Chủ đề các quốc gia cổ đại trên thế giới

Tiết 4, 5, 6: CHỦ ĐỀ 1: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN THẾ GIỚIA.LÍ DO CHỌN CHỦ ĐỀ Trong kế hoạch giảng dạy cũ, phần Các quốc gia cổ đại trên thế giới thuộc kiến thức bài 4 Các quốc gia cổ đại

Trang 1

Tiết 4, 5, 6: CHỦ ĐỀ 1: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN THẾ GIỚI

A.LÍ DO CHỌN CHỦ ĐỀ

Trong kế hoạch giảng dạy cũ, phần Các quốc gia cổ đại trên thế giới thuộc kiến thức bài 4 Các quốc gia cổ đại phương Đông, bài 5 Các quốc gia cổ đại phương Tây và bài 6 Văn hóa cổ đại của chương trình SGK Theo cách trình bày cũ tuy đã đề cập đến sự ra đời, chính trị - xã hội, kinh tế, văn hóa các quốc gia cổ đại nhưng chưa rõ ràng Với mong muốn làm rõ vấn đề Các quốc gia cổ đại trên thế giới hình thành như thế nào, tình hình kinh tế, chính trị - xã hội, văn hóa các quốc gia cổ đại ra sao? Các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây có gì khác biệt? Tôi đã lựa chọn xây dựng chủ đề

B MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ

Sau khi học xong chủ đề học sinh sẽ:

1 Kiến thức

- Trình bày được những đặc điểm về điều kiện tự nhiên và sự phát triển của các ngành kinh tế dẫn đến quá trình hình thành sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây Giải thích được vì sao các quốc gia phương Đông ra đời sớm hơn phương Tây

- Phân tích được những đặc điểm của quá trình hình thành xã hội cổ đại có giai cấp và nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước và đời sống xã hội ở các quốc gia cổ đại

- So sánh được sự khác nhau về thể chế chính trị của các quốc gia cổ đại phương Đông

và phương Tây

- Trình bày được thành tựu chính của nền văn hóa cổ đại phương Đông và phương Tây

về các lĩnh vực: lịch, chữ viết, khoa học, văn học, kiến trúc, điêu khắc,…

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng xác định vị trí các quốc gia cổ đại trên lược đồ

- Vẽ lược đồ các giai cấp trong xã hội cổ đại phương Đông và phương Tây

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử

- Kĩ năng khai thác kênh hình có liên quan đến chuyên đề

3 Thái độ

- Bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống lịch sử của các dân tộc phương Đông trong đó

có Việt Nam

- Giáo dục cho học sinh thái độ trân trọng và có ý thức giữ gìn và bảo tồn các di sản văn hóa nhân loại, duy trì và phát triển bản sắc văn hóa của ông cha ta

4 Định hướng các năng lực hình thành

Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự học.

Năng lực chuyên biệt:

Trang 2

- Thực hành bộ môn lịch sử: khai thác kênh hình có liên quan đến nội dung chuyên đề,

vẽ sơ đồ, lập bảng so sánh, sử dụng lược đồ để phân tích những thuận lợi và khó khăn của vị trí địa lý các quốc gia cổ đại

- Phân tích mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện lịch sử với nhau: điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội dẫn đến sự hình thành và ra đời nhà nước cổ đại phương Đông và phương Tây

- Nhận xét, đánh giá về thể chế chính trị và các thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại

C CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của GV

- Bản đồ các quốc gia cổ đại

- Bài giảng Powerpoint

- Sách giáo khoa Lịch sử 6

- Tranh ảnh nói về thành tựu văn hóa của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây

2 Chuẩn bị của HS

- Sưu tầm các tranh ảnh có liên quan đến văn hóa cổ đại

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

Tiết 4: Sự hình thành của các quốc gia cổ đại ở phương Đông và phương Tây

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học, học sinh sẽ:

1 Kiến thức

- Trình bày được những đặc điểm về điều kiện tự nhiên và sự phát triển của các ngành kinh tế dẫn đến quá trình hình thành sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây

- Giải thích được vì sao các quốc gia phương Đông ra đời sớm hơn phương Tây

2 Kĩ năng

Trang 3

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử.

3 Thái độ

có Việt Nam

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

III PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Phát vấn, đàm thoại

Trang 4

- Sử dụng đồ dùng trực quan

- Lập bảng so sánh

- Thảo luận nhóm

IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức

2 Bài mới

HOẠT ĐỘNG 1: Kiểm tra bài cũ: 5 phút

1) Con người đã xuất hiện như thế nào?

2) Vì sao xã hội nguyên thủy tan rã?

GV giới thiệu: Thời cổ đại, con người đứng trước ngưỡng cửa của thời đại có giai cấp và nhà nước đầu tiên trong lịch sử Vậy điều kiện nào dẫn đến hình thành quốc gia cổ đại? Quá trình hình thành nhà nước được diễn ra như thế nào? Những đặc điểm của thể chế chính trị và những thành tựu văn hóa cổ đại đạt được như thế nào? Chuyên đề này sẽ giúp chúng ta tìm hiểu những vấn đề trên?

Hoạt động 2: TÌM HIỂU CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY ĐƯỢC HÌNH THÀNH Ở ĐÂU VÀ TỪ BAO GIỜ?

- Thời gian: 35 phút

- Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: Sử dụng bản đồ/ Phát vấn, lập bảng so sánh, kĩ thuật 3

2 1

- Đối tượng/Hình thức: Cả lớp – Nhóm - Cá nhân

- Mục tiêu:

+ HS biết được nơi và thời điểm hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây

+ HS hiểu được vai trò của các con sông đối với sự ra đời các quốc gia cổ đại phương Đông

+ HS rút ra được đặc điểm kinh tế các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây + HS giải thích được vì sao các quốc gia cổ đại phương Đông ra đời sớm hơn các quốc gia cổ đại phương Tây

- Năng lực cần đạt: +Năng lực làm việc với bản đồ

+ Năng lực lập bảng so sánh

+Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề lịch sử

Trang 5

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cần đạt -GV: Yêu cầu HS quan sát lược đồ Các quốc gia cổ

đại Xác định trên lược đồ vị trí các quốc gia cổ đại

phương Đông và phương Tây?

-GVchia cả lớp thành 4 nhóm Các nhóm thảo

luận trong gian 7 phút rồi cử đại diện trình bày kết

quả

+ Nhóm 1: Đọc SGK mục 1 trang 11 và mục 1

trang 15, cho biết: Thời gian hình thành và địa bàn

xuất hiện của các quốc gia cổ đại phương Đông và

phương Tây?

+Nhóm 2: Đọc SGK mục 1 trang 11, cho biết: Điều

kiện tự nhiên mang lại cho các quốc gia quốc gia

cổ đại phương Đông những thuận lợi và khó khăn

gì?

+ Nhóm 3: Đọc SGK mục 1 trang 15, cho biết:

Điều kiện tự nhiên mang lại cho các quốc gia cổ

đại phương Tây nhưng thuận lợi và khó khăn gì?

+ Nhóm 4: Đọc SGK mục 1 trang 11 và mục 1

trang 15, cho biết: Nền kinh tế các quốc gia cổ đại

phương Đông có gì khác so với các quốc gia cổ đại

phương Tây?

Trồng lúa ở Ai Cập

Hải cảng Pi rê

GV: nhận xét

GV: Theo cả lớp, vì sao các quôc gia cổ đại phương

Đông xuất hiện sớm hơn các quốc gia cổ đại

phương Tây?

-HS: Quan sát trả lời

- HS: đọc sách, suy nghĩ, thảo luận

-Đại diện các nhóm trình bày kết quả

-HS nhận xét, bổ sung theo kĩ thuật 3

2 1: 3 khen, 2 góp

ý, 1 thắc mắc

- HS trả lời

I.SỰ HÌNH THÀNH CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY (Phụ lục 1)

Trang 6

-GV: nhận xét, chốt ý.

HOẠT ĐỘNG 3: Tổng kết, củng cố

Các quốc gia cổ đại trên thế giới hình thành ở đâu và từ bao giờ?

HOẠT ĐỘNG 4: Luyện tập Câu 1 Thời gian xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông là

A Cuối thiên niên kỉ IV- đầu thiên niên kỉ III TCN

B Cuối thiên niên kỉ III- đầu thiên niên kỉ IV.

C Đầu thiên niên kỉ I TCN

D Cuối thế kỉ IV- đầu thế kỉ III TCN.

Câu 2 Nền kinh tế chính của các quốc gia cổ đại phương Đông là

A công nghiệp B nông nghiệp.

C thủ công nghiệp D thương nghiệp

Câu 3 Nhà nước phương Đông cổ đại được tổ chức theo thể chế gì?

A Quân chủ lập hiến B Cộng hòa.

C Quân chủ chuyên chế D Dân chủ.

Câu 4 Lực lượng lao động chính trong xã hội cổ đại phương Đông là

A qúy tộc B nông dân công xã

C nô lệ D chủ nô.

Câu 5 Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình thành chủ yếu ở đâu?

A Ở các thung lũng B Ở vùng các cao nguyên.

C Ở vùng đồi núi, trung du D Ở lưu vực các dòng sông lớn

Câu 6 Tại sao nhà nước phương Đông ra đời sớm?

A Do nhu cầu làm thủy lợi

B Do nhu cầu sinh sống.

C Do điều kiện tự nhiên thuận lợi

D Do nhu cầu phát triển kinh tế

V HƯỚNG DẦN VỀ NHÀ

- HS học bài cũ chuẩn bị bài mới

Phụ lục 1: Bảng so sánh sự hình thành các quốc gia cổ đại phương Đông và phương

Tây.

Trang 7

Tiêu chí Phương Đông cố đại Phương Tây cổ đại Tên quốc gia Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung

Thời gian hình

thàn

Thiên niên kỉ IV - IIITCN Thiên niên kỉ I TCN

Địa bàn xuất hiện Lưu vực các con sông lớn:

Sông Nin (Ai Cập), sông Hằng, sông

Ấn (Ấn Độ), Ơ-phơ-rat và Ti-gơ-ro ở lưỡng Hà, sông Hoàng Hà, Trường Giang (Trung Quốc)

Bán đảo Ban căng, vùng biển Địa Trung Hải

Thuận lợi -Đất đai màu mỡ, gần nguồn nước,

thuận lợi cho sản xuất và sinh sống

-Thuận lợi cho sự phát triển nông nghiệp trồng lúa nước

Có biển, nhiều hải cảng, giao thông trên biển dễ dàng, nghề hàng hải sớm phát triển

Khó khăn Lũ lụt gây mất mùa Đất ít và xấu chỉ thích hợp trồng

cây lâu năm, lương thực thiếu luôn phải nhập khẩu

Về kinh tế Nông nghiệp trồng lúa và hoa màu,

chăn nuôi và thủ công nghiệp

Thủ công nghiệp, thương nghiệp và kinh tế hàng hóa tiền tệ

Tiết 5: TÌNH HÌNH XÃ HỘI VÀ THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ CỦA

CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI Ở PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong chủ đề học sinh sẽ:

1 Kiến thức

- Phân tích được những đặc điểm của quá trình hình thành xã hội cổ đại có giai cấp và nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước và đời sống xã hội ở các quốc gia cổ đại

- So sánh được sự khác nhau về thể chế chính trị của các quốc gia cổ đại phương Đông

và phương Tây

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử

Trang 8

3 Thái độ

có Việt Nam

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

III PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC

- Trao đổi, đàm thoại

- Sử dụng đồ dùng trực quan

- Vẽ sơ đồ

- Thảo luận nhóm

Trang 9

IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức

2 Bài mới

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động

GV giới thiệu bài: Ở phương Đông nhờ điều kiện thiên nhiên thuận lợi, sản xuất phát

triển tất yếu dẫn đến sự phân hóa xã hội, xuất hiện kẻ giàu người nghèo, quý tộc và bình

dân, trên cơ sở đó giai cấp và nhà nước ra đời sớm Khác với phương Đông, ở phương

Tây do nền kinh tế công thương là chủ yếu nên xã hội xuất hiện mối quan hệ giữa chủ nô

và nô lệ là chủ yếu Vậy sự phân hóa và cơ cấu giai cấp các quốc gia cổ đại phương Đông

và phương Tây như thế nào? Thể chế chính trị các quốc gia cổ đại có gì khác nhau?

Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay

Hoạt động 2: TÌM HIỂU VỀ SỰ PHÂN HÓA VÀ CƠ CẤU GIAI CẤP CỦA XÃ

HỘI CỔ ĐẠI

- Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: Phát vấn/ thuyết trình, vẽ sơ đồ.

- Đối tượng/Hình thức: Cả lớp –Cá nhân – nhóm.

- Mục tiêu:

+ HS vẽ và giải thích được sơ đồ các tầng lớp trong xã hội cổ đại phương Đông và

phương Tây

+ So sánh được sự giống và khác nhau giữa xã hội cổ đại phương Đông và xã hội cổ đại

phương Tây

+ Hiểu được quy luật lịch sử có áp bức thì có đấu tranh

- Năng lực cần đạt: +Năng lực thuyết trình

+ Năng lực làm việc nhóm

GV: Chia 2 bàn thành 1 nhóm Yêu cầu HS

đọc mục 2 trang 12 và trả lời câu hỏi

1 Trình bày sự phân hóa về xã hội của các

quốc gia cổ đại phương Đông

2 Nối ý ở cột A và cột B sao cho phù hợp

-HS thảo luận, trả lời câu hỏi

II SỰ PHÂN HÓA VÀ CƠ CẤU GIAI CẤP CỦA XÃ HỘI CỔ ĐẠI

- Xã hội cổ đại phương Đông gồm 3 tầng lớp chính:

+ Quý tộc: nắm mọi quyền hành trong xã hội, họ sống chủ yếu

Trang 10

Cột A Cột B

1.Nông dân

công xã a)vua, quan lại và tăng lữ là giai cấp bóc lột có

nhiều của cải và quyền thế

2.Quý tộc b)số lượng không nhiều,

chủ yếu phục vụ, hầu hạ quý tộc

3.Nô lệ ở

phương Đông c)là tầng lớp đông đảo nhất và có vài trò to lớn;

nhận ruộng đất canh tác

và nộp tô thuế

-GV: yêu cầu một số HS báo cáo kết quả

làm việc của mình

-GV nhận xét, sau đó yêu cầu HS đọc mục

2 trang 15 và trả lời câu hỏi: Xã hội cổ đại

phương Tây gồm những giai cấp nào? So

với xã hội cổ đại phương Đông vai trò các

giai cấp này có gì khác biệt?

- GV: Em có suy nghĩ gì về đời sống nông

dân nghèo phương Đông và nô lệ phương

Tây?

-GV: Khi bị áp bức bóc lột, họ đã làm gì?

- GV: bổ sung và chốt lại ý chính về cơ cấu

xã hội cổ đại phương Đông và phương Tây

GV vẽ sơ đồ và giải thích vì sao có sự phân

hóa khác nhau giữa xã hội cổ đại phương

Đông và phương Tây

-HS báo cáo kết quả làm việc

- HS nhận xét, bổ sung

-HS suy nghĩ, trả lời

-HS lắng nghe, vẽ

sơ đồ

bóc lột nông dân và nô lệ + Nông dân công xã: là bộ phận đông đảo nhất và là lực lượng sản xuất chính

+Nô lệ: chủ yếu phục vụ trong các gia đình của vua và quý tộc, thân phận của người nô lệ không khác gì con vật

- Xã hội cổ đại phương Tây gồm 2 tầng lớp chính:

+ Chủ nô: là giai cấp thống trị,

có quyền lực kinh tế, sở hữu rất nhiều của cải và nô lệ + Nô lệ:

là giai cấp bị trị, là lực lượng lao động chính trong xã hội, số phận hoàn toàn lệ thuộc vào chủ nô

Hoạt động 3: TÌM HIỂU VỀ THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ CỦA CÁC QUỐC GIA CỔ

ĐẠI

- Phương pháp/Kĩ thuật dạy học: Phát vấn/ thuyết trình.

- Đối tượng/Hình thức: Cả lớp –Cá nhân.

- Mục tiêu:

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	388,09 KB