Sự biến đổi chức năng của gia đình và liên hệ vấn đề mẹ đơn thân hiện nay

Tiểu luận về sự biến đổi chức năng của gia đình trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Từ đó, liên hệ với tình trạng chamẹ đơn thân hiện nay.Đồng thời nêu quan điểm cá nhân về vấn đề làm chamẹ đơn thân và liên hệ về trách nhiệm và vai trò của sinh viên hiện nay.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học

ĐỀ TÀI: SỰ BIẾN ĐỔI CHỨC NĂNG GIA ĐÌNH TRONG

THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Thế Hùng

Sinh viên thực hiện : Phùng Thị Hồng Dự

Lớp : K22QTMA

Mã sinh viên :22A4030159

Hà nội, ngày 7 tháng 5 năm 2020

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

PHẦN 1: PHẦN LÝ LUẬN 3

I.Khái niệm về gia đình 3

II.Vị trí của gia đình 3

III Chức năng của gia đình 5

IV Sự biến đổi chức năng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay 6

PHẦN II LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN 9

I.Thực trạng gia đình Việt nam hiện nay 9

1.Sống thử trước hôn nhân 9

2.Bạo lực gia đình 9

3.Mất cân bằng giới tính trong xã hội 10

4.Các tệ nạn xã hội ảnh hưởng đến gia đình 10

5.Mối quan hệ trong gia đình trở nên mờ nhạt 10

II.Quan điểm cá nhân về việc trở thành mẹ đơn thân 11

1.Nguyên nhân 11

2.Những mặt tích cực và tiêu cực khi trở thành mẹ đơn thân 12

3.Quan điểm cá nhân về làm mẹ đơn thân 12

KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Có lẽ với mỗi con người, gia đình luôn là ánh sáng thiên liêng và cao quý

nhất Thứ ánh sáng ấy len lỏi vào tâm hồn để thắp sáng lên những tình yêu thương, những ước mơ và những hoài bão của mỗi người Vì thế gia đình có vai

trò vô cùng quan trọng trong mỗi cá nhân

Hiện nay, đất nước đã được thống nhất, đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội và bắt nhịp với xu hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa toàn cầu

Mà gia đình là tế bào của xã hội, nên cũng có nhiều biến động Điều này cũng

khiến các chức năng của gia đình biến đổi theo sự phát triển của xã hội

Vì vậy, em chọn đề tài nghiên cứu về "Sự biến đổi chức năng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay"

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích để em nghiên cứu đề tài này là làm rõ những sự biến đổi về chức

năng của gia đình trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam và liên hệ với thực trạng gia

đình hiện nay

Để đạt mục đích này đề tài giải quyết những nội dung:

Phần 1 Phần lý luận

I.Khái niệm gia đình

II.Vị trí của gia đình

III.Chức năng của gia đình

IV.Sự biến đổi chức năng của gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam hiện nay

Phần 2 Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân

I.Thực trạng gia đình Việt Nam hiện nay

II Quan điểm cá nhân về mẹ đơn thân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Chức năng của gia đình và quan điểm về mẹ đơn thân

Phạm vi nghiên cứu: Gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về gia đình và xây dựng gia đình ở Việt Nam trong thời kì quá độ lên chủ ngĩa xã hội

Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp như: phân tích, tổng hợp và khái quát hóa

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Đưa ra nhận thức về sự biến đổi chức năng gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ và thực trạng gia đình Việt Nam hiện nay Đồng thời

có cái nhìn khái quát về mẹ đơn thân ngày nay

Ý nghĩa thực tiễn: Sự biến đổi các chức năng gia đình ở Việt Nam trong thời

kỳ quá độ đã giúp cho sự phát triển của gia đình được bắt nhịp với sự phát triển của xã hội Tuy nhiên bên cạnh đó, xã hội phát triển khiến cho mối quan hệ gia đình trở nên lỏng lẽo Từ đó giúp mỗi người nâng cao nhận thức về trách nhiệm đối với gia đình

NỘI DUNG PHẦN 1: PHẦN LÝ LUẬN

I.Khái niệm về gia đình

Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy trì,

và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, qaun hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng, cùng với các quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên gia đình

II.Vị trí của gia đình

Gia đình luôn có những vị trí vô cùng quan trọng trong mỗi cá nhân và trong

xã hội

1 Gia đình là "tế bào của xã hội", có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại, vận động và phát triển của xã hội

Cơ thể con người muốn phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần thì bản thân mỗi

người đó cần chăm lo đến sức khỏe và đến từng tế bào sống trong cơ thể Tế bào

có môi trường sống tốt thì cơ thể mới khỏe mạnh Gia đình cũng vậy, khi mỗi gia đình phát triển lành mạnh sẽ tạo nên một xã hội phát triển không ngừng Vì thế

mà gia đình và xã hội luôn có mối quan hệ mật thiết không thể tách dời nhau Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội là gia đình Chính vì muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội mà phải chú ý hạt nhân cho

tốt"

2 Gia đình là tổ ấm, nơi mang lại các giá trị, niềm hạnh phúc và sự hài hòa

trong đời sống cá nhân của mỗi thành viên

Gia đình là nơi bảo bọc chúng ta Dù cuộc sống có gặp khó khăn, dù cho mọi người xung quanh quay lưng lại với ta nhưng gia đình vẫn ở đó, dang rộng cánh cửa tràn đầy tình yêu thương để đón nhận ta Những đứa trẻ sinh ra được yêu thương, chăm sóc và giáo dục Người già có nơi để chia sẻ vào cuối đời Người lao động bon chen vất vả vì cuộc sống, nhưng khi được trở về nhà, nghe tiếng cười của con, cảm nhận sự cảm thông thấu hiểu từ người vợ/chồng, thấy bữa cơm gia đình đầm ấm thì có lẽ bao nhiêu nhọc nhằn cũng sẽ được xua tan đi Người anh em trong nhà đoàn kết, đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau Những tình cảm từ gia đình luôn là nguồn động lực to lớn với mỗi người Con người chỉ có thể lao động yên tâm, học tập và làm việc hiệu quả khi gia đình được yên ấm và hữu ái trong xã hội

3 Gia đình là cầu nối giữa cá nhân với xã hội

Mỗi cá nhân được sinh ra trong gia đình, không thể có cá nhân bên ngoài gia đình, càng không thể có cá nhân bên ngoài xã hội

Gia đình là môi trường đầu tiên ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi cá nhân Khi được giáo dục trong môi trường lành mạnh sẽ khiến những đứa trẻ hình thành nhân cách tốt, chúng học hỏi điều đó từ chính người thân trong gia đình

Xã hội thông qua gia đình thể hiện vai trò, trách nhiệm với mỗi cá nhân và yêu cầu cá nhân thực hiện nghĩa vụ của mình với xã hội Xã hội đánh giá toàn diện về mỗi cá nhân khi hiểu rõ về hoàn cảnh gia đình, môi trường giáo dục của người đó có tốt hay không Từ đó ý thức cá nhân của mỗi người sẽ nâng cao và mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trở nên xác thực

III Chức năng của gia đình

1 Chức năng tái sản xuất con người

Đây là chức năng đặc thù nhất của gia đình Nó đáp ứng nhu cầu tình cảm riêng, tự nhiên của mỗi cá nhân là sinh con đẻ cái Đồng thời, nó mang ý nghĩa

xã hội lớn lao là cung cấp những công dân mới Nó quyết định đến mật độ dân

cư và nguồn lực lao động cho quốc gia, nhằm đảm bảo sự phát triển liên tục và

sự trường tồn của xã hội loài người

2 Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục

Cha mẹ sinh con và phải có nghĩa vụ yêu thương, nuôi dưỡng, giáo dục để con phát triển lành mạnh cả về vật chất lẫn tinh thần Điều này nhằm góp phần quan trọng vào việc đào tạo thế hệ trẻ- nguồn nhân lực chất lượng cho đất nước và vào việc duy trì, phát triển truyền thống đạo đức, văn hóa dân tộc…Giáo dục gia đình gắn liền với giáo dục xã hội

3 Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng

Gia đình trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất và tái sản xuất ra tư liệu lao động, tư liệu tiêu dùng và sức lao động cho xã hội

Tùy vào sự phát triển của từng giai đoạn xã hội, chức năng kinh tế của gia đình có sự khác nhau về quy mô sản xuất, sở hữu về tư liệu sản xuất và cách thức tổ chức và phân phối

Chức năng này nhằm tạo thu nhập để đảm bảo các nhu cầu thiết yếu nhất của các thành viên trong gia đình Từ đó, gia đình có cơ sở để tổ chức đời sống, nuôi dạy con cái và góp phần vào sự nghiệp xây dựng xã hội

