Đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong trường sĩ quan tăng thiết giáp

Một số tác giả có cách tiếp cận khác nhau về năng lực và năng lực nghề nghiệp trong quá trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên như tác giả Trần Khánh Đức [5] đã đề xuất một số biện pháp mớ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG MINH TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ TRONG TRƯỜNG SĨ QUAN TĂNG - THIẾT GIÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ

HÀ NỘI - 2020

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG MINH TRƯỜNG

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ TRONG TRƯỜNG SĨ QUAN TĂNG - THIẾT GIÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ CHUYÊN NGÀNH: ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC

Mã số: 8140115

Người hướng dẫn khoa học: TS Nghiêm Xuân Huy

HÀ NỘI - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của bản thân tôi, luận văn chưa

được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của số liệu và các nội dung khác trong luận văn của mình

Hà nội, ngày 20 tháng 5 năm 2020

TÁC GIẢ

Hoàng Minh Trường

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Lãnh đạo Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy giáo, cô giáo của Nhà trường và Khoa Quản trị chất lượng đã tận tình giảng dạy, tạo điều kiện, giúp đỡ cho tôi hoàn thành chương trình Thạc sĩ Đo lường và đánh giá trong giáo dục khoá QH-2017-S Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn đặc biệt của mình tới TS Nghiêm Xuân Huy - Viện trưởng Viện Bảo đảm chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, người thầy tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu

và hoàn thiện luận văn

Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu, cán bộ Phòng, Khoa, cán bộ Tiểu đoàn, giảng viên của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp, học viên khóa 39 đào tạo sĩ quan chỉ huy phân đội tăng thiết giáp đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Cuối cùng, xin đặc biệt cảm ơn gia đình, người thân đã luôn ủng hộ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tác giả nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ

Hà nội, ngày 20 tháng 5 năm 2020

TÁC GIẢ

Hoàng Minh Trường

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2 1 Hoạt động đào tạo của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp qua các năm 27

Bảng 2 2 Quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài 28

Bảng 3 1 Đánh giá năng lực thiết kế hoạt động dạy học của giảng viên trẻ 36

Bảng 3 2 Đánh giá năng lực tổ chức hoạt động dạy học của giảng viên trẻ 38

Bảng 3 3 Đánh giá năng lực kiểm tra-đánh giá của giảng viên trẻ 41

Bảng 3 4 Đánh giá năng lực chuyên môn của giảng viên trẻ 42

Bảng 3 5 Tổng hợp đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ 46

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1 1 Cấu trúc năng lực 8

Hình 1 2 Cấu trúc năng lực dạy học theo Trần Khánh Đức 12

Hình 1 3 Năng lực dạy học 17

Hình 3 1 Thực trang năng lực dạy học của giảng viên trẻ 46

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC BẢNG iv

DANH MỤC HÌNH VẼ v

MỤC LỤC vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Thời gian nghiên cứu 2

7 Phương pháp nghiên cứu 2

8 Cấu trúc của luận văn 3

CHƯƠNG 1 4

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ 4

1.1 Tổng quan nghiên cứu về đánh giá năng lực dạy học 4

1.2 Các khái niệm cơ bản 6

1.2.1 Khái niệm đo lường 6

1.2.2 Khái niệm đánh giá 6

1.2.3 Khái niệm kiểm tra đánh giá 7

1.2.4 Khái niệm năng lực và năng lực dạy học 7

1.2.5 Khái niệm giảng viên trẻ 9

1.3 Cấu trúc của năng lực dạy hoc 10

TÓM TẮT CHƯƠNG 1 22

CHƯƠNG 2 23

TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 23

2.1 Khái quát về Trường sĩ quan tăng thiết giáp 23

2.2 Quy trình thu thập số liệu 27

2.3 Khách thể nghiên cứu 29

2.4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 30

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 34

CHƯƠNG 3 35

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC DẠY HỌC CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ TRƯỜNG SĨ QUAN TĂNG THIẾT GIÁP 35

3.1 Thực trạng năng lực dạy học của giảng viên trẻ Trường sĩ quan Tăng thiết giáp 35

3.1.1 Năng lực thiết kế hoạt động dạy – học 35

3.1.2 Năng lực tổ chức các hoạt động dạy-học 38

3.1.3 Năng lực kiểm tra-đánh giá 40

3.1.4 Năng lực phát triển chuyên môn đáp ứng nhu cầu đổi mới đào tạo 41

3.2 Một số ýkiến về đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ 43

3.3 Đánh giá chung về năng lực dạy học của giảng viên trẻ Trường sĩ quan Tăng thiết giáp 45

3.4 Biện pháp nâng cao năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng thiết giáp 46

3.4.1 Thực hiện bồi dưỡng nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học cho giảng viên trẻ 47

3.4.2 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học 49

3.4.3 Nâng cao năng lực kiểm tra- đánh giá cho giảng viên trẻ 51

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 57

PHỤ LỤC 1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang mở ra nhiều cơ hội, song cũng đặt ra nhiều thách thức đối với hệ thống giáo dục nói chung và các trường quân đội nói riêng Xây dựng nhà trường quân đội trước yêu cầu của cuộc cách mạng 4.0 là vấn đề cấp thiết, nhằm kịp thời nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức để không bị tụt hậu và có những phát triển mới đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân đội hiện nay [2] “Mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục quốc phòng là xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam; tiếp cận trình độ giáo dục quân sự ở các nước phát triển trong khu vực và thế giới” Để thực hiện được điều đó, các trường quân đội phải có đội ngũ giảng viên chất lượng cao cả

về trình độ học vấn, kỹ năng sư phạm và kiến thức thực tiễn

Trên thực tế, đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội còn bất cập về hoạt động chuyên môn, đặc biệt trong lĩnh vực giảng dạy Trước yêu cầu đổi mới hiện nay đòi hỏi nâng cao trình độ chuyên môn cho các giảng viên và áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả nhằm cải thiện chất lượng đào tạo, trong đó chú trọng đến đội ngũ giảng viên trẻ của nhà trường Đây là đội ngũ cán bộ giảng viên nhiệt tình, giàu tâm huyết nhưng hạn chế về kinh nghiệm trong công tác Muốn giúp họ phát triển năng lực dạy học thì cần tìm hiểu thực trạng vấn đề để từ đó đưa ra đề xuất phù hợp

Từ những lý do nêu trên, tôi đã lựa chọn đề tài “Đánh giá năng lực dạy học của

giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp” Đây là luận văn nghiên cứu

mang tính chất đặc thù về năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp nói riêng và các trường quân

đội nói chung

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau :

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài (khái niệm năng lực, năng lực dạy học, giảng viên trẻ…)

- Nghiên cứu thực trạng năng lực dạy học của giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

- Đề xuất biện pháp nâng cao năng lực dạy học cho các giảng viên trẻ Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp nói riêng và trong các trường quân đội nói chung

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Giảng viên trẻ đang tham gia công tác giảng dạy tại Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Năng lực dạy học của giảng viên trẻ tại Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

5 Giả thuyết khoa học

Năng lực dạy học của giảng viên trẻ tại Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp, đạt mức độ khá Nếu đề xuất được biện pháp phù hợp sẽ góp phần nâng cao đến năng lực dạy học cho họ và nâng cao chất lượng dạy học

6 Thời gian nghiên cứu

Thời gian triển khai nghiên cứu từ tháng 01/2019 đến 12/2019

7 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu đánh giá năng lực giảng viên trẻ dựa trên phương pháp nghiên cứu sau đây:

- Phương pháp điều tra phiếu hỏi: khảo sát thông tin qua phiếu trưng cầu ý kiến

nhằm thu thập thông tin về thực trạng năng lực dạy học của giảng viên trẻ Trường Sĩ

quan Tăng - Thiết giáp

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn các cán bộ lãnh đạo khoa để làm rõ hơn

thực trạng năng lực giảng viên trẻ về yêu cầu về năng lực đối với các giảng viên trẻ

hiện nay

- Phương pháp phân tích sản phẩm: Thông qua việc đánh giá các sản phẩm của

giảng viên như giáo án để hiểu về năng lực dạy học của giảng viên trẻ

- Phương pháp thống kế toán học: Số liệu thông tin thu thập qua phiếu trưng cầu

ý kiến được xử lý bằng phần mềm SPSS

8 Cấu trúc của luận văn

- Phần mở đầu

- Chương 1: Cơ sở lý luận về đánh giá năng lực dạy học của giảng viên

- Chương 2: Tổ chức nghiên cứu

- Chương 3: Kết quả nghiên cứu về đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

- Kết luận và khuyến nghị

- Tài liệu tham khảo

- Phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC DẠY HỌC

CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ

1.1 Tổng quan nghiên cứu về đánh giá năng lực dạy học

Vấn đề nghiên cứu đánh giá năng lực dạy học của người dạy được tiến hành bởi nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau Dưới đây là phần trình bày một số công trình nghiên cứu về lĩnh vực này

Hướng nghiên cứu về năng lực dạy học

Một số nhà nghiên cứu quan tâm và nghiên cứu phát triển và nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên như tài liệu nghiên cứu "Cẩm nang nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ giáo viên" [18] của nhóm các tác giả Đặng Quốc Bảo, Đỗ Quốc Anh, Đinh Thị Kim Thoa Bên cạnh đó còn có các công trình của các tác giả như Đinh Quang Báo [18], Trần Kiểm [18], các công trình này nghiên cứu phát triển đội ngũ theo các hướng: 1) Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên dưới góc độ phát triển nguồn nhân lực; 2) Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; 3) nghiên cứu đề xuất hệ thống các giải pháp xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Một số tác giả có cách tiếp cận khác nhau về năng lực và năng lực nghề nghiệp trong quá trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên như tác giả Trần Khánh Đức [5] đã đề xuất một số biện pháp mới cho công tác đào tạo và bồi dưỡng giáo viên đáp ứng nhu cầu của thời đại mới;

Trong bài viết “Đánh giá năng lực dạy học của giáo viên tốt nghiệp khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Sư phạm Tp.HCM trong vòng 5 năm trở lại đây” (Từ 2007 -2011), tác giả Nguyễn Kim Dung và Lê Thị Thu Liễu [6] đã đánh giá năng lực dạy học trên các mặt sau: năng lực chuyên môn, kĩ năng và phương pháp sư phạm, thái độ của giáo viên tiếng Anh Trong đó, về năng lực chuyên môn được đánh giá ở hai tiêu chí là: mục tiêu bài giảng và nội dung bài giảng Đối với kĩ năng và phương pháp sư phạm được đánh giá ở mặt sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học Còn yếu tố thái độ được thể hiện ở tác phong sư phạm, sự công bằng của giáo viên Dựa trên kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đi đến kết luận: giáo viên có kiến thức chuyên môn tốt, kĩ năng sư phạm của các GV cũng được đánh giá ở mức tương đối tốt Còn tác phong sư

phạm của giáo viên cũng cho thấy phần lớn các GV đều thể hiện sự tự tin, truyền cảm hứng học tập cho HS và có thái độ thân thiện, tích cực trong quá trình giảng dạy

Một số tác giả nghiên cứu về nâng cao năng lực dạy học cho giảng viên trẻ như

trong bài viết “Nâng cao năng lực giảng dạy các môn lí luận chính trị cho giảng viên

trẻ của các trường đại học ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Đồng Thị Kim Xuyến và

Phạm Công Thiện [22] đã chỉ ra rằng, nhìn chung, GV trẻ giảng dạy lí luận chính trị của các trường đại học ở Việt Nam hiện nay nắm chắc, hiểu sâu kiến thức chuyên ngành và liên ngành; hòa nhập nhanh hơn với cái mới, tiếp thu tốt hơn tri thức lí luận

và thực tiễn Ngoài ra, giảng viên trẻ còn tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức nhiều hình thức lên lớp đa dạng, phong phú… Tuy nhiên, các tác giả nghiệp vụ

sư phạm của giảng viên trẻ còn không ít hạn chế Cách dạy còn nặng về các kĩ thuật trình chiếu, xem nhẹ các ý tưởng sư phạm, thiếu cuốn hút, thiếu liên hệ sâu sắc giữa giờ giảng với thực tiễn nghề nghiệp và ít truyền cảm hứng sáng tạo đến người học Cùng với sự hạn chế về kiến thức thực tiễn và kinh nghiệm sống, một bộ phận giảng viên trẻ vẫn còn nặng truyền đạt kiến thức, phương pháp giảng dạy chủ yếu là thuyết trình, ít chú ý đến sự phản hồi thông tin ngược chiều của sinh viên Phương pháp này làm cho sinh viên trở thành đối tượng thụ động, không phát huy được tính tích cực, chủ động,

Ngoài hướng nghiên cứu về năng lực dạy học, đề tài tìm hiểu hướng nghiên cứu

về giảng viên trẻ trong các trường quân đội Dưới đây sẽ trình bày nội dung này

Hướng nghiên cứu về giảng viên trẻ trong các trường quân đội

Tác giả Nguyễn Văn Kiểm [11] trong bài viết “Bồi dưỡng tình yêu nghề cho

giảng viên trẻ trong các trường Đại học Quân sự” đã chỉ ra rằng: đội ngũ giảng viên

trẻ còn bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm kỉ luật, pháp luật Nhà nước, làm giảm niềm tin của học viên với giảng viên trẻ Đồng thời, trước tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, nhất là ảnh hưởng của lối sống thực dụng

đã làm cho một số giảng viên trẻ bị dao động tư tưởng, dẫn đến hiện tượng “bỏ nghề”,

“chuyển nghề”, “thiếu nhiệt huyết” trong công việc, xói mòn phẩm chất nhân cách người giảng viên Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra các biện pháp, trong đó có

biện pháp cần “Thường xuyên bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ và phương pháp,

tác phong công tác cho giảng viên trẻ”

Nghiên cứu của tác giả Phạm Đình Duyên [3] “Một số biện pháp phát triển định

hướng giá trị nghề nghiệp sư phạm quân sự cho giảng viên trẻ ở các trường sĩ quan quân đội”, cũng chỉ rõ những hạn chế của đội ngũ giảng viên trẻ: cụ thể nhiều giảng

viên trẻ chưa có nhận thức đúng đắn về nghề và các giá trị của nghề nghiệp sư phạm quan sự; chưa tự giác, tích cực tu dưỡng, rèn luyện nghề nghiệp; một số giảng viên trẻ còn thiếu tâm huyết, không có lí tưởng nghề nghiệp Trên cơ sở thực trạng đã nêu, tác giả đề xuất 5 biện pháp phát triển nghề nghiệp cho giảng viên trẻ ở các trường sĩ quan

quân đội, trong đó có biện pháp là: nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực sư

phạm cho giảng viên trẻ trong thực tiễn hoạt động nghề nghiệp

Các công trình nghiên cứu nêu trên đã đề cập đến năng lực chuyên môn, năng lực dạy học của các giảng viên nói chung và giảng viên các trường đại học quân sự nói riêng Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về năng lực dạy học cho giảng viên trẻ trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp Vì thế, đây là khoảng trống cần nghiên cứu

để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên như Chiến lược phát triển

GD-ĐT trong quân đội giai đoạn 2011-2020 đã xác định: “… đội ngũ nhà giáo quân

đội hiện nay đã có sự phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm tốt… Tuy nhiên, trình độ, năng lực của một bộ phận nhà giáo còn thấp so với yêu cầu, nhiệm vụ; chất lượng đội ngũ nhà giáo quân đội còn có khoảng cách so với Chuẩn quốc gia và

thực tiễn phát triển GD-ĐT quân đội”[3]

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm đo lường

Có nhiều quan điểm khác nhau về đo lường trong giáo dục, theo tác giả Lê Đức

Ngọc: Đo lường (Measurement) là quá trình thu thập thông tin một cách định lượng

(số đo) về các đại lượng đặc trưng của đào tạo năng lực (nhận thức, tư duy, kỹ năng và phẩm chất nhân văn) trong quá trình giáo dục

1.2.2 Khái niệm đánh giá

Khái niệm “Đánh giá” (Evaluation) theo tác giả Lê Đức Ngọc [14] là việc căn cứ

vào các số đo và các tiêu chí xác định, đánh giá năng lực và phẩm chất của sản phẩm đào tạo để nhận định, phán đoán và đề xuất các quyết định nhằm nâng cao không ngừng chất lượng đào tạo Đánh giá có thể là định lượng dựa vào các con số hoặc định tính dựa vào các ý kiến và giá trị

1.2.3 Khái niệm kiểm tra đánh giá

Trong lịch sử ngành đo lường và đánh giá trong dạy học có rất nhiều khái niệm, cách tiếp cận khác nhau, theo tác giả Lê Đức Ngọc [14], kiểm tra/lượng giá (Assessment) là việc đánh giá năng lực hoặc phẩm chất của sản phẩm đào tạo trong quá trình giáo dục theo các hệ thống quy tắc hoặc tiêu chuẩn nào đó, căn cứ vào các thông tin định tính hoặc định lượng (số đo) Lượng giá có thể thực hiện đầu quá trình giảng dạy để giúp tìm hiểu và chẩn đoán (diagnostic) về đối tượng giảng dạy, có thể triển khai trong tiến trình (formative) giảng dạy để tạo những thông tin phản hồi giúp điều chỉnh quá trình dạy và học, cũng có thể thực hiện lúc kết thúc (summative) để tổng kết Trong giảng dạy ở nhà trường, các đo lường trong tiến trình thường gắn chặt với người dạy, tuy nhiên các đo lường kết thúc thường bám sát vào mục tiêu dạy học

đã được đề ra, và có thể tách khỏi người dạy

1.2.4 Khái niệm năng lực và năng lực dạy học

1.2.4.1 Khái niệm năng lực:

Trong những năm gần đây, khái niệm năng lực được sử dụng rất nhiều theo tính chất, yêu cầu nhiệm vụ công việc, được thể hiện bằng kết quả công việc Năng lực còn được hiểu là sự kết hợp giữa khả năng cá nhân, thông qua sự hiểu biết với kỹ năng tốt

và thái độ bản thân Nói đến năng lực là việc cá nhân hay nhóm làm được việc, hoàn thành được nhiệm vụ được giao

Theo tác giả Trần Khánh Đức [5] đã nêu rõ năng lực là: “Khả năng tiếp nhận và vận dụng tổng hợp, có hiệu quả mọi tiềm năng của con người (tri thức, kỹ năng, thái độ, thể lực, niềm tin, ) để thực hiện công việc hoặc đối phó với một tình huống, trạng thái nào đó trong cuộc sống và lao động nghề nghiệp”

Tác giả Vũ Dũng [4] coi năng lực là “tổ hợp các thuộc tính tâm lí độc đáo hay các phẩm chất tâm lý của cá nhân, đóng vai trò là điều kiện bên trong, tạo thuận lợi cho việc thực hiện tốt một dạng hoạt động nhất định” Năng lực có những biểu hiện như tính nhạy bén, chắc chắn, sâu sắc và dễ dàng trong quá trình lĩnh hội một hành

động mới nào đó Người có năng lực là người đạt hiệu suất và chất lượng hoạt động cao trong các hoàn cảnh khách quan và chủ quan như nhau (điều kiện hoạt động, vốn kiến thức ban đầu, kinh nghiệm…) Điều kiện bên trong ở đây được hiểu, bao gồm: tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm và sự sẵn sàng hành động với ý thức trách nhiệm cao của cá nhân

Theo quan điểm của một số nhà nhà tâm lí học thì năng lực được hiểu là tổ hợp những thuộc tính tâm lý độc đáo của mỗi cá nhân đáp ứng yêu cầu đặc trưng của hoạt động và đảm bảo cho nó đạt kết quả cao [21] Cách hiểu này cho thấy năng lực là sự kết hợp của nhiều thuộc tính tâm lí Song, chúng ta chưa thấy rõ được những thuộc tính nào sẽ tạo nên năng lực cá nhân Điều này rất khó nếu chúng ta muốn tác động nâng cao năng lực cho một cá nhân nào đó

Dựa trên cơ sở phân tích các quan niệm khác nhau về năng lực, trong luận văn này, khái niệm năng lực được hiểu như sau: Năng lực là sự vận dụng hợp lí kiến thức,

kĩ năng kết hợp thái độ tích cực của cá nhân trong một hoạt động cụ thể để mang lại hiệu quả mong muốn Theo đó, năng lực sẽ gồm các thành tố là kiến thức, kĩ năng và thái độ của cá nhân Ba yếu tố này kết hợp với nhau không phải theo phép cộng giản đơn mà sự kết hợp có ý thức, có chủ định Trong đó kiến thức có vai trò quan trọng làm nền tảng, là cơ sở ban đầu của năng lực; kỹ năng là sự thể hiện mặt hành động, mặt thao tác của năng lực trong một lĩnh vực cụ thể; thái độ tích cực giúp cá nhân sẵn sàng, chủ động và linh hoạt vận dụng sự hiểu biết đã có và kỹ năng để giải quyết công việc nhằm đem lại hiệu quả mong muốn

Hình 1 1 Cấu trúc năng lực

Từ khái niệm chung về năng lực nêu trên, suy ra năng lực của giảng viên quân sự

là khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mình, đó là nhiệm vụ đào tạo ra những sĩ quan, cán bộ chuyên môn kỹ thuật có chất lượng cao, thể hiện qua phẩm chất và năng lực của người được đào tạo, trong đó đặc biệt nhấn mạnh năng lực hoạt động thực tiễn, năng lực tư duy sáng tạo gắn liền với năng lực giải quyết vấn đề

1.2.4.2 Năng lực dạy học

Nhiệm vụ cơ bản của công tác Giáo dục – Đào tạo là hình thành năng lực cho người học để có thể đáp ứng yêu cầu mới của xã hội Khi nói đến năng lực là chỉ đến khả năng của cá nhân phù hợp với từng ngành nghề trong lĩnh vực hoạt động cụ thể, những khả năng này giúp cho con người hoạt động có hiệu quả và đạt được kết quả cao như mong muốn của bản thân hoặc do cơ quan, tổ chức đặt ra Năng lực được hình thành và phát triển thông qua đào tạo, bồi dưỡng và trải nghiệm qua thực tiễn Theo

tác giả Nguyễn Thị Hương [7], năng lực dạy học là khả năng thực hiện các hoạt động

dạy học với chất lượng cao, được bộc lộ trong hoạt động dạy học và gắn liền với một

số kĩ năng tương ứng Hiện nay, có các nghiên cứu về năng lực của giáo viên; trong

đó, có nghiên cứu đưa ra 4 năng lực: thiết kế dạy học, tiến hành dạy học, kiểm tra –

đánh giá, quản lí dạy học; có nghiên cứu đưa ra 6 năng lực: chuẩn bị giảng dạy, thực hiện giảng dạy, sử dụng ngôn ngữ của giáo viên, sử dụng các thiết bị và phương tiện dạy học, đánh giá, hoạt động xã hội trong và ngoài trường Như vậy, năng lực dạy học

của giáo viên được chi tiết hóa thành các tiêu chí cụ thể tùy theo cấp học hoặc lĩnh vực dạy học mà giáo viên phụ trách

Trong bài viết: “Thực trạng kiểm tra, đánh giá năng lực dạy học của sinh viên

ngành sư phạm”, tác giả Phạm Thị Hương [8] nêu lên: năng lực dạy học là một trong

tiêu chuẩn quan trọng của người giáo viên, là năng lực tổng hợp của nhiều năng lực, là năng lực quan trọng cần thiết, một thành tố của năng lực nghề nghiệp

Như vậy năng lực dạy học được hiểu là thuộc năng lực chuyên môn, là việc giáo viên vận dụng các tri thức chuyên môn kết hợp với kĩ năng nghề nghiệp và thái độ tích cực để hoàn thành nhiệm vụ dạy học được giao

1.2.5 Khái niệm giảng viên trẻ

Theo Điều 54, Luật Giáo dục đại học, giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là người có nhân thân rõ ràng; có phẩm chất, đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề

nghiệp; đạt trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điểm e khoản 1 Điều 77 của Luật Giáo dục

Thuật ngữ giảng viên trẻ được hiểu là người giảng dạy trong các học viện, trường đại học, đảm bảo các yêu cầu được quy định trong Luật Giáo dục Căn cứ xác định tuổi đời và tuổi nghề của giảng viên được gọi là giảng viên trẻ dựa trên cơ sở tuổi của người tốt nghiệp trung học phổ thông và học qua chương trình đại học tại các học viện, trường đại học và các học viện, trường đại học ngoài ngành quân đội Tuổi trung bình của học sinh tốt nghiệp phổ thông trung học thường có tuổi đời là 18 tuổi, thời gian học đại học thường từ 4 đến 5 năm Do đó, tuổi của một giảng viên khi bước vào giảng dạy tại các học viện, trường đại học thường từ 22 - 23 tuổi

Tuổi nghề của giảng viên được tính từ khi giảng viên được tuyển dụng làm giáo viên giảng dạy tại các học viện, trường đại học đến thời điểm hiện tại Căn cứ vào Thông tư số 09/2010/TT-BQP, ngày 15 tháng 9 năm 2011, quy định tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm các chức danh giảng dạy, huấn luyện, xác định các chức danh cụ thể của giảng viên từ trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính Theo đó, thời gian

để giảng viên được bổ nhiệm chức danh trợ giảng được tính từ thời gian tập sự giảng dạy ít nhất là 06 tháng, nhưng không quá 2 năm; thời gian để được xét chức danh giảng viên được tính từ khi được bổ nhiệm chức danh Trợ giảng từ 03 năm trở lên (02 năm trở lên nếu có bằng thạc sĩ, 01 năm trở lên nếu có bằng tiến sĩ theo đúng chuyên môn giảng dạy) Như vậy, trung bình sau 4 năm, tính từ khi giảng viên được tuyển dụng vào trường, thực hiện tốt các yêu cầu, nhiệm vụ, chức trách theo quy định thì giảng viên đó được xét chức danh Giảng viên Do đó, thuật ngữ giảng viên trẻ được xác định là những người mới vào nghề, có tuổi đời từ 22 đến 35 tuổi và có số năm giảng dạy từ 05 năm trở xuống tại trường đại học

1.3 Cấu trúc của năng lực dạy hoc

Năng lực dạy học của giảng viên có cấu trúc gồm các thành tố giúp họ thực hiện thành công nhiệm vụ dạy học Nội dung thành tố tạo nên cấu trúc năng lực dạy học có thể đa dạng, phụ thuộc vào cấp học khác nhau Khi nghiên cứu về vấn đề này, có nhiều tác giả đã đưa ra các cấu trúc khác nhau

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh [15] trong bài viết “Năng lực dạy học của giảng

viên trong Trường Đại học Sư phạm trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục

và đào tạo” đã cho rằng, giảng viên trong các trường Đại học sư phạm cần có các năng

lực dạy học cơ bản như:

- Lên kế hoạch dạy học;

- Thiết kế chương trình môn học và tài liệu tự học cho sinh viên;

- Tổ chức có hiệu quả các hoạt động dạy học trên giảng đường;

- Áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp (làm chủ các phương pháp dạy học, ứng dụng các phương pháp dạy học mới phù hợp;

- Sử dụng đa dạng các hình thức tổ chức dạy học;

- Sử dụng và phát triển da dạng các phương tiện truyền thông trong dạy học (tạo

cơ hội cho sinh viên tích cực, chủ động, độc lập khai thác, xử lí thông tin; bồi dưỡng phương pháp học tập cho sinh viên;

- Tư vấn cho sinh viên về học thuật, nghề nghiệp;

- Tư vấn, giám sát sinh viên trong các hoạt động thực hành, thực tập, nghiên cứu khoa học, học tập ngoài giảng đường;

- Sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học để đánh giá việc học tập của sinh viên;

- Khả năng làm việc với cá nhân, với các nhóm nhỏ, các nhóm lớn;

- Tự đánh giá và giám sát việc giảng dạy của chính mình;

- Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên khác;

- Xây dựng và phát triển ngành học

Trong từng năng lực cơ bản nêu trên lại bao gồm các thành phần, tạo nên hệ thống năng lực dạy học Các năng lực ngày càng được mở rộng cùng với yêu cầu về chất lượng đội ngũ giáo viên trước yêu cầu của xã hội và phát triển của lí luận dạy học đại học

Như vậy, trong cấu trúc năng lực dạy học của giảng viên đại học sư phạm sẽ bao gồm đa dạng các thành tố khác nhau như trên bày trên

Bàn về cấu trúc năng lực dạy học của giảng viên, tác giả Trần Khánh Đức [5] đã đưa ra 4 nhóm năng lực khác nhau gồm: 1/Năng lực thiết kế dạy học; 2/ Năng lực điều hành dạy học; 3/ Năng lực kiểm tra, đánh giá; 4/ Năng lực quản lí dạy học Sơ đồ cấu trúc được mô tả như hình dưới đây:

Dưới đây là phần mô tả chi tiết các nhóm năng lực đã nêu:

1.3.1 Năng lực thiết kế hoạt động dạy - học

Là trách nhiệm chủ yếu của mọi giảng viên nói chung, giảng viên trẻ nói riêng quyết định chính xác học viên phải học gì Mặc dù mỗi khóa học đều có mục tiêu, khung chương trình các môn học riêng, tuy nhiên vẫn dành một phạm vi rộng rãi cho từng giảng viên trong việc quyết định các nội dung chi tiết, mức độ nông sâu của kiến thức, mức độ kỹ năng cần đạt được Giảng viên cần suy nghĩ quyết định những chi tiết nào học viên cần học, điều nào quan trọng, những tiêu chuẩn về thực hành nào là cần thiết Nhiều giảng viên rất muốn dậy tất cả mọi điều cho học viên, nhưng trong thực tế không thể dạy hết, vì vậy việc chọn lọc là cần thiết

Giảng viên cần xác định được những vấn đề đó khi lên lớp, lúc hướng dẫn học viên thực hành trong phòng thí nghiệm, hoặc ngoài thực địa, và quan trọng nhất là lúc kiểm tra đánh giá xác định năng lực của học viên

1.3.2 Năng lực điều hành hoạt động dạy-học

Đặc điểm của quá trình đào tạo trong nhà trường quân đội là đào tạo người đã ở

độ tuổi trưởng thành, đã có định hướng nghề nghiệp, họ có khả năng học tập chủ động, bởi vậy giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà điều quan trọng hơn là giúp học viên để họ có kỹ năng tự học

Để giúp học viên học tập chủ động giảng viên cần: tạo bầu không khí học tập luôn sinh động, có lẽ điều dễ nhất đối với giảng viên là thuyết trình trong giờ học, nhưng điều

đó không giúp cho học viên học tập chủ động Vì vậy giảng viên cần tìm cách làm cho học viên sử dụng được các thông tin đã học ( như gợi mở, đặt câu hỏi, nêu vấn đề …)

Năng lực Kiểm tra, đánh giá

ạy học

Năng lực Quản lý Dạy học

Dạy học

Hình 1 2 Cấu trúc năng lực dạy học theo Trần Khánh Đức

với phương châm làm cho học viên dùng thông tin chứ không phải nói lại thông tin (ngạn ngữ có câu “nghe và quên, xem và nhớ, làm và hiểu” )

Cho ý kiến phản hồi, giảng viên cho mỗi học về việc học tập của họ ra sao? Và có thể cải tiến như thế nào ?

Giảng giải rành mạch, nói rõ ràng, viết gọn gàng cần làm cho học viên nghe được lời giảng viên nói, đọc được chữ giảng viên viết, hiểu được những từ giảng viên dùng Làm cho việc giảng dạy xúc tích, có ý nghĩa Cần nói cho học viên biết mục tiêu của mỗi phần, làm rõ cấu trúc của bài học, cố gắng liên hệ thực tế, có nhiều thí dụ minh họa

Đảm bảo nắm vững: Đảm bảo cho học viên đều biết những gì là cần thiết ở mỗi giai đoạn học tập, tốt nhất là đầu mỗi buổi học kiểm tra xem học viên có thuộc những điều mà họ cần biết không Cuối mỗi bài cần tìm hiểu xem tất cả các học viên có học được những kỹ năng và những điểu chủ yếu không

Chiếu cố những khác biệt cá nhân Mỗi học viên có mức độ, cách học khác nhau,

có sở thích kinh nghiệm năng lực khác nhau Cần tìm hiểu xem mỗi học viên như thế nào rồi từ đó thay đổi cách dạy sao cho mỗi học viên đều có thể học theo cách riêng của mình nhằm đạt được mục tiêu dạy học

Tỏ rõ sự quan tâm đến việc học tập của học viên Nếu học viên tin rằng giảng viên quan tâm đến họ, họ sẽ cố gắng trong học tập Giảng viên cần biết rõ từng học viên, đòi hỏi họ luôn phấn đấu đạt tiêu chuẩn cao trong học tập

1.3.3 Năng lực kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy-học

Đây cũng là nhiệm vụ rất quan trọng Nếu giảng viên chỉ dạy mà không kiểm tra thì không biết học viên có học không, nếu có học thì học những gì, những điều học viên học có đáp ứng được mục tiêu hay không, nói các khác là có đáp ứng được những điều

mà giảng viên đã quyết định mà học viên cần phải học hay không Ngoài ra đều quan trọng là khi kiểm tra còn cho học viên những ý kiến phản hồi để họ có thể bổ sung kịp thời những điều mình còn khiếm khuyết

Kiểm tra đánh giá còn để chứng nhận năng lực của học viên, chọn lọc những học viên có đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ theo chức trách sau quá trình đào tạo

Vì mục đích trên, người giảng viên cần thực hiện nhiệm vụ này một cách thường xuyên ngay trong từng buổi học chứ không phải thông qua những kỳ kiểm tra, đánh giá

Tuy nhiên hiện nay trong các nhà trường quân đội thường có số lượng học viên đông trong mỗi lớp, mặt khác do khung chương trình còn quá nặng… Do nhiều lý do khách quan khác nên thời gian dành cho nhiệm vụ theo dõi giám sát học tập của học viên còn

ít Do vậy giảng viên chưa thực hiện được nhiệm vụ kiểm tra thường xuyên việc học tập của học viên

