SÁNG KIẾN “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HOẠTĐỘNG NHÓM CÓ HIỆU QUẢ TRONGTIẾT MĨ THUẬT”

TÊN SÁNG KIẾN: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HOẠT ĐỘNG NHÓM CÓHIỆU QUẢ TRONG TIẾT MỸ THUẬT” PHẦN MỞ ĐẦU 1.Bối cảnh của giải pháp Mĩ thuật là một trong những môn học rèn luyện kỹ năng sáng tạo

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN ………

TRƯỜNG THCS TT ………

Mã số:

SÁNG KIẾN “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HOẠT ĐỘNG NHÓM CÓ HIỆU QUẢ TRONG TIẾT MĨ THUẬT” Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THẢO Lĩnh vực nghiên cứu: - Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: Mỹ Thuật 

- Lĩnh vực khác:

Có đính kèm:  Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2018 -2019

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “ Một số phương pháp giúp hoạt động nhóm có hiệu quảtrong tiết mỹ thuật”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: HS khối trung học cơ sở

3 Tác giả|

- Ngày tháng năm sinh: ……

- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học

- Chức vụ: Giáo viên; Đơn vị công tác: Trường THCSTT ………

- Điện thoại: 0914231085 ; E-mail: themnha.cohoa.hv @gmail.com

- Tỷ lệ đóng góp sáng kiến: 100%

4 Đồng tác giả: không có

TÊN SÁNG KIẾN: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HOẠT ĐỘNG NHÓM CÓ

HIỆU QUẢ TRONG TIẾT MỸ THUẬT”

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Bối cảnh của giải pháp

Mĩ thuật là một trong những môn học rèn luyện kỹ năng sáng tạo của mỗi cánhận, đặc trưng của môn học là không nhằm đào tạo hoạ sĩ tương lai hay tạo ra nhữngngười chuyên làm về công tác mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiếnthức cơ bản của cái đẹp để các em tiếp xúc và làm quen với cái đẹp, cảm thụ cái đẹp,biết vận dụng vào trong cuộc sống hàng ngày

Trong xã hội phát triển nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc đào tạo conngười biết nhận thức, cảm thụ và tạo ra cái đẹp ngày càng quan trọng Những nămqua giáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, làmột môn học độc lập, môn Mĩ thuật có mục tiêu chương trình sách giáo khoa, sáchhướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo, kết quả học tập củahọc sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc

2 Lý do chọn đề tài

Với phương pháp học mới là chú trọng các hoạt động nhóm và lấy người học làm trung tâm, thì vấn đề đặc ra với cả GV và HS là làm sao để vừa hoàn thành được mục tiêu của chủ đề vừa có thể giúp tất cả các học sinh tích cực tham gia vào quá trình hoàn thành sản phẩm chung “ Một số phương pháp giúp hoạt động nhóm có hiệu quả trong tiết mĩ thuật” một phần nào giải quyết được vấn đề trên, các em chủ động tự tin hơn trong trình bày ý tưởng cũng như suy nghĩ của mình một cách tốt nhấttrong các tiết học

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Qua nghiên cứu trên tôi nhận thấy “Một số phương pháp giúp hoạt động nhóm

có hiệu quả trong tiết mỹ thuật” có thể áp dụng được cho học sinh các khối 6,7,8,9của trường cũng như trong phạm vi cả huyện Bởi vấn đề tôi nghiên cứu và thực hiệnkhông quá khó, giáo viên nào cũng có thể thực hiện được trong quá trình soạn giảng

chú trọng cho các em phát triển về kỹ năng hoạt động nhóm và hoạt động phát triểnnăng lực của bản thân bao gồm năng lực tư duy, năng lực hợp tác, năng lực giải quyếtvấn đề

Có thể nói, đây quả thực là một khó khăn để dạy một tiết học có hiệu quả đạt đượcmục tiêu khi tiếp cận phương pháp mới cho giáo viên và học sinh Vì vậy, trong quátrình giảng dạy, tôi đã tích luỹ và nghiên cứu: “ Một số phương pháp giúp hoạt độngnhóm có hiệu quả trong tiết mĩ thuật” nhằm tổ chức cho học sinh có một tiết học tậpthoải mái, nhẹ nhàng nhưng đạt kết quả

*Về mặt thực tiễn

Trong thời gian vừa qua tôi được phân công giảng dạy bộ môn mĩ thuật tạitrường THCS Long Thành Trên cơ sở tích cực đổi mới phương pháp dạy học theohướng phát triển năng lực của người học với các hình thức tổ chức đa dạng, phongphú và linh hoạt các hoạt động học tập, tăng cường các hoạt động theo nhóm để giúphọc sinh trao đổi, học hỏi lẫn nhau, thông qua đó giúp các em cùng giải quyết có hiệuquả một nhiệm vụ đề ra Tôi thấy hầu hết các em đều thích học mĩ thuật, đặc biệt vớiphương pháp học mới, các em được thoải mái trao đổi và làm việc cùng nhau Tuynhiên điều làm các em lúng túng là chưa quen với việc phối hợp cùng nhau Một sốhọc sinh còn ỷ lại vào bạn và không trực tiếp tham gia tạo sản phẩm khi thực hành, sựchuẩn bị ở nhà còn chưa chu đáo hoặc không chuẩn bị… Mặt khác vì trường chưa cóphòng chức năng riêng nên việc phối hợp hoặc làm bài tập nhóm của các em cònnhiều trở ngại Các em còn quen với cách học cũ nên khi phối hợp nhóm thường bấtđồng quan điểm giữa các thành viên và chưa tạo được mối liên kết cùng nhau hoặcthảo luận sôi nổi quá lại tạo thành không khí ồn ào nhốn nháo trong phòng học dễ gâyảnh hưởng đến các lớp học bên cạnh

HS cũng quen với cách học cũ là thường làm việc đơn lẻ, không có sự chia sẻ ítthể hiện được mình, việc diễn đạt bị hạn chế, việc hoạt động nhóm và phát huy vai tròcủa nhóm chưa được chú trọng và chưa khơi dậy được tiềm năng sáng tạo Các em từtrải nghiệm vừa phải tìm hiểu tiếp thu làm quen với cái đẹp trong thiên nhiên, tạo racái đẹp bằng khả năng cảm nhận, vận dụng những khả năng hiểu biết về phục vụtrong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày vừa rèn luyện kỷ năng sống thông qua môn học.Điều này đòi hỏi rất nhiều công sức và nổ lực của người giáo viên chuyên biệt

Vì vậy để các em chủ động tự tin hơn trong trình bày ý tưởng cũng như suy nghĩ củamình một cách tốt nhất trong các tiết học, tôi nghiên cứu đề tài “MỘT SỐ PHƯƠNGPHÁP GIÚP HOẠT ĐỘNG NHÓM CÓ HIỆU QUẢ TRONG TIẾT MỸ THUẬT” đểgóp phần nâng cao chất lượng dạy và học của môn mỹ thuât trong chương trình mới

Trong quá trình nghiên cứu, vì phương pháp mới được áp dụng một thời gianngắn, cả cô trò còn nhiều bỡ ngõ nên không tránh khỏi thiếu sót, tôi mong được sựgóp ý, nhận xét của Hội đồng khoa học, của các đồng nghiệp.

PHẦN NỘI DUNG

Lấy minh chứng cho các tiết học ở lớp 8/4 và một số lớp 8, khối 6

Trước khi bắt đầu các giải pháp, tôi nhận thấy:

- 70% các em lúng túng với việc thảo luận nhóm, đa số đã xếp nhóm với nhau nhưng tự tìm hiểu nội dung một mình, chưa có sự trao đổi

- 20% không tập trung và thảo luận về một nội dung khác ngoài bài học

- 10% còn lại “ mặc kệ” các bạn và không hứng thú với việc tìm hiểu kiến thức chung

Tôi đã bắt đầu với một vài thử nghiệm nhỏ, và cảm thấy có sự thay đổi ở các chủ đề bài học sau này

- Phương pháp học nhóm tạo không khí nhộn nhịp, ồn ào dễ gây ảnh hưởng các lớpbên cạnh

Thực tế, học sinh của chúng ta có những tài năng riêng Nhiệm vụ của mỗi giáo

viên là giúp chúng nhận ra tài năng của nó và phát triển một cách đầy đủ hơn Mỗi cá nhân

đều có một tiềm năng: thông minh, năng lực, sự say sưa và sáng tạo Nếu được khơi gợi đúng lúc đúng chỗ chúng sẽ tự tin với những gì mình có và hào hứng phát triển nó.

Như vậy điều giáo viên cần trong các tiết dạy là giúp học sinh hiểu được thế mạnh củamình để sử dụng tốt nhất các hoạt động trí tuệ nhằm góp phần vào sự thành công củanhóm, lớp và của chính bản thân mình sau này trong các hoạt động tập thể Điều này cũngđòi hỏi giáo viên có những đầu tư về kỹ năng của bản thân, linh hoạt hơn trong xử lý tínhhuống qua các chủ đề

1 Các quy trình thực hiện giải pháp

- Cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học để luôn luôn tạo được khôngkhí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, tránh giờ học tẻ nhạt, khôcứng

- Có thể đưa các trò chơi hổ trợ cho nội dung bài học khi thấy cần thiết, phù hợp

- Tạo mọi điều kiện để tất cả học sinh chủ động, tích cực tham gia và tham gia cóhiệu quả các hoạt động, quan tâm nhiều hơn đến các học sinh nhút nhát, chưa tích cựchoạt động

- Tuỳ theo nội dung của từng chủ đề, giáo viên điều chỉnh thời gian thực hành củahọc sinh cho phù hợp, không thực hiện máy móc cho tất cả các bài

- Trong quá trình thực hiện các tiết dạy, giáo viên cần lưu ý học sinh hiểu biết cáiđẹp, cảm nhận cái đẹp làm trọng tâm, không nên đi sâu rèn luyện kĩ năng vẽ

- Không áp đặt đòi hỏi quá cao đối với học sinh Nên lấy động viên, khích lệ làchính, cố gắng tìm những ưu điểm dù nhỏ nhất ở từng học sinh để kịp thời động viên,khen ngợi

- Luôn tôn trọng gần gũi học sinh

- Việc quan trọng yêu cầu của mỗi tiết học là giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ đồdùng trực quan, trực quan phải đẹp, hấp dẫn để học sinh quan sát

- Thường xuyên trao đổi để tìm ra phương pháp dạy học thích hợp

- Ứng dụng thông tin phần mềm công nghệ thông tin vào môn Mĩ thuật như quađĩa, băng hình, có như vậy chất lượng học tập mới đạt kết quả cao

Lấy minh chứng cho các tiết học ở lớp 8/4 và một số lớp 8, khối 6

Trước khi bắt đầu các giải pháp, tôi nhận thấy:

- 70% các em lúng túng với việc thảo luận nhóm, đa số đã xếp nhóm với nhau nhưng tự tìm hiểu nội dung một mình, chưa có sự trao đổi

- 20% không tập trung và thảo luận về một nội dung khác ngoài bài học

- 10% còn lại “ mặc kệ” các bạn và không hứng thú với việc tìm hiểu kiến thức chung

Tôi đã bắt đầu với một vài thử nghiệm nhỏ, và cảm thấy có sự thay đổi ở các chủ đề bài học sau này:

Ví dụ minh họa bằng chủ đề 2 : TẾT TRUNG THU ( lớp 8)

Mục tiêu chủ đề này là :

- Biết cách kí họa dáng người, tạo hình được dáng người phù

hợp với bối cảnh tết Trung Thu

- Tạo được sản phẩm về đề tài Tết Trung Thu

- Hiểu thêm ý nghĩa và các hoạt động của Tết trung Thu

- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm

Thời lượng: 4 tiết

Tiết 1: Kí họa

Tiết 2: tạo hình

Tiết 3: Tạo hoạt cảnh – xây dựng câu chuyện.

Tiết 4: trưng bày , giới thiệu sản phẩm.

Như vậy HS sẽ thực hiện quy trình vẽ cùng nhau và sáng tạo mô hình.

Ở chủ đề này, sau khi giới thiệu tên chủ đề, nội dụng chủ đề và các quy trìnhhoàn thành chủ đề, giáo viên sẽ thực hiện phân nhóm và chọn tổ trưởng ( hoặc để cácnhóm tự chọn tổ trưởng) Thời gian phân nhóm và chọn tổ trưởng trong khoản 3-5’

Hoạt động nhóm của tiết 1: Học sinh hoàn thành nhiệm vụ tạo dáng và ký họa

các dáng người phù hợp cho không khí của lễ hội cụ thể là tết trung thu

Để các nhóm hoàn thành được nhiệm vụ, giáo viên cần gợi ý cho nhóm trưởng phâncông các thành viên ký họa các dáng người cụ thể ( vafbawts buộc mỗi thành viên có

ít nhất 1 dáng người): ví dụ như: dáng rước đèn, đánh trống, múa lân….Như vậy cácthành viên sẽ tập trung vào thế mạnh và nhiệm vụ chính của mình mà không bị lúngtúng hay có nhiều dáng người trùng nhau hoặc tranh cãi nhau…

Hoạt động nhóm của tiết 2: Các nhóm bắt đầu lên ý tưởng cho câu chuyện và tạo

mô hình dáng người từ ngân hàng hình ảnh ký họa của tiết trước

Trong tiết này, thực tế học sinh rất sôi nổi trong thảo luận và làm việc cùng nhau, vìvậy giáo viên cần hướng dẫn một số cách tạo hình cụ thể và gợi ý để các nhóm có thểthảo luận và tìm được cách tạo hình phù hợp với khả năng sáng tạo của nhóm mình.Lưu ý giúp đỡ và gợi ý cho những em còn chậm và ít hợp tác với cả nhóm

Như vậy các nhóm sẽ tránh được sự tranh cãi hay lúng túng và mất thời gian khi sắpxếp hoạt cảnh và cũng hạn chế được sự lơ là của một số thành viên

Hoạt động nhóm của tiết 3: Tạo hoạt cảnh và xây dựng câu chuyện Trong hoạt

động này đòi hỏi sự phối hợp ăn ý giữa các thành viên trong nhóm Các em cần xâydựng một câu chuyện với các nhân vật đã tạo hình ở hai tiết trước và tạo thêm các

không gian phụ Như vậy, việc giáo viên cần nhắc nhở đó là các quy tắc hoạt độngnhóm cần được các nhóm tuân thủ và thực hiện Thực tế, trong lúc làm việc cùngnhau các nhóm thường “ quên” việc trao đổi nhỏ mà quen với việc nói thoải mái lớntiếng với nhau Vì vậy giáo viên nhất thiết cần áp dụng các “luật” nhỏ để các nhómcó

ý thức hơn về việc giữ trật tự chung Bên cạnh đó cần nhắc nhở các nhóm về vấn đềgiữ về sinh trong các hoạt động tạo hình

Hoạt động nhóm của tiết 4: Trưng bày và giới thiệu sản phẩm Đây là sự kết hợp

làm việc nhóm cuối cùng của chủ đề Và mục tiêu của chủ đề này là sự đánh giá củachính bản thân các em về kết quả hoạt động của nhóm mình

Trong hoạt động này, giaó viên sẽ khen ngợi và đánh quá quá trình hợp tác của cácnhóm và thái độ của các thành viên trong nhóm Điều này đòi hỏi sự quan tâm sâusát đến quá trình làm việc giữa các tiết học của giáo viên, mục đích là để học sinhnhận ra sự đóng góp và phối hợp của mình có tầm quan trọng như thế nào với nhữngthành quả nhóm đã đạt được

Bên cạnh đó, trong hoạt động này, tôi cũng thử chọn một số em nhút nhát trongnhóm nói về chủ đề của nhóm mình, dù không thể hiện được nhiều nhưng các emcũng đã tập làm quen với việc trình bày trước tập thể

Đây cũng là một trong những điểm mấu chốt để hoạt động nhóm có hiệu quảtrong các chủ đề tiếp theo, các thành viên sẽ ý thức hơn về nhiệm vụ được giao củamình và cótrách nhiệm hơn trong việc chuẩn bị đồ dùng ở nhà ( các hoạt động ngoàilớp học)

Sau khi trải qua với nhau 3 tiết phối hợp làm việc chung, các nhóm đã dần hìnhthành được sự hợp tác lẫn nhau và cũng dần học được cách tôn trọng ý kiến củangười khác Sự tranh cãi và bất hợp tác dần được cải thiện

Lưu ý:

Đối với một số bài dạy tìm hiểu về lịch sử mĩ thuật, giáo viên cần linh hoạt thayđổi phương thức hoạt động nhóm như: nhóm 2,3,4 và cho các em nhiều cách chọnlựa sinh hoạt nhóm thay vì chỉ sinh hoạt với một nhóm bạn (điều này sẽ hạn chế việctiếp xúc và làm việc với nhiều tính cách và cá tính khác nhau của mỗi cá nhân) Giáoviên đề các nhóm thảo luận đề tìm ra nội dung bài học và để các nhóm có thể đặc câuhỏi lẫn nhau điều này giúp học sinh nhớ được lâu hơn kiến thức mình tìm hiểu

2 Và kết quả đạt được:

1) Một số hình ảnh về các mô hình của bài tâp nhóm:

Các thành viên đã biết cách bảo vệ quan điểm và tranh luận cho chủ đề củanhóm mình Một số học sinh nhút nhát đã được khích lệ và tự tin trước đám đônghơn.

3. Đánh giá về sáng kiến được tạo ra

Mô hình căn

phòng của nhóm

6, lớp 6/5

Khi bản thân tôi viết một số tích lũy này cũng là lúc trường áp dụng phương pháp học mới bước qua năm thứ hai Và kết quả so với thời gian đầu có nhiều khả quan hơn Một số học sinh còn ỷ lại vào bạn đã có trách nhiệm hơn và “ chịu” tham gia vào “sân chơi” cùng các bạn mình hơn Sự ồn ào và bất hợp tác được cải thiện đáng

kể Sản phẩm tạo thành đã có đầu tư và hiệu quả phong phú hơn Học sinh có sự mạnh dạn tự tin hơn khi giới thiệu về sản phẩm của nhóm mình… đây được xem như những thành công bước đầu của việc tạo cho các em sự hứng thú và tự tin thể hiện khả năng của mình Mặt khác, từ đây giáo viên cũng dễ dàng nhận ra được những nhân tố có khả năng lãnh đạo, nhân tố có khả năng thuyết trình hay sự khéo léo tỉ mỉ của một số em mà khi học chương trình cũ thậm chí còn không biết vẽ…Minh chứng cho những điều này là sự đánh giá thông qua bài kiểm tra 1 tiết của các em trong tháng 10 Bài kiểm tra là bài tập nhóm về chủ đề : Thầy cô và mái trường – 3 tiết ( khối 8), Chủ đề : Màu sắc – 4 tiết ( khối 6)

Ở khối 8:

Ở khối 6:

Sự bỡ ngỡ ban đầu nhanh chóng được thích nghi và hợp tác tốt với nhau Tinh thần đồng đội được

Đa số học sinh đều tham gia nhiệt tình vào các hoạt động nhóm, và có sự chuẩn

bị chu đáo, trách nhiệm hơn

Tôi nhận thấy đề tài này có những ưu điểm sau :

- Về phía giáo viên vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, lời nói cử chỉ

có phần mềm dẻo hơn, hoạt động của giáo viên trên lớp ít (chủ yếu là giáo viên tổchức cho học sinh hoạt động) mà đem lại hiệu quả cao

- Về phía học sinh các em biết tự khám phá những điều mới lạ trong bài học,theo cách nghĩ và cách hiểu của mình một cách độc lập tích cực, biết cảm nhận đượcnhững cái hay, cái đẹp từ những bài học cụ thể mà các em được học, được làm quen

Và để cho việc dạy và học môn Mĩ thuật được tốt hơn, tôi mong các cấp lãnhđạo quan tâm hơn nữa đến việc giảng dạy bộ môn này, và tôi có một số kiến nghị sau:

- Nhà trường cần có phòng học chức năng đầy đủ về cơ sở vật chất

- Bộ GD& ĐT cần có một số đồ dùng dạy phân môn Mĩ thuật cụ thể hơn, nhiềuhơn

- Phụ huynh cần quan tâm đến con em mình nhiều hơn, sát thực hơn đối vớiviệc học Mĩ thuật của các em, cụ thể là đồ dùng học tập

- Giáo viên phải có lòng nhiệt tình, tâm huyết với chuyên môn Phải thườngxuyên sưu tầm, học hỏi kinh nghiệm cũng như mạnh dạn áp dụng những phương phápmới

Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi về việc áp dụng một số phươngpháp dạy học để dạy tốt hơn môn Mĩ thuật Tôi rất mong được sự quan tâm đóng góp

ý kiến của chuyên môn và các bạn đồng nghiệp /

HỘI ĐỒNG CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Long Thành, ngày 10 tháng 11 năm 2018

TẠI CƠ QUAN ĐƠN VỊ NƠI TÁC GIẢ Người viết sáng kiến