4 Chức năng thỏa mãn nhu cầu sinh lý, duy trì tình cảm gia đình

Chức năng này tạo cơ sở để xây dựng gia đình hạnh phúc Khi những người thân trong gia đình thấu hiểu tâm sinh lý, sở thích cá nhân của nhau qua đó để ứng xử phù hợp, chân thành và tạo bầu không khí yên bình trong gia đình Nó tạo tiền đề cần thiết cho một thái độ, hành vi tích cực của cá nhân trong cuộc sống gia đình và xã hội

5 Chức năng văn hóa

Mỗi gia đình đều có những nguyên tắc sống riêng để nuôi dậy con cái thể hiện thông qua phong tục, tập quán và sinh hoạt văn hóa gia đình Và những nguyên tắc ấy được gia đình lưu giữ, kế thừa, và sáng tạo từ truyền thống văn hóa dân tộc

6 Chức năng chính trị

Gia đình là tổ chức chính trị thu nhỏ của xã hội, là nơi tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, và quy chế địa phương Nó giúp cho khoảng cách từ mỗi công dân tiếp xúc với nhà nước được rút ngắn

IV Sự biến đổi chức năng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

Bên cạnh sự biến đổi về kết cấu gia đình và quan hệ gia đình, gia đình còn biến đổi về những chức năng như sau:

1 Chức năng tái sản suất con người

Hiện nay, chính sách kế hoạch hóa gia đình là nội dung trong toàn bộ kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của xã hội xã hội chủ nghĩa Nếu như trong chế

độ xã hội cũ, đa số các gia đình đều có tư duy trọng nam khinh nữ, đè nặng áp lực phải sinh con trai để nối dõi dòng họ, thì đến ngày nay xã hội tiên tiến hơn,

tư duy lạc hậu ấy cũng phần nào được giảm bớt, nam nữ được bình đẳng với nhau hơn Nếu như trong kiểu gia đình truyền thống có quan niệm "đông con hơn nhiều của" thì đến trong xã hội mới có chính sách kế hoạch chỉ sinh từ 1-2 con để giảm thiểu sự bùng nổ dân số…Điều này dẫn đến tỷ lệ về sinh đẻ,

nam-nữ và độ tuổi đều thay đổi

2 Chức năng kinh tế

Trong xã hội cũ người đàn ông là trụ cột trong gia đình, có vai trò tạo ra kinh

tế chủ yếu, nắm toàn bộ quyền kiểm soát kinh tế Đến xã hội chủ nghĩa, trong gia đình đã có sự bình đẳng về kinh tế, khi cả vợ và chồng cùng nhau tạo ra kinh

tế để đáp ứng hoạt động tiêu dùng trong sinh hoạt gia đình Kinh tế gia đình từ sản xuất tự túc tự cấp sang sản xuất hàng hóa, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng đến đáp ứng nhu cầu ngoài nước Ở mỗi dạng gia đình sẽ có hình thức tổ chức hoạt động kinh tế theo các mức độ khác nhau nhưng mục đích chung là tăng thu nhập, làm giàu chính đáng và tạo điều kiện để phát triển kinh tế-xã hội

3 Chức năng tiêu dùng

Xã hội ngày càng tiến bộ làm thúc đẩy nhu cầu mua sắm các sản phẩm, thiết

bị, dụng cụ…nhằm thỏa mãn nhu cầu của gia đình Chức năng này phụ thuộc vào thu nhập từ kết quả lao động của các thành viên Đối với những trường hợp gia đình ở nông thôn thì chức năng sản xuất và tiêu dùng không có sự phân chia

rõ ràng, tuy nhiên họ không chỉ làm ra sản phẩm rồi tự tiêu dùng, mà họ còn đi trao đổi mua bán để có được những sản phẩm khác để thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt của gia đình

Chủ nghĩa xã hội tạo điều kiện thuận lợi để các thành viên trong gia đình nghỉ ngơi, hưởng thụ những thành quả lao động chính đáng của mình Đồng thời động viên gia đình đẩy mạnh việc nâng cao thu nhập, hướng tới tiêu dùng hợp lý

là việc cần thiết để xây dựng gia đình phát triển

4 Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục

Trong thời kỳ chủ nghĩa xã hội cùng với sự phát triển của công nghiệp hóa-hiện đại hóa, đòi hỏi nguồn nhân lực phải có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, cho nên dẫn tới việc nuôi dưỡng và giáo dục con cái đang trở nên vấn đề đang chú ý của các bậc cha mẹ Lúc này cha mẹ không chỉ là giáo dục nuôi dưỡng về đạo đức, ứng xử, hay kỹ năng sống nữa mà còn đầu tư vào giáo dục cho con cái

có tri thức về khoa học công nghệ, ngoại ngữ, hướng đến hòa nhập quốc tế Tuy nhiên, tùy vào điều kiện gia đình ở từng vùng, từng miền mà có những sự đầu tư

về giáo dục nuôi dưỡng con cái khác nhau Ở thành thị cha mẹ chăm lo tạo điều kiện phát triển cho con cái hơn ở nông thôn Xong, bậc làm cha làm mẹ dù ở đâu nhưng họ vẫn luôn mong muốn con cái được phát triển tốt nhất, luôn cố gắng tạo giáo dục nuôi dưỡng con ở mức tốt nhất có thể

5 Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý

Trong xã hội hiện nay, nhu cầu thỏa mãn tâm sinh lý và tình cảm đang tăng lên Trong hôn nhân, vợ chồng có sự cảm thông, chia sẻ và bình đẳng với nhau Cha mẹ và con cái đã có sự thấu hiểu, lắng nghe và tôn trọng những sở thích cá nhân hay quan điểm sống của nhau

Vì vậy, khoảng cách giới hạn mối quan hệ cha mẹ và con cái, vợ và chồng cũng trở nên rút ngắn thậm chí hàng rào ngăn cách ấy cũng được gỡ bỏ, tình cảm gia đình được duy trì và thắt chặt

Tóm lại, gia đình là một thiết chế đa chức năng Chức năng ấy biến đổi phù

hợp theo từng giai đoạn phát triển của xã hội và các chức năng này được hỗ trợ

và thúc đẩy lẫn nhau Mỗi thành viên trong gia đình phải có trách nhiệm để vun

đắp xây dựng cho gia đình ngày càng phát triển hơn cùng với sự phát triển của

xã hội

PHẦN II LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN

I Thực trạng gia đình Việt nam hiện nay

Xã hội được đổi mới, những giá trị truyền thống quý báu gia đình Việt Nam vẫn được bảo tồn và phát huy Quyền bình đẳng nam-nữ, người-người đang được thực hiện, người phụ nữ trong gia đình đã được giải phóng khỏi những bất công Đồng thời, mức sống và thu nhập gia đình ngày càng tiến bộ Xong bên cạnh đó vẫn tồn tại những thách thức đối với gia đình

1 Sống thử trước hôn nhân

Hiện nay, một bộ phận giới trẻ khi yêu nhau, họ quyết định về một mái nhà sống thử với mong muốn được chia sẻ, không chỉ vì nhu cầu sinh lý mà còn phụ thuộc vào tình cảm của 2 người Bên cạnh đó, họ còn có tư duy để tiết kiệm chi phí sinh hoạt khi "góp gạo thổi cơm" chung và có bộ phận khác họ sống thử theo trào lưu Điều này có thể dẫn đến tình trạng có con ngoài ý muốn, nhiều sinh viên phải từ bỏ việc học để trở thành bà mẹ trẻ, hoặc gây ra hiện tượng nạo phá thai Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 300-400 ngàn ca phá thai ở độ tuổi

15-19 được báo cáo chính thức, trong đó 60-70% là học sinh, sinh viên Mặc dù cũng có nhiều cặp đôi từ việc sống thử đã đi đến hôn nhân xong không thể phủ nhận những ảnh hưởng tiêu cực: cuộc sống tự do bị mất đi, học hành sa sút, gây thiệt thòi đến cho bạn nữ và mối quan hệ không được bền lâu…Vì thế, theo em, giới trẻ cần có suy nghĩ thấu đáo giữa được và mất của việc sống thử trước khi quyết định về chung một nhà

2 Bạo lực gia đình

Hiện tượng bạo lực gia đình đang là vấn đề nhức nhối trong xã hội Đó không chỉ bạo lực về thể xác mà cả về tinh thần Bạo lực có thể xuất hiện từ cả 2 phía vợ/chồng, họ bất đồng quan điểm sống mà buông lời chửi bới, mắng mỏ, xúc phạm danh dự đối phương…hoặc có những hành vi kiểm soát kinh tế hay cưỡng