Giúp học viên phát triển toàn diện: Đây là nhiệm vụ rất quan trọng, đặc biệt là đối với các nhà trường quân đội trong giai đoạn hiện nay

1.3.4 Năng lực quản lí dạy học

Để hoàn thành được nhiệm vụ giáo dục và đào tạo, giảng viên không chỉ cần có năng lực giúp học viên học tập về chuyên môn nghiệp vụ, tham gia quản lý quá trình đào tạo, tham gia xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, mà còn có khả năng giúp học viên phát triển toàn diện

Năng lực quản lí dạy học giúp giảng viên đảm bảo toàn bộ quá trình dạy học diễn

ra theo định hướng đạt được mục tiêu đặt ra cho từng môn học và cho cả chương trình đào tạo Năng lực quản lí hoạt động dạy học cũng giúp giảng viên chủ động kế hoạch giảng dạy của bản thân và điều hành, tổ chức hoạt động dạy học đạt kết quả cao nhất

1.4 Năng lực dạy học của giảng viên các trường quân đội

Thế kỷ XXI sẽ được đánh dấu bằng những thay đổi nhanh chóng và sâu sắc của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, và lẽ tất yếu sự nghiệp giáo dục – đào tạo cũng bị tác

động và cần phải đổi mới Đảng ta đã xác định: “Cùng với khoa học và công nghệ,

giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu” Đó là động lực thúc đẩy và là một trong

những điều kiện cơ bản bảo đảm thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng

và bảo vệ tổ quốc Do đó công tác giáo dục – đào tạo của Nhà nước ta nói chung, trong các nhà trường quân đội nói riêng đống vai trò hết sức quan trọng Vì vậy phải đưa nhanh khoa học tiên tiến vào lĩnh vực giáo dục – đào tạo trong các nhà trường quân đội, với vai trò của các giảng viên trong quân đội, họ phải có ý tưởng đổi mới, đồng thời phải có các năng lực cần thiết để giúp học viên phát triển được những năng lực cơ bản về nghề nghiệp chuyên ngành đào tạo

Học viên sau khi tốt nghiệp sẽ trở thành những sĩ quan các cấp hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, ngoài yêu cầu về phẩm chất năng lực, phương pháp tư duy khoa

học, ý thức tổ chức kỷ luật cao, họ còn phải biết hợp tác với đồng nghiệp, với cộng đồng, với nhân dân Do đó phải được học tập rèn luyện để có kỹ năng cần thiết ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

Từ yêu cầu chuẩn đầu ra như đã nêu trên, giảng viên ở các nhà trường quân đội không chỉ cần tài kiến thức, giỏi kỹ năng, khả năng nghiên cứu khoa học mà còn phải có đức, lòng yêu nghề, tính nghiêm túc, thái độ ứng xử tốt… Trong đó, năng lực là vấn đề cốt lõi để nâng cao chất lượng đào tạo Cụ thể hơn, năng lực của giảng viên ở các trường đại học, học viên quân sự là khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mình gồm việc đào tạo

ra các sĩ quan, cán bộ chuyên môn kĩ thuật có chất lượng cao thể hiện qua phẩm chất và năng lực của người được đào tạo, trong đó đặc biệt chú ý đến năng lực hoạt động thực tiễn, năng lực tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề có hiệu quả…

Các năng lực cần thiết của giảng viên quân đội: Thời đại ngày nay đặt ra yêu cầu mới đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo Để nâng cao chất lượng giáo dục cùng với việc đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo cần đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học Trong đó đặc biệt quan trọng vai trò chủ động của người học, phát huy năng lực sáng tạo trong cách tiếp thu và vận dụng tri thức vào cuộc sống, phát triển ở người học năng lực tự học, tự nghiên cứu, từ đánh giá và khả năng lập nghiệp Từ những yêu cầu nêu trên đặt ra trách nhiệm nặng nề cho người giảng viên phải làm sao

tổ chức được hoạt động dạy học, động viên, khích lệ được tính tích cực của người học nắm vững các kĩ thuật dạy học, biên soạn tài liệu giảng dạy phù hợp, cập nhật những thay đổi trên đặt ra yêu cầu rất cao với người giảng viên, nhất là giảng viên trẻ

Một giáo viên có năng lực chuyên môn giỏi và năng lực nghiên cứu khoa học đòi hỏi giáo dục phải thường xuyên cập nhật tiến bộ khoa học kỹ thuật, phải biết lựa chọn những kiến thức cơ bản cốt lõi đưa vào chương trình đào tạo, phải chuyển biến dần từ việc học tập tiếp thu kiến thức sang học cách tìm kiểm và thu thập thông tin để chọn lọc những nội dung giúp đỡ học viên học tập, giảng viên phải là người có kiến thức khoa học, bộ môn vững vàng, có năng lực tư duy “Tái tạo” kiến thức (nội dung dạy học) từ mọi nguồn thông tin khác nhau có khả năng dẫn dắt người học chiếm lĩnh và tái tạo được nội dung dạy học cho bản thân qua bài giảng của giảng viên từ mọi nguồn thông tin khác, do đó giảng viên không chỉ dạy cho học viên nội dung phải học mà còn dạy cách học, ý thức tự học Đây mới là điều quan trọng Sự đổi mới cách dạy, cách học ngày nay đang đi theo hướng “dạy” tiếp cận năng lực và hướng dẫn nghiên cứu

khoa học, đó là xu thế tất yếu, khi mà óc sáng tạo, sự nhạy cảm với cái mới, sự năng động thích nghi tính chủ động tìm tòi cái mới được coi như mục tiêu, sự đổi mới về nội dung phương pháp, tổ chức dạy học và học trong nhà trường quân đội Ngoài lợi ích mang lại cái mới cho bản thân người học còn có tác dụng giáo dục con người nhiều phẩm chất, đặc biệt là óc sáng tạo và tác phong quân sự nó làm thay đổi tâm lý, thói quen các kỹ năng của con người theo hướng tích cực, vì vậy cần cho học viên làm quen với lao động nghiên cứu khoa học để tập duyệt tìm tòi cái mới Để thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn học viên nghiên cứu khoa học đòi hỏi giảng viên phải có năng lực nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm thực tiễn về nghiên cứu khoa học

Năng lực chuyên môn và năng lực nghiên cứu khoa học là điều kiện cần nhưng chưa đủ Để giảng dạy tốt người giảng viên còn phải có tâm huyết với nghề dạy học biểu hiện thành sự trăn trở tìm cách khơi dạy tiềm năng vốn có của học viên, phát huy được nội lực tự học của học viên, tạo nên sự cộng hưởng của nội lực tự học ở học viên với ngoại lực sự giúp đỡ của giảng viên làm cho kết quả học tập nhân lên gấp bội, đó

là năng lực sư phạm của giảng viên Những năng lực này không phải tự nhiên có mà phải được học tập rèn luyện trong các nhà trường và trong thực tế công tác

Để đánh giá năng lực cần xác định các thành phần và cấu trúc các thành tố liên quan, việc mô tả cấu trúc năng lực phụ thuộc vào các thành tố khác nhau như đã nêu ở phần trên

Vì sao giảng viên trẻ phải phấn đấu để có năng lực dạy học tốt? Việc xác định các năng lực cần có của giảng viên trẻ, xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ của giảng viên

trong trường đại học, đồng thời xuất phát từ sự đòi hỏi của nhu cầu thực tiễn của quân

đội trong thời kỳ mới Về vấn đề năng lực dạy học, tác giả Lê Thanh Phong [16] trong

bài viết “Nâng cao năng lực giảng dạy của đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân

văn trong các nhà trường quân đội” đã chỉ rõ: Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong các nhà trường Quân đội, một giải pháp quan trọng là nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân văn… trong đó, năng lực giảng dạy là yếu tố cơ bản nhất Tác giả đã khái quát thành 3 nhóm năng lực chính: nhóm

năng lực dạy học (thiết kế bài dạy, tổ chức, quản lý các hoạt động dạy học, làm việc nhóm); nhóm năng lực giáo dục và nhóm năng lực tự hoàn thiện bản thân Như thế, chúng ta thấy năng lực dạy học theo tác giả được cấu thành bởi 3 nhóm năng lực thành phần là thiết kế bài dạy; tổ chức, quản lí các hoạt động dạy học; làm việc nhóm

Thông qua việc nghiên cứu các quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về năng lực dạy học, tác giả luận văn xin đề xuất cấu trúc năng lực dạy học gồm 4 nhóm năng lực sau:

- Năng lực thiết kế hoạt động dạy-học,

- Năng lực tổ chức các hoạt động dạy-học,

- Năng lực kiểm tra-đánh giá

- Năng lực phát triển chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới đào tạo

Phần dưới đây, tác sẽ sẽ trình bày chi tiết các thành tố của từng nhóm năng lực đã nêu trên

+ Năng lực thiết kế hoạt động dạy học

Để thực hiện giờ giảng trên lớp đạt kết quả tốt đòi hỏi giảng viên trẻ phải chuẩn bị tốt kế hoạch dạy học/đề cương bài giảng: xác định mục tiêu dạy học phù hợp; lựa chọn nội dung, cấu trúc nội dung bài học hướng đến đạt mục tiêu dạy học; phân bổ thời gian phù hợp với mục tiêu và nội dung dạy học; xác định phương pháp dạy học phù hợp với bài học và người học; lập kế hoạch bài học dựa vào quá trình học tập trước đó của học viên; xác định trọng tâm bài học; lựa chọn phương tiện, thiết bị dạy học phù hợp với bài học; xây dựng tiêu chí làm công cụ đánh giá hiệu quả bài học; cung cấp, chỉ dẫn đầy đủ học liệu liên quan đến môn học (bài giảng); thực hiện điều chỉnh, hoàn thiện kế hoạch bài giảng

Năng lực Kiểm tra, đánh giá

Năng lực phát triển chuyên môn

Hình 1 3 Năng lực dạy học

Năng lực thiết kế hoạt động dạy học của giảng viên sẽ bao gồm những thành tố sau đây:

✓ Tìm hiểu, xác định trình độ, năng lực của người học

✓ Xây dựng kế hoạch giảng dạy học phần, các bài học/đơn vị kiến thức

✓ Nghiên cứu, lựa chọn tài liệu dạy-học môn học

✓ Xác định mục tiêu mỗi bài học/đơn vị kiến thức

✓ Xác định nội dung giảng dạy mỗi bài học/đơn vị kiến thức

✓ Xác định các phương pháp giảng dạy phù hợp để đạt được mục tiêu bài học/đơn vị kiến thức

✓ Xác định các phương tiện, thiết bị dạy-học cho mỗi bài học/đơn vị kiến thức

✓ Xác định các hình thức kiểm tra-đánh giá người học mỗi bài học/đơn vị kiến thức

✓ Sử dụng công nghệ hỗ trợ biên soạn bài giảng/tài liệu dạy-học

✓ Điều chỉnh, bổ sung kế hoạch dạy-học phù hợp với thực tế

Để thực hiện giờ giảng trên lớp đạt kết quả tốt đòi hỏi giảng viên trẻ phải chuẩn bị

kỹ giáo án Giảng viên trẻ thực hiện tốt các công việc: Xác định mục tiêu dạy học; lựa chọn, cấu trúc nội dung dạy học logic, hợp lý; phân tích, lý giải nội dung dạy học khoa học; lựa chọn, kết hợp phương pháp dạy và học phù hợp với bài học và học viên; bổ sung, cập nhật những kiến thức mới, sự kiện mới để phát triển bài học; kết hợp lý thuyết với thực tiễn xã hội, xây dựng được hệ thống ví dụ, bài tập điển hình để làm rõ nội dung bài học; thể hiện những hoạt động tích cực của học viên tham gia bài học; dự kiến được tình huống có thể xảy ra trong lớp học; vận dụng phương tiện, tài liệu dạy học vào nội dung dạy học cụ thể, thiết kế hợp lý

+ Năng lực tổ chức hoạt động dạy học

Để chuyển tải nội dung, yêu cầu dạy học, mục tiêu dạy học, yêu cầu giảng viên phải thực hiện tốt các khâu: Giới thiệu vị trí bài học, cấu trúc logic của nội dung bài học; nêu mục tiêu, yêu cầu, nội dung bài học, kế hoạch, phương pháp thực hiện và giới thiệu tài liệu học tập; đảm bảo thời gian và lịch trình theo quy định; truyền đạt đầy đủ nội dung trong đề cương môn học; đảm bảo mục tiêu dạy học; sử dụng phương pháp dạy

học phát huy tính tích cực của người học; xử lý tình huống trong dạy học; đánh giá, tổng kết tiết giảng, bài giảng; giao nội dung, hướng dẫn học viên tự học, kiểm tra hoạt động

tự học của học viên; sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học

Năng lực tổ chức hoạt động dạy học gồm các thành tố sau đây:

✓ Giới thiệu vị trí, mục tiêu, cấu trúc… học phần, bài học/đơn vị kiến thức

✓ Đảm bảo thời gian và lịch trình dạy-học theo kế hoạch

✓ Truyền đạt đầy đủ, chính xác nội dung bài học theo đề cương môn học

✓ Liên hệ thực tiễn, ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học trong dạy-học

✓ Sử dụng các thiết bị tăng-thiết giáp chuyên biệt trong dạy-học

✓ Sử dụng công nghệ thông tin (máy tính, các thiết bị điện tử, phần mềm cơ bản)

hỗ trợ dạy-học

✓ Sử dụng phần mềm chuyên dụng (mô phỏng lái, bắn ảo trên xe tăng xe thiết giáp…) hỗ trợ dạy-học

✓ Ứng dụng các phương pháp dạy-học mới trong tổ chức dạy-học

✓ Tổ chức các hoạt động học tập thu hút sự tham gia của người học

✓ Khuyến khích, tạo cơ hội trao đổi, thảo luận cho người học

✓ Phát hiện và hỗ trợ kịp thời các khó khăn của người học

✓ Xử lý các tình huống phát sinh trong lớp học một cách hợp lý

+ Năng lực kiểm tra-đánh giá

Giảng viên trẻ thực hiện tốt yêu cầu, nhiệm vụ về kiểm tra, đánh giá trình độ nhận thức nội dung bài học, phương pháp học tập của học viên thông qua các nội dung: Xác định mục tiêu, lượng kiến thức trọng tâm, cơ bản cần kiểm tra, đánh giá;

xác định trình độ nhận thức của học viên; xây dựng câu hỏi tường minh, vừa sức với học viên; lựa chọn phương tiện, nguồn lực; vận dụng hệ phân loại của Bloom đã cải tiến để thiết kế đề kiểm tra/đề thi; đánh giá đúng sự tiến bộ, phát triển của học viên; thực hiện kiểm tra, đánh giá việc học tập của học viên thường xuyên ngay trong tiết giảng, tiến trình bài giảng; vận dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá đa dạng, phù hợp với nội dụng bài học và học viên; xây dựng đáp án, thang điểm; phản hồi, nhận xét kết quả kiểm tra, đánh giá học tập của học viên kịp thời; đảm bảo quy định, lịch trình Năng lực kiểm tra-đánh giá của các giảng viên được thể hiện như sau:

✓ Thiết kế các công cụ kiểm tra-đánh giá người học cho mỗi bài học/đơn vị kiến thức

✓ Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra-đánh giá người học

✓ Phân tích, đánh giá kết quả kiểm tra-đánh giá người học

✓ Đưa ra phản hồi có tính xây dựng cho người học về kết quả kiểm tra-đánh giá

✓ Hướng dẫn người học tự đánh giá trong quá trình học tập

✓ Tự đánh giá chất lượng các bài giảng đã triển khai và tiến hành cải tiến

✓ Cập nhật các kĩ thuật kiểm tra-đánh giá ứng dụng vào quá trình dạy-học

Nghiên cứu khoa học: Để nâng cao phương pháp luận khoa học, tích lũy kiến

thức, hỗ trợ tích cực cho hành động xây dựng kế hoạch dạy học; soạn giáo án; kiểm tra, đánh giá; học tập, bồi dưỡng đạt hiệu quả, đòi hỏi giảng viên trẻ phải tham gia nghiên cứu khoa học Để đạt được kết quả nghiên cứu khoa học, giảng viên trẻ cần thực hiện tốt các công việc: lựa chọn vấn đề nghiên cứu mang tính cấp thiết đối với công tác xã hội; xác định phương pháp nghiên cứu phù hợp; lựa chọn phương tiện, tài liệu, tài chính, nguồn nhân lực hỗ trợ nghiên cứu; triển khai nội dung nghiên cứu đảm bảo khoa học và tiến độ; thực hiện nghiệm thu công trình nghiên cứu đảm bảo đúng quy trình, hiệu quả; công bố kết quả nghiên cứu khoa học; hướng dẫn sinh viên nghiên cứu khoa học

