Tiểu luận: Phòng chống tham nhũng ở nước ta hiện nay

Đề tài tiểu luận là phong chống tham nhũng ở nước ta nay.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 1

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận 1

Chương 1 SƠ LƯỢC VỀ THAM NHŨNG 2

1.1 Khái quát chung về tham nhũng 2

1.2 Trách nhiệm pháp lý 3

Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG 7

2.1 Thực trạng tham nhũng hiện nay 7

2.2 Các biện pháp phòng chống của các nước trên thế giới 9

2.3 Kiến nghị một số biện pháp phòng chống tham nhũng ở Việt Nam……… 12

KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

NỘI DUNG

1 Lý do lựa chon đề tài

Tham nhũng là một thực trang rất nghiêm trọng ở nước ta hiện nay Tham nhũng gây ra hậu quả vô cùng nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước, cản trở sự phát triển của đất nước trong tiến trình hội nhập với thế giới, làm xí mòn long tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và đối với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước

ta Tệ nạn này diễn ra trên mọi lĩnh vực, từ cấp Trung ương đến địa phương Ở một số nước phát triển, tham nhũng có thể không phổ biến, tràn lan, nhưng một số vụ tham nhũng lớn vẫn có thể xảy ra

Xuất phát từ vấn đề cấp thiết nói trên, em xin chọn đề tài “Thực trạng tham nhũng hiện nay” để hoàn thành bài tiểu luận này

2 Mục đích và nhiệm vụ tiểu luận.

Mục đích

- Nâng cao hiểu biết của bản thân về pháp luật Phòng, chống tham nhũng

- Nắm nội dung cơ bản của pháp luật Phòng, chống tham nhũng

Nhiệm vụ

- Làm rõ những vấn đề lý luận về tham nhũng và tìm hiểu luật phòng chống tham nhũng

- Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật

3 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

Cơ sở nghiên cứu

Văn bản thể hiện đường lối của Đảng, chính sách Nhà nước, các quy định pháp luật hình sự và tố tụng cho đối tượng tham nhũng; thực tiễn định tội danh và quyết định hình phạt của Tòa án đối với các tội phạm về tham nhũng

Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp phân tích tổng hợp, logic, so sánh đối chiếu để làm rõ vấn đề nghiên cứu

Chương 1: SƠ LƯỢC VỀ THAM NHŨNG

1.1 Khái Quát Chung Về Tham Nhũng.

Trong lịch sử phát triển xã hội loài người, sự tồn tại quyền lực xã hội là một tất yếu để bảo đảm sự tồn tại của cộng đồng Trong cộng đồng đó, con người theo bản năng luôn vươn lên để ngày càng thoả mãn nhu cầu về vật chất và tinh thần Sự vươn lên không đồng đều của từng nhóm người dẫn đến sự phân hoá

xã hội Theo đó, quyền lực xã hội vốn trong sáng cũng dần bị tha hoá Trong hoàn cảnh đó, một số người đã lợi dụng quyền lực cộng đồng trao cho để chiếm đoạt công khai hoặc không công khai tài sản cộng đồng để thoả mãn nhu cầu cá nhân, chế độ tư hữu ra đời và phát triển Vì vậy, tham nhũng là một hiện tượng

xã hội tiêu cực có tính lịch sử, xuất hiện gắn liền với sự xuất hiện chế độ tư hữu và sự xuất hiện các thiết chế quyền lực xã hội Tham nhũng xảy ra ở tất cả các quốc gia không phân biệt chế

độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế giàu hay nghèo Trong từng quốc gia, tham nhũng có thể xảy ra ở nhiều lĩnh vực kinh tế

- xã hội Tham nhũng luôn song hành cùng quyền lực Nhận thức như vậy để chúng ta ý thức rõ ràng nguy cơ tiềm tàng của nó khi thực hành quyền lực trong tiến trình phát triển của xã hội, theo đó

để có các giải pháp "ngăn chặn và từng bước đẩy lùi" tệ nạn này

Khái niệm của tham nhũng.

Tham nhũng là một hiện tượng xã hội phức tạp với nhiều biểu hiện khác nhau Các quốc gia ở các trình độ phát triển khác nhau, điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau quan niệm về tham nhũng cũng rất khác nhau Trong từng quốc gia, ở mỗi giai đoạn phát triển, khái niệm tham nhũng đưa ra cũng thay đổi tương ứng để chỉ ra những loại hành vi tham nhũng nào là phổ

biến Vì vậy khó có thể có một khái niệm chung nhất về tham nhũng cho mọi quốc gia, mọi chế độ chính trị, tham nhũng cũng không phải là một khái niệm nhất thành bất biến xuyên qua các thời kỳ phát triển đối với từng quốc gia, khu vực

Biểu hiện tham nhũng.

Theo điều 3 Luật Phòng chống tham nhũng quy những hành vi sau đây thuộc nhóm hành

vi tham nhũng:

- Tham ô tài sản

- Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi

- Giả mạo trong công tác vì vụ lợi

- Đưa hối lộ và nhận hối lộ, môi giới hối lộ được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phương vì

vụ lợi

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn sử dụng trái phép tài sản của Nhà nước vì vụ lợi

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật

vì vụ lợi; cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vì vụ lợi

1.2 Trách Nhiệm Pháp Lý.

Cơ sở pháp lý.

- Luật phòng chống tham nhũng 2018

- Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017

- Bộ Luật tố tụng hình sự 2015

Trách nhiệm pháp lý.

Điều 353 Tội tham ô tài sản

1 Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới

2.000.000 đồng phạt tù từ 02 năm đến 07 năm; tài sản từ 1.000.000.000 đồng trở lên thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình

2 Chiếm đoạt tiền, tài sản dùng vào mục đích xóa đói, giảm nghèo; tiền, phụ cấp, trợ cấp, ưu đãi đối với người có công với cách mạng; các loại quỹ dự phòng hoặc các loại tiền, tài sản trợ cấp, quyên góp cho những vùng bị thiên tai, dịch bệnh hoặc các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn có giá trị từ 1.000.000.000 trở lên thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Điều 354 Tội nhận hối lộ

1 Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc

tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm cho tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng

2 Vật chất có trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên và gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình

3 Lạm dụng chức vụ, quyền hạn nhận của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng và biết rõ của hối lộ là tài sản của Nhà nước bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Điều 355 Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản

1 Người nào lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng thì bị phạt tù từ 01 năm đến 06 năm

2 Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng và tài sản dùng vào mục đích xóa đói, giảm nghèo; tiền, phụ cấp, trợ cấp, ưu đãi đối với người có công với cách mạng; các loại quỹ dự phòng hoặc các loại tiền, tài sản trợ cấp, quyên góp cho những vùng bị thiên tai, dịch bệnh hoặc các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn bị phạt từ 6-13 năm tù

3 Phạm tội chiếm đoạt tài sản trị giá 1.000.000.000 đồng và gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân

Điều 356 Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

1 Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm

2 Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng bị phạt từ 5-10 năm tù; gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm

3 Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng

Điều 357 Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ

1 Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà vượt quá quyền hạn của mình làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm

2 Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm; gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm

Điều 358 Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi

1 Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian đòi, nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây dưới mọi hình thức để dùng ảnh hưởng của mình thúc đẩy người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc thuộc trách nhiệm hoặc liên quan trực tiếp đến công việc của họ hoặc làm một việc không được phép làm, thì bị phạt tù từ 01 đến 06 năm đối với tài sản hoặc

lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng

2 Nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đến dưới 3.000.000.000 đồng bị phạt tù từ 06 năm đến 13 năm Nếu tài sản từ

3 3.000.000.000 trở lên phạt tù từ 13-20 năm tù; tài sản từ 5.000.000.000 trở lên phạt tù từ trên 20 năm tù

Điều 359 Tội giả mạo trong công tác

1 Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu hoặc giả mạo chữ ký của người có chức vụ, quyền hạn thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm

Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 05 giấy tờ giả đến 10 giấy tờ giả để thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng phạt tù từ 7-15 năm tù và từ 12-20 năm cho tội cực kì nghiêm trọng

Xử lý một số hành vi vi phạm pháp luật về phòng chống tham nhũng.

Điều 94 Xử lý hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị

a.Vi phạm quy định về công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị

b Vi phạm quy định về định mức, tiêu chuẩn, chế độ

c Vi phạm quy định về quy tắc ứng xử

d Vi phạm quy định về xung đột lợi ích

e Vi phạm quy định về chuyển đổi vị trí công tác của người có chức vụ, quyền hạn

f Vi phạm quy định về nghĩa vụ báo cáo về hành vi tham nhũng và xử lý báo cáo về hành

vi tham nhũng

g Vi phạm quy định về nghĩa vụ trung thực trong kê khai tài sản, thu nhập, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm

h Vi phạm quy định về thời hạn kê khai tài sản, thu nhập hoặc vi phạm quy định khác về kiểm soát tài sản, thu nhập

Người có hành vi quy định tại một trong các điểm a, b, c, d, đ,

e và h tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật Người có hành vi quy định tại điểm g khoản 1 Điều này thì

bị xử lý theo quy định tại Điều 52 Xử lý người kê khai tài sản không trung thực

Chương 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG

CHỐNG THAM NHŨNG

2.1 Thực Trạng Tham Nhũng

Trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản:

Tham nhũng diễn ra trong việc quy hoạch , chuyển đổi quyền

sử dụng và mục đích sử dụng đất, thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị; giao đất, cho thuê đất; định giá đất khi thu hồi, đền bù; cấp phép khai thác tài nguyên, khoáng sản v.v… Một số đối tượng đã lợi dụng chức

vụ, quyền hạn để giao đất không đúng thẩm quyền; lập hồ sơ khống hoặc khai tăng diện tích đất khi đền bù

Ví dụ như: vụ lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại dự án phát triển cơ sở hạ tầng đô thị Bắc Thăng Long - Vân Trì, Hà Nội, thiệt hại ước tính khoảng 14 tỷ đồng

Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng:

Tình trạng tham nhũng, tiêu cực của một bộ phận cán bộ trong ngành ngân hàng, nhất là các ngân hàng thương mại hoặc cán bộ trong ngành ngân hàng tiếp tay, móc nối với các đối

tượng bên ngoài thông qua các hoạt động cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính, đầu tư tài chính, ủy thác cho vay, ủy tác đầu tư…

để chiếm đoạt tài sản, gây thất thoát lớn

Ví dụ như: vụ Hoàng Thị Thu Hà, Giám đốc chi nhánh miền Bắc của Tổng công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ gây thất thoát

19 tỷ đồng

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản:

Phần lớn các công trình xây dựng đều xảy ra thất thoát tài sản, chủ yếu do tham ô và cố ý làm trái Sai phạm xảy ra ở hầu hết các khâu, từ việc lập dự án, thiết kế, dự toán, phê duyệt kế hoạch cấp vốn đến đấu thầu, tư vấn, giám sát, thi công, nghiệm thu, quyết toán công trình Thủ đoạn chủ yếu là không chấp hành đúng trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản; gian lận, thiếu minh bạch trong đấu thầu; khai khống khối lượng và giá trị vật

tư, thiết bị; đưa vật liệu kém chất lượng, sai quy cách vào sử dụng; thi công sai quy trình để giảm chi phí Điển hình như: vụ tham ô, cố ý làm trái và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Ban quản lý dự án di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ; vụ Huỳnh Ngọc Sĩ, Giám đốc Ban quản lý dự án đại lộ Đông - Tây, TP.Hồ Chí Minh nhận hối lộ

260 nghìn USD để xét thầu, nghiệm thu có lợi cho người đưa hối lộ; vụ tham ô xảy ra tại dự án xây dựng cầu Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh

Trong việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các doanh nghiệp:

Thủ đoạn tham nhũng chủ yếu là giấu bớt và định giá trị tài sản, đất đai thấp hơn giá trị thực khi cổ phần hóa hoặc bán, khoán, cho thuê doanh nghiệp; lập các hợp đồng

mua bán, vận chuyển hoặc hóa đơn khống để chiếm đoạt; nâng khống giá hoặc gửi giá khi mua bán tài sản công để trục lợi

Ví dụ: vụ Công ty cho thuê tài chính II thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn nâng khống giá thiết bị lặn từ 100 triệu lên 130 tỷ đồng

Trong công tác cán bộ:

Dư luận về tình trạng “chạy chức, chạy quyền, chạy công chức” vẫn còn nặng nề, nhưng trong thực tế chưa phát hiện, xử lý được trường hợp nào Dư luận nói nhiều đến hiện tượng một số cán bộ tiến thân bằng con đường chạy chọt, nịnh bợ cấp trên (tìm hiểu sở thích, nhu cầu cá nhân của cấp trên và gia đình họ để tìm cách đáp ứng; sẵn sàng biếu cấp trên những món quà có giá trị lớn như nhà ở, đất ở, cổ phần trong các dự án, công ty ) Nhiều người nói rằng, hiện nay mọi thứ đều “có giá”, từ việc tuyển dụng, phân công công việc đến bổ nhiệm, đề bạt, khen thưởng,

kỷ luật cán bộ Báo chí đã đưa tin về 2 trường hợp cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh nhận quà, nộp lại quà và sử dụng quà tặng không đúng quy định, là ông Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau và ông Chủ tịch

Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng (trước đây)

Trong lĩnh vực tư pháp:

Hành vi tham nhũng chủ yếu là cán bộ tư pháp lợi dụng chức

vụ, quyền hạn để nhận hối lộ nhằm bỏ lọt hoặc giảm nhẹ tội phạm trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án Ví dụ:

vụ Vũ Văn Lương, Thẩm phán quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, nhận hối lộ 70 triệu đồng trong vụ tranh chấp 2,7 m2 công trình phụ;

vụ Hà Công Tuấn, Thẩm phán Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh

bị bắt quả tang nhận hối lộ 200 triệu đồng nhằm xử nhẹ tội cho bị cáo… Ngoài những lĩnh vực trên, tình trạng nhũng nhiễu còn khá phổ biến trong quan hệ giữa cơ quan nhà nước và công chức