ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ch c năng sinh ho t , theo hình th c di n xứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồ
Trang 1RÈN KĨ NĂNG PHÂN TÍCH TH LO I TR TÌNH DÂN GIAN Ể LOẠI TRỮ TÌNH DÂN GIAN ẠI TRỮ TÌNH DÂN GIAN Ữ TÌNH DÂN GIAN
PH N I: M Đ U ẦN I: MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦN I: MỞ ĐẦU Văn h c dân gian là m t thành t quan tr ng c a văn hóa dân gian.ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian.Văn hóa dân gian là toàn b sáng t o văn hóa, ngh thu t dân gian g m cột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ồm cả ảvăn h c dân gian, ngh thu t bi u di n dân gian, ngh thu t t o hình dânọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảgian, h i l dân gian… Văn h c dân gian (văn h c bình dân, văn h c truy nột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ền
mi ng) là nh ng sáng tác t p th , truy n mi ng c a nhân dân lao đ ng, raệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ền ệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
đ i t th i vi n c , phát tri n qua các th i kì l ch s , đ n c hôm nay vàễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ịch sử, đến cả hôm nay và ử, đến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ảmai sau Nó có nh ng đ c tr ng riêng so v i văn h c vi t.ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ặc trưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết ới văn học viết ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và
Văn h c dân gian g m 12 th lo i Th lo i là đ n v c b n c a vănọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ơn vị cơ bản của văn ịch sử, đến cả hôm nay và ơn vị cơ bản của văn ả ủa văn hóa dân gian
h c dân gian Vi c tìm hi u văn h c dân gian ph i thông qua vi c tìm hi uọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dâncác th lo i văn h c dân gian M i th lo i là m t h th ng các tác ph m,ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ố quan trọng của văn hóa dân gian ẩm,
có s th ng nh t tố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng đ i trong s bi u hi n m t m ng đ i s ng xã h iố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
nh t đ nh, trong l i phô di n và xây d ng hình tất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ịch sử, đến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong nhân v t Căn c vàoật dân gian gồm cả ứ vào
đ c tr ng t ng th lo i văn h c dân gian, ngặc trưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i ta cũng có th chia 12 thểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
lo i đó vào 03 nhóm l n:ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ới văn học viết
- T s dân gian: th n tho i, s thi, truy n thuy t, truy n c tích,ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ử, đến cả hôm nay và ền ến cả hôm nay và ệ thuật dân gian gồm cả ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay vàtruy n cệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết i, truy n ng ngôn.ệ thuật dân gian gồm cả ụ ngôn
- Tr tình dân gian: truy n th , t c ng , câu đ , ca dao, vè.ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ệ thuật dân gian gồm cả ơn vị cơ bản của văn ụ ngôn ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ố quan trọng của văn hóa dân gian
- Sân kh u dân gian: chèo.ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
Trong các th lo i tr tình dân gian có th nh n th y ca dao là thểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
lo i tiêu bi u v i s lạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ới văn học viết ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong l n các bài ca dao v i s ph n ánh phong phúới văn học viết ới văn học viết ả
đ i s ng tâm h n ngố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ưng riêng so với văn học viết i bình dân trong xã h i x a Bên c nh đó ca daoột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảcũng có nh hả ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng r t l n đ n các sáng tác văn h c vi t t văn h c trungất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ới văn học viết ến cả hôm nay và ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
đ i đ n văn h c hi n đ i, t n i dung đ n hình th c ngh thu t Vi c tìmạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả
hi u ca dao cũng là m t trong nh ng vi c làm quan tr ng đ hi u sâu s cểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc
h n đ i s ng tinh th n c a ngơn vị cơ bản của văn ố quan trọng của văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i bình dân x a Trong ph m vi chuyên đưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ềnnày sẽ t ng h p l i m t s ki n th c c b n nh t v ca dao đ t đó đ aổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ợng nhân vật Căn cứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ứ vào ơn vị cơ bản của văn ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ền ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết
đ n m t cách c m nh n ca dao toàn di n, sâu s c trên nhi u phến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ắc ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng di n.ệ thuật dân gian gồm cả
Ca dao là m t trong nh ng th lo i ch y u c a n n văn h c dânột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ền ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.gian Vi t Nam Đó là nh ng câu ca, nh ng bài hát ng n dùng các th thệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ắc ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ơn vị cơ bản của văn
Trang 2dân t c, bi u hi n tâm tr ng, c m nghĩ c a ngột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ả ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i dân Ca dao là b u s aần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ratinh th n nuôi dần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình củang tr th (hát ru), là hình th c trò chuy n tâm tình c aẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ơn vị cơ bản của văn ứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian.
nh ng chàng trai, cô gái (hát ví, hát xoan, hát gh o), là ti ng nói bi t n, tững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ơn vị cơ bản của vănhào v công đ c c a t tiên và anh linh c a nh ng ngền ứ vào ủa văn hóa dân gian ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i đã khu t (bài caất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
h i l …), là phột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng ti n b c l n i t c gi n ho c lòng hân hoan c a nh ngệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ứ vào ật dân gian gồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
ngưng riêng so với văn học viết i s n xu t (hò, lí).ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
Ca dao thu c th lo i tr tình dân gian, là ti ng nói c a tình c m,ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ả
c m xúc Đ n v i ca dao, ta nh b t g p nh ng tâm tr ng, tình c m, rungả ến cả hôm nay và ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết ắc ặc trưng riêng so với văn học viết ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ả
đ ng sâu xa tinh t c a chính lòng mình.ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian
Ca dao có s c s ng lâu dài và b n v ng trong kí c nhân dân Ngoàiứ vào ố quan trọng của văn hóa dân gian ền ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ứ vàokho tàng ca dao phong phú c a ngủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i Vi t, còn ph i k t i kho báu ca daoệ thuật dân gian gồm cả ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ới văn học viết.các t c ít ngột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i nh lưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong c a Tày, sli c a Nùng, b m ng c a Mủa văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ng, g uần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
Có nhi u cách đ phân lo i ca dao, ví d có th phân lo i d a theo đền ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ềntài, theo hình thái l ch s , theo thành ph n xã h i c a ch th tr tình, theoịch sử, đến cả hôm nay và ử, đến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
ch c năng sinh ho t , theo hình th c di n xứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ứ vào ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng, theo đ a phịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng… Trong
m i cách phân lo i, ca dao đ u đỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc chia ra g m các ti u lo i khác nhau,ồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảtuy nhiên trong m i cách phân lo i đó đ u có s h n ch nh t đ nh Ví dỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ịch sử, đến cả hôm nay và ụ ngôn.phân chia ca dao theo đ tài có th chia ra làm 3 ti u lo i:ền ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
- Ca dao v lao đ ng s n xu tền ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
- Ca dao v làng xóm, quê hền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng, đ t nất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c
Cách phân chia này có h n ch vì trong m i bài ca dao đ u có ít nhi u đạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ền ền ền
c p đ n các đ tài khác nhau.ật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ền
Cho đ n th i đi m hi n t i, các nhà nghiên c u v n th ng nh t m tến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ứ vào ẫn thống nhất một ố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.cách phân lo i ca dao chung nh t, ph bi n nh t căn c trên n i dung caạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ứ vào ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.dao ph n ánh, g m 3 ti u lo i:ả ồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
- L i ca dao than thân, t cáo, ph n kháng: b n thân ch th c t lên ti ngổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ả ả ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ến cả hôm nay và
ca, hưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng v chính b n thân mình đ b c l c m xúc.ền ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả
- L i ca dao yêu thưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng tình nghĩa: hưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng v b n bè, đ ng lo i, làng xóm,ền ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
đ t nất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c quê hưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng
Trang 3- L i ca dao hài hưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c, châm bi m: hến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng v nh ng thói h t t x u, nh ngền ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, racái đáng cưng riêng so với văn học viết i trong đ i s ng xã h i đ mua vui, gi i trí, đ châm bi m, phêố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ến cả hôm nay vàphán.
Đó là nh ng chi u hững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ền ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng c m xúc ch đ o trong ca dao truy nả ủa văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền
th ng t trố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c đ n nay.ến cả hôm nay và
III M t s nét đ c tr ng thi pháp ca dao ột số nét đặc trưng thi pháp ca dao ố nét đặc trưng thi pháp ca dao ặc trưng thi pháp ca dao ưng thi pháp ca dao
– Khái ni m chung: Thi pháp là c ch v n hành ngôn ng , t o nên v đ pệ thuật dân gian gồm cả ơn vị cơ bản của văn ến cả hôm nay và ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự
c a tác ph m văn h c Khoa h c này đủa văn hóa dân gian ẩm, ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc áp d ng trong c văn h c vi tụ ngôn ả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và
và văn h c dân gianọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
– Thi pháp ca dao: Thi pháp ca dao là toàn b nh ng đ c đi m v hình th cột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ặc trưng riêng so với văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ền ứ vàongh thu t, v phệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng th c và ngh thu t miêu t , bi u hi n, v cách c uứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ền ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
t o đ tài, phạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng pháp xây d ng hình tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong con ngưng riêng so với văn học viết i hay s v t đ b cật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
l c m xúc.ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả
2 Nh ng đ c tr ng c b n c a thi pháp ca dao Vi t Nam ững đặc trưng cơ bản của thi pháp ca dao Việt Nam ặc trưng thi pháp ca dao ưng thi pháp ca dao ơng ản của thi pháp ca dao Việt Nam ủa thi pháp ca dao Việt Nam ệm thi pháp văn chương
2.1.Cái tôi tr tình trong ca dao: ững đặc trưng cơ bản của thi pháp ca dao Việt Nam.
N u trong tác ph m t s , đ i tến cả hôm nay và ẩm, ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong hưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng đ n là th gi i kháchến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ới văn học viết.quan- nh ng gì x y ra ngoài th c t i, đ c l p v i con ngững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết i, n i tâmột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc ngo i hi n b ng hành đ ng, nh ng l i nói, c ch c a nhân v t… thìạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ử, đến cả hôm nay và ỉ của nhân vật… thì ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cảtrong tác ph m tr tình, đ i tẩm, ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong hưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng đ n đ ph n ánh là đ i s ng n iến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ả ố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.tâm, c m xúc c a con ngả ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i trưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c th c t i Trong quá trình tìm hi u caạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dândao, m t công vi c quan tr ng là c n tìm hi u v cái tôi tr tình Ca daoột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ền ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, racũng nh các th lo i khác c a VHDG mang tính t p th trong sáng tác,ưng riêng so với văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dântính truy n mi ng trong l u hành, giao ti p khi nền ệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và cái tôi tr tình c a caững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ủa văn hóa dân gian.dao không có d u v t cá nhân, cá th Trong ca dao dân ca Vi t Nam, cái tôiất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả
tr tình thững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ng là nh ng c m xúc ch đ o đững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ủa văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc th hi n tinh t , đa d ng.ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
Cái tôi tr tình trong ca dao thững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc th hi n g n li n v i hìnhểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ắc ền ới văn học viết
tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong nhân v t tr tình, đó là hình tật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong nhân v t tr c ti p th l suyật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.nghĩ, c m xúc, tâm tr ng trong tác ph m Nhân v t tr tình trong ca daoả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ẩm, ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, racũng r t đa d ng, phong phú: có khi là 1 cô gái, có khi là 1 chàng trai, có khiất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
là hình tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong ngưng riêng so với văn học viết i m , có khi l i là ti ng nói tâm t c a ngẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i bình dântrong xã h i x a g i g m qua nh ng hình nh mang tính bi u tột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ử, đến cả hôm nay và ắc ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong Qua
ca dao ta c m nh n đả ật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc sâu s c nh p trái tim yêu thắc ịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng c a ngủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i bình
Trang 4dân v i t t c s m áp, ng t ngào cùng tình yêu thới văn học viết ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng, lòng l c quan,ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảngh l c ý chí phi thịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ng vưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot lên m i kh c c c a cu c s ng.ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian.
Trong ca dao Vi t Nam, ch th tr tình đệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc đ t trong m i quan hặc trưng riêng so với văn học viết ố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả
h u c v i đ i tững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ơn vị cơ bản của văn ới văn học viết ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong tr tình, bi u hi n qua hai lo i nhân v t:ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả
+ Nhân v t hi n ngôn: hình tật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong con ngưng riêng so với văn học viết i đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc tr c ti p th hi n tìnhến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả
c m, b c l tâm t , suy nghĩ, c m xúc trong l i ca (ngả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ả ưng riêng so với văn học viết i con gái, ngưng riêng so với văn học viết icon trai, ngưng riêng so với văn học viết i m …)ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự
+ Nhân v t bi u tật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong: thông qua bi u tểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong, con ngưng riêng so với văn học viết i b c l tâm tột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết
c m xúc v i nhau, đó là nh ng bi u tả ới văn học viết ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong g n gũi v i con ngần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết i Vi t Nam:ệ thuật dân gian gồm cảcon cò, con thuy n, cây đa, b n nền ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c, sân đình…
Khi phân tích cái tôi tr tình trong ca dao, c n chú ý đ t cái tôi đóững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ặc trưng riêng so với văn học viết.trong m t ng c nh c th đ hi u sâu s c tình, ý mà bài ca dao đó g iột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc ử, đến cả hôm nay và
g m Nhân v t tr tình hi n lên trong sinh ho t h ng ngày, cu c s ng laoắc ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian
đ ng, trong m i quan h v i thiên nhiên, gia đình, làng xóm Ti ng nói c aột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ới văn học viết ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian.nhân v t tr tình trong ca dao có khi là đ i tho i gi a 2 nhân v t (l i giaoật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ật dân gian gồm cảduyên, ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.m h i…), có khi là l i đ c tho i n i tâm đ t bày, giãi bày tìnhỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình
VD: Đ i tho i: ố nét đặc trưng thi pháp ca dao ại ca dao
“Hôm qua tát n ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c đ u đình/ B quên cái áo trên cành hoa sen ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Em đ ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà c thì cho anh xin/ Hay là em đ làm tin trong nhà ể làm tin trong nhà. “
Ho c:ặc trưng riêng so với văn học viết
“Đôi ta nh l a m i nhen/ Nh trăng m i m c, nh đèn m i khêu” ư ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ư ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ọc, như đèn mới khêu” ư ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Đ c tho i:ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
“Nh ai con m t lim dim/ Chân đi th t thi u nh chim tha m i ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ất thiểu như chim tha mồi ể làm tin trong nhà ư ồi.
Nh ai h t đ ng l i ng i/ Ngày đêm t ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ồi ưởng nhớ một người tình nhân.” ng nh m t ng ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ột người tình nhân.” ười tình nhân.” i tình nhân.”
Khi phân tích ca dao, cũng c n chú ý đ n c m xúc, tâm t c a nhânần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay và ả ưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian
v t tr tình th hi n qua cách s p đ t t ng , hình nh Tình c m đó đật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ắc ặc trưng riêng so với văn học viết ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc
b c l b ng nhi u gi ng đi u: tâm tình sâu l ng, trách móc, gi n h n, đauột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ền ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ắc ật dân gian gồm cả
luôn đa nghĩa khi các h quy ch khác nhau, b i v y khi tìm hi u, ngởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết i
ti p nh n c n quan tâm đ n các khía c nh, đ t trong ng c nh c th ến cả hôm nay và ật dân gian gồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay và ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
Trang 5Ví d trong câu ca dao:ụ ngôn.
“Hoa cúc vàng n ra hoa cúc tím/ Em có ch ng r i tr y m cho anh.” ởng nhớ một người tình nhân.” ồi ồi ả yếm cho anh.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
N u đây ch th là chàng trai đòi l i k v t thì đó là ngến cả hôm nay và ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ỉ của nhân vật… thì ật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết i coi
tr ng v t ch t, so bì thi t h n, nh nhen, x s không m y đ p đẽ Và khiọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ơn vị cơ bản của văn ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ử, đến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ẹo), là tiếng nói biết ơn, tựđáp l i thì l i c a cô gái s ng gi ng, cũng “ngoa ngo t” không kém:ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ẵng giọng, cũng “ngoa ngoắt” không kém: ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ắc
“Hoa cúc vàng n ra hoa cúc xanh/ Y m em, em m c, y m gì anh, anh đòi!” ởng nhớ một người tình nhân.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
Nh ng n u ch th là cô gái (qua hai dòng đ u) thì c cô gái vàưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ảchàng trai đ u là nh ng ngền ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i x s đ p Yêu nhau không l y đử, đến cả hôm nay và ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc nhau,
ngưng riêng so với văn học viết i con gái ch đ ng tr l i k v t đã thu c v cô gái, anh ta không cóủa văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ỉ của nhân vật… thì ật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ềnquy n nh n l i Qua đó th y đền ật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc ngh ch c nh đáng bu n, s nu i ti c vịch sử, đến cả hôm nay và ả ồm cả ố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ền
m i tình dang d c a chàng trai và cô gái.ố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ủa văn hóa dân gian
Đây là ví d đi n hình v nhân v t tr tình trong ca dao Tuy nhiên,ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ền ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
do có s l u truy n nên ca dao nh có ph n khái quát h n, nó không cònưng riêng so với văn học viết ền ưng riêng so với văn học viết ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ơn vị cơ bản của văn
đ c p đ n cá nhân c th là chàng trai hay cô gái mà đã đền ật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc xem nhưng riêng so với văn học viết.câu hát chung cho m i đ i tọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong: cá nhân, cá th trong ca dao đã phai nh tểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
mà thay vào đó tính c ng đ ng đã đột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc hi n hóa.ệ thuật dân gian gồm cả
a)Th i gian ời tình nhân.”
Th i gian trong ca dao là th i gian đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc tái t o, t ch c theo m tạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ứ vào ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
d ng ý ngh thu t nào đó Nó bao g m c quá kh , hi n t i và tụ ngôn ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ồm cả ả ứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng lai
Th i gian ngh thu t trong ca dao thệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết ng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc bi u hi n qua nh ngểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ranhóm t ng c th :ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
- Nhóm t ng bi u hi n th i gian quá kh : hôm qua, ngày nào, ngày x a…ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ứ vào ưng riêng so với văn học viết
- Nhóm t ng bi u hi n th i gian hi n t i: hôm nay, bây gi , chi u nay…ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền
- Nhóm t ng bi u hi n th i gian tững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng lai: bao gi , mai sau, mai này…
kh và th i gian tứ vào ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng lai thưng riêng so với văn học viết ng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc nh c đ n đ l t t m t tâm tắc ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.tình c m nào đó c a nhân v t tr tình trong chính th i gian hi n t i.ả ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
"Hôm qua tát n ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c đ u đình ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
B quên cái áo trên cành hoa sen ỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Trang 6Em đ ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà c thì cho anh xin
Hay là em đ làm tin trong nhà" ể làm tin trong nhà.
Th i gian quá kh “ hôm qua” ch là cái c đ chàng trai th l tìnhứ vào ỉ của nhân vật… thì ới văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.yêu thưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng c a mình đ i v i cô gái ủa văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ới văn học viết
Còn trong m t bài ca dao khác, cô gái l i một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàon cách nói t i th i gianới văn học viết
tưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng lai đ kh ng đ nh tình c m sâu n ng c a mình trong hi n t i:ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ẳng định tình cảm sâu nặng của mình trong hiện tại: ịch sử, đến cả hôm nay và ả ặc trưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
" Bao gi mu i ng t chanh thanh ời tình nhân.” ối ngọt chanh thanh ọc, như đèn mới khêu”
Em đây m i dám b anh l y ch ng" ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ỏ quên cái áo trên cành hoa sen ất thiểu như chim tha mồi ồi.
Bên c nh đó còn có ki u th i gian đ i l p Vi c đ t hai y u t th iạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian.gian đ i l p nhau không ph i là s ng u nhiên mà đó là s bi u hi n c aố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ả ẫn thống nhất một ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian.thi pháp ca dao
Ví d : Th i gian quá kh đ t bên c nh th i gian hi n t i đ bi u thụ ngôn ứ vào ặc trưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ịch sử, đến cả hôm nay và
s v n đ ng, thay đ i Th i gian thay đ i, con ngật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết i, s v t cũng thay đ i.ật dân gian gồm cả ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và
Thưng riêng so với văn học viết ng đây là s thay đ i c a đ i tổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong tr tình (là s thay đ i tình c m)ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ả
Khi miêu t th i gian đ i l p, tác gi dân gian thả ố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ả ưng riêng so với văn học viết ng s d ng bi nử, đến cả hôm nay và ụ ngôn ệ thuật dân gian gồm cả
"Ngày đi, trúc ch a m c măng, ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ọc, như đèn mới khêu”
Ngày v , trúc đã cao b ng ng n tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ằng ngọn tre ọc, như đèn mới khêu”
Ngày đi, lúa ch a chia vè, ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu”
Ngày v , lúa đã đ hoe gi a đ ng ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ỏ quên cái áo trên cành hoa sen ữa đồng ồi.
Ngày đi, em ch a có ch ng ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ồi.
Ngày v , em đã con b ng, con mang" ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ồi.
S đ i l p gi a quá kh và hi n t i đố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảc t o ra thưng riêng so với văn học viết ng đ th hi nểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả
n i ng m ngùi, xa xót, nu i ti c, đau thỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ật dân gian gồm cả ố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng c a nhân v t tr tình vủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ền
nh ng s đ i thay trong tình yêu, trong cu c s ng.ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian
Ca dao Vi t Nam thệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết ng có s l p l i m t cách có ý nghĩa các t ngặc trưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
bi u th th i gian Căn c vào h th ng t ng bi u th th i gian này chúngểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ịch sử, đến cả hôm nay và ứ vào ệ thuật dân gian gồm cả ố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ịch sử, đến cả hôm nay và
ta sẽ n m v ng h n n i dung ý nghĩa c a nh ng bài ca dao cũng nh hi uắc ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ơn vị cơ bản của văn ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
Trang 7sâu s c h n v tâm tr ng, suy nghĩ c a nhân v t tr tình… Sau đây là m tắc ơn vị cơ bản của văn ền ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.
* Mô típ th i gian “ chi u chi u” ời tình nhân.” ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
"Chi u chi u" là th i đi m c a g p g , đoàn t , tr v V y mà vàoền ền ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ủa văn hóa dân gian ặc trưng riêng so với văn học viết ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ụ ngôn ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ền ật dân gian gồm cả
th i đi m này, ngểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết i ph n l y ch ng xa quê thì b v n i đ t khách quêụ ngôn ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ồm cả ơn vị cơ bản của văn ơn vị cơ bản của văn ơn vị cơ bản của văn ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
ngưng riêng so với văn học viết i; các chàng trai, cô gái l i ph i cô đ n vì xa cách ngạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ả ơn vị cơ bản của văn ưng riêng so với văn học viết i thưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng Thến cả hôm nay vànên khi h c t lên câu hát là c m t kho ng tr i nh thọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng kh c kho iắc ả
hi n v ệ thuật dân gian gồm cả ền
Đây là l i c a cô con gái nh m v i bao ni m day d t, trăn tr :ủa văn hóa dân gian ới văn học viết ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ới văn học viết ền ứ vào ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung
"Chi u chi u ra đ ng ngõ sau ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
Trông v quê m ru t đau chín chi u" ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ẹ ruột đau chín chiều" ột người tình nhân.” ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
Chi u chi u! N t nh c đã d o đ u cho m t môtíp g i bu n Đ ngền ền ố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ợng nhân vật Căn cứ vào ồm cả ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thìsau n t nh c y hi n lên chân dung m t cô gái l y ch ng xa quê, trongố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ồm cảlòng c n cào bao n i nh v gia đình, quê hồm cả ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng Quê m có khi cách trẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungnghìn trùng, có khi ch cách có m t quãng đ ng mà hóa ngàn d m xa xôi,ỉ của nhân vật… thì ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết
b i m t lẽ th i phong ki n, ngởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết i con gái có ch ng là đóng khung cu c đ iồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.mình nhà ch ng Bài ca dao m đ u là “chi u chi u” khép l i là “chínởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ồm cả ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ền ền ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảchi u” g i bao n i xót xa cho thân ph n nh ng ngền ợng nhân vật Căn cứ vào ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i ph n th i phongụ ngôn ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
ki n.ến cả hôm nay và
+ ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.con gái ch m vào màn sạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng c a s m t mát:ủa văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
"Chi u chi u xách gi hái rau ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Ngó lên m m ru t đau nh d n" ả yếm cho anh.” ẹ ruột đau chín chiều" ột người tình nhân.” ư ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Hình nh ngả ưng riêng so với văn học viết i m đã tan vào khói sẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng c a hoài ni m Ch còn l iủa văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ỉ của nhân vật… thì ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảtrong trái tim ngưng riêng so với văn học viết i con m t n i đau không bao gi nguôi ngoai N i đauột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm,
ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ụ ngôn ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
Còn dưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.i đây là n i nh c a nh ng ngỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ủa văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i yêu nhau:
"Chi u chi u l i nh chi u chi u ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
Nh ng ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ười tình nhân.” i quân t khăn đi u v t vai" ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi.
Trang 8Chi u chi u đã tr thành đi m h n c a n i nh , đi p khúc c a sền ền ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian.
ch đ i “Ngợng nhân vật Căn cứ vào ưng riêng so với văn học viết i quân t ”- đ i tử, đến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong c a n i nh y v a g n gũi, v a xaủa văn hóa dân gian ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,xôi, v a th c v a m ng, v a là m t chàng trai c th v a là m t chàng traiột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.trong tâm tưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng, tưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong
Chi u chi u là th i đi m di n xền ền ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng ch y u c a ca dao dân ca trủa văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
đình… nhi u nh t vào th i đi m y Đây cũng là th i đi m các chàng trai,ền ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
cô gái lao đ ng m nh d n bày t tâm t tình c m c a mình:ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ưng riêng so với văn học viết ả ủa văn hóa dân gian
"Chi u chi u ra đ ng b ao ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ời tình nhân.”
N ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c kia không khát, khát khao duyên nàng"
"Chi u chi u v t l i đ m sen ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ịt lội đầm sen ột người tình nhân.” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Đ anh lên xu ng làm quen ít ngày" ể làm tin trong nhà ối ngọt chanh thanh
" Chi u chi u v t l i sang sông ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ịt lội đầm sen ột người tình nhân.”
Tr i g m đá n thi p không b chàng" ời tình nhân.” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ẻ thiếp không bỏ chàng" ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
* Mô típ th i gian “Đêm khuya” ời tình nhân.”
Đêm khuya là th i kh c yên tĩnh, qu nh v ng, m m t, tăm t i Trongắc ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ắc ịch sử, đến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian.đêm khuya nhi u khi cũng xu t hi n y u t ánh sáng ( trăng, sao, đèn…)ền ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian
nh ng ánh sáng thưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết ng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc miêu t m t cách m nh t: Trăng: m , tàn,ả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
l i, x ; Sao: m ; Đèn:d u c n, tim b c cháy l i, đĩa d u hao…Nh ng y u tụ ngôn ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ụ ngôn ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian.này góp ph n h tr cho không gian u t i, m m t c a đêm khuya và kh cần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ợng nhân vật Căn cứ vào ố quan trọng của văn hóa dân gian ịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ắc
ho rõ nét n i s u nh , tạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng t c a ch th tr tình:ưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
"Đêm khuya ng i d a phòng loan, ồi ựa phòng loan,
Th c tình nh b n hai hàng lu r i" ựa phòng loan, ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ỵ rơi" ơi"
"Đêm khuya nguy t l n, sao tàn, ệt lặn, sao tàn, ặc, yếm gì anh, anh đòi!”
Đ ng h nh t đi m nh nàng không nguôi" ồi ồi ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ể làm tin trong nhà ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
"Đêm khuya th p chút d u d , ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ư Tim lang cháy l i s u t m t mình" ụi sầu tư một mình" ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ư ột người tình nhân.”
"Đêm khuya trăng l n, d u hao, ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Trang 9Anh ch nào nói l i em hay" ởng nhớ một người tình nhân.” ỗ nào nói lại em hay" ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
Không gian đêm khuya còn là không gian l nh lẽo, gió b c, sạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng sa.Trong hoàn c nh đó, nhân v t tr tình đả ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc miêu t l loi, đ n chi c v iả ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ơn vị cơ bản của văn ến cả hôm nay và ới văn học viết.tâm tr ng ngóng trông, đ i ch kh c kho i.ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ợng nhân vật Căn cứ vào ắc ả
"Đêm khuya em ng i d a mé hiên đình ồi ựa phòng loan,
S ươi" ng sa, gió l nh không th y mình vãng lai" ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ất thiểu như chim tha mồi.
b)Không gian:
Ca dao là ti ng nói c a ngến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i bình dân lao đ ng B i th trong nh ngột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ến cả hôm nay và ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, rabài ca dao là hình nh g n gũi, bình d làng quê, là phả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ịch sử, đến cả hôm nay và ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng ti n đ nhânệ thuật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
v t b c l tâm t , c m xúc suy nghĩ c a mình Đây là không gian tr n th ,ật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ả ủa văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay và
đ i thưng riêng so với văn học viết ng g n v i môi trắc ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết ng s ng thân thu c v i con ngố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết i bình dân
ch và b chi ph i b i c nh quan c a nhân v t tr tình.ỉ của nhân vật… thì ịch sử, đến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ả ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
+ Không gian đ a lí: nh ng câu ca dao vi t v mi n quê c th , đ a danh cịch sử, đến cả hôm nay và ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ền ền ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ịch sử, đến cả hôm nay và ụ ngôn
th qua đó th hi n ni m t hào tình yêu quê hểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng thi t tha sâu n ng:ến cả hôm nay và ặc trưng riêng so với văn học viết.+Không gian v t lí: đó ngật dân gian gồm cả ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ưng riêng so với văn học viết i bình dân sinh s ng, làm l ng, tình t , thanố quan trọng của văn hóa dân gian ụ ngôn.thởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung
+ Không gian xã h i: m i quan h đa d ng gi a ngột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i v i ngới văn học viết ưng riêng so với văn học viết i:
Ngoài ra còn có m t s không gian tiêu bi u nh :ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết
+Không gian th nguy n: trăng sao, cây đa, b n đò… th hi n s b t bi n,ền ền ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ến cả hôm nay vàvĩnh h ngằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì
+ Không gian đ i l p: xa-g n, đông-tây th hi n s cách tr , không hòaố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung
h p, ngang tráiợng nhân vật Căn cứ vào
+ Không gian tâm lí: không có th c, đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc nh n di n b ng cái nhìn khácật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì
thưng riêng so với văn học viết ng đ y ch quan.ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ủa văn hóa dân gian
2.3 M t s mô típ ph bi n trong ca dao: ột số nét đặc trưng thi pháp ca dao ố nét đặc trưng thi pháp ca dao ổ biến trong ca dao: ến trong ca dao:
Trang 10Trong văn h c dân gian nói chung, ca dao nói riêng có nh ng t ng ,ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, rahình nh đả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vào ặc trưng riêng so với văn học viết.c l p đi l p l i t o ra hi u qu ngh thu t đ c bi t đặc trưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả ả ệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết ệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc g iọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.
là môtip Mô tip ngh thu t chính là nh ng ki u m u, nh ng bi u tệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ẫn thống nhất một ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàongmang giá tr tịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong tr ng Ca dao Vi t Nam xu t hi n r t nhi u môtip.ưng riêng so với văn học viết ệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ềnTrong đó có hai nhóm môtip thưng riêng so với văn học viết ng g p là môtip hình nh (chi c c u, d iặc trưng riêng so với văn học viết ả ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ả
chi u chi u, trăm năm, đêm khuya ) đây, chúng ta đi vào tìm hi u m tền ền + ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
s nh ng hình nh mang tính bi u tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong, tr thành nh ng mô típ trong caởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, radao truy n th ng, mang ý nghĩa giá tr sâu s c.ền ố quan trọng của văn hóa dân gian ịch sử, đến cả hôm nay và ắc
Trong đ i s ng c a ngố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i bình dân, chi c c u là hình nh thânến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ảthu c, g n gũi Chi c c u b c qua dòng sông n i li n đôi b , tr thành n iột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ắc ố quan trọng của văn hóa dân gian ền ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ơn vị cơ bản của văn
g p g , hò h n, đón đ a Chi c c u trặc trưng riêng so với văn học viết ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c h t xu t hi n v i ý nghĩa th c.ến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ới văn học viết
Đó có th là n i cô gái đ ng đ i ngểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ơn vị cơ bản của văn ứ vào ợng nhân vật Căn cứ vào ưng riêng so với văn học viết i yêu tr v :ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ền
"Th ươi" ng th ươi" ng, nh nh , s u s u ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
M t ngày ba b n ra c u ngóng trông ột người tình nhân.” ận ra cầu ngóng trông ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Th y ng ất thiểu như chim tha mồi ười tình nhân.” i Nam, B c, Tây, Đông ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi.
Th y ng ất thiểu như chim tha mồi ười tình nhân.” i thiên h mà không th y chàng" ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ất thiểu như chim tha mồi.
Các cô gái đôi khi mưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàon c u y u, c u chênh vênh đ đần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc ngưng riêng so với văn học viết i yêu
d t qua, đ đắc ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vào ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,c g n nhau :
" C u cao, ván y u gió rung ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
Em không đi đ ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà ận ra cầu ngóng trông c c y cùng có anh".
Còn chàng trai th hi n quy t tâm vểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot qua m i khó khăn th tháchọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ử, đến cả hôm nay và
đ vun đ p tình yêu b ng nh ng câu ca dao tha thi t, c m đ ng :ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
" Xa nhau anh mu n l i g n ối ngọt chanh thanh ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
C u không tay v n, anh l n anh sang" ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ịt lội đầm sen ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Nh ng t chi c c u th c, ngưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết i lao đ ng x a l i liên tột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng đ nến cả hôm nay vàchi c c u tr u tến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong theo phưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng th c n d đ bày t bi t bao tâm t ,ứ vào ẩm, ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.tình c m, n i ni m Chi c c u tr u tả ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ền ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong có th là cành h ng, là ng nểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
m ng t i, là cành tr m, là s i ch hay d i y m Đó là chi c c u tình yêuồm cả ơn vị cơ bản của văn ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ợng nhân vật Căn cứ vào ỉ của nhân vật… thì ả ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
Trang 11" Cô kia c t c bên sông ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Mu n sang anh ng cành h ng cho sang" ối ngọt chanh thanh ả yếm cho anh.” ồi.
Chi c c u cành h ng ch có trong trí tến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ồm cả ỉ của nhân vật… thì ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong, mang tính ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết ệ thuật dân gian gồm cảc l Chi c c u nên th này là s n ph m c a t duy sáng t o th m mĩ giúpến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ơn vị cơ bản của văn ả ẩm, ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ẩm,chàng trai t tình v i cô gái L i t tình th t đáng yêu, th hi n t m lòngỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ới văn học viết ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ật dân gian gồm cả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hộitrân tr ng nâng niu ngọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái Có khi chi c c u l i đến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc b c b i cànhắc ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung
tr m "lá d c lá ngang" đ th thách cô gái Chàng trai mong đ i ngần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ử, đến cả hôm nay và ợng nhân vật Căn cứ vào ưng riêng so với văn học viết i congái có b n lĩnh, mong đ i t m chân tình b n v ng :ả ợng nhân vật Căn cứ vào ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ền ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
"Cách nhau có m t con đ m ột người tình nhân.” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Mu n sang anh b cành tr m cho sang ối ngọt chanh thanh ẻ thiếp không bỏ chàng" ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Cành tr m lá d c lá ngang ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ọc, như đèn mới khêu”
Đ ng ối ngọt chanh thanh ười tình nhân.” i bên y b ất thiểu như chim tha mồi ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c sang cành tr m" ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
T hình nh cây rau m ng t i quen thu c nông thôn, các chàng traiả ồm cả ơn vị cơ bản của văn ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungbình dân x a mưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàon đ b c c u tình yêu v i bao khao khát, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c mong :
" G n đây mà ch ng sang ch i ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ẳng sang chơi ơi"
Đ anh ng t ng n m ng t i b c c u" ể làm tin trong nhà ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ọc, như đèn mới khêu” ồi ơi" ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
N u nh các chàng trai mến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàon cành h ng, cành tr m, ng n m ng t iồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ơn vị cơ bản của văn
đ b c nh ng nh p c u thểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ịch sử, đến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng nh thì ngới văn học viết ưng riêng so với văn học viết i con gái b c c u s i ch giúpắc ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ợng nhân vật Căn cứ vào ỉ của nhân vật… thì
ngưng riêng so với văn học viết i yêu gi m m i s u tả ố quan trọng của văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng t :ưng riêng so với văn học viết
"Sông cách sông, thu cách thu ỷ cách thuỷ ỷ cách thuỷ
Em se s i ch , em b c cây c u ợc thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà ỉ, em bắc cây cầu ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Đ anh sang gi m m i s u t ể làm tin trong nhà ả yếm cho anh.” ối ngọt chanh thanh ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ươi" ng t " ư
Nh p c u trong trí tịch sử, đến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong c a ngủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái còn có th là d iểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ả
y m - Đó là chi c c u tình yêu đ y n tính, g i c m nh t :ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ợng nhân vật Căn cứ vào ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
" Ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c gì sông r ng m t gang ột người tình nhân.” ột người tình nhân.”
B c c u d i y m cho chàng sang ch i" ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ả yếm cho anh.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ơi"
D i y m là v t thân thi t, riêng t c a ngả ến cả hôm nay và ật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái, chi c c u d iến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ả
y m ch có th b c riêng cho m t ngến cả hôm nay và ỉ của nhân vật… thì ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ắc ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i thưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng yêu duy nh t Chi c c uất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
Trang 12d i y m là hình tả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong n d đ cô gái ch đ ng bày t b c l tình yêu r oẩm, ụ ngôn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ủa văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
r c, cháy b ng nh ng đ m th m, vỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ưng riêng so với văn học viết ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ắc ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot qua kh i s chi ph i c a l giáoỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dânphong ki n kh t khe Đó là ti ng nói kh ng đ nh tình yêu t do, mãnh li t.ến cả hôm nay và ắc ến cả hôm nay và ẳng định tình cảm sâu nặng của mình trong hiện tại: ịch sử, đến cả hôm nay và ệ thuật dân gian gồm cả
*Môtip d i y m ản của thi pháp ca dao Việt Nam ến trong ca dao:
D i y m không ch đóng vai trò là m t trong nh ng hình nh bi uả ến cả hôm nay và ỉ của nhân vật… thì ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho cây c u tình yêu, cho khát khao h nh phúc nh trên mà đ i v iần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết ố quan trọng của văn hóa dân gian ới văn học viết
ngưng riêng so với văn học viết i ph n x a, d i y m còn là v t d ng trang s c g n gũi, thân thi tụ ngôn ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ả ến cả hôm nay và ật dân gian gồm cả ụ ngôn ứ vào ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ến cả hôm nay vàgóp ph n tôn lên v đ p n tính D i y m trần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c h t là bi u tến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho vẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của
đ p c a ngẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái Nh c đ n ngắc ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết i thi u n đ p, nhân dân lao đ ngến cả hôm nay và ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
thưng riêng so với văn học viết ng nghĩ t i hình nh cô nàng y m th m, má h ng:ới văn học viết ả ến cả hôm nay và ắc ồm cả
" Chi u quê hóng mát đ m sen ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Kìa cô y m th m c ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ười tình nhân.” i duyên đ m đà" ận ra cầu ngóng trông
Trong tình yêu, d i y m là c u n i đ g p g , tình t , giao duyên.ả ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ặc trưng riêng so với văn học viết ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình củaChúng ta hãy cùng c m nh n cái duyên th m trong l i t tình vòng vo,ả ật dân gian gồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tìnhbóng gió mà kín đáo ý nh c a chàng trai x a :ịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết
- " H i cô m c áo y m h ng ỡi cô mặc áo yếm hồng ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ồi.
Đi trong đám h i có ch ng hay ch a? ột người tình nhân.” ồi ư
H i cô y m th m răng đen ỡi cô mặc áo yếm hồng ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi.
Mu n lên m n ng ối ngọt chanh thanh ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà c ng i thuy n cùng anh" ồi ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
- "H i cô y m th m kia là ỡi cô mặc áo yếm hồng ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi.
L i đây anh g i l ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà c ngà cùng g ươi" ng
G i cho đi nh v th ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ươi" ng
G i cho đ n ch n bu ng h ửa mới nhen/ Như trăng mới mọc, như đèn mới khêu” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ối ngọt chanh thanh ồi ươi" ng l nh lùng" ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
Tưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng ch ng ch y m th m, y m đào m i khi n chàng trai ng ýỉ của nhân vật… thì ến cả hôm nay và ắc ến cả hôm nay và ới văn học viết ến cả hôm nay và ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình
m l i Nh ng m t bài ca dao khác, chính s m c m c chân ch t và có
ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
ph n v t v c a cô gái m c y m tr ng lòa xòa kia l i đánh th c tình c mần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ủa văn hóa dân gian ặc trưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ắc ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ứ vào ả
"H i cô gái y m tr ng lòa xòa ỡi cô mặc áo yếm hồng ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi.
Trang 13Sao cô không b o m già nhu m thâm ả yếm cho anh.” ẹ ruột đau chín chiều" ột người tình nhân.”
Ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà ởng nhớ một người tình nhân.” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Đ anh nhu m h th m nhu n công anh" ể làm tin trong nhà ột người tình nhân.” ột người tình nhân.” ất thiểu như chim tha mồi ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
N u y m th m v i màu đ tến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ắc ới văn học viết ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của văn ắci t n thưng riêng so với văn học viết ng bi u hi n s sungểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả
sưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.ng, h nh phúc cũng nh v đ p nhan s c thì y m tr ng trong bài caạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ắc ến cả hôm nay và ắcdao này l i g i lên hoàn c nh c c nh c, v t v c a cô gái dãi n ng d mạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ợng nhân vật Căn cứ vào ả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ủa văn hóa dân gian ắc ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
sưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng Chính hoàn c nh y, chính d i "y m tr ng lòa xòa" đã là cái c đả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ến cả hôm nay và ắc ới văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dânchàng trai m lòng mình v i cô gái M t s ao ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ới văn học viết ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c gi n d mà tinh t : aoả ịch sử, đến cả hôm nay và ến cả hôm nay và
ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vào ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
s b t nh ng khó khăn, v t v trong cu c s ng, đ trao em tình yêu chânẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ới văn học viết ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dânthành, v tha Nh v y, d i y m đã tr thành cái c đ ký thác tâm t , m iịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ật dân gian gồm cả ả ến cả hôm nay và ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ới văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết
g i giao duyên, tình t trăm năm D i y m g i c m mang bao nhiêu ni mọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ả ến cả hôm nay và ợng nhân vật Căn cứ vào ả ền
thưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng n i nh , mang h i m và nh p đ p trái tim làm d y lên khao khátỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết ơn vị cơ bản của văn ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ịch sử, đến cả hôm nay và ật dân gian gồm cả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
h nh phúc l a đôi.ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ứ vào
D i y m không ch là bi u tả ến cả hôm nay và ỉ của nhân vật… thì ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho v đ p c a ngẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái,không ch là chi c c u n i đ g p g , tình t , trao duyên, d i y m còn làỉ của nhân vật… thì ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ặc trưng riêng so với văn học viết ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ả ến cả hôm nay và
bi u tểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho tình yêu thu chung, son s t D i y m đã đi vào n i nh ,ỷ: ắc ả ến cả hôm nay và ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ới văn học viết.đánh th c nh ng k ni m ng t ngào c a tình yêu sâu đ mứ vào ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ỉ của nhân vật… thì ệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả
- "Ta v ta cũng nh mình ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Nh y m mình m c, nh tình mình trao" ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
- "Th ươi" ng anh ch ng bi t đ đâu ẳng sang chơi ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ể làm tin trong nhà.
Đ trong d i y m lâu lâu l i nhìn" ể làm tin trong nhà ả yếm cho anh.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
D i y m tình yêu có m t s c m nh kì di u :ả ến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ệ thuật dân gian gồm cả
"Tr i m a, tr i gió kìn kìn ời tình nhân.” ư ời tình nhân.”
Đ p đôi d i y m h n nghìn chăn bông" ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ả yếm cho anh.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ơi"
Chính trong cái l nh lẽo c a th i ti t kh c nghi t, trong n i bu n cô đ n,ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ắc ệ thuật dân gian gồm cả ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ồm cả ơn vị cơ bản của văn
tr ng tr i vì xa cách, chàng trai l i c m th y m áp vì bên anh đã có đôi d iố quan trọng của văn hóa dân gian ả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ả ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả
y m c a ngến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i yêu, vì anh luôn hi v ng vào m t tọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng lai t t đ p v ngố quan trọng của văn hóa dân gian ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
b n D u bi t r ng chàng trai thi v hóa, lí tền ẫn thống nhất một ến cả hôm nay và ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng hóa hi n th c cu c s ngệ thuật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian
đ t n hểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng s m áp kì l t đôi d i y m c a ngất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ả ến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i yêu song ta cũng
ph i th a nh n r ng: chính tình yêu đã làm cho cu c đ i anh "n hoa k tả ật dân gian gồm cả ằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ến cả hôm nay vàtrái" Ph i chăng câu ca dao mu n g i đ n thông đi p : Hãy bi t trân tr ngả ố quan trọng của văn hóa dân gian ử, đến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ệ thuật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
Trang 14tình yêu Vì chính s c m nh tình yêu sẽ "sứ vào ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hộii m tâm h n, xua tan cái l nhồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cảlòng đáng s " giúp con ngợng nhân vật Căn cứ vào ưng riêng so với văn học viết i vưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot lên trên khó khăn, th thách c a đ iử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian.
s ng ố quan trọng của văn hóa dân gian
Đ n v i bài ca dao khác, ta sẽ c m nh n đến cả hôm nay và ới văn học viết ả ật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vào ứ vàoc s c m nh m i mà đôiạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ới văn học viết
d i y m mang l i:ả ến cả hôm nay và ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
"Thuy n anh m c c n lên đây ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
M ược thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà n đôi d i y m làm dây kéo thuy n" ả yếm cho anh.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
Th t ng nghĩnh và d m n M t cái c đật dân gian gồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc đ t ra th t l mà có lẽặc trưng riêng so với văn học viết ật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
ch có trong ca dao, l i t duy đ c bi t c a ngỉ của nhân vật… thì ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ặc trưng riêng so với văn học viết ệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i đang yêu Ai cũng bi tến cả hôm nay và
d i y m đâu th dùng làm dây hu ng h l i làm dây kéo thuy n m c c n.ả ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ố quan trọng của văn hóa dân gian ồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ền ắc ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
Th c ra đây ch là cái c vì nó ngỉ của nhân vật… thì ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc v i logic thông thới văn học viết ưng riêng so với văn học viết ng Đ ng sau cáiằng hành động, những lời nói, cử chỉ của nhân vật… thì
c tới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng ch ng "v v n" này còn gì khác h n là th a nh n s quan tr ngới văn học viết ẩm, ơn vị cơ bản của văn ật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
c a đôi d i y m ? Ch có đôi d i y m em đeo m i giúp đủa văn hóa dân gian ả ến cả hôm nay và ỉ của nhân vật… thì ả ến cả hôm nay và ới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc thuy n anhền
vưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot qua khó khăn Và cũng ch nh y m em, thuy n anh m i có th sinhỉ của nhân vật… thì ến cả hôm nay và ền ới văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
t n, tr v n i sông b Th cho nên y m em chính là tình em Thuy nồm cả ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ền ơn vị cơ bản của văn ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ềnanh, vì th cũng tr thành thuy n tình khát khao vến cả hôm nay và ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ền ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàot qua sông ngăn bểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dâncách đ c p b n tình duyên Mểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ật dân gian gồm cả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàon chuy n d i y m đ kh ng đ nh s cệ thuật dân gian gồm cả ả ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ẳng định tình cảm sâu nặng của mình trong hiện tại: ịch sử, đến cả hôm nay và ứ vào
m nh c a tình yêu Ch có tình yêu m i mang l i ý nghĩa đích th c c aạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ỉ của nhân vật… thì ới văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian
cu c s ng.ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian
Nh v y, d i y m có t m quan tr ng đ c bi t trong ca dao tình yêu.ưng riêng so với văn học viết ật dân gian gồm cả ả ến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ặc trưng riêng so với văn học viết ệ thuật dân gian gồm cảTác gi dân gian đã khéo léo th i h n mình vào d i y m thanh m nh, bi nả ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ồm cả ả ến cả hôm nay và ả ến cả hôm nay và
nó thoát kh i ch c năng thông thỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ứ vào ưng riêng so với văn học viết ng đ th hi n tình c m, n i khát khaoểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ả ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm,tình yêu, h nh phúc và s thông minh, hóm h nh c a mình Nhìn t góc đạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ỉ của nhân vật… thì ủa văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.thi pháp, d i y m - cũng nh thuy n, b n, áo, khăn, - hoàn toàn có thả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ền ến cả hôm nay và ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân
tr thành m t bi u tởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong trong ca dao tình yêu, bi u tểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho v đ pẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự
c a ngủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i con gái, là c u n i đ g p g , tình t , giao duyên, bi u tần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ặc trưng riêng so với văn học viết ỡng trẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong
c a tình yêu th y chung, son s t.ủa văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ắc
*Mô típ con cò:
Đã t lâu, hình nh con cò đã đi vào ca dao v i t t c v đ p c a nó.ả ới văn học viết ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian
Ngưng riêng so với văn học viết i nông dân đã g i g m ni m vui, n i bu n, s c c nh c, v t c trongử, đến cả hôm nay và ắc ền ỗi thể loại là một hệ thống các tác phẩm, ồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả
nh ng cánh cò ca dao Dững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết ng nh thi u nh ng cánh cò y ca dao sẽ nghèoưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội
đi bi t m y Con cò làm t trên cành tre, con cò ki m ăn trên đ ng ru ng,ến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ổ, phát triển qua các thời kì lịch sử, đến cả hôm nay và ến cả hôm nay và ồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.bãi sông, không ăn lúa mà b t cá, b t tép… C nh v y, nh ng cánh còắc ắc ứ vào ưng riêng so với văn học viết ật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra
tr ng mu t c in bóng trong su t chi u dài c a ca dao.ắc ố quan trọng của văn hóa dân gian ứ vào ố quan trọng của văn hóa dân gian ền ủa văn hóa dân gian
Trang 15Đi vào trong văn h c, con cò tr thành m t bi u tọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong ngh thu tệ thuật dân gian gồm cả ật dân gian gồm cả
đ y sáng t o c a cha ông ta khi nó g n li n v i hình nh ngần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ắc ền ới văn học viết ả ưng riêng so với văn học viết i nông dânlam lũ, ch u thịch sử, đến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng ch u khó, c n cù v t v trên đ ng ru ng:ịch sử, đến cả hôm nay và ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ả ồm cả ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
Tr i m a qu d a v o v ời tình nhân.” ư ả yếm cho anh.” ư ẹ ruột đau chín chiều" ọc, như đèn mới khêu”
Con c n m co ối ngọt chanh thanh ằng ngọn tre.
Con tôm đánh đáo
Con cò ki m ăn ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.”
H cũng là nh ng ngọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ưng riêng so với văn học viết i luôn ch u s ph n h m hiu, b t h nh trongịch sử, đến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ẩm, ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
xã h i: “ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian Con cò đ u c c b ao ận ra cầu ngóng trông ọc, như đèn mới khêu” ời tình nhân.” / Ăn sung sung chát, ăn đào đào chua.”
Hình nh ngả ưng riêng so với văn học viết i nông dân nh t là ngất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết i ph n lam lũ, l m l i:ụ ngôn ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ụ ngôn “Con
cò l n l i b sông/ Gánh g o đ a ch ng ti ng khóc n non/ Nàng v nuôi ặc, yếm gì anh, anh đòi!” ột người tình nhân.” ời tình nhân.” ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ư ồi ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ỉ, em bắc cây cầu ề, trúc đã cao bằng ngọn tre cái cùng con/ Đ anh đi tr y n ể làm tin trong nhà ẩy nước non Cao Bằng” ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c non Cao B ng” ằng ngọn tre.
Trong hoàn c nh b áp b c, b chà đ p, b oan c, h v n mu n, dùả ịch sử, đến cả hôm nay và ứ vào ịch sử, đến cả hôm nay và ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ịch sử, đến cả hôm nay và ứ vào ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ẫn thống nhất một ố quan trọng của văn hóa dân gian
ph i ch t, cũng ph i ch t trong s trong s ch:ả ến cả hôm nay và ả ến cả hôm nay và ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
Con cò mà đi ăn đêm
Đ u ph i cành m m l n c xu ng ao ận ra cầu ngóng trông ả yếm cho anh.” ề, trúc đã cao bằng ngọn tre ột người tình nhân.” ổ xuống ao ối ngọt chanh thanh
Ông i ông v t tôi nao ơi" ớc đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo n ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c trong
Đ ng xáo n ừng xáo nước đục đau lòng cò con ước đầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen c đ c đau lòng cò con ụi sầu tư một mình".
Đó là v đ p c a nhân cách con ngẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i Vi t Nam, s ng trong khôngệ thuật dân gian gồm cả ố quan trọng của văn hóa dân gian
s ng đ c, có ch t thì cũng ph i là cái ch t trong Ngố quan trọng của văn hóa dân gian ụ ngôn ến cả hôm nay và ả ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết i nông dân Vi t Namệ thuật dân gian gồm cảcòn có t tưng riêng so với văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng l n, c c kì cao thới văn học viết ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong v cách s ng H đã sáng t o hìnhền ố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong ngưng riêng so với văn học viết i đi trưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c, lo trưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c cái lo c a thiên h , hủa văn hóa dân gian ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trungng sau thiên h ,ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
ngưng riêng so với văn học viết i hi sinh đ đ a l i h nh phúc cho m i ngểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i qua hình tưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong: “Con cò
đi đón c n m a/ T i tăm mù m t ai đ a cò v ” ơi" ư ối ngọt chanh thanh ịt lội đầm sen ư ề, trúc đã cao bằng ngọn tre.
Nh ng cũng có khi cánh cò cũng xu t hi n trong nh ng câu ca daoưng riêng so với văn học viết ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ệ thuật dân gian gồm cả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, rabày t tình yêu đôi l a:ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ứ vào “Con cò núp b i lúa xanh/ Ch con cá đ n nh anh ụi sầu tư một mình" ời tình nhân.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ư
ch nàng/ Con cò núp b i lúa vàng/ Ch con cá đ n nh nàng ch anh” ời tình nhân.” ụi sầu tư một mình" ời tình nhân.” ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ư ời tình nhân.” M tột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian
Trang 16cánh cò thôi mà bay kh p m i mi n đ t nắc ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ền ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c, xuyên th u m i th i gian,ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian.
cò l i bay vào l i ru c a m , l i d y c a cô, l i tâm s v i b n bè.ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ủa văn hóa dân gian ới văn học viết ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
Tóm l i, hình tạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong con cò đã tr thành m t mô-típ đ m đ c b nởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ật dân gian gồm cả ặc trưng riêng so với văn học viết ả
s n dân t c và tính nhân dân, thắc ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ng kh i g i lòng ngơn vị cơ bản của văn ợng nhân vật Căn cứ vào ởng rất lớn đến các sáng tác văn học viết từ văn học trung ưng riêng so với văn học viết i nhi u tìnhền
c m và k ni m v quê hả ỉ của nhân vật… thì ệ thuật dân gian gồm cả ền ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng đ t nất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ới văn học viết.c
*Mô típ hoa nhài
v a l a:ứ vào “Đôi ta l m t m hoa nhài/ Ch ng đây v đ y kém ai trên đ i.” ất thiểu như chim tha mồi ất thiểu như chim tha mồi ồi ợc thì cho anh xin/ Hay là em để làm tin trong nhà ất thiểu như chim tha mồi ời tình nhân.” Chỉ của nhân vật… thì
“l m t m” thôi, nghĩa là không có gì to tát, l n lao c y là v đ p hi nất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ới văn học viết ả Ấy là vẻ đẹp hiền ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ềnhòa, bình d mà ch ng thoáng chút m c c m, t ti nào vì có “kém ai” đâu!ịch sử, đến cả hôm nay và ẳng định tình cảm sâu nặng của mình trong hiện tại: ặc trưng riêng so với văn học viết ả
Hưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng th m c a hoa nhài còn tơn vị cơ bản của văn ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong tr ng cho s thanh tao, quý giá,ưng riêng so với văn học viết.trang nhã, văn minh l ch s c a con ngịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết “Ch ng th m cũng th hoai: ẳng sang chơi ơi" ể làm tin trong nhà nhài/ D u không thanh l ch cũng ng ẫu không thanh lịch cũng người Tràng An” ịt lội đầm sen ười tình nhân.” i Tràng An”.
V đ p c a hoa nhài thẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc ví v i n cới văn học viết ụ ngôn ưng riêng so với văn học viết i đáng yêu c a ngủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i
con gái: “Mi ng c ệt lặn, sao tàn, ười tình nhân.” i nh cánh hoa nhài/ Nh n hoa qu nh tai hoa ư ư ụi sầu tư một mình" ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ư
h ng” ồi.
V trí c a hoa nhài trong ca dao không chi m u th nh hoa h ng,ịch sử, đến cả hôm nay và ủa văn hóa dân gian ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ến cả hôm nay và ưng riêng so với văn học viết ồm cảhoa mai Đ y là th hoa bi t khiêm t n, có chút e l , khép kín:ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ứ vào ến cả hôm nay và ố quan trọng của văn hóa dân gian ệ thuật dân gian gồm cả “Ch i hoa ơi" cho bi t mùi hoa/ Th nh t hoa lí th ba hoa nhài” “Hoa lí là ch hoa lài/ ết đứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ất thiểu như chim tha mồi ứng lại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ịt lội đầm sen Hoa lí có tài hoa lài có duyên”.
Trong ca dao, hoa nhài là m t th hoa đ p v i v đ p hài hòa, bìnhột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ứ vào ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ới văn học viết ẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự
d Qua đó, ta th y địch sử, đến cả hôm nay và ất tương đối trong sự biểu hiện một mảng đời sống xã hội ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc quan ni m th m mĩ và quan ni m đ o đ c c aệ thuật dân gian gồm cả ẩm, ệ thuật dân gian gồm cả ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ứ vào ủa văn hóa dân gian.nhân dân lao đ ng H a chu ng nh ng gì gi n d , nh bé; ca ng i th yột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ọc dân gian là một thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ả ịch sử, đến cả hôm nay và ỏi…), có khi là lời độc thoại nội tâm để tỏ bày, giãi bày tình ợng nhân vật Căn cứ vào ủa văn hóa dân gian.chung, tình nghĩa; thích cái đ p bên trong h n cái phô trẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ơn vị cơ bản của văn ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng bên ngoài
*Mô típ hoa sen
Trong các loài hoa bi u tểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàong cho v đ p cao quý, ta không thẻ thơ (hát ru), là hình thức trò chuyện tâm tình của ẹo), là tiếng nói biết ơn, tự ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dânkhông nh c t i hoa sen Hoa sen bi u tr ng cho s c s ng b n b :ắc ới văn học viết ểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ưng riêng so với văn học viết ứ vào ố quan trọng của văn hóa dân gian ền ỉ của nhân vật… thì “Hoa sen
m c bãi cát l m/ Tuy r ng l m láp v n m m hoa sen” ọc, như đèn mới khêu” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen ằng ngọn tre ất thiểu như chim tha mồi ẫu không thanh lịch cũng người Tràng An” ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen.
S đ đ y, phúc l c trong cu c s ng c a ngủa văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ố quan trọng của văn hóa dân gian ủa văn hóa dân gian ưng riêng so với văn học viết i nông dân cũng đưng riêng so với văn học viết.ợng nhân vật Căn cứ vàoc
th hi n qua hình nh hoa sen Không nh ng th , hoa sen mang m t m mểu diễn dân gian, nghệ thuật tạo hình dân ệ thuật dân gian gồm cả ả ững sáng tác tập thể, truyền miệng của nhân dân lao động, ra ến cả hôm nay và ột thành tố quan trọng của văn hóa dân gian ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,
s ng âm mà m nh mẽ Tuy d m m a dãi n ng mà hố quan trọng của văn hóa dân gian ỉ của nhân vật… thì ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả ần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, ưng riêng so với văn học viết ắc ưng riêng so với văn học viết.ơn vị cơ bản của vănng s c ch ng nh tắc ẳng định tình cảm sâu nặng của mình trong hiện tại: ạo văn hóa, nghệ thuật dân gian gồm cả
phai: “Hoa sen hoa khéo gi màu/ N ng h ng không nh t m a d m không ữa đồng ắt lim dim/ Chân đi thất thiểu như chim tha mồi ồi ại ngồi/ Ngày đêm tưởng nhớ một người tình nhân.” ư ầu đình/ Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen phai”.