Trình chiếu Bài 10 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HIỆN NAY

Mục tiêu chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN được Đảng XII ta xác định: Lợi ích quốc gia dân tộc Môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, TTAT xã hội... Chiến lượ

Bài 10:

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Giáo trình - Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về các lĩnh vực của đời

sống xã hội, Bài 10

TÀI LIỆU HỌC TẬP

Tài liệu học tập Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa IX (2003) và

khóa XI (2013) Nxb Chính trị quốc gia

Báo cáo tổng kết lý luận – thực tiễn 30 năm đổi mới của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, H.2016

1 KHÁI NIỆM VÀ CĂN CỨ ĐỂ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

2 NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CHIẾN

LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG GIAI

ĐOẠN HIỆN NAY NỘI DUNG CHÍNH

1 KHÁI NIỆM VÀ CĂN CỨ ĐỂ HOẠCH ĐỊNH

CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1.1 Khái niệm

1.2 Căn cứ hoạch định chiến lược

1.1 Khái niệm

Chiến lược?

Chiến lược Chương trình hành động/ Kế hoạch hành động

 Xác định chính xác mục tiêu cần đạt

 Xác định con đường, hay phương thức

 Định hướng phân bổ nguồn lực

“Tầm nhìn

Dài hạn

Tổ quốc?

Tổ quốc là tổng hòa các yếu tố lịch sử - tự

nhiên và chính trị - xã hội của một quốc gia –

dân tộc được gắn kết chặt chẽ bởi chủ quyền lãnh thổ của đất nước và cộng đồng dân cư với chế

độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội nhất định

Tổ quốc

Bảo vệ Tổ quốc là việc giữ

gìn đảm bảo toàn diện cả

mặt lịch sử - tự nhiên cùng mặt chính trị - xã hội của Tổ quốc, chống lại mọi âm mưu

và hành động phá hoại của các thế lực thù địch

Bảo vệ Tổ quốc

- Bảo: giữ

- Vệ: che chở

Chiến lược bảo vệ Tổ quốc

Hay mưu lược

(kế sách)

Xác định mục tiêu?

Các nguồn lực?

Lựa chọn giải pháp/con đường

khả thi?

Sức mạnh tổng hợp

BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC

Chương trình

hành động/ Kế

hoạch hành động

Mục tiêu chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN được Đảng (XII) ta xác định:

Lợi ích quốc gia

dân tộc

Môi trường hòa bình, ổn định chính trị,

an ninh quốc gia, TTAT xã hội

Chiến lược BVTQ mang tính tổng hợp toàn

diện, do cơ quan lãnh đạo tối cao của Đảng,

Nhà nước hoạch định

 Đánh giá đúng đắn các điều kiện

khách quan, chủ quan về bối cảnh quốc tế, khu vực, trong nước

 Dự báo các nguy cơ, khả năng và

tình huống chiến lược có thể xảy ra

 Tổng kết thực tiễn và những yêu

cầu mới đặt ra

Dựa trên

cơ sở:

1.2 Căn cứ hoạch định chiến lược…

1.2.1 Kinh nghiệm truyền thống giữ nước của dân tộc

1.2.2 Học thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về BVTQ

1.2.3 Đường lối, quan điểm của Đảng và kinh nghiệm trong quá trình đổi mới đất nước 1.2.4 Tình hình thế giới, khu vực và trong nước đến nhiệm vụ BVTQ

1.2.1 Kinh nghiệm truyền thống giữ nước của dân tộc

Bài học kinh nghiệm về kế sách giữ nước, BVTQ trong lịch sử?

…

“

Quyết tâm bảo vệ toàn vẹn cương vực lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và

giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán (938) trên sông Bạch Đằng

Bài học 1:

“Đánh cho để dài tóc, Đánh cho để đen răng, Đánh cho chúng chích luân

bất phản, Đánh cho chúng phiến giáp

bất hoàn, Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu

chủ!”

Quang Trung – Nguyễn Huệ (1753 – 1792)

“Hịch xuất quân”

Lý Thái Tổ (974 – 1028)

CHIẾU DỜI ĐÔ

“Thành Đại La ở giữa khu vực đất trời, có thế rồng cuộn hổ ngồi, giữa

ở Nam, Bắc, Đông, Tây, tiện hình thế núi sông sau trước, đất rộng mà phẳng, chỗ cao mà sáng sủa, dân

cư không khổ về ngập lụt…xem khắp nước Việt, chỗ ấy là hơn cả…Làm như thế cốt để mưu việc lớn, chọn chỗ ở giữa làm kế cho con cháu muôn đời, trên kính mệnh trời,

dưới theo ý dân…”

Bài học 2: Lo giữ nước từ khi nước chưa nguy

Lý Thường Kiệt (1019 – 1105)

“Tiên phát chế nhân!”

Thái sư Trần Quang Khải

(1241 – 1294)

“…Thái bình tu trí lực Vạn cổ thử giang san”

(Thái bình phải gắng sức/

Non nước ấy ngàn thu)

Phò giá về kinh (Tụng giá hoàn kinh sư)

Nên sửa sang võ bị,

Bài học 3: “Khoan thư sức dân” là kế sách lâu dài để

giữ nước

Bài học 4: Kết hợp chặt chẽ “kiến quốc”

với “thủ quốc”

“Ngụ binh ư nông”

Bài học 5: Thực hiện “cử quốc nghênh địch”, phát huy

sức mạnh của toàn dân để đánh giặc, trong đó lấy lực

lượng vũ trang làm nòng cốt

HỘI NGHỊ DIÊN HỒNG

Bài học 6: Thực hiện “bang giao hòa hiếu”,

ngăn chặn “họa binh đao” cho đất nước

“Không đuổi cùng diệt tận những kẻ bại trận”;

“Nghĩ về kế lâu dài của Nhà nước; Tha kẻ hàng người vạn sĩ binh; Sửa hòa hiếu cho hai nước Tắt muôn đời chiến tranh” (Nguyễn Trãi)

Thực hiện “bang giao hòa hiếu”, ngăn chặn “họa

binh đao” cho đất nước

Phát huy sức mạnh của toàn dân để đánh giặc,

trong đó lấy lực LLVT làm nòng cốt

Kết hợp chặt chẽ “kiến quốc” với “thủ quốc”

“Khoan thư sức dân”

Lo giữ nước từ khi nước chưa nguy

Quyết tâm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

1.2.2 Học thuyết Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Mác - Ăngghen

Lênin

Hồ Chí Minh

C.Mác – Ph.Ăngghen

Rút kinh nghiệm từ Công xã Pari năm 1871:

 Củng cố nền chuyên chính vô sản;

 Cũng cố khối liên minh công – nông;

 Giải giáp quân đội cũ, vũ trang toàn dân, thành lập các đội dân cảnh;

 Xây dựng xã hội mới;

 Kiên quyết đập tan mọi hành động phản kháng của giai cấp tư sản

V.I Lênin

“Kể từ ngày 25 tháng Mười năm 1917, chúng ta là những người chủ trương bảo vệ

Tổ quốc Chúng ta tán thành “bảo vệ Tổ quốc”, nhưng cuộc chiến tranh giữ nước mà chúng ta đang đi tới là một cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chủ nghĩa xã hội với tính cách là tổ quốc”

V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M.1977, t.36, tr.102

Tư tưởng Hồ Chí Minh

“…Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết

đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc

lập ấy”

(trích Tuyên ngôn độc lập)

“Dĩ bất biến, ứng vạn biến”

“Chúng ta thà hy sinh tất

cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định

không chịu làm nô lệ…Hỡi đồng bào!

Chúng ta phải đứng lên!”

(Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946)

Núi Trầm thuộc xã Phụng Châu, huyện Chương

Mỹ, Hà Nội nơi Bác Hồ đọc Lời kêu gọi toàn

quốc kháng chiến

“Các vua Hùng đã có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Ngày 19/9/1954, trước Đền Hạ thuộc Đền Hùng, Phú Thọ, Bác Hồ đã nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong chuẩn bị về tiếp quản Thủ đô, Bác căn dặn:

“Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước

ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét

sạch nó đi”

“Lời kêu gọi cả nước tiến lên đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, đăng Báo Nhân

dân, số 5317, ngày 03 tháng 11 năm 1968

Ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc là

tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động của

Hồ Chí Minh

1.2.3 Đường lối, quan điểm của Đảng và kinh nghiệm trong quá trình đổi mới đất nước

Đường lối, quan điểm của Đảng từ Đại hội VII (1991) đến

trước Đại hội XII (2016)



Kinh nghiệm trong quá trình

đổi mới đất nước



Đường lối, quan điểm của Đảng từ

ĐH VII đến trước ĐH XII



Quan điểm, đường lối của Đảng ta trong quá trình xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc dần được bổ sung và phát triển

Hoạch định chiến lược BVTQ trong giai đoạn

hiện nay

Kinh nghiệm trong quá trình

đổi mới đất nước



Có bước phát triển và ngày càng hoàn thiện!

Mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ BVTQ

Phương châm chỉ đạo

Sức mạnh BVTQ Lực lượng BVTQ Phương thức BVTQ Đối tác, đối tượng

Phương châm chỉ đạo

Thường xuyên bám sát cơ sở, nắm chắc tình hình, chủ động xử lý đúng đắn, kịp thời mọi tình huống gây

mất ổn định CT-XH

Đối với nội bộ, lấy việc giáo dục, thuyết phục, phòng ngừa là chính, đi đôi với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương,

xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm pháp luật…

Kiên định về mục tiêu, nguyên tắc chiến lược; linh hoạt mềm dẻo về sách lược,… tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân trong nước và dư luận quốc tế

2

Sức mạnh BVTQ

Hễ một dân tộc đã đứng lên kiên quyết tranh đấu cho Tổ quốc họ thì không

ai, không lực lực gì chiến

thắng được họ

“

Sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, của

cả HTCT dưới sự lãnh đạo của Đảng

Tập trung ở sức mạnh QP - AN

3

Lực lượng BVTQ

Toàn dân tộc Việt Nam, LLVT làm nòng cốt

4

Phương thức BVTQ

Kết hợp

Đấu tranh

phi vũ trang

với vũ trang

Xây dựng với bảo vệ quốc từ xa Bảo vệ Tổ

Đấu tranh chống

“DBHD”,…

5

Đối tác, đối tượng

Đối tác

Đối tượng

Nguyên tắc nhìn nhận:

Đối tác

Đối tượng

Bất kể thế lực nào có âm mưu và hành động chống phá mục tiêu của nước ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo

QP, AN chưa hoàn thiện;…

Kinh nghiệm 30 năm đổi mới, chỉ ra:

1.2.4 Tình hình thế giới, khu vực và trong

nước đến nhiệm vụ BVTQ

Tình hình thế giới, khu vực

Tình hình trong nước

Tình hình thế giới, khu vực Những nhân tố tác động

1

Những nhân tố tác động

3

Các xu hướng vận động chủ yếu

Hòa bình, ĐLDT, DC, hợp tác và

phát triển là xu thế lớn

1

Cục diện theo xu hướng

đa cực, đa trung tâm diễn

ra nhanh hơn

Các xu hướng vận động chủ yếu

3

“Vành đai và con đường”

“Tái công bằng châu Á”

Giấc mộng Trung Hoa

“

Khu vực CA – TBD, trung

tâm phát triển năng động và

nhiều nhân tố bất ổn!!!

Tình hình trong nước

Thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của đất nước ngày càng được nâng cao…

Tình hình trong nước

Tình hình trong nước

Tình hình trong nước

Tụt hậu về kinh tế Chệch hướng XHCN Tham nhũng, suy thoái…

“Diễn biến hòa bình”…

4

nguy cơ

vẫn

tồn tại

Tóm lại

 Kinh nghiệm truyền thống giữ nước của dân tộc

 Học thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về

BVTQ

 Đường lối, quan điểm của Đảng và kinh nghiệm

trong quá trình đổi mới đất nước

 Tình hình thế giới, khu vực và trong nước đến

2 NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG GIAI

ĐOẠN HIỆN NAY

2.1 Mục tiêu tổng quát 2.2 Mục tiêu cụ thể

2.3 Quan điểm và nhiệm vụ

2.4 Giải pháp chủ yếu

2.1 Mục tiêu tổng quát

 Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống

nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc;

 Bảo vệ Đảng, NN, nhân dân và chế độ XHCN;

 Bảo vệ sự nghiệp đổi mới, CNH-HĐH;

 Bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc;

 Bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội

và nền văn hóa;

 Giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa

bình để xây dựng, phát triển đất nước theo định hướng XHCN

Nghị quyết TW 8 khóa XI (2013) về Chiến lược

bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới:

 “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững

chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc;

 Bảo vệ Đảng, NN, nhân dân và chế độ XHCN;

 Bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp

CNH-HĐH;

 Bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc;

 Bảo vệ nền văn hóa dân tộc;

 Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính

trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”

Đại hội XII (2016) xác định:

Kiên quyết Kiên trì…?

KIÊN QUYẾT KIÊN TRÌ

Phương châm, đối sách, cách thức tiến hành!

Tư tưởng chỉ

đạo hành

động cụ thể!

Độc lập

Chủ quyền

Thống nhất

Toàn vẹn lãnh thổ

Lợi ích quốc gia – dân tộc được

hiểu như thế nào?

VIỆT NAM: Lợi ích quốc gia – Lợi ích dân tộc là 1

 Lợi ích “quốc gia – dân tộc”

 Là mục tiêu cơ bản và nhân tố quyết định cuối cùng

trong việc hoạch định chính sách đối ngoại

con đường phát triển;

Bảo vệ thành quả cách mạng Việt Nam;

Giữ vững ổn định đất nước;

thành công CNH-HĐH;

Bảo vệ và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc; vô hiệu hóa mọi âm mưu, thủ đoạn tập hợp lực lượng, hình thức tổ chức

chính trị đối lập

1

Bảo đảm cho nền KTTT định hướng XHCN phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả; nâng cao đời sống nhân dân; phát triển KT-XH gắn

với tăng cường củng cố QP-AN

Đẩy lùi nguy cơ tụt hậu và tái khủng hoảng; hạn chế tác động tiêu cực của KTTT; đấu tranh hiệu quả với các tội phạm kinh tế, tệ quan liêu, tham nhũng, gian lận thương mại; thực hiện triệt để tiết kiệm, chống lãng phí

