phổcập giáo dục trung học cở sở đã được triển khai tích cực, đến hết năm 2005 có 31tỉnh đạt tiêu chuẩn phổ cập trung học cơ sở Tỉ lệ học sinh trong độ tuổi đi học ởbậc tiểu học đạt 97,5% Quy mô giáo dục tiếp tục được mở rộng và trình độ dân trí
đã được nâng lên rõ rệt
Số học sinh trung học chuyên nghiệp tăng 15,1% /năm và dạy nghề dài hạntăng 12% /năm, sinh viên đại học và cao đẳng tăng 8,4% /năm Các trường sư phạm
từ trung ương đến địa phương tiếp tục được củng cố và phát triển Chất lượng dạynghề có chuyển biến tích cực Bước đầu đã hình thành mạng lưới dạy nghề cho laođộng nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số, người tàn tật, gắn dạy nghề với tạoviệc làm, xóa đói, giảm nghèo
Đổi mới giáo dục đang được triển khai từ giáo dục mầm non, phổ thông, dạynghề đến cao đẳng, đại học Việc xã hội hóa giáo dục và đào tạo đã đạt kết quảbước đầu Nhiều trường dân lập, tư thục, bậc đại học, trung học chuyên nghiệp,trung học phổ thông và dạy nghề đã được thành lập
Đầu tư cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo tăng lên đáng kể Năm 2005 chicho giáo dục và đào tạo chiếm khoảng 18% tổng chi ngân sách nhà nước, đã huyđộng được nhiều nguồn vốn khác để phát triển giáo dục thông qua phát hành côngtrái giáo dục, đóng góp của nhân dân, của doanh nghiệp, vốn từ nước ngoài Cơ sởvật chất của ngành đã được tăng cường, đặc biệt là ở vùng núi, vùng đồng bào dântộc thiểu số
Đội ngũ cán bộ quản lý và giảng dạy không ngừng được củng cố cả về sốlượng và chất lượng Trong những năm qua chúng ta đã làm tốt chủ chương đưa
Trang 9giáo viên về với thôn bản; đem ánh sáng văn hoá đến với bản làng Bên cạnh đótrình độ giáo viên, giảng viên cũng được nâng lên, nhằm đáp ứng yêu cầu và nhiệm
vụ mới của nghành giáo dục đối với sự phát triển của xã hội
2.1.1 Giáo dục với việc nâng cao dân trí xã hội.
Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân Mọi người đều có quyền họctập để nâng cao khả năng hiểu biết của mình Điều đó đã được khẳng định tronghiến pháp và pháp luật Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, trong nhữngnăm qua nghành giáo dục đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc nâng caodân chí của xã hội Cụ thể, về cơ bản chúng ta đã xoá mù, tỉ lệ người biết chữ đạt98,5% tổng dân số cả nước; Chúng ta đã hoàn thành truơng trình phỏ cập tiểu họcvào năm 2000 và phấn đấu đến năm 2010 sẽ phổ cập bậc trung học cơ sở
Bên cạnh việc hoàn thành các trương trình giáo dục cơ bản thông qua hệthống giáo dục quốc dân, thì ban nghành đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội …cũng tham gia tích cực vào công tác nâng cao dân chí thông qua hệ thống phươngtiện thông tin đại chúng (Báo, đài, tạp chí, sách, các ấn phẩm… ) Những cố gắng
đó của toàn xã hội nói chung và của nghành giáo dục nói riêng đã mang lại kết quảthiết thực: Trình độ dân trí của nhân dân đã được nâng lên tạo điều kiện thuận lợi
để tham gia vào các hoạt động đời sống chính trị đất nước Nhân dân có điều kiệnphát huy tối đa quyền làm chủ của mình, ý thức được vị trí và vai trò của mình đốivới sự tồn vong, phát triển của xã hội ;cảnh giác, tự chủ trước những âm mưu thâmđộc của kẻ thù Góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa
2.1.2 Giáo dục với việc đào tạo nguồn nhân lực lao động.
Đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội là một yêu cầu quan trọng quyết định sựthành công hay thất bại của quá trình CNH-HĐH đất nước Trước những yêu cầucấp thiết của đất nước, NQTW2 khoá VIII đã khẳng định “Mục tiêu cơ bản củagiáo dục -đào tạo được xác định là nhằm xây dựng những con người và các thế hệthiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sang, ýchí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh
Trang 10hoa văn hoá nhân loại; có khả năng làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiệnđại, có tư duy sang tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, cótính tổ chức và kỷ luật; có sức khoẻ, là những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xãhội vừa “hồng”, vừa”chuyên” như lời căn dặn của Bác Hồ”1
Việc đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội đảm bảo những mụctiêu kinh tế-xã hội được hoàn thành Đất nước ta đang tiến nhanh, tiến mạnh trêncon đường CNH-HĐH, việc tạo dựng những tiền đề cho chủ nghĩa xã hội là hết sứccần thiết Do vậy phải có đội ngũ công nhân lành nghề, những người có đủ khảnăng làm chủ khoa học kỹ thuật; đủ khả năng làm chủ những công trình lớn của đấtnước; tạo lập cơ sở vật chất kĩ thuật cho đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội
2.1.3 Giáo dục với việc bồi dưỡng nhân tài.
“Hiền tài” là nguyên khí của quốc gia Ở thời đại nào cũng vậy, muốn pháttriển đất nước phải có những người tài; Người tài là những người có khả năng pháthiện, sáng tạo ra cái mới, lãnh đạo, quy tụ quần chúng giải quyết những vấn đề hệtrọng của đất nước
Ở nước ta ngay từ xa xưa cha ông ta đã biết trọng dụng nhân tài, sử dụngnhân tài vào việc trị nước, chống giặc ngoại xâm…Tiếp nối truyền thống quý báucủa dân tộc Trải qua các thời kỳ lãnh đạo dân tộc Đảng ta luôn quan tâm phát triển
và trọng dụng nhân tài Từ Đại hội VII của Đảng, mục tiêu “bồi dưỡng nhân tàiđược gắn liền với đào tạo nguồn nhân lực” Trong Cương lĩnh xây dựng đất nướctrong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, khái niệm nhân tài được gắn liền với vấn
đề phát triển đội ngũ tri thức khoa học, công nghệ, quản lý, kinh doanh: “Đào tạo,bồi dưỡng và phát huy mọi tiềm năng của đội ngũ tri thức để tạo nguồn lực trí tuệ
và nhân tài cho đất nước Đặc biệt coi trọng việc xây dựng một đội ngũ công nhânlành nghề, những nhà kinh doanh có tài, những nhà quản lý giỏi và những nhà khoahọc, kỹ thuật có trình độ cao”
Đại hội X, Đảng ta tiếp tục kiên định mục tiêu phát triển nhân tài, coi việcphát triển nhân tài là chìa khoá để đạt được những thắng của quá trình CNH-HĐHđất nước “Sự nghiệp giáo dục và đào tạo phải hướng tới đào tạo cả về chiều rộng và
1 Nghị Quyêt TW2 khó VIII, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội 1995
Trang 11chiều sâu Phải đào tạo ra những người tài có đủ khả năng sáng tạo ra những giá trịmới phục vụ cho việc ứng dụng?????”1
Theo con số thống kê từ (1998-2004) ,Số học viên cao học, nghiên cứu sinh Năm
(Nguồn: Báo cáo về tình hình giáo dục của chính phủ trình Quốc hội, 9/2004)
Những thành tựu của đất nước sau hơn 20 năm đổi mới là do Đảng ta đã biếtkhơi dậy những tiềm năng trí tuệ của đất nước Kết hợp đào tạo chiều rộng vớichiều sâu, đầu tư cho công tác nghiên cứu, ứng dụng những thành tựu khoa học.Tạomọi điều kiện thuận lợi để lực lượng nhân tài có điều kiện phát huy khả năng sángtạo của mình, phát minh ra nhiều công trình khoa học mới có tính ứng dụng cao,phục vụ đắc lực cho quá trình CNH-HĐH đất nước
2.2 NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG TRONG PHÒNG, CHỐNG CÁC HIỆN TƯỢNG TIÊU CỰC TRONG NGHÀNH GIÁO DỤC.
Cũng như mọi lĩnh vực khác của đời sống xã hội, bên cạnh những thành tựuđạt được, nghành giáo dục cũng còn tồn tại những yếu kém trong hoạt dộng củamình Trong xuốt những năm qua Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác
“Xây và chống trong giáo dục” nhằm làm cho hoạt động giáo dục đạt được kết quả
cao, đóng góp xứng đáng vào những thánh tựu các mặt của đời sống xã hội Đại hộiĐảng toàn quốc lần thứ X đã tạo ra những động lực mới, bước đột phá trong xãhội Trên tinh thần đó nghành giáo dục xá định rõ vai trò của mình đối với sựnghiệp xây dựng đất nước Năm 2006 là năm đánh dấu bước đột phá của nghànhgiáo dục : “Nghành giáo dục đã đến lúc phải nhìn lại chính mình; phải có nhận thứcmới trong hành động; phải đi vào hoạt động thực thất hơn; phải tạo ra nhưng độnglực mới thực sự đủ mạnh cho sự phát triển chung của xã hội”1 Cuộc vận động “Nói
1 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lân thứ X, NXB chính trị Quốc Gia, Hà Nội 2006
1 Báo tuổi trẻ ra ngày 15/9/2006
Trang 12không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” là bước khởi đầu
trong việc đưa nghành giáo dục đi vào hoạt động có chất lượng Tạo ra nhận thứcmới trong việc “Dạy và học” cho đội ngũ giáo viên, học sinh và toàn xã hội
……… đã trãi qua gần 8 tháng thực hiện Chỉ qua học kỳ I, số họcsinh yếu kém ở hầu khắp các tỉnh đều tăng so với trước Tại sở giáo dục – đào tạoVĩnh Long, qua 1 kỳ thực hiện cuộc vận động “hai không” kết quả học kỳ I: 2006 –
2007 đã phản ánh đúng thực chất giáo dục của tỉnh Theo đó tỉ lệ giỏi 6,8% /nămtrước giảm còn 4,64% Tỉ lệ tương tự đối với loại khá là 32,3% và 21,14% Trungbình là 49,39% và 43,31% Toàn tỉnh cũng có hơn 20.000 học sinh có học lực yếukém, trong đó có khoảng 200 học sinh ngồi “nhầm lớp” Tỉ lệ học sinh yếu kémtăng dần theo cấp độ từ thấp đến cao
Ở Cà Mau có tỉ lệ học sinh đạt loại khá trở lên cũng giảm đáng kể Ở bậc Trunghọc cơ sở năm học trước tỉ lệ học sinh đạt học lực từ khá trở lên là 24,56% đã giảmcòn 19,79% Bậc trung học phổ thông tỉ lệ này 22,26% và 14,73% Như vậy cànglên cao tỉ lệ yếu kém càng nhiều Như vậy là đồng nghĩa với việc công tác phòng,chống tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích đã đạt được kết quả tốt
Trong thời gian tới Bộ giáo dục – đào tạo sẽ có kỳ thi tốt nghiệp lần 2 dành chonhững học sinh rớt trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông lần 1 Theo Bộ giáodục – đào tạo thì do cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế nên chất lượng giảng dạy giữacác tỉnh chưa đồng đều, việc triển khai cuộc vận động “nói không với tiêu cựctrong thi cử” sẽ khiến tỉ lệ rớt tốt nghiệp trung học phổ thông cao hơn các nămtrước Do đó để đảm bảo ổn định xã hội giúp học sinh hoàn thành chương trìnhtrung học phổ thông có điều kiện đi vào cuộc sống
Như vậy qua 8 tháng thực hiện cuộc vận động đã đem lại những kết quả nhấtđịnh Học kỳ I, học sinh yếu kém tăng không có nghĩa là chất lượng giáo dục giảm
đi mà đã có những bước tiến bộ hơn Việc dạy, học và đánh giá đã thực chất hơn,qua đó có biện pháp bồi dưỡng học sinh Kỳ thi tốt nghiệp sắp tới là một thử thách
2.2.1 Công tác tư tưởng với việc ngăn chặn các hình thức đào tạo trá hình.
Trang 13Trong những năm qua do nhu cầu học tập của xã hội không ngừng tăng.Chính vì vậy chủ trương của Đảng và nhà nước ta thành lập và tổ chức ra các loạihình đào tạo với hệ thống trường lớp đa dạng Tuy nhiên, nhiều tổ chức cá nhân đãlợi dụng chủ trương “xã hội hoá trong giáo dục” để thực hiện những hành vi bấtchính, làm ảnh hưỏng uy tín, truyền thống của ngành giáo dục , cụ thể là:
Công tác tư tưởng đã đi đầu phản ánh những bức xúc của dư luận về tìnhtrạng chất lượng đào tạo yếu kém của các cơ sở đào tạo tư nhân, của các tổ chứcgiao dục nước ngoài Trong những năm qua, được sự quan tâm của các cấp uỷĐảng chính quyền, sự phối hợp của các ban nghành và quần chúng nhân dân chúng
ta đã đưa ra ánh sáng những vụ tiêu cực trong giáo dục: Dẹp bỏ nhiều cơ sở, lòluyện thi kém hiệu quả của tư nhân ở các thành phố lớn; Kịp thời tố giác các hành
vi lừa đảo của trung tâm ngoại ngư??????của Singgapore(năm 2006); Sử lý nghiêmnhiều trung tâm đào tạo tin học trá hình……
Những kết quả đó chưa thể nói hết những cố gắng của công tác tư tưởngtrong việc làm trong sạch các cơ sở đào tạo Tuy nhiên những nỗ lực ban đầu đó đãtạo niềm tin cho xã hội về những quyết tâm của nghành giáo dục, của các cấp uỷĐảng và chính quyền, của các ban nghành đoàn thể trong xã hội Điều đó cũng giántiếp khẳng định công tác tư tưởng đã phát huy vai trò của mình trong việc phòng,chống các hiện tượng tiêu cực trong nghành giáo dục
2.2.2 Công tác tư tưởng với việc ngăn chặn những hành vi tiêu cực trong tuyển sinh.
Công tác tuyển sinh là việc làm cần thiết đối với mọi nghành giáo dục nhằmtìm ra những người có đủ khả năng theo học những trương trình đào tạo lớn hơn,chuyên sâu hơn Trong những năm qua Bộ Giáo và Đào Tạo đã có nhiều sửa đổitrong công tác tuyển sinh cho phù hợp với điều kiện thực tế Góp phần hạn chếnhững tiêu cực trong tuyển sinh
Bằng sự quyết tâm của mình, nghành giáo dục đã phối hợp với những
Trang 14Phòng, chống các hiện tượng tiêu cực trong ngành giáo dục không phải lànhiệm vụ của riêng cơ quan nào Mà đó là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, củacác ban nghành, đoàn thể trong xã hội Do vậy để hoàn thành nhiệm vụ này cần có
sự vào cuộc, nỗ lực của các ban?????????????????/
Thực tế đã chứng minh rằng một xã hội giàu mạnh, văn minh, ổn định, bền vữngthì yếu tố phát triển đồng đều là đặc biệt quan trọng Trong lĩnh vực giáo dục, sựphát triển đồng đều càng có vai trò quan trọng trong ổn định và phát triển xã hội
Để làm được điều đó thì công tác tư tưởng với việc huy động, phối hợp với các banngành hành động trong việc phòng, chống tiêu cực
Tuyên truyền để tăng đầu tư cho giáo dục từ ngân sách nhà nước và đẩy mạnh
xã hội hóa giáo dục, đào tạo Khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế đầu tưphát triển giáo dục ở tất cả các bậc học, đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội Ngânsách nhà nước tập trung nhiều hơn cho các bậc giáo dục phổ cập, cho vùng nôngthôn, miền núi, cho đào tạo trình độ cao và những ngành khó thu hút đầu tư ngoàingân sách nhà nước; bảo đảm điều kiện học tập cho con em người có công và giađình nghèo Tăng cường quản lý nhà nước, đặc biệt là hệ thống thanh tra giáo dục,thiết lập kỷ cương đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực
Đồng thời phát triển đội ngũ giáo viên, coi trọng chất lượng và đạo đức sưphạm, cải thiện chế độ đãi ngộ Bảo đảm có cơ chế, chính sách cho giáo viên
Cần tăng cường cơ sở vật chất và từng bước hiện đại hóa nhà trường Phấn đấuđến 2010 phần lớn các trường phổ thông có đủ điều kiện cho học sinh hoạt động vàhọc tập cả ngày tại trường
Công tác tư tưởng đã kết hợp đồng bộ với chính quyền đồng cấp thực hiện hiệuquả cuộc vận động “Dân chủ - kỷ cương - tình thương - trách nhiệm” và cuộc vậnđộng “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”
Đẩy mạnh dân chủ trong hoạt động giáo dục ở cơ sở nhằm phát huy trí tuệ, tinhthân trách nhiệm, sự sáng tao của nhà giáo trong giáo dục và giảng dạy học sinh