CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

Đứng trước thực trạng ấy, phòng Giáo dục đào tạo Yên Lạc triển khai tổ chức Hội thảo chuyên đề đổi mới sinh hoạt chuyên môn cấp THCS. Nhằm thực hiện tốt sinh hoạt chuyên môn ở các nhà trường. Là giáo viên dạy Sử ở trường trung học cơ sở, khi được giao nhiệm vụ xây dựng một chuyên đề dạy học nhằm đổi mới nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo tinh thần công văn 5555, tôi mạnh dạn xây dựng chuyên đề: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI– Chương trình Lịch sử lớp 8– THCS .

PHẦN II: NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

I ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ

SẢN

1 Khái niệm Cách mạng tư sản:

2 Nguyên nhân bùng nỗ các cuộc CMTS

3 diễn biến các cuộc cách mạng

4 Mục tiêu và nhiệm vụ của các cuộc CMTS

5 Giai cấp lãnh đạo và động lực của cách mạng tư sản:

6 Tính chất, kết quả và ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản

7 Nhận diện các cuộc cách mạng tư sản

8 Một số nhân vật gắn liền với các cuộc cách mạng tư sản

9 Một số văn kiện lịch sử gắn liền với các cuộc cách mạng tư sản

II MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ GỢI Ý TRẢ LỜI

III KẾT LUẬN

IV BÀI DẠY MINH HỌA

2223445555666668111112131414142223

CHUYÊN ĐỀ

CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN

CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

tổ chức cho học sinh hoạt đông học Trong quá trình dạy học, học sinh là chủ thểnhận thức, giáo viên có vai trò tổ chức, kiểm tra, hỗ trợ hoạt động học tập của họcsinh một cách hợp lí sao cho học sinh tự chủ chiếm lĩnh, xây dựng tri thức quátrình dạy học là quá trình hoạt động của giáo viên và của học sinh trong sự tươngtác thống nhất giữa giáo viên, học sinh và tư liệu hoạt động dạy học

Xuất phát từ nội dung dạy học hiện nay ở trường phổ thông Chương trình hiệnhành của Việt Nam cũng đã bước đầu được xây dựng theo quan điểm tích hợp song

so với thế giới vẫn là chậm và chưa được thực hiện triệt để Chương trình, sáchgiáo khoa (SGK) môn Lịch sử THCS hiện hành mặc dù có nhiều tiến bộ, tuy nhiênviệc sắp xếp, bố trí chương trình còn nhiều mảng kiến thức thiếu mối liên hệ vớinhau Chính vì vậy, trong dạy học bộ môn lịch sử hiện nay ở trường phổ thôngcần xác định những nội dung rời rạc, thiếu mối liên hệ, có những điểm tươngđồng gần nhau thành các chuyên đề dạy học nhằm khắc phục những hạn chếtrong việc tổ chức dạy học hiện nay, phát huy được những ưu thế của việc tổ chứcdạy học theo chuyên đề, giúp học sinh xâu chuỗi, liên hệ, kết nối được các nộidung sự kiện lịch sử với nhau Mặt khác, ở giáo dục phổ thông, cả năng lực chung

cơ bản và năng lực chuyên biệt đều cần được chú ý phát triển Tuy nhiên, trongtừng giai đoạn học tập cần chú trọng vào những loại năng lực khác nhau Ở tiểu học

và trung học cơ sở (THCS) cần tập trung hình thành và phát triển các năng lựcchung – cơ bản, điều này dẫn tới một yêu cầu trong việc xây dựng chương trìnhgiáo dục là cần quan tâm đến việc thiết kế các nội dung, môn học mang tính tíchhợp và phân hóa phù hợp

2 Cơ sở thực tiễn

Trong thực tế việc nắm vững và vận dụng các phương pháp dạy học tích cựccòn nhiều hạn chế, có nơi còn máy móc, lạm dụng Đại đa số giáo viên chưa tìm rađược mối liên hệ chặt chẽ, phù hợp giữa kĩ thuật dạy học tích cực và tiến trình bàihọc Vì vậy, giáo viên chủ yếu vẫn lệ thuộc vào tiến trình bài học được trình bàytrong sách giáo khoa, chưa dám chủ động thiết kế tiến trình xây dựng kiến thức phùhợp với phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực Khả năng khai thác, sử dụngthiết bị dạy học và tài liệu bổ trợ trong quá trình dạy học trên lớp và tự học ở nhàcủa học sinh còn hạn chế, kém hiệu quả Phần lớn giáo viên đều lo sợ sẽ bị

“cháy giáo án” do học sinh không hoàn thành các hoạt động được giao trong giờhọc

Vì vậy, việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực hiện nay (cho dù có thựchiện hoặc chưa thực hiện được) đều chưa có hiệu quả cao: giáo viên chưa thực sự

tổ chức hoạt động nhận thức tích cực, sáng tạo, bồi dưỡng phương pháp tự học chohọc sinh, việc tăng cường hoạt động học tập tập thể và hợp tác học tập còn hạn chế,chưa kết hợp được sự đánh giá của giáo viên và tự đánh giá của học sinh trongchương trình dạy học

Đứng trước thực trạng ấy, phòng Giáo dục đào tạo Yên Lạc triển khai tổ chứcHội thảo chuyên đề đổi mới sinh hoạt chuyên môn cấp THCS Nhằm thực hiện tốtsinh hoạt chuyên môn ở các nhà trường

Là giáo viên dạy Sử ở trường trung học cơ sở, khi được giao nhiệm vụ xây dựngmột chuyên đề dạy học nhằm đổi mới nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo tinh

thần công văn 5555, tôi mạnh dạn xây dựng chuyên đề: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI– Chương

- Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong những năm gần đâythông qua các bài kiểm tra thường xuyên ở trường đã dần đổi mới theo hướng đánhgiá năng lực học sinh, tạo điều kiện cho dạy học chuyên đề

- Đa số giáo viên và học sinh ủng hộ và sẵn sàng tham gia vào quá trình xây dựng

và triển khai dạy học theo chuyên đề

2 Khó khăn

- Sự hiểu biết của giáo viên về phương pháp, kĩ thuật dạy học theo chuyên đề cònhạn chế, chưa làm chủ được phương pháp mới nên giáo viên vất vả hơn khi sửdụng dẫn đến tâm lý ngại sử dụng

- Dạy học hiện nay chủ yếu được thực hiện trên lớp theo bài/tiết trong sách giáokhoa, khi triển khai theo chuyên đề phải dạy nhiều bài trên nhiều tiết sẽ gặp khókhăn

- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh chủ yếu căn cứ vào kế hoạch vàphân phối chương trình – phần lớn là đánh giá sự ghi nhớ của học sinh cũng là ràocản lớn đối với việc xây dựng chuyên đề dạy học

- Cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, thiết bị dạy học ở một số trường còn thiếuthốn

III PHẠM VI VÀ MỤC ĐÍCH CỦA CHUYÊN ĐỀ

1 Phạm vi chuyên đề

Chuyên đề tập trung nghiên cứu một loạt các cuộc cách mạng tư sản điểnhình thời cận đại, bao gồm: Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI, cách mạng tư sản Anh(1640 – 1688), chiến tranh giành độc lập Bắc Mĩ (1775 – 1783), cách mạng tư sảnPháp (1789 – 1794) và thực hiện trong 4 tiết của chương trình lớp 8 – THCS

2 Mục đích chuyên đề

Giúp học sinh hiểu rõ:

- Nguyên nhân chung và riêng của các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại

- Nét đặc thù riêng của từng cuộc cách mạng tư sản thông qua diễn biến

- Bản chất và tác dụng của các cuộc cách mạng tư sản

- Nhiệm vụ của cách mạng tư sản và phân biệt được cách mạng tư sản với các cuộccách mạng xã hội khác

- Từ đó, học sinh có thể vận dụng kiến thức mình cùng các bạn tham gia xây dựngtrên lớp để làm các bài tập năng lực mà giáo viên hoạch định

PHẦN II: NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

I ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN

1 Khái niệm Cách mạng tư sản:

Theo học thuyết Mác, cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tưsản(hay quý tộc mới) lãnh đạo nhằm thay thế chế độ phong kiến, thiết lập nềnthống trị của giai cấp tư sản, mở đường cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản.

2 Nguyên nhân bùng nổ các cuộc CMTS.

a Nguyên nhân sâu xa:

- Các cuộc CMTS ở Anh – Bắc Mỹ - Pháp diễn ra ở không gian, thời gian khácnhau (Hà Lan thế kỉ XVI, Anh đầu thế kỉ XVII, Bắc Mỹ giữa thế kỉ XVIII, Phápcuối thế kỉ XVIII) CMTS nổ ra theo đúng quy luật khi tình thế CM xuất hiện vớicác yếu tố sau:

*Về kinh tế: Nền kinh tế TBCN phát triển đến mức độ nhất định, tạo ra mâu thuẫn

gay gắt giữa LLSX mới với QHSX cũ, lỗi thời kìm hãm

- Biểu hiện:

+ Hà Lan: Vùng đất Nê-đéc-lan (thuộc Bỉ và Hà Lan hiện nay) có nền kinh tế tưbản chủ nghĩa phát triển nhất châu Âu, nhưng bị sự thống trị của vương quốc TâyBan Nha kìm hãm sự phát triển

+ Anh: Kinh tế công thương nghiệp phát triển ( Công trường thủ công, ngoạithương phát triển đặc biệt là ngành công nghiệp len dạ…); Quan hệ sản xuấtTBCN xâm nhập vào nông nghiệp ( hiện tượng “ Cừu ăn thịt người” mà to mátMo-rơ miêu tả…).

+ Bắc Mỹ: Kinh tế công, thương nghiệp phát triển mạnh mẽ, tuy nhiên bị chínhsách thực dân Anh ngăn cản

+ Pháp: Công thương nghiệp phát triển mạnh vùng ven Địa Trung Hải và Đại TâyDương về dệt, khai khoáng, luyện kim Các công ti thương mại có quan hệ buônbán với nhiều nước; Nền nông nghiệp lạc hậu, và chế độ chuyên chế đối với nôngdân …

Sự phát triển trên bị kìm hãm bởi chế độ phong kiến ( ở Anh, Pháp) và sự kìmhãm của Chính phủ Anh với thuộc địa Bắc Mỹ

* Về chính trị - Xã hội:

- Chính trị : Chế đô quân chủ chuyên chế lạc hậu hoặc chính quyền thực dân áp bứcbóc lột vì vậy có cuộc đấu tranh lực lượng tiến bộ và lực lượng cũ phản động

- Xã hội

+ Hà Lan: Nhân dân vùng Nê-đéc-lan với vương quốc Tây Ban Nha

+ Anh: Tư sản với Qúi tộc mới với Qúi tộc cũ và giáo hội Anh ( Sáclơ I )

+ Bắc Mỹ: Tư Sản với quần chúng với chính phủ Anh

+ Pháp: Đẳng Cấp thứ 3 với Đẳng cấp 1 và 2…

* Về tư tưởng: Diễn ra cuộc đấu tranh giữa tư tưởng mới tiến bộ và tư tưởng cũ

phản động, tiêu biểu là Trào lưu Triết học Ánh Sáng ( Mông-te-xki-ơ, Rut-xô, te ) tấn công vào hệ tư tưởng phong kiến lạc hậu

Mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất mới với quan hệ sản xuất cũ trên các lĩnh vực:kinh tế, chính trị và tư tưởng chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến các cuộc CMTSbùng nổ

b Nguyên cớ trực tiếp

- Xuất phát từ 3 tiền đề trên ở Hà Lan, Anh, Bắc Mỹ, Pháp tất yếu CMTS sẽ nổ ra

- Các sự kiện đã châm ngòi cho CM bùng nổ:

+ Hà Lan: Cuộc đấu tranh chống lại sự đô hộ của Vương quốc Tây Ban Nha tháng8-1566

+ Anh: Sự kiện khi Sác- Lơ I triệu tập Quốc Hội nhằm tăng thuế ( 4-1640)

Năm 1642, nội chiến bùng nổ, bước đầu thắng lợi nghiêng về phía nhà vua Nhưng

từ khi Ô-li-vơ Crôm-oen lên làm chỉ huy quân đội Quốc hội, xây dựng quân đội có

kỉ luật đã liên tiếp đánh bại quân đội của nhà vua Sác-lơ I bị bắt

- Giai đoạn 2 (1649 - 1688)

Ngày 30 - 1 - 1649, Crôm-oen đưa vua Sác-lơ I ra xử tử Nước Anh chuyển sangnền cộng hòa và cách mạng đạt tới đỉnh cao

Tuy nhiên, chỉ có giai cấp tư sản và quý tộc mới được hưởng quyền lợi, còn nhândân không có gì Vì vậy họ tiếp tục đấu tranh.

Để đối phó với cuộc đấu tranh của nhân dân, quý tộc mới và tư sản lại thỏa hiệpvới phong kiến, đưa Vin-hem Ô-ran-giơ (Quốc trưởng Hà Lan và là con rể của vuaGiêm II) lên ngôi, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến

c Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

- Tháng 12 - 1773, nhân dân cảng Bô-xtơn tấn công ba tàu chở chè của Anh đểphản đối chế độ thu thuế Đáp lại, thực dân Anh đã ra lệnh đóng cửa cảng

- Năm 1774, đại biểu các thuộc địa đã họp Hội nghị lục địa ở Phi-la-đen-phi-a, yêucầu vua Anh phải xóa bỏ các luật cấm vô lí, nhưng không đạt kết quả

- Tháng 4 - 1775, cuộc chiến tranh bùng nổ Nhờ có sự lãnh đạo tài giỏi của giơ Oa-sinh-tơn, quân thuộc địa đã giành được nhiều thắng lợi quan trọng

Gioóc Ngày 4 Gioóc 7 Gioóc 1776, bản Tuyên ngôn Độc lập được công bố, xác định quyền của conngười và quyền độc lập của 13 thuộc địa Nhưng thực dân Anh không chấp nhận vàcuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn

- Tháng 10 - 1777, quân 13 thuộc địa lại giành thắng lợi lớn ở Xa-ra-tô-ga, làmquân Anh suy yếu Năm 1783, thực dân Anh phải kí Hiệp ước Véc-xai, công nhậnnền độc lập của các thuộc địa Cuộc chiến tranh kết thúc

Sau khi giành thắng lợi, phái Lập hiến lên nắm quyền và họ đã làm được hai việcquan trọng đối với cách mạng: Thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền,nêu cao khẩu hiệu “Tự do - bình đẳng - Bác ái” (tháng 8 - 1789) Ban hành Hiếnpháp (tháng 9 - 1791), xác lập chế độ quân chủ lập hiến Theo đó, vua không nắm

thực quyền mà là Quốc hội Vì vậy, Lu-i XVI đã liên kết với lực lượng phản cáchmạng trong nước và cầu cứu các thế lực bên ngoài để giành lại chính quyền.

Tháng 4 - 1792, Liên minh hai nước Áo - Phổ cùng bọn phản động ở Pháp đã tiếncông cách mạng Phái Lập hiến đã không kiên quyết chống lại, tình hình đất nướctrở nên lâm nguy

Trước tình hình đó, ngày 10 - 8- 1792, phái Gi-rông-đanh đứng lên lãnh đạo nhândân tiếp tục làm cách mạng, lật đổ phái Lập hiến và xóa bỏ chế độ PK

-Giai đoạn phái Gi-rông-đanh tiếp tục làm cách mạng, lật đổ phái Lập hiến và thiếtlập nền cộng hòa (từ ngày 21 - 9 - 1792 đến ngày 2 - 6 - 1793)

Sau khi lật đổ phái Lập hiến và xóa bỏ chế độ PK, phái Gi-rông-đanh bầu ra Quốchội mới, thiết lập nền cộng hòa Ngày 21 - 1 - 1793, vua Lu-i XVI bị xử tử vì tộiphản quốc

Mùa xuân năm 1793, quân Anh cùng quân đội các nước PK châu Âu tấn côngnước Pháp Bọn phản động trong nước ở mọi nơi cũng nổi dậy tấn công cách mạng,làm cho tình hình nước Pháp gặp nhiều khó khăn Trong khi đó, phái Gi-rông-đanhkhông lo chống ngoại xâm, nội phản, chỉ lo củng cố quyền lực

Ngày 2 - 6 - 1793, dưới sự lãnh đạo của phái Gia-cô-banh, đứng đầu là Rô-be-spie,quần chúng nhân dân đã lật đổ phái Gi-rông-đanh

- Giai đoạn phái Gia-cô-banh lãnh đạo nhân dân lật đổ phái Gi-rông-đanh và thiếtlập nền chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh

Sau khi lật đổ phái Gi-rông-đanh, phái Gia-cô-banh được sự ủng hộ của nhân dânlên nắm chính quyền, thiết lập nền chuyên chính dân chủ do Rô-be-spie đứng đầu.Chính quyền cách mạng đã thi hành nhiều biện pháp quan trọng để trừng trị bọnphản cách mạng, giải quyết những yêu cầu của nhân dân như: xóa bỏ mọi nghĩa vụcủa nông dân đối với PK, chia ruộng đất cho nông dân, quy định giá bán các mặthàng cho dân nghèo,

Phái Gia-cô-banh cũng ban hành lệnh tổng động viên, xây dựng đội quân cáchmạng hùng mạnh, nhờ đó đã đánh bại bọn ngoại xâm và nội phản

Do nội bộ chia rẽ, nhân dân lại không ủng hộ như trước (do phái Gia-cô-banhkhông đem lại đầy đủ quyền lợi cho họ như đã hứa), nên phái tư sản phản cáchmạng đã tiến hành đảo chính, bắt Rô-be-spie để xử tử (28 - 7 - 1794) Cách mạngkết thúc vào cuối thế kỉ XVIII

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của các cuộc CMTS

a Mục tiêu

Về cơ bản cách mạng tư sản nhằm vào mục tiêu đánh đổ chế độ phong kiến, xáclập chế đội tư bản chủ nghĩa thông qua việc thực hiện hai nhiệm vụ: Dân tộc vàdân chủ

b Nhiệm vụ

- Nhiệm vụ dân tộc: Xóa bỏ tình trạng cát cứ phong kiến, thống nhất thị trường,bảo vệ tổ quốc, giành độc lập dân tộc ( Hà Lan,Pháp, Mỹ…) Nhiệm vụ dân tộctrong các cuộc cách mạng tư sản nhằm thúc đẩy sự phát triển chủ nghĩa tư bản

- Nhiệm vụ dân chủ: Xóa bỏ chế độ PK chuyên chế, xác lập nền dân chủ tư sản,vấn đề ruộng đất (Hà Lan, Anh , Pháp, Mỹ)

4 Giai cấp lãnh đạo và động lực của cách mạng tư sản:

- Giai cấp lãnh đạo: Do điều kiện lịch sử mỗi nước và vai trò của các tầng lớp nêngiai cấp lãnh đạo có khác nhau, ví như:

Toàn thể nhân dân miền bắc vùng Nê-đéc-lan (Hà Lan), Qúi tộc mới + Giai cấp tưsản ( Anh), Giai cấp tư sản và Chủ Nô ( Bắc Mỹ), Giai cấp tư sản ( Pháp)

- Động lực chủ yếu của các cuộc cách mạng tư sản: Quần chúng nhân dân trướchết là nông dân, thợ thủ công, dân nghèo thành thị và một bộ phận công nhân,người In-di-an, nô lệ da đen (ở Bắc Mĩ)… Quần chúng nhân dân giữ vai trò chủyếu và thúc đẩy cách mạng tiến lên…

5 Tính chất, kết quả ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cách mạng tư sản đối với cách mạng Việt Nam.

a Tính chất:

+ Hà Lan: Là cuộc CMTS không triệt để

+ Anh: Là cuộc CMTS không triệt để

+ Pháp : Là cuộc CMTS triệt để nhất trong các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại.+ Bắc Mĩ: Là cuộc CMTS có tính chất nhân dân khá rõ nét.

b Kết quả:

-Cách mạng Hà Lan:

Lật đổ ách thống trị của thực dân Tây ban Nha Năm 1648 nền độc lập của HàLan chính thức được công nhận, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển ởnước này

-Cách mạng Anh:

Chế độ quân chủ lập hiến ra đời, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển ởnước này

-Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

Năm 1783 Anh chính thức thừa nhận nền độc lập của các thuộc địa Bắc Mĩ Mộtquốc gia mới ra đời-Hợp chủng quốc Hoa Kì Làm cho nền kinh tế tư bản Mĩ pháttriển

+ Thống nhất quốc gia, dân tộc…mở rộng quan hệ giao lưu

+ Thúc đẩy khoa học – kĩ thuật phát triển, nâng cao năng suất lao động…

+ Hình thành 2 giai cấp cơ bản của xã hội tư bản: Giai cấp tư sản và giai cấp vô sản

- Hạn chế:

+ Thay thế hình thức thống trị này bằng hình thức thống trị khác…

+ Quyền lợi của nhân lao động vẫn chưa được giải quyết như vấn đề ruộng đất.Quyền tự do dân chủ…

c Bài học kinh nghiệm đối với cách mạng Việt Nam

Cách mạng tư sản cũng có những hạn chế, chủ yếu là thay thế một chế độ bóclột nàv bằng một chế độ bóc lột khác Vì vậy trong xã hội tư bản cuộc đấu tranhgiữa giai cấp vô sản và tư sản ngày càng trở nên gay gắt Thắng lợi của giai cấp vôsản trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử cùa mình là điểu tất yếu Song phải trảiqua nhiều gian khổ hi sinh và lâu dài

Do nhận thức được điểu này Chú tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn con đường cứunước đúng cho dân tộc, không theo cách mạng tư sản mà đi theọ con đường cáchmạng vô sản để giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước

6 Nhận diện các cