BÀI GIẢNG MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ CHƯƠNG 2.1

• Để thay đổi U, ta có thể dùng sơ đồ có 3 cặp thyistor nối song song ngược như hình bên • sm không thay đổi khi U1 thay đổi.. Như vậy tốc độ chỉ thay đổi từ n1 tới nm • Phương pháp này

t t t

0.866



1.732



 Nói chung, cost < cosc và t < c nên:

t t

c c

cos

0.7 cos

t

c

M

1.732 0.7 1.21

 Đặc tính cơ của

động cơ khi điều

chỉnh tốc độ bằng

cách thay đổi p như

hình bên

n M

 Thay đổi từ nối Y song song tốc độ thấp sang nối tam giác nối tiếp tốc độ cao thực hiện như

sau:

X2

X1

n cao

C

A2

A1

n thấp

A

B C

c 1 1 c c

P  3U I  cos

P  3U (2I ) cos 

t t t

t

c

M

2 0.7 1.6

 Đặc tính cơ của

động cơ khi điều

chỉnh tốc độ bằng

cách thay đổi p như

M

 YY

 Thay đổi từ nối Y nối tiếp n thấp sang nối Y song song n caođược thực hiện theo sơ đồ sau:

P  3U (2I ) cos 

t 1 1 t t

P  3U I  cos

n thấp

A2

X1

A

B

X2

A1

n cao

A

B

t t t

t

c

M

2 0.35 0.7

 Đường cong mô men:

n

M

YY Y

3 Thay đổi điện áp U 1

• Khi U1 = xUđm (x < 1) thì M = x2Mđm và n giảm từ na tới nb

U1

U2

U3

MC

M

n

nm

O

n1 a

b

m 2

M C I� 

dm

E xE

dm

x

  

 1 dm

x

 Với tải định mức

• Để thay đổi U, ta có thể dùng sơ

đồ có 3 cặp thyistor nối song song

ngược như hình bên

• sm không thay đổi khi U1 thay đổi Như vậy tốc

độ chỉ thay đổi từ n1 tới nm

• Phương pháp này chỉ dùng được khi động cơ

có tải Tốc độ khi không tải không thay đổi

ĐC

Cu2 dt

p s

P



s

n n 1

x

2

1 2 2 1

m I r M

��



1 s x

�

4 Điều chỉnh n bằng cách thay đổi tần số nguồn f 1

1 1

60f

p

• Từ thông trong khe hở không khí:

1 dq

� �

� �

• Do đó, để tránh bão hòa mạch từ làm cho dòng không tải có dạng nhọn đầu, từ thông  phải bằng hằng số khi f thay đổi

• Muốn thế, khi f thay đổi, U cũng phải thay đổi sao cho U/f = const

• Mặt khác ta có:

2 1 max 2

1

U

f



max max

�



�

maxx



1 1



2 2

1 1

2 2

1 1

U f

�

�

• Do ta muốn động cơ có khả năng quá tải không đổi nên:

1 1

1 1

� �

1

f 

 Trường hợp Mc tỉ lệ nghịch

với f1:

1 1

�



� 11 11



 Trường hợp Mc tỉ lệ với bình phương tần số f1

2 1 1

� �� �

 � �

2

1 1

1 1

� � ��

 � �

� �

 Khi Mc = const

O

n

M

MC

Mmax

• Để tạo ra tần số biến đổi ta có thể dùng sơ đồ:

Rectifie

r (ac- dc)

Invertor (dc - ac)

IM

3 fa

• Uđm – điện áp định mức, fđm – tần số định mức

và X20 – điện kháng khi roto đứng yên quy đổi về stato Vậy với tần số f :

dm dm

f

f

� �

 � �

f

f

� �

f f

� �

  � �

� �

• Bỏ qua tổng trở roto ta có:

20

� �

�

2

2

max

1dm 20

f

f

M

X

f

X f

� �

2

2

dm 2 dm

2 k

f

U R f

3 M

�

� �



• Mô men cực đại Mmax = const Hệ số trượt sm

và Mk giảm khi f tăng

O

M

s

Mmax

1

• Khi s nhỏ,

R s� ? X� nên:

dm dm

2

2

f

f I

R

� �

� �

� �

�

�

2

2

1dm dm

f

f

M

f f

� �

� �





� �

� �

• Đặc tính n = f(M) khi điều chỉnh U/f:

n

M

1<1đm 1đm 1>1đm

• Với 1 < 1đm,

U/f = const, Mmax

= const và động

cơ có thể truyền

động cho tải có

Mc = const

• Với 1>1đm , U

< Uđm Vậy U/f

trong

vùng này giảm và M giảm tỉ lệ với (U/f)2 Động

cớ thể dùng truyền động cho tải có Pt = const

Ví dụ: Một động cơ không đồng bộ ba pha

50Hz có điện áp định mức U1 Hệ số trượt sm =

60Hz Tổng trở của stato có thể bỏ qua Nếu

U2 = U1, tìm bội số dòng điện mở máy và tỉ số

Mk/Mmax Tìm tỉ số U2/U1 sao cho động cơ có cùng giá trị dòng điện khởi động tại tần số 50

và 60Hz

Ta có:

2 m1

2

R

X

�

� Với tần số định mức fđm = 50Hz và điện áp U1 ta

2 2

U

�

2

1 2 k1 2 2

2 2

U R M

�



2 1 max1

1 2

3 0.5U M

X



�

 Với tần số f = 60Hz và điện áp U2:

1 2

U R M

6

5

�



� �

� �

2 1 max2

M

X



� � � �

� � � �

Tỉ số các dòng điện khởi động:

1

U

6

5

�

� �

� �

0.838

2 2 2

k1 1

m1

2 2 max2 2

max1 1

0.694

� �� �

 � �� �� �� �

2 2

2 2

1

1

0.2

5

� �

 � �

� �

1

U

1.19

• Rđc thay đổi, n thay đổi

• Trên Rđc xuất hiện tổn hao công suất

• Khi không tải Rđc thay đổi nhưng n = const

• Do M  Pđt nên:

CD

U1

Rđc

IM

1

4 s5

s2s3

s1

R2+Rđc2+Rđc1

R2+

Rđc1

R2

M

f





5 Thay đổi điện trở mạch roto:

UC R

Id





Rcd

3

fa

ĐC

Id

3 fa



d



n

1 2

f



1 C

t

T

• s tăng khi tổn hao công suất trên roto tăng

Do vậy ta có thể dùng sơ đồ sau: