TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NGUY CƠ TRONG Y TẾ TRIỂN KHAI QUẢN LÝ NGUY CƠ TẠI CƠ SỞ Y TẾ HỌC TẬP TỪ SAI SÓT, SỰ CỐ Y KHOA: NHỮNG VẤN ĐỀ ƯU TIÊN THẢO LUẬN KẾT LUẬN. NGUYỄN QUANG VINH

Xác định đối tượng Nhận dạng nguy cơ Phân tích nguy cơ Xử lý nguy cơ Đánh giá nguy cơ Chu trình quản lý nguy cơ Các công cụ và kỹ thuật Quản lý nguy cơ Các kỹ

QUẢN LÝ NGUY CƠ

NGUYỄN QUANG VINH

TỔNG QUAN VÀ TRIỂN KHAI TẠI CƠ SỞ Y TẾ

NỘI DUNG CHÍNH TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NGUY CƠ TRONG Y TẾ

TRIỂN KHAI QUẢN LÝ NGUY CƠ TẠI CƠ SỞ Y TẾ

HỌC TẬP TỪ SAI SÓT, SỰ CỐ Y KHOA: NHỮNG VẤN ĐỀ

ƢU TIÊN THẢO LUẬN KẾT LUẬN

TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NGUY CƠ TRONG Y TẾ

vực y tế ra sao?

gì?

LỊCH SỬ

những năm 70 Lĩnh vực y tế năm 1975

đến Quản lý nguy cơ trong y tế

an toàn người bệnh

NGUY CƠ LÀ GÌ?

Là khả năng/xác suất xảy ra các biến cố/sự kiện

QUẢN LÝ NGUY CƠ LÀ GÌ?

thiểu, phòng ngừa các hệ quả/hậu quả do các yếu tố

nguy cơ có thể gây ra

NGUY CƠ

Xác định đối tượng

Nhận dạng nguy cơ

Phân tích nguy cơ

Xử lý nguy cơ Đánh giá nguy cơ

Chu trình quản lý nguy cơ Các công cụ và kỹ thuật Quản lý nguy cơ

Các kỹ thuật và công cụ nhận dạng/xác định nguy cơ:

(Techniques and tools for identifying risk)

Các kỹ thuật và công cụ phân tích nguy cơ:

(Risk analysis techniques and tools)

ROOT CAUSE ANALYSIS (RCA)

DECISION TREE ANALYSIS

FAILURE MODE AND EFFECTS ANALYSIS (FMEA)

Các công cụ đánh giá nguy cơ:

(Risk assessment tools)

 Categories

 Qualitative vs Quantitative

 Risk Rankings

 Impact and Probability

 Keys to Risk Maps

 Link to Objectives at Risk or Divisions at Risk

Lĩnh vực quản lý nguy cơ trong y tế

Nhiễm trùng

Té ngã

Nhận dạng người bệnh

CLINICAL

RISKS

Sai sót do thuốc

Khác

Lĩnh vực quản lý nguy cơ trong y tế

An toàn cháy nổ

An toàn sức khỏe và

bệnh nghệ

nghiệp

An ninh, trật tự

CLINICAL RISKS

NON-Thiết bị, máy móc Bạo hành y tế

Xây dựng chiến lược hành động tích hợp

Phân hóa nhiều bộ phận và thành phần phụ trách quản

lý nguy cơ

Xác định vai trò của từng cá nhân, bộ phận, hội đồng

chuyên môn trong một chu trình quản lý nguy cơ

Tập trung vào việc báo cáo sai sót sự cố, cách tiếp cận,

giải quyết và rút kinh nghiệm từ các sai sót sự cố

Chiến lược quản lý nguy cơ

MỤC TIÊU

dụng trong thực hành cung cấp dịch vụ y tế

báo cáo cho Lãnh đạo kịp thời và đầy đủ

đúc kết, rút ra các bài học thực tế Xây dựng các biện pháp phòng ngừa Không hình thành văn hóa