Biên soạn tài liệu dạy học: Giảng viên trẻ thực hiện đúng yêu cầu, nhiệm vụ về biên

soạn theo chức danh quy định Trên cơ sở đó, giảng viên cần thực hiện tốt các nội dung: xác định mục tiêu, nội dung, loại tài liệu biên soạn; xây dựng kế hoạch biên soạn về thời gian, nguồn nhân lực, tài liệu, vật liệu, tài chính phối kết hợp với cá nhân, tổ chức thực hiện biên

soạn hiệu quả; thu thập và xử lý thông tin, số liệu phục vụ cho nội dung biên soạn; hoàn thiện thể thức tài liệu theo quy định; nghiệm thu tài liệu trước hội đồng; tài liệu đảm bảo

mục tiêu dạy học; tài liệu được đồng nghiệp, học viên đánh giá tốt

+ Năng lực phát triển chuyên môn

Giảng viên trẻ biết cách xác định nội dung tự học, tự nghiên cứu cho học viên; lựa chọn danh mục tài liệu nghiên cứu, tham khảo cho học viên; hướng dẫn phương pháp tự học, tự nghiên cứu cho học viên; đưa ra yêu cầu về bài thu hoạch kết quả tự học, tự nghiên cứu; thông báo thời gian nộp bài; tiêu chí đánh giá kết quả tự học, tự nghiên cứu; thông báo thời gian, địa điểm tư vấn cho học viên; đánh giá, thông báo kết quả tự học, tự nghiên cứu cho học viên Năng lực phát triển chuyên môn của giảng viên được thể hiện ở các mặt:

✓ Nghiên cứu, cập nhật các yêu cầu đổi mới liên quan đến ngành/chuyên ngành giảng dạy

✓ Xây dựng kế hoạch học tập, bồi dưỡng phát triển chuyên môn bản thân

✓ Tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn theo quy định

✓ Chia sẻ, hướng dẫn kinh nghiệm về phát triển chuyên môn của bản thân cùng đồng nghiệp

✓ Tham gia thiết kế, xây dựng, rà soát kế hoạch, nội dung, chương trình đào tạo

Giảng viên trẻ thực hiện các mối quan hệ trong nhà trường cần có tác phong, hành vi, lời nói theo điều lệnh quản lí bộ đội Các mối quan hệ, ứng xử của giảng viên trẻ được thể hiện rõ thông qua ba mối quan hệ cơ bản

Trong quan hệ với đồng nghiệp, giảng viên trẻ thể hiện sự hợp tác, tương trợ, đoàn kết với tập thể giảng viên, thường xuyên trao đổi chuyên môn, kinh nghiệm sống, tình cảm với đồng nghiệp Trên cơ sở đó, giảng viên sẽ làm giàu thêm vốn sống, kinh nghiệm, tri thức để có thể đảm nhiệm công tác giảng dạy tốt hơn Ngoài ra, giảng viên cũng cần biết rà soát nội dung chương trình và xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp Từ

đó, đảm bảo mục tiêu bài học đã đặt ra Mặt khác, việc làm này cũng giúp cho giảng viên trẻ chủ động và nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Nội dung chương 1, tác giả đã trình bày cơ sở lý luận và tổng quan về đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ Nêu ra các khái niệm về hoạt động dạy học, đo lường, kiểm tra, đánh giá và năng lực dạy học Một số hình thức đánh giá năng lực dạy học, trong đó đặc biệt quan tâm đến năng lực dạy học của các giảng viên trẻ trong Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp, đề tài này tác giả đề xuất mô hình cũng như khung đánh giá năng lực dạy học của giảng viên trẻ gồm 4 nhóm năng lực như sau:

✓ Năng lực thiết kế hoạt động dạy-học

✓ Năng lực tổ chức các hoạt động dạy-học

✓ Năng lực kiểm tra-đánh giá

✓ Năng lực phát triển chuyên môn đáp ứng nhu cầu đổi mới đào tạo

Trong từng nhóm năng lực nêu trên sẽ bao gồm các thành tố Từ đó, tác giả xây dựng bộ công cụ đánh giá thực trạng năng lực của đội ngũ giảng viên trẻ Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

CHƯƠNG 2

TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Khái quát về Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Trải qua hơn 50 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng mà trực tiếp là Thường vụ Đảng ủy Binh chủng tăng thiết giáp, Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp luôn nỗ lực phấn đấu để trở thành trung tâm đào tạo cán bộ và nghiên cứu khoa học của bộ đội tăng thiết giáp, là cái nôi trưởng thành của hàng vạn cán bộ tăng thiết giáp quân đội nhân dân Việt Nam

và hàng ngàn cán bộ quân đội hai nước bạn Lào, Cam-pu-chia Những năm qua, Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp đã có nhiều biện pháp nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo, nhất là những biện pháp nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giảng viên

Cùng với xây dựng các tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, nhà trường tích cực đề ra nhiều biện pháp nhằm thực hiện tốt chủ trương đổi mới toàn diện công tác giáo dục – đào tạo, không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao cho quân đội nói chung, lực lượng tăng thiết giáp nói riêng, coi đây làm mục tiêu xuyên suốt quyết định sự phát triển của Nhà trường cả trước mắt và lâu dài Chất lượng giáo dục - đào tạo là sự hợp thành bởi nhiều yếu tố, song tựu chung lại được quyết định bởi các yếu tố cơ bản là :

- Có học viên tốt,

- Có đội ngũ nhà giáo tốt,

- Có chương trình tốt,

- Công tác quản lý điều hành đảm bảo tốt,

Các yếu tố trên đều quan trọng, có sự liên kết chặt chẽ với nhau và phát triển đồng thời trong những năm qua Nhà trường đã chọn những yếu tố trên là khâu đột phá

để nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong đó tập trung vào một số giải pháp chính sau:

Đổi mới hoàn thiện công tác tuyển sinh và đào tạo với mục tiêu đào tạo Sĩ quan Tăng - Thiết giáp cấp phân đội,, trình độ đại học ngành chỉ huy tham mưu kỹ thuật

Các đối tượng đào tạo theo chức vụ hoàn thiện chuyển loại cán bộ, 100% học viên ra trường có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tuyệt đối trung thành với Đảng với Tổ quốc với nhân dân, hoàn thành tốt nhiệm vụ và chức trách được giao Nhà trường đã đồng bộ các khâu từ quảng bá tuyên truyền, sàng lọc và gọi học viên nhập học Nhà trường công khai đầy đủ các thông tin về tuyển sinh và các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao tuyên truyền về hình ảnh bộ đội Tăng thiết giáp tại các địa phương

Tăng cường bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, trình độ năng lực dạy học cho đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục

Trong các yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục - đào tạo suy cho cùng thì đội ngũ giảng viên đóng vai trò quan trọng nhất, quyết định nhất Xuất phát từ nhận thức trên nhà trường đã xây dựng quy hoạch, kế hoạch bồi dưỡng phát triển đội ngũ giảng viên theo hướng chuẩn hóa bằng các biện pháp phát hiện, lựa chọn các đồng chí

có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất, trình độ năng lực gửi đi đào tạo, bồi dưỡng ở các nhà trường trong và ngoài quân đội Hiệu quả hoạt động ngày phương pháp khoa, bộ môn, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học là một tiêu chí bình xét các danh hiệu thi đua khen thưởng, là cơ sở để đề bạt, bổ nhiệm các chức danh công khai minh bạch

Trong những năm 2015-2020 đội ngũ giảng viên có sự phát triển mạnh, tỷ lệ giảng viên có trình độ Tiến sĩ, Thạc sĩ tăng 50% bảo đảm tính kế cận, kế tiếp hợp lý cả

về độ tuổi, trình độ thâm niên nghề nghiệp 100% giảng viên giảng dạy tốt theo chuyên ngành được giao, có trình độ ngoại ngữ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học

Đổi mới hoàn thiện chuẩn hóa chương trình đạo tạo của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp được xây dựng với chương trình khung của Bộ giáo dục và đào tạo và thực tiễn nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của bộ đội tăng thiết giáp Vì vậy chương trình đào tạo được coi là bản thiết kế chi tiết quá trình giảng dạy cả về nội dung thời gian và phương pháp đánh giá Trong đó trọng tâm là tuân thủ các tiêu chí của chuẩn đầu ra về khối lượng kiến thức, kỹ năng và năng lực tự chủ trong dạy học Đồng thời chương trình tổ chức hoạt động dạy học với nhiều hình thức linh hoạt đa dạng tạo cơ hội cho học viên phát triển tối đa năng lực tư duy, sự sáng tạo, khả năng định hướng và làm chủ tri thức

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới phải thiết thực, hiện đại sát thực tế đơn vị Nhà trường đã thực hiện đúng quy trình xây dựng chương trình đào tạo từ các khâu khảo sát xác định mục tiêu, cấu trúc khối lượng kiến thức, xây dựng đề cương tổ chức hội thảo lấy ý kiến đánh giá của các đơn vị tăng thiết giáp toàn quân Sau mỗi khóa học Nhà trường tổ chức đánh giá chương trình đào tạo để tiếp tục điều chỉnh chương trình, cập nhật vấn đề mới đáp ứng yêu cầu thực tế, đặt ra hòa nhập với hệ thống giáo dục toàn quốc

Với quy mô của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp gồm 5 phòng, 9 khoa giáo viên với gần 300 giảng viên 100% học hàm, học vị từ cử nhân đến tiến sĩ và 8 tiểu đoàn học viên và phục vụ huấn luyện đào tạo

Đặc thù của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp là 70% chương trình huấn luyện của các đối tượng đào tạo là thực hành, tổ chức huấn luyện ngoài thực địa Trong khi yêu cầu của Đảng ủy, Ban giám hiệu Nhà trường đặt ra là: 100% khoa mục lái, bắn có

sử dụng vũ khí, vật liệu nổ đều phải có cán bộ kiểm tra giám sát bất kể ngày đêm mưa gió đảm bảo an toàn tuyệt đối

Với mục đích phát triển Nhà trường luôn coi trọng công tác tự đánh giá là một nhu cầu tất yếu xuất phát từ thực tiễn vì kết quả đánh giá luôn có ý nghĩa dự báo, cảnh báo định hướng cho sự phát triển Thông qua tự đánh giá đã giúp Đảng ủy, Ban giám hiệu nắm vững thực trạng, các điều kiện đảm bảo chất lượng, nhận rõ những hạn chế tồn tại và đề ra lộ trình cũng như các giải pháp khắc phục Cho đến nay đã có nhiều tiêu chí từ đánh giá không đạt đã vươn lên đạt như tiêu chí về có sở vật chất, chương trình đào tạo, thư viện Tuy nhiên đây cũng chỉ là kết quả đánh giá từ bên trong chưa phản ánh được đầy đủ sự chính xác khách quan Những năm tiếp theo Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp tiếp tục mở rộng phạm vi đổi mới trong công tác giáo dục đào tạo, trong đó ưu tiên hàng đầu là nâng cao trình độ dạy học của đội ngũ giảng viên nói chung và giảng viên trẻ nói riêng Cùng với việc đổi mới chuẩn hóa chương trình đào tạo, đầu tư nâng cấp hệ thống giảng đường, thao trường, bãi tập vì đây là những cơ sở quan trọng để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo phù hợp với mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng binh chủng và quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện đại”

2.1.2 Về chương trình đào tạo của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

Tiếp tục quán triệt ổn định tổ chức, biên chế các khoa giáo viên, nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, nâng cấp cơ sở vật chất xây mới giảng đường theo quy chuẩn của BTTM Cục Nhà trường

Thời gian đào tạo 4 năm có liên kết với Học viện Lục quân 1, với 190 đơn vị học trình

Cơ sở vật chất 5 khu giảng đường với 120 phòng học trang bị đầy đủ máy chiếu cùng các thiết bị dạy học hiện đại

Hai trung tâm huấn luyện thực hành lái, bắn mô phỏng và trường bắn ảo súng bộ binh

Xây dựng mới và điều chỉnh chương trình khung giáo dục đại học và đào tạo theo chức vụ, chương trình đào tạo, nội dung phù hợp với đối tượng đào tạo sát đối tượng tác chiến địa bàn khu vực phòng thủ theo hướng tăng cường thời gian huấn luyện thực hành, huấn luyện đêm, nâng cao kỹ năng khai thác sử dụng vũ khí trang bị

và sử dụng công nghệ thông tin làm chủ các loại vũ khí trang bị mới hiện đại Rà soát, điều chỉnh và chuẩn hóa hệ thống chương trình đào tạo cho các đối tượng bạn Lào và Cam-pu-chia phù hợp với quy trình, chương trình đào tạo mới

Đổi mới nội dung phương pháp dạy học tích cực, đánh giá kết quả kiểm tra thi, diễn tập vòng tổng hợp, thi tốt nghiệp Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ mô phỏng trong huấn luyện và đào tạo Các cơ quan khoa giáo viên tổ chức thực hiện nghiêm quy định và kế hoạch thông qua giáo án (bài giảng, kế hoạch giảng bài) ngoài thực địa đối với các khoa mục huấn luyện thực hành Thực hiện thông qua các bài giảng lý luận cho các đồng chí giảng viên mới, các khoa mục quan trọng bằng phương pháp giảng thử

Bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hóa và quy định hiện hành, đẩy mạnh hoạt động phương pháp nâng cao chất lượng, ngày phương pháp khoa, bộ môn Tiếp tục nghiên cứu, đổi mới quy trình nội dung phương pháp xét giảng viên giỏi, đề xuất các chế độ chính sách, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ nhà

giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong nhà trường

TT Nội dung 2015 2016 2017 2018 2019 Ghi

8 Giảng viên giỏi cấp cơ sở 33 35 32 39 39

9 Giảng viên sau đại học/Tổng số

10 Số phòng học chuyên dùng mô

phỏng

16 18 28 36 56

Bảng 2 1 Hoạt động đào tạo của Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp qua các năm

2.2 Quy trình thu thập số liệu

Bước 1: Thu thập tài liệu

Sau khi nhận đề tài luận văn tốt nghiệp, tác giả bắt đầu nghiên cứu tài liệu nghiên cứu như sách, tài liệu, báo cáo, đề tài khoa học liên quan đến nội dung luận văn là năng lực dạy học; ngoài ra, tác giả cũng nghiên cứu các văn bản, tài liệu của Bộ Quốc phòng, hướng dẫn của Cục Nhà trường BTTM về công tác giáo dục, đào tạo trong tình hình mới; văn bản của Bộ Giáo dục đào tạo về các vấn đề liên quan đến năng lực dạy học Từ đó tổng quan các nghiên cứu về năng lực dạy học và xây dựng các khái niệm của đề tài

Bước 2: Xây dựng bảng hỏi, phiếu phỏng vấn và khảo sát thử

Thông qua việc nghiên cứu cơ sở lí luận, tác giả tiến hành xây dựng bảng hỏi khảo sát và xin ý kiến giáo viên và các chuyên gia trong lĩnh vực đo lường, đánh giá, đặc biệt tập trung vào năng lực dạy học của giảng viên trẻ

Sau đó, tác giả đã tiến hành khảo sát thử nghiệm đối với 10 giảng viên để đánh giá sự phù hợp của nội dung bảng hỏi với khách thể nghiên cứu Qua đó, nội dung bảng hỏi được điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện sau khi thực hiện khảo sát thử nghiệm

Ngoài ra, tác giả cũng xây dựng phiếu phỏng vấn sâu các cán bộ quản lí, cán bộ đào tạo của Trường về năng lực dạy học của giảng viên trẻ

Bước 3: Khảo sát chính thức

Sau khi khảo sát thử nghiệm đối với các giảng viên trẻ, tác giả đã điều chỉnh và hoàn thiện bảng hỏi để tiến hành khảo sát chính thức giảng viên trẻ đối với hoạt động dạy học tại Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp

Hoạt động khảo sát chính thức như sau:

Tổ chức gặp các khách thể khảo sát và trình bày về mục đích, ý nghĩa, nội dung nghiên cứu Sau đó, tác giả phát phiếu khảo sát cho giảng viên trẻ đọc và trả lời nội dung bảng hỏi Các khách thể được yêu cầu đánh giá khách quan, đúng thực tế Các thắc mắc đều được giải đáp để đảm bảo việc đánh giá chính xác về năng lực dạy học của giảng viên trẻ

Bảng 2 2 Quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài

Tháng 1/2019 –

4/2019

- Xây dựng đề cương nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận (thu thập tài liệu, xây dựng các khái niệm và các nội dung về năng lực dạy học)

Báo cáo nghiên cứu lí luận của đề tài

Tháng 5/2019 –

6/2019

- Xây dựng phiếu hỏi và phiếu phỏng vấn dành cho cán bộ quản lí, cán bộ đào tạo

Phiếu hỏi và phiếu phỏng vấn về năng lực dạy học của giảng viên trẻ Tháng 7/20119

Các thông tin

Thời gian Hoạt động Sản phẩm

- Xử lí số liệu

phỏng vấn đối với cán bộ

Tập số liệu được

xử lí bằng SPSS Tháng 10/2019-

12/2019

- Viết báo cáo luận văn

- Chỉnh sửa và bổ sung theo góp ý

Bản báo cáo luận văn hoàn thiện

2.3 Khách thể nghiên cứu

Khách thể tham gia nghiên cứu này là các giảng viên thuộc Trường Sĩ quan Tăng

- Thiết giáp đang công tác tại các Khoa chuyên ngành như sau: