Vai trò chủ quan hồ chí minh đối với việc hình thành tư tưởng của người- tiểu luận cao học

Lời mở đầuLịch sử cách mạng nước ta hơn 75 năm qua gắn liền với tên tuổi, sự nghiệp, tư tưởng và đạo đức của Nguyễn ái QuốcHồ Chí Minh. Trong lịch sử dựng nước và giữ nước các dân tộc thường có những vĩ nhân mà cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và hành động gắn liền với cả một giai đoạn lịch sử sôi động, đầy biến cố của dân tộc và thời đại mình, phản ánh ý chí, nguyện vọng của các dân tộc và bằng hoạt động của mình đóng góp vào sự nghiệp phát triển của thời đại. Nhưng không ai có được sự nghiệp lừng lẫy như Hồ Chí Minh, không ai có được tầm vóc thời đại, được loài người tiến bộ ca ngợi và thừa nhận như Chủ Tịch Hồ Chí Minh. Người đã được xác lập và củng cố vững chắc nhờ công lao to lớn và sự nghiệp vĩ đại mà Người đã cống hiến cho Cách mạng Việt Nam như tìm ra đường lối cứu nước, giải phóng dân tộc theo con đường Cách mạng Vô sản, Người đã có công đầu trong việc truyền bá và vận dụng sáng tạo Chủ Nghĩa MácLênin vào Việt Nam, đã xây dựng những tiền đề tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của một chính Đảng của một giai cấp công nhân ở Việt nam đã thống nhất các tổ chức cộng sản đầu tiên ở trong nước để sáng lập nên Đảng cộng sản Việt nam. Người là nhà chiến lược thiên tài, khai phá con đường đi lên chủ nghĩa Xã hội và là nhà giáo dục vĩ đại.Công lao to lớn, sự nghiệp vĩ đại của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã đưa Người lên địa vị người anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà lý luận sáng tạo của Cách mạng Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 100 của Người, diễn ra vào lúc Chủ Nghĩa Xã Hội thế giới đang lâm vào khủng hoảng và đổ vỡ, nhiều giá trị được thẩm định lại, nhiều tên tuổi lớn được đánh giá lại, nhưng các chính khách và học giả tiến bộ trên thế giới lại tìm thấy trong tư tưởng, lý luận và phương pháp cách mạng của Hồ Chí Minh những giá trị có tầm thời đại, gợi ra những phương hướng, biện pháp giúp loài người đi tới một tương lai tốt đẹp. Chính vì những lý do trên nên em đã chọn đề tài: “Vai trò chủ quan Hồ Chí Minh đối với việc hình thành tư tưởng của Người” làm đề tài nghiên cứu cho tiểu luận của mình.

sự nghiệp phát triển của thời đại Nhưng không ai có được sự nghiệp lừng lẫynhư Hồ Chí Minh, không ai có được tầm vóc thời đại, được loài người tiến bộ

ca ngợi và thừa nhận như Chủ Tịch Hồ Chí Minh Người đã được xác lập vàcủng cố vững chắc nhờ công lao to lớn và sự nghiệp vĩ đại mà Người đã cốnghiến cho Cách mạng Việt Nam như tìm ra đường lối cứu nước, giải phóng dântộc theo con đường Cách mạng Vô sản, Người đã có công đầu trong việctruyền bá và vận dụng sáng tạo Chủ Nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam, đã xâydựng những tiền đề tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của một chínhĐảng của một giai cấp công nhân ở Việt nam đã thống nhất các tổ chức cộngsản đầu tiên ở trong nước để sáng lập nên Đảng cộng sản Việt nam Người lànhà chiến lược thiên tài, khai phá con đường đi lên chủ nghĩa Xã hội và là nhàgiáo dục vĩ đại

Công lao to lớn, sự nghiệp vĩ đại của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã đưaNgười lên địa vị người anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại, nhà lý luận sángtạo của Cách mạng Việt Nam Nhân dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 100 củaNgười, diễn ra vào lúc Chủ Nghĩa Xã Hội thế giới đang lâm vào khủng hoảng

và đổ vỡ, nhiều giá trị được thẩm định lại, nhiều tên tuổi lớn được đánh giálại, nhưng các chính khách và học giả tiến bộ trên thế giới lại tìm thấy trong

tư tưởng, lý luận và phương pháp cách mạng của Hồ Chí Minh những giá trị

có tầm thời đại, gợi ra những phương hướng, biện pháp giúp loài người đi tớimột tương lai tốt đẹp

Chính vì những lý do trên nên em đã chọn đề tài:

“Vai trò chủ quan Hồ Chí Minh đối với việc hình thành tư tưởng của Người”

làm đề tài nghiên cứu cho tiểu luận của mình

2 Lịch sử vấn đề nghiờn cứu.

Từ trước đến nay đó cú rất nhiều tỏc giả đề cập đến vấn đề này, tuynhiên, trong các tác phẩm như: Hồ Chí Minh với Phật giáo, Hồ Chí Minh vớiNho giáo, Cơ sở văn hoá Việt Nam, Bản sắc văn hoá Việt Nam,… hay một sốtạp chí khác, vẫn chưa nêu lên một cách hệ thống, cụ thể và trọn vẹn về vấn

đề này Vỡ thế, việc nghiờn cứu đề tài mong muốn được góp phần hệ thốnghoá và làm rừ hơn sự tiếp thu, phát huy tinh hoa văn hoá phương Đông của

Hồ Chí Minh và những dấu ấn để lại của nó trong cuộc đời, sự nghiệp củaChủ tịch Hồ Chí Minh

3 Mục đích vấn đề nghiờn cứu.

Đề tài đi vào nghiên cứu các giá trị văn hoá phương Đông, những ảnhhưởng của nó với người Việt Nam Từ đó, tỡm hiểu sõu sự tiếp thu phỏt huycủa Hồ Chớ Minh trong từng giai đoạn lịch sử với quá trỡnh hỡnh thành vàphỏt triển tư tưởng Hồ Chí Minh Cuối cùng, hi vọng đề tài sẽ là tài liệunghiên cứu bổ ích cho việc học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như chocác độc giả yêu thích tỡm hiểu người con vĩ đại của dân tộc

4 Giới hạn thời gian nghiờn cứu:

Từ ngày 5-1-2007 đến ngày 25-1-2007

5 Bố cục đề tài.

Đề tài có 3 phần: Phần mở đầu, nội dung và kết luận Phần nội dunggồm 2 chương lớn, trong đó:

Chương 1: Giá trị văn hoá phương Đông và những ảnh hưởng của nó

đối với Việt Nam

Chương 2: Hồ Chí Minh tiếp thu và phát huy tinh hoa văn hoá phương

Đông

6 Phương pháp nghiên cứu:

Để hoàn thanh đề tài này, tôi đó sử dụng nhiều phương pháp: phươngpháp tổng hợp, phân tích, lô gíc, lịch sử, so sánh, thống kê …

Để hoàn thành đề tài này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy, cô giáo trong khoa tư tưởng Hồ Chí Minh cùng các bạn đó động viên, giúp đỡ tôi trong quá trỡnh thực hiện

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một chuyên ngành mới, tuy nhiên có rấtnhiều nhà nghiên cứu về vấn đề này, nhất là từ khi môn Tư tưởng Hồ ChíMinh đã được đưa vào giảng dạy ở các trường Đại học, Cao đẳng Vì vậy bàitiểu luận sẽ tập trung làm rõ về vai trò chủ quan của Hồ Chí Minh đối với việchình thành Tư tưởng của Người

Trong quá trình nghiên cứu làm tiểu luận có thể còn một số thiếu sót,kính mong quý thầy cô và các bạn đóng góp và bổ sung để bài tiểu luận của

em có thể hoàn thiện hơn

Phần Nội dung

Chương I:

Lý luận chung 1.1 Khái niệm

1.1.1 Chủ quan

Trong triết học chủ quan là cái do ý thức và ý muốn con người tạo ra, đốivới nó là khách quan ( sự vật và hiện tượng thế giới xung quanh) khách quanmục tiêu hoạt động của chủ quan Các nhà triết học duy tâm không thừa nhận thếgiới vật chất tồn tại độc lập đối với ý thức do đó không thừa nhận nhận thức là

sự phản ánh hiện thực khách quan Đối với nhiều nhà duy tâm chủ quan, tất cảmọi cái đang tồn tại đều là phức hợp những cảm giác của con người Do đó nhậnthức chẳng qua là sự nhận thức các cảm giác, biểu tượng của con người

cả các lĩnh vực khác của khoa học, cần suy luận một cách biện chứng, nghĩa làđừng giả định rằng nhận thức của chúng ta là bất di bất dịch và có sẵn, mà phảiphân tích xem sự hiểu biết nảy sinh ra từ sự không hiểu biết như thế nào?”

1.2 Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh không tự nhận mình là nhà triết học, nhưng trong tưtưởng của Người lại luôn nhất quán một thế giới quan, một nhân sinh quan,một hệ thống tư duy triết học Trong cuộc đời hoạt động và đấu tranh Cáchmạng của mình để cứu dân cứu nước, thực hiện độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội, Hồ Chí Minh đã kết hợp học với hành, lý luận với thực tiễn Ngườivừa làm, vừa học, làm đủ mọi nghề để kiếm sống và cũng là để học Người đãkhổ công rèn luyện trong học tập, nghiên cứu, không chỉ tích lũy tri thức, họcvấn và văn hóa mà Người còn trau dồi phương pháp tu dưỡng đạo đức, rènluyện bản lĩnh để hoạt động sáng tạo và nhất quán, tự hình thành cho mình lýthuyết khoa học, chủ kiến chính trị và đạo lý nhân văn Do đó, toàn bộ hệthống lý luận và phương pháp Hồ Chí Minh đều lấy thực tiễn làm điểm xuấtphát Khi nghiên cứu các chủ nghĩa, các học thuyết trên thế giới để cuối cùngNgười lựa chọn Chủ Nghĩa Mác-Lênin, Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học

Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh là thế giới quan duy vật và phươngpháp biện chứng Mácxit được cụ thể hóa và chứng thực ở Cách mạng ViệtNam Đó không chỉ là quan niệm mà còn là hành động và hơn nữa, chính thựchành triết học duy vật biện chứng vào đời sống, vào thực tiễn Cách mạng Tưtưởng triết học Hồ Chí Minh nổi bật ở hoạt động thực tiễn, ở sự thực hànhphép biện chứng duy vật trong chính trị, trong đời sống chính trị- xã hội, thựchành triết học chính trị - Xã hội Nói cách khác triết học Hồ Chí Minh là giảiphóng, là phát triển Có một triết lý sâu sắc, phong phú, đa dạng ẩn chứa trongmọi tác phẩm của Người, tức là trong triết học nhân sinh của Người, ở trongChủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh đã tỏ rõ năng lực tư duy biện chứng và tính nhất quán triệt

để và quan điểm chính trị của mình Người đã thấm nhuần bản chất khoa học vàCách mạng Chủ Nghĩa Mác-Lênin, thống nhất lý luận và thực tiễn của phongtrào vận động chính trị, kết hợp hài hòa mục đích trực tiếp của đường lối chínhtrị Hồ Chí Minh đã vận dụng quan điểm và phương pháp duy vật biện chứngcủa Chủ Nghĩa Mác một cách sáng tạo để xác lập đường lối chính trị ở Việt Nam

ở thế kỷ XX và Người đã thực sự tỏ rõ mình là một người có tư tưởng đổi mới,

có đầu óc cách tân, có năng lực và bản lĩnh sáng tạo lớn trong tư duy và hànhđộng

Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh không những có sức thuyết phục về lýluận, phương pháp mà còn có sức truyền cảm về đạo đức và tinh thần, sứcthúc đẩy hướng dần về mặt hoạt động và lối sống đối với con người và cộngđồng xã hội Người đã có những cống hiến sâu sắc đối với phong trào Cáchmạng thế giới bởi Người đã vạch ra lý luận chống chủ nghĩa thực dân đồngthời truyền bá và thực hành lý luận đó ở Việt Nam Người luôn nêu cao tinhthần độc lập chủ động trong tư duy và hành động, không có đầu óc đổi mớithì không thể có được cách tiếp cận mới mẻ, độc đáo của Hồ Chí Minh đốivới Chủ Nghĩa Mác-Lênin, Chủ Nghĩa Xã Hội và xây dựng Chủ Nghĩa XãHội ở Việt Nam Hồ Chí Minh luôn coi Chủ Nghĩa Mác-Lênin không chỉ làhọc thuyết lý luận khoa học mà còn là phương pháp, đạo lý, là văn hóa.

Người đã vận dụng tài tình phép biện chứng và lý thuyết phát triển hàihòa vào trong thực tiễn Nó còn thấm nhuần cả tinh thần khoan dung và vănhóa khoan dung nữa mà tiêu biểu nhất là phương châm giải quyết công việc

và các quan hệ con người Chú trọng sự thống nhất, khắc phục những khácbiệt, vì nghĩa lớn, vì mục tiêu, vì đạo đạo lý làm người nữa mà phải tránh cáihẹp hòi, định kiến, làm hỏng việc

1.3 Những yếu tố góp phần hình thành nên Tư tưởng Hồ Chí Minh

1.3.1 Nhận thức phương pháp tư duy, tìm cái mới

Hồ Chí Minh lớn lên trong một cái nôi phong trào yêu nước, tiếp thu giáodục của gia đình, sự ảnh hưởng của quê hương, bằng sự học tập của bản thân, sựgần gũi của nhân dân lao động và nhờ tác động của phong trào chống Pháp năm

1908, Người bắt đầu hoạt động Cách mạng Hồ Chí Minh trân trọng mọi côngphu tìm kiếm, khâm phục tâm huyết của các bậc tiền bối, nhưng có sự phê phán,thấy rõ tất cả các con đường đã được chọn đều không có hiệu quả và từ sự xácđịnh phương hướng, bằng nhận thức và cả bằng linh cảm của mình, Hồ ChíMinh đã quyết định ra nước ngoài để xem thế giới, quan sát cuộc sống của dântộc, nghiên cứu cách làm của các nước, cốt tìm ra con đường cho dân tộc ViệtNam tự giải phóng mình Xuất thân trong gia đình nhà nho đỗ đạt, bản thân đã

từng làm thầy giáo, nhưng Anh không ra đi trong vai thi sĩ, mà từ lớp “sĩ”, anh đithẳng xuống lớp “công”, hòa mình vào cuộc sống của người lao động, thực hiện

“vô sản hóa”, không chút mặc cảm tự ti Chính nhờ cách đó mà anh đến đượcvới phong trào công nhân và sớm tiếp thu được chủ nghĩa Mác- Lênin

Năm 1911, lúc 21 tuổi, Hồ Chí Minh rời nước ra đi tìm đến phương trờimới, với biết bao hoài bão và lòng tin Trong 10 năm bôn ba nhiều lục địa, HồChí Minh đã gặp một thế giới đang quằn quại dưới ách thống trị của chủ nghĩa

đế quốc Người đã có dịp đến tận nơi để tự mình quan sát chủ nghĩa đế quốc và

Xã hội phương tây tại những nước và những thành phố Âu- Mỹ tiêu biểu nhất.Nguyễn Tất Thành ra nước ngoài là để tìm đường cứu nước, giải phóng đồngbào:”Độc lập cho Tổ quốc tôi, tự do cho đồng bào tôi điều đó là tất cả những gìtôi muốn, tất cả những gì tôi hiểu” Toàn bộ tư duy của người điều vận dụngtrên nhu cầu thực tiễn của Cách mạng Việt Nam Người đã tìm thấy trong chủnghĩa Mác- Lênin, học thuyết cách mạng và khoa học của thời đại, con đườnggiải phóng cho các dân tộc thuộc địa Nhưng chủ nghĩa Mác- Lênin là một họcthuyết Cách mạng rộng lớn bao quát nhiều vấn đề về giải phóng giai cấp côngnhân, giải phóng Xã hội, giải phóng loài người Hồ Chí minh đến với chủ nghĩaMác- Lênin từ nhu cầu thực tiễn giải phóng dân tộc Người biết rút ra từ nhữngvấn đề cần thiết cho giai đoạn trước mắt của cách mạng Việt Nam, phù hợp vớilịch sử, đất nước con người Việt Nam Người đã vận dụng lập trường quanđiểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác- Lênin phân tích Xã hội Việt Nam, từcách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên Cách mạng Xã hội chủ nghĩa

Khi miền Bắc nước ta từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, tiền Tư bảnchủ nghĩa, bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa Xã hội, Người đặt vấn đề:”chúng ta phải dùng những phương pháp gì, hình thức gì, đi theo tốc độ nào đểtiến lên Chủ nghĩa Xã hội?” người cũng nhắc nhở:”…tuy chúng ta đã có nhữngkinh nghiệm dồi dào của các nước anh, em nhưng chúng ta cũng không thể ápdụng những kinh nghiệm ấy một cách máy móc, bởi vì nước ta có những đặcđiểm riêng của ta” Sau khi trở thành người Mácxít Người vẫn tìm hiểu chủ

nghĩa Tam dân của Tôn Dật Tiên và tiếp thu từ học thuyết đó những yếu tố phùhợp với mục đích trước mắt của cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân ViệtNam.

Những biến cố trên hòa quyện với nhau tạo nên ở Hồ Chí Minh mộtphương pháp tư duy sâu sắc triệt để, hiệu quả thiết thực Một phương pháp tưduy, luôn tìm cái mới, luôn kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, cáchmạng khoa học, lý trí với tình cảm, dân tộc với thời đại.Tư duy đó đã giúp cho

Hồ Chí Minh chẳng những tiếp thu sâu sắc, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Lênin và chủ nghĩa Xã hội khoa học vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam màcòn có điều kiện phát triển, làm phong phú lý luận ấy ở một nước vốn thuộcđịa, nửa phong kiến, kinh tế nông nghiệp lạc hậu, sau khi giành được độc lập

Mác-về chính trị, quá độ lên chủ nghĩa Xã hội, bỏ qua chế độ Tư bản chủ nghĩa Conđường Hồ Chí Minh từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác- Lênin là conđường phát triển, phù hợp với quá trình vận động và phát triển tư tưởng ViệtNam Những sáng tạo tìm tòi của Hồ Chí Minh ở chỗ: Đứng vững trên nhữngchân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác- Lênin, Người đồng thời biết xuất phát từlịch sử truyền thống tốt đẹp của dân tộc, từ trí tuệ thời đại để vạch ra đường lốichiến lược, sách lược cho cách mạng Việt Nam, đưa dân tộc ta vượt qua nhữngkhó khăn ban đầu với những sai lầm ít cực đoan nhất, đã tránh được cho dântộc những thử thách khốc liệt không đáng có, những hy sinh mất mát khôngcần thiết, đưa cách mạng Việt Nam từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

1.3.2 Thực tiễn trong nước và thế giới.

* Thế giới

Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười, một mặt Lênin xúc tiến sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản ở Nga và đã có nhữngphát triển sáng tạo trong lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Quyếtđịnh của Lênin chuyển từ chính sách cộng sản thời chiến sang chính sách kinh

tế mới (NEP) là một sáng tạo lớn trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội và conđường tiến lên chủ nghĩa xã hội, phù hợp với thực tiễn nước Nga lúc bấy giờ

Lênin lại có những cống hiến lớn trong thúc đẩy phong trào cách mạng

vô sản và phong trào cách mạng giải phóng dân tộc thế giới; đã đẩy lùi ảnhhưởng của xu hướng cơ hội trong Quốc tế II về vấn đề cách mạng vô sản; phêphán quan điểm tư sản về vấn đề dân tộc; đánh giá cao vai trò các dân tộcphương Đông

Lênin đã thành lập Quốc tế cộng sản (Quốc tế III), tạo điều kiện thúcđẩy sự ra đời của nhiều Đảng Cộng sản trên thế giới Như vậy, Lênin đã vậndụng và phát triển chủ nghĩa Mác, tiến hành cách mạng vô sản Nga thànhcông, đi từ giải phóng giai cấp đến giải phóng dân tộc, giải phóng nhân loại,với khẩu hiệu: “Vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức liên hiệp lại”

Điều cần nói rõ là các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin không baogiờ tự cho học thuyết của mình là “chân lý tuyệt đối”, là “tuyệt đỉnh” Cácông đều nhấn mạnh bản chất “phê phán”, “cách mạng” và tác dụng “kim chỉnam” của học thuyết mà các ông đã đề ra

Lênin đã từng nói: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là mộtcái gì đã xong xuôi hẳn, luôn bất khả xâm phạm; trái lại, chúng ta tin rằng lýluận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủnghĩa cần phát triển hơn nữa về mọi mặt nếu họ không muốn trở thành lạc hậuđối với cuộc sống”

* ở Việt Nam

Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, một nước phong kiến,nông nghiệp lạc hậu ở phương Đông, bị chủ nghĩa thực dân xâm lược và nôdịch từ cuối thế kỷ XIX Việt Nam vốn là một dân tộc có truyền thống yêunước, đoàn kết, nhân ái, có nền văn hiến lâu đời Từ khi Pháp xâm lược,phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân của các tầng lớp nhân dândiễn ra liên tục, sôi nổi nhưng con đường cứu nước đang bế tắc chưa có lối ra

Thời đại Người lớn lên và hoạt động cũng là thời đại chủ nghĩa đế quốcthực dân bành trướng mạnh mẽ, tranh cướp thuộc địa, thị trường, dẫn đến haicuộc chiến tranh thế giới, tàn sát hàng trăm triệu người Mâu thuẫn giữa giai

cấp vô sản với giai cấp tư sản càng mở rộng; mâu thuẫn giữa các nước và tậpđoàn đế quốc chủ nghĩa với nhau càng phát triển; mâu thuẫn giữa nhân dân bị

áp bức ở các nước thuộc địa, phụ thuộc với chủ nghĩa đế quốc, thực dân ngàycàng gay gắt Từ sau Cách mạng tháng Mười Nga, đã xuất hiện mâu thuẫnmới: mâu thuẫn giữa nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên với hệ thống tư bản chủnghĩa Thế giới bước vào thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bảnlên chủ nghĩa xã hội, thời đại của cách mạng vô sản, của phong trào giảiphóng dân tộc và phong trào đấu tranh cho hòa bình, dân chủ và tiến bộ xãhội

Xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và của thế giới, Hồ Chí Minh đã vậndụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và Nghị quyết Quốc tế Cộng sản,vạch ra con đường cách mạng đầy sáng tạo của Việt Nam: Giải phóng dântộc, giải phóng xã hội (giai cấp), giải phóng con người, với khẩu hiệu “Đoànkết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”

1.3.3 Luận điểm về Đảng.

Hồ Chí Minh là người thấy sâu sắc vai trò quyết định của Đảng cộng sảnđối với sự nghiệp cách mạng và xây dựng một Đảng thành công lớn trong cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân Hồ Chí Minh đã sáng tạo những luận điểm lýluận mới về xây dựng Đảng, đặc biệt ở những nước thuộc địa, bổ sung và pháttriển học thuyết Mac- Lênin Tư duy lý luận của Hồ Chí Minh rất rõ, cách làmrất chặt chẽ Ngay từ đầu, Hồ Chí Minh nêu rõ phải có Đảng để lãnh đạo cáchmạng Trong thực tế lịch sử Việt Nam, khi vừa ra đời Đảng cộng sản đã mauchóng giữ vai trò lãnh đạo đối với mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam Theo HồChí Minh vai trò lãnh đạo ấy dựa trên hai căn cứ: Đảng cộng sản vũ trang bằngchủ nghĩa Mác - Lênin là chính Đảng của giai cấp công nhân, Người đại diệncho lực lượng sản xuất tiên tiến và chế độ xã hội mới, lãnh đạo mọi tầng lớpnhân dân đánh đổi mọi Chủ nghĩa Tư bản và xây dựng xã hội mới Vai trò lãnhđạo của Đảng xây dựng trên sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Đây làluận điểm về Đảng cộng sản Đồng thời đảng cộng sản là người lãnh đạo vì

Đảng có đường lối đúng, Đảng gồm những người tiên phong, gương mẫu tronghoạt động cách mạng và lôi cuốn được quần chúng cùng làm.

Cách làm của Hồ Chí Minh về Đảng là dựa trên cả hai căn cứ, đặc biệtcoi trọng căn cứ thứ hai.Xây dựng vai trò lãnh đạo của Đảng trên sự đúngđắn, hiệu quả và và tín nhiệm là căn cứ thích hợp nhất với diễn biến của lịch

sử, với trình độ ngày càng cao của con người và nền dân chủ Tư duy baotrùm của Hồ Chí Minh để xây dựng Đảng cộng sản việt Nam là một luậnđiểm sáng tạo được Hồ Chí Minh trình bày vắn tắt như: Đảng cộng sản là sựkết hợp giữa chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong tràoyêu nước Hồ Chí Minh đã đi từ dân tộc, ngay từ đầu làm cho Đảng bắt rễ sâu

xa trong truyền thống và trong bản sắc dân tộc Đồng thời, Hồ Chí Minh đãđem chủ nghĩa Mác-Lênin soi sáng và nâng cao dân tộc, ngay từ đầu làm choĐảng từ đường lối, tư tưởng đến tổ chức là một Đảng vũ trang bằng chủ nghĩaMác-Lênin Trong điều kiện hầu như chưa có Chủ nghĩa Tư bản ở Việt Nam,giai cấp công nhân rất ít ỏi, Hồ Chí Minh đã chủ trương vô sản hóa và cáchmạng đối với lớp đảng viên đầu tiên của Đảng để phát động quần chúng, rènluyện Đảng viên, lãnh đạo phong trào yêu nước, xây dựng Đảng cộng sản

Về quan hệ Đảng với nhân dân, Hồ Chí Minh đề ra luận điểm Đảng vàĐảng viên là người đầy tớ của nhân dân, có làm đầy tớ trung thành thì mới làngười lãnh đạo Dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh Đảng và Đảng viên đã đivào dân, bám chắc cơ sở, động viên, tổ chức và dẫn dắt quần chúng cả nướcViệt Nam thành trường đấu tranh và trường học cách mạng rộng lớn vàthường trực Trong trường đấu tranh và trường học cách mạng ấy Hồ ChíMinh đã coi trọng toàn diện việc giáo dục Đảng viên về Chủ nghĩa Mác-Lênin về đạo đức và phẩm chất cách mạng theo một nền đạo đức học mới, vềtrình độ và năng lực, theo yêu cầu của từng giai đoạn, sự đoàn kết nhất trí củaĐảng được Hồ Chí Minh xây đắp và dặn dò Đảng viên giữ gìn như lòngngươi của mắt là một nguồn sức mạnh to lớn của Đảng, là hình ảnh của sựđoàn kết nhất trí toàn dân, là một nhân tố cực kỳ quan trọng bảo đảm thắng

lợi của cách mạng Hồ Chí Minh đã làm gương mẫu để xây dựng đảng Tấmgương của lãnh tụ được sự hưởng ứng tự nguyện và nhiệt tình của toànĐảng,đã tạo nên khuôn phép chặt chẽ và thiêng liêng, để lại truyền thống tốtđẹp về Đảng và sự lãnh đạo của Đảng Hồ Chí Minh đã làm cho lý luận sinhđộng trong thực tiễn và làm cho thực tiễn thấm nhuần lý luận Đối với Hồ ChíMinh lý luận cực kỳ quan trọng, vì lý luận soi sáng hành động và được đúckết hành động Tuy Hồ Chí Minh hiểu sâu văn hóa Đông, Tây và dùng vốnvăn hóa đó nhuần nhuyễn, đúng nơi đúng lúc, nhưng trước sau Hồ Chí Minh

là nhà lý luận và nhà thực hành chủ nghĩa Mác-Lênin rất trúng, rất trong, rấtsáng, không pha tạp Hồ Chí Minh có thể được coi là một nhà duy vật biệnchứng và duy vật lịch sử đã được giải quyết thành công mối quan hệ giữa cácmặt tưởng chừng khó dung hòa của sự nghiệp cách mạng: Dân tộc và giai cấp,quốc gia và quốc tế, sáng tạo và trung thành, kế thừa và đổi mới Hồ ChíMinh là sự hài hòa giữa chủ quan và khách quan, sự ăn khớp giữa chiến lược

và sách lược, sự thống nhất giữa tính nguyên tắc và tính linh hoạt Lý luậnMác-Lênin là phương pháp tư duy, phương pháp tìm tòi đề ra chủ trương vàbiện pháp tổ chức thực hiện, gắn với thực tế từng nước, từng lúc và từng việc.Được vận dụng đúng, lý luận Mác-Lênin mang lại hiệu quả trong hành động

Cống hiến lý luận của Hồ Chí Minh vừa có tính thời sự thiết thực, đápứng những nhu cầu đương thời của cách mạng, vừa có giá trị lâu dài, là nhữnggợi ý quan trọng và nguồn cảm hứng cho các thế hệ cách mạng về sau Đượchiểu và vận dụng một cách sáng tạo, hệ thống luận điểm lý luận của Hồ ChíMinh có khả năng thích hợp với những diễn biến mới

Chương II:

Vai trò chủ quan của Hồ Chí Minh trong việc

hình thành Tư tưởng của Người

Tư tưởng Hồ Chí minh được hình thành từ những tinh hoa văn hoa củadân tộc và nhân loại, trong đó có chủ nghĩa Mác- Lênin Tuy nhiên với tínhcách là đỉnh cao của tinh hoa, trí tuệ nhân loại, chủ nghĩa Mác- Lênin có vaitrò đặc biệt quan trọng đối với việc hình thành tư tưởng của Người Trong quátrình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã tiếp xúc, tìm hiểu văn minhphương Đông và phương Tây

Nhiều Đảng viên Đảng Xã hội Pháp là người Việt Nam và người thuộcđịa đã đọc “luận cương” của Lênin Nhưng chỉ có Hồ Chí Minh tìm thấytrong đó con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước và giải phóng dân tộcthuộc địa Trên nền tảng truyền thống dân tộc, quê hương gia đình cộng với

sự tham chiếu giữa nền văn hóa, những yếu tố thuộc phẩm chất cá nhân củangười càng có điều kiện phát huy vai trò tích cực

2.1 Năng lực tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo

ở tuổi 20 khi ra đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành đã được quêhương và gia đình trang bị cho một vốn học vấn rất chắc chắn, một năng lựctrí tuệ sắc sảo, một đầu óc phê bình tinh tường giúp anh phân tích, tổng kếtcác phong trào yêu nước chống Pháp từ cuối thế kỷ XIX sang đầu thế kỷ XX

để tìm ra một hướng đi mới cho Cách mạng Việt Nam Tinh thần độc lập, tựchủ trước hết biểu hiện ở nhận thức về con đường cứu nước Anh từ chối conđường Đông Du mà một mình sang phương Tây Ngoài trí tuệ và hai bàn taylao động anh không có hành trang nào khác, không được sự bảo trợ của một

tổ chức hay cá nhân nào Mục đích đi, phương thức đi cũng đổi mới, đi để tìmđường cứu nước chứ không phải để cầu viện Tư duy tự chủ đã làm cho suynghĩ của Nguyễn ái Quốc rất nhanh chóng có sự khác biệt so với suy nghĩ vềcon đường cứu nước của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh

Xuất thân trong gia đình nhà Nho đỗ đạt, bản thân đã từng làm thầygiáo, những anh không ra đi trong vai thân sĩ mà từ lớp “sĩ”, anh đi thẳngxuống lớp “công”, hòa mình vào cuộc sống của người lao động, thực hiện “vôsản hóa”, không chút mặc cảm, tự ti Đầu thế kỷ XX, đó quả là một sự đổimới đầy dũng cảm Chính nhờ cách đi đó mà Anh đến được với phong tràocông nhân và sớm tiếp thu được Chủ Nghĩa Mác-Lênin.

Trong 10 năm đầu, Nguyễn Tất Thành đã bôn ba qua nhiều nước Đếquốc và thuộc địa khắp Âu, á, Mĩ, Phi, vừa hoạt động vừa nghiên cứu, học tập

ở những trung tâm văn hóa, khoa học và cách mạng của phương Tây, nhưNewYork, London, Paris, Mátxcơva…đã gần gũi và kết bạn với nhiều nhàvăn hóa và hoạt động cách mạng nổi tiếng, những đại diện xuất sắc của trí tuệthời đại, qua đó Người tự trang bị cho mình một trình độ học vấn có thể gọi làuyên bác về nhiều mặt, chẳng những bắp kịp nhịp sống của thời đại mà còn

dự kiến được bước phát triển mới của lịch sử trong tương lai Nói cách khác,Người đã nhận thức được thời đại của mình đang sống theo một cách sâu rộngtheo phong cách của Lênin Chính bản lĩnh đó đã tạo cho Người là một ngườithông minh sắc sảo, nhạy bén với cái mới, ham học hỏi, có năng lực tư duyđộc lập, tự chủ sáng tạo, một đầu óc phê phán tinh tường sáng suốt trong việckhảo sát, đánh giá các cuộc Cách mạng tư sản

Mục tiêu ra nước ngoài của Nguyễn Tất Thành là tìm đường cứu nước, giảiphóng đồng bào “Độc lập cho Tổ quốc, tự do cho đồng bào tôi, đó là tất cả những

gì tôi muốn, tất cả những gì tôi hiểu”.Toàn bộ tư duy của anh đều vận động trênnhu cầu thực tiễn đó của Cách mạng Việt Nam Mọi học thuyết, mọi lý luận đếnvới anh, dù rắc rối phức tạp đến đâu cũng đều trở nên rõ ràng với cái nhìn thamchiếu đó Trong Đảng Xã Hội, người ta tranh luận rất nhiều với nhau về việc ởlại Quốc tế II, theo Quốc tế II rưỡi, hay Quốc tế thứ ba, riêng đối với Nguyễn áiQuốc, vấn đề thật đơn giản, “Vậy thì cái Đế quốc nào bênh vực nhân dân cácnước thuộc địa” Khi được trả lời là Quốc tế thứ III thì Người đã có thể tranh

luận với lẽ duy nhất là “Nếu đồng chí không lên án chủ nghĩa thực dân…khôngbênh vực các dân tộc thuộc địa, thì đồng chí làm cái cách mạng gì?”.

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh đã nắm vữngphương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, mà hạt nhân là phép biện chứng duy vật, kết hợp với những đặc điểm,những nhân tố biện chứng của tư duy phương Đông và tư duy Việt Nam Trongquá trình xem xét, giải quyết những vấn đề phong phú, đa dạng của thực tiễnCách mạng Việt Nam và thế giới, Người đã bổ sung, phát triển phương phápluận Mác- Lênin, hình thành nên những quan điểm có tính phương pháp luận,với những nét đặc sắc riêng biệt Nắm vững phương pháp luận Hồ Chí Minh có

ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong xem xét và giải quyết những vấn đề của cáchmạng Việt Nam và trong việc bồi dưỡng lập trường, phương pháp cho mỗingười Việt Nam, nhất là Đảng viên và cán bộ Những hoạt động của người rấtrộng lớn, phong phú nhiều mặt, không chỉ chính trị mà còn nhiều mặt như kinh

tế, quân sự, văn hóa giáo dục….,không gian của Người không chỉ ở Việt Nam

mà còn ở nhiều nước thuộc các Châu lục khác nhau.Thời gian hoạt động củaNgười cũng trải dài trên nửa thập kỷ vào những thời điểm sôi động nhất củalịch sử cách mạng Việt Nam và của đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc củathời đại mới Do đó những sáng tạo và những đóng góp của Người vào khotàng lý luận cách mạng Việt Nam và thế giới vô cùng phong phú

Vì thế đây là cơ sở ban đầu tạo nên phẩm chất, năng lực tư duy độc lập,

tự chủ, sáng tạo của Hồ Chí Minh Từ khả năng tư duy đó Hồ Chí Minh đãđến với Chủ nghĩa Mác-Lênin và Chủ nghĩa Xã hội khoa học

Hồ Chí Minh, từ khát vọng tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc,đến với Chủ nghĩa Mác Lênin, “tựa như người đi đường đang khát nước mà

có nước uống, đang đói mà có cơm ăn” Người phấn khởi reo lên như tìmđược một phát kiến vĩ đại: “ Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là conđường giải phóng chúng ta”, và Người đã kết luận: “Chỉ có Chủ nghĩa xã hội,

chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và nhữngngười lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”.

Hồ Chí Minh khẳng định: “Chủ nghĩa Mác - Lênin là Chủ nghĩa cáchmạng khoa học nhất” Tính khoa học của Chủ nghĩa Mác-Lênin là ở chỗ đãphát hiện ra các quy luật phát triển của tự nhiên và xã hội Nắm vững tínhkhoa học và tính cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin đồng thời Hồ ChíMinh cũng thấm nhuần sâu sắc di huấn của các bậc thầy Cách mạng, không

hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâmphạm” mà phải tự mình phát triển hơn nữa lý luận của Mác

Chủ tịch Hồ Chí Minh không tạo cho mình một học thuyết riêng đứngngoài Chủ nghĩa Mác-Lênin nhưng trong khi vận dụng Chủ nghĩa Mác-Lêninvào cách mạng thuộc địa ở Việt Nam, Nguyễn ái Quốc – Hồ Chí Minh đãluôn đứng vững trên quan điểm thực tiễn, thể hiện một tư duy độc lập, tự chủ,sáng tạo hiếm có Ngay từ năm 1924, trong một báo cáo gửi Quốc tế Cộngsản, Nguyễn ái Quốc đã đưa ra nhận định về sự phát triển không giống nhaugiữa các Xã hội phương Đông và phương Tây

+ Xét về mặt cấu trúc kinh tế xã hội, xã hội Đông Dương (cả ấn Độ hayTrung Quốc) không giống các xã hội phương Tây trung cổ Việt Nam khôngtrải qua chế độ chiếm hữu nô lệ Chế độ phong kiến Việt Nam cũng mang đặcđiểm khác với chế độ phong kiến phương Tây

+ Xét về mặt giai cấp, tuy đã có phân hóa, nhưng chưa triệt để và sâusắc Sự đối lập giữa địa chủ và nông dân, tư sản và công nhân về tài sản, mứcsống, phương diện sinh hoạt… chưa lớn, do đó sự xung đột về quyền lợi giữa

họ được giảm thiểu

Từ đó, Nguyễn ái Quốc rút ra kết luận “ Cuộc đấu tranh giai cấp ở ViệtNam không diễn ra giống như ở phương Tây” Vì vậy, Người nêu lên sự cầnthiết phải bổ sung cơ sở lịch sử của Chủ nghĩa Mác bằng cách đưa thêm vào

đó những tư liệu mà Mác ở thời mình không thể có được” Đó là một kiếnnghị mới mẻ và táo bạo, nhất là vào lúc phong trào cộng sản quốc tế