đổ lỗi hoặc buộc tội khi xảy ra sai sót sự cố

MỤC TIÊU

rủi ro gắn liền với các chương trình cải tiến liên tục

về an toàn người bệnh

hoặc tai nạn trong cung cấp dịch vụ

bằng viện loại trừ, di chuyển hoặc giảm thiểu các

rủi ro nguy cơ đến mức có thể chấp nhận được

MỤC TIÊU

Phấn đấu theo một chuẩn cao nhất về quản lý nguy cơ căn cứ vào chính sách, tiêu chuẩn hiện tại của ngành y tế

Xây dựng và duy trì kênh thông tin giữa bộ phận cung cấp dịch vụ và Lãnh đạo cơ sở trong việc đảm bảo các Nguy cơ đã đăng ký/báo cáo sẽ được xem xét và phản hồi định kỳ (khuyến cáo tối thiểu 3 tháng- trừ trường hợp cần xử lý khẩn)

Đảm bảo nhân viên được tập huấn hiệu quả các kỹ năng quản lý nguy cơ thiết yếu

THỰC TẾ QUẢN LÝ NGUY

CƠ TẠI BỆNH VIỆN CỦA

ANH CHỊ NHƯ THẾ NÀO?

TRIỂN KHAI QUẢN LÝ NGUY CƠ TẠI

CƠ SỞ Y TẾ

Những con số

Thực tế tại Việt Nam

2013: 13,4 triệu lượt bệnh nhân điều trị nội trú

-> 938 nghìn lượt bệnh nhân bị ảnh hưởng do sai sót

y khoa (tỷ lệ sai sót ước 7%) Hơn 90 ngàn lượt bệnh nhân tử vong “oan” mỗi năm (tỷ lệ tử vong do sai sót ước 10%)

Các từ khóa “hot”

thai nhi chết lưu

cách chức Giám đốc

Patient’s Insurance Provider Database Interactive Database Prescription

Specialists

Referring MD

Compliance

Coverage, Coding

MD Pocket PC

Gov Health Agencies Biotechnology/

Pharmaceutical manufacturer

Patient’s Medical Record

Lab Tests

X - rays Pathology Etc

Patient’s Insurance Provider Database Interactive Database Prescription

Interactive Prescription Database

Specialists

Referring MD

Compliance

Coverage, Coding

Diagnosis

Rx Rx Rx

Diagnosis

Interactions &

Alternatives

Rx Delivery System

Provider

Pháp luật Việt Nam liên quan đến

sai sót y khoa

dân

73-Điều 80 chương VII Luật khám chữa bệnh

=> Nhân viên y tế đều có thể trở thành tội phạm do

những sai sót sự cố dẫn đến vi phạm Luật quy định

THẢO LUẬN NHÓM

MỖI NHÓM HÃY ĐẶT TÌNH HUỐNG GIẢ ĐỊNH

ĐỂ XÂY DỰNG MỘT HỘI ĐỒNG QUẢN LÝ

NGUY CƠ BAO GỒM: SƠ ĐỒ TỔ CHỨC, CHỨC

NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ HOẠT ĐỘNG CHÍNH?

(10 phút để thảo luận và 5 phút trình bày)

Xây dựng hệ thống quản lý nguy cơ tại bệnh viện

tại của bệnh viện

Mối liên quan giữa Quản lý chất lượng

trách Quản lý nguy cơ

giá kiểm tra bệnh viện; Kiểm soát nhiểm khuẩn; An ninh, bảo vệ; Truyền thông, giáo dục; Khối Bác sỹ;

Khối điều dưỡng; Khối quản trị, điều hành, hỗ trợ;

Dược, vật tư trang thiết bị y tế; Hồ sơ bệnh án; Các đơn vị nguy cơ cao: truyền máu, cấy ghép, lọc thận…

Hội đồng quản lý nguy cơ

Chủ tịch

Medical Risk

Manager

Đại diện QLCL Non Medical Risk Manager

Phụ trách CHÍNH

Xây dựng quy định, quy trình

vụ

CÁC ANH CHỊ EM HÃY KỂ TÊN MỘT VÀI QUY ĐỊNH, QUY TRÌNH HIỆN CÓ TẠI ĐƠN VỊ

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

1 Xác định các mục tiêu của chương trình:

thoát thiệt hệ và nguy hại cho người bệnh

mát do sai sót sự cố

nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

2 Xác định đúng thời điểm triển khai chương trình

từ ban lãnh đạo

thể

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

2.1 Làm sao để nhận được sự tham gia và động thuận

của lãnh đạo?

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

2.2 Xác định lĩnh vực và chức năng của chương trình

Quản lý nguy

cơ

Báo cáo sai sót

Cải tiến chất lượng

Hài lòng khách hàng

An toàn người bệnh

Kiểm tra đánh giá

chât lượng Quản lý

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

2.3 Thế nào là một kế hoạch chương trình hiệu quả?

Làm thế nào để nhận dạng nguy cơ?

Làm thế để tích hợp quản lý nguy cơ vào hoạt động

công việc hằng ngày?

Làm thế nào để biết chương trình này hoạt động hiệu

quả?

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

3 Xây dựng hoạt động giám sát và duy trì chương trình

Thay đổi kết quả từ các khảo sát, các sự cố, các báo cáo…

Thay đổi trong chính sách và quy trình Các vấn đề ưu tiên

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

4 Xây dựng nội dung tập huấn phù hợp

Xây dựng một chương trình quản lý

nguy cơ hiệu quả

5 Xác định nguồn lực một cách rõ ràng

Xây dựng văn hóa quản lý nguy cơ

 Đưa quản lý nguy cơ theo cách tiếp cận gần gũi nhất có thể

 Đảm bảo sự giám sát, theo dõi và hỗ trợ hiệu quả

 Xác định mục tiêu của bệnh viện một cách rõ ràng

 Nhận dạng các nguy cơ

 Đánh giá tác động của các nguy cơ

 Đánh giá khả năng/tần số xuất hiện

 Quản lý nguy cơ

 Báo cáo nguy cơ

 Các chương trình đánh giá và cải tiến

 Xây dựng, soạn thảo nguồn tài liệu học tập

Đào tạo, tập huấn về quản lý nguy cơ

TẬP HUẤN CHO BỆNH VIỆN

1 Xây dựng kế hoạch định kỳ về tập huấn và truyền thông về quản lý nguy cơ cho nhân viên bệnh viện

2 Đảm bảo trong kế hoạch có thể hiện được vai trò và

trách nhiệm của nhân viên y tế khi tập huấn

3 Xác định số lượng chương trình tập huấn mà mỗi cá

nhân cần phải tham gia (từ cơ bản đến nâng cao) căn cứ

dựa trên nhu cầu và quy mô của bệnh viện

4 Đảm bảo rằng ban điều hành/ban giám đốc hỗ trợ và

phê duyệt các chương trình đồng thời tích cực theo dõi chỉ đạo các lãnh đạo phòng/khoa phụ trách triển khai

Đào tạo, tập huấn về quản lý nguy cơ

ĐÀO TẠO, TẬP HUẤN CHO BỆNH VIỆN

Tập huấn cơ bản về quản lý nguy cơ: Chương trình này cần được triển khai tập huấn cho tất cả các nhân

viên bệnh viện (yêu cầu tất cả mọi người tham gia) bất kể từ bảo vệ, lễ tân, hành chính cho đến các bác sỹ,

điều dưỡng, đội ngũ điều hành và hỗ trợ Nôi dung chương trình tập huấn cơ bản cần trang bị cần bao hàm

các nội dung sau:

+ Định nghĩa được quản lý nguy cơ là gì?

+ Vai trò và trách nhiệm của mỗi người/vị trí công việc trong quản lý nguy cơ;

+ Nhận dạng/Xác định nguy cơ;

+ Đánh giá và phân tích cơ bản được các nguy cơ;

+ Phòng ngừa và quản lý các nguy cơ;

+ Đo lường và theo dõi các nguy cơ;

+ Thống kê và báo cáo

+ Tổng quan về an toàn người bệnh, an toàn y tế dưới góc nhìn quản lý nguy cơ;

+ Các chương trình quản lý nguy cơ trong bệnh viện;

+ Thực hành phân tích một ca sự cố y khoa và đưa ra các hành động tiếp theo;

+ Xây dựng văn hóa quản lý nguy cơ trong bệnh viện;

+ Các nội dung giáo dục và tư vấn cho khách hàng về nguy cơ

ĐÀO TẠO, TẬP HUẤN CHO BỆNH VIỆN Tập huấn nâng cao về quản lý nguy cơ: Chương trình này tập trung hướng đến nhóm đối tượng thực hiện chính các công việc về quản lý nguy cơ, lãnh đạo, nhóm quản lý và những đối tượng có

nhu cầu nâng cao kiến thức về quản lý nguy cơ Thành viên Phòng Ban phụ trách quản lý nguy

cơ và hội đồng quản lý nguy cơ cần tham gia và hoàn thành đầy đủ khóa học này về quản lý nguy

cơ Nội dung chương trình nâng cao tập trung chính yếu vào các vấn đề dưới đây:

+ Củng cố và nâng cao kiến thức về quản lý nguy cơ, chu trình quản lý nguy cơ;

+ Phương pháp, công cụ thực hiện quản lý nguy cơ (nhận dạng, đánh giá, phân tích, báo cáo);

+ Cách thức xây dựng, triển khai, theo dõi và đánh giá một chương trình quản lý nguy cơ;

+ Hướng dẫn, văn bản pháp lý, quy trình, quy định, tài liệu về quản lý nguy cơ;

+ Xây dựng các quy trình chuẩn về quản lý nguy cơ;

+ Xử lý một sự cố/nguy cơ tiềm ẩn hiệu quả;

+ Quản lý nguy cơ chuyên biệt theo từng nhóm chuyên môn: tài chính, hành chính, an ninh trật tự, dịch vụ khách hàng, chuyên khoa y khoa (nội khoa, sản khoa, ngoại khoa, nhi khoa…)

Đào tạo, tập huấn về quản lý nguy cơ

ĐÀO TẠO TẬP HUẤN CHO BỆNH VIỆN

 Ghi lại và lưu trữ các buổi tập huấn, các tài liệu tập huấn để nhân viên y

tế dễ dàng truy cập và tải về khi cần thiết

 Đảm bảo các chương trình tập huấn cho những người mới vào làm tại

 Sẵn sàng cung cấp các quy trình, hướng dẫn về quản lý nguy cơ cho toàn

thể nhân viên

 Xây dựng chương trình kiểm tra, đánh giá sau tập huấn

 Biểu dương, khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tốt trong hoạt

động quản lý nguy cơ

Đào tạo, tập huấn về quản lý nguy cơ

ĐÀO TẠO TẬP HUẤN CHO KHÁCH HÀNG

Mỗi nhân viên bệnh viện hãy đóng vai trò là một người

hỗ trợ, giúp đỡ khách hàng của bệnh viện để phòng tránh và đối mặt với các nguy cơ có thể xảy ra

Sử dụng các bảng thông báo, màn hình để trình chiếu các nội dung về quản lý nguy cơ;

Kiểm tra, lắp đặt và đa dạng hóa các bảng biểu cảnh báo về nguy cơ tại các vị trí cần thiết trong bệnh viện

Đòi hỏi các bảng biểu cần dễ hiểu và dễ nhìn, gây sự

Các mô hình học tập

Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc…

“Không có bản sao nào là hoàn hảo nhất”

Các mô hình học tập

GAME: TRÒ CHƠI ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(1) Thực hiện quản lý nguy cơ và xử

lý sai sót sự cố như việc chúng ta đang hoàn thành một bảng checklist một cách thụ động

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(2) Chưa nhìn nhận vấn đề tổng

thể thay vì chỉ chăm chăm vào

cái gì liên quan trước mắt trong

sai sót sự cố

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(3) Chúng ta đang đi đánh giá

chung chung theo kiểu định tính hơn là định lượng rõ

ràng, cụ thể

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(4) Thiếu tính chuyên môn

sâu trong một vấn đề được

đánh giá

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(5) Thiếu sự theo dõi giám sát xuyên suốt liên tục

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(6) Lổ hỗng liên quan

đến vấn đề nguồn lực bị

mất và cần có

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(7) Vấn đề pháp lý

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(8) Thiếu nguồn dƣ̃ liệu, tài

nguyên

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(9) Mặc định Sai sót sự cố đều

do một chủ thế nhất định

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

(10) Văn hóa nhận thức về tầm

quan trọng của quản lý nguy cơ

và trách nhiệm của mỗi cá nhân

10 vấn đề thử thách trong quản lý

nguy cơ hiện nay

10+: MỜI CÁC ANH CHỊ EM CÙNG TRAO ĐỔI CHIA SẺ THÊM MỘT SỐ VẤN ĐỀ?

HỌC TẬP TỪ SAI SÓT, SỰ CỐ Y

KHOA – NHỮNG VẤN ĐỀ ƯU TIÊN

BÁO CÁO SAI SÓT SỰ CỐ

THUẬT

Báo cáo sai sót sự cố

Dữ liệu về sai sót sự cố ở Mỹ:

Sai sót y khoa trở thành nguyên nhân tử vong thứ 3 (Makary M và Daniel M BMJ 2016)

5% số bệnh nhân (tương đường 12 triệu người) bị chẩn đoán sai lỗi tại các phòng khám ngoại trú (Meyer SH BMJ 2014)

4,5 triệu lỗi sai sót y khoa do thuốc (Sarkar U 2011)

Hơn 400,000 trường hợp tử vong có thể ngăn ngừa (Jame JT JPS 2013)

Vậy còn ở Việt Nam thì như thế nào?

Mục tiêu

những tác động lên người bệnh và bệnh viện

Báo cáo sai sót, sự cố

Nội dung cần có của một bản báo cáo:

Diễn tả/tường thuật lại “chính xác” những gì đã diễn ra

Đơn giản hóa và thực tế về mặt hình thức báo cáo,

đồng thời dành thời gian có thể và nỗ lực hết sức để

hoàn thành các báo cáo

Bao gồm các thông tin cơ bản: tên, địa chỉ, tuổi và tình

trạng của cá nhân có liên quan, đồng thời phải chính

xác về địa điểm, thời gian ngày giờ cụ thể và mô tả

những gì đã xảy ra

Phải có dữ liệu, thông tin kiểm tra của Bác sỹ

Bao gồm các bảng kiểm hoặc bộ câu hỏi để nhắc nhở

Báo cáo sai sót, sự cố

viên lý do, tầm quan trọng, trách nhiệm và nghĩa vụ

báo cáo sai sót sự cố

hợp phục vụ báo cáo sai sót sự cố

cáo sai sót sự cố

hợp để nâng cao báo cáo sai sót sự cố

THEO ANH CHỊ, NHỮNG RÀO CẢN VÀ VẤN ĐỀ

NÀO TỒN TẠI LIÊN QUAN ĐẾN BÁO CÁO SAI

SÓT, SỰ CỐ?

SAI SÓT SỰ CỐ DO GIAO TIẾP

 40-50% số ca xảy ra sai sót sự cố là liên quan đến lỗi giao tiếp, truyền đạt thông tin (Nghiên cứu tổng hợp tại Mỹ và Canada)

 Lỗi giao tiếp trong y tế đã gây ra thiệt hệ ước tính là 1,7 tỷ Đô la, ảnh hưởng đến mạng sống của hơn 2000 bệnh nhân

 44% sai sót sự cố do lỗi giao tiếp xảy ra với bệnh nhân nội trú, bệnh nhân ngoại trú là 48% và 8% ở những bệnh nhân cấp cứu

 Sai sót sự cố do lỗi giao tiếp giữa 2 hoặc nhiều nhân viên y tế với nhau là 57%, giữa nhân viên y tế và người bệnh là 55%, phức hợp giữa nhân viên y tế với nhau và với người bệnh là 12%

 80% số ca sự cố nghiêm trọng do sai sót trong quá trình chuyển bệnh là liên quan đến vấn đề giao tiếp và truyền đạt thông tin với nhau