Phát triển KT-XH phải luôn coi trọng bảo vệ

và cải thiện môi trường, chủ động ứng phó

với biến đổi khí hậu

Về Kinh tế - Xã hội

2

Nền tảng tư tưởng: CN Mác –

Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh

Tinh thần yêu nước, ý thức dân

tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ

BVTQ

Bảo vệ và phát huy truyền thống,

bản sắc văn hóa dân tộc Việt

Nam; Làm thất bại mọi âm mưu,

xuyên tạc của kẻ thủ…

Về tư tưởng, văn hóa

3

Về đối ngoại

Bảo đảm giữ vững độc lập, tự chủ và lợi

ích quốc gia, dân tộc…

Chủ động tạo thế đứng ngày càng vững chắc và nâng cao vị thế của nước ta; tranh thủ điều kiện quốc tế thuận lợi

4

Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc

ĐL, CQ, TN và toàn vẹn lãnh thổ; bảo

vệ an ninh quốc gia trên mọi lĩnh vực

Tăng cường xây dựng QP – AN và tạo thế chủ động ngăn ngừa, đẩy lùi đập tan các mưu đồ hành động chống phá hoặc gây chiến tranh xâm lược của địch; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định lâu dài để phát triển đất nước

Về Quốc phòng – An ninh

5

2.3 Quan điểm và nhiệm vụ

2.3.1 Quan điểm

6 quan điểm:

Giữ vững, tăng cường slđ của Đảng, quản lý của NN

đối với QĐND, CAND và sự nghiệp BVTQ Kiên định mục tiêu ĐLDT gắn liền CNXH Kết hợp chặt chẽ 2 n/v: Xây dựng và bảo vệ

Xây dựng sức mạnh tổng hợp Phát huy nội lực – Tranh thủ thuận lợi bên ngoài

Chủ động phòng ngừa, chủ động phát hiện, triệt tiêu

QUAN ĐIỂM 1

Toàn diện, trực tiếp

Tập trung, thống nhất

(Lãnh đạo)

(Quản lý)

BVTQ

QĐND Việt Nam CAND Việt Nam

Giữ vững và tăng cường

“

Đảng

Nhà nước

Bởi:

Để Quân đội – Công an mang bản chất

giai cấp công nhân

QĐ-CA thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý

tưởng của Đảng

Thực tiễn CM Việt Nam và bối cảnh mới

đặt ra…

QUAN ĐIỂM 2

Mục tiêu

Chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc

Lợi ích quốc gia – dân tộc Hòa bình, ổn định để phát triển KT-XH là cao nhất!

Kiên định

QUAN ĐIỂM 3

Kết hợp chặt chẽ 2 nhiệm vụ chiến lược: “Xây dựng – Bảo vệ”

Sức mạnh bên trong là nhân tố quyết định, nắm chắc nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt

Kết hợp chặt chẽ các nhiệm vụ kinh

tế, quốc phòng- an ninh, đối ngoại

QUAN ĐIỂM 4

Xây dựng sức mạnh tổng hợp về CT, tư tưởng, KT,

VH, XH, QP-AN, đối ngoại;

Phát huy sức mạnh của cả khối đại đoàn kết toàn dân, của cả HTCT dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của NN, LLVT làm nòng cốt;

Tăng cường tiềm lực QP, AN, không ngừng xây dựng thế trận QPTD gắn với xây dựng thế trận ANND phù hợp với hoàn cảnh mới

2.3 Quan điểm và nhiệm vụ

2.3.2 Nhiệm vụ

Củng cố QP-AN, BVTQ là sự nghiệp của toàn dân tộc,

của cả HTCT, dưới sự lãnh đạo của Đảng

Nhiệm vụ QP và AN quan hệ chặt chẽ, thống nhất

trong mục tiêu BVTQ xã hội chủ nghĩa

Có kế sách phòng, chống các nguy cơ chiến tranh,

2.4 Giải pháp chủ yếu

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu

lực quản lý của Nhà nước Đẩy mạnh công tác tư tưởng văn hóa

Phát triển kinh tế - xã hội Tăng cường quản lý NN về QP - AN Tích cực chủ động trong đối ngoại

Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

NN thực sự của dân, do dân và vì dân

Bảo vệ Đảng, Nhà nước

Bảo vệ an ninh nội bộ, bảo vệ công cuộc

đổi mới, định hướng XHCN;

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu

lực quản lý của Nhà nước

1

Giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh

Đẩy mạnh công tác tư tưởng văn hóa

Lãnh đạo, quản lý công tác báo chí,

xuất bản, văn hóa, văn nghệ

Chú trọng công tác dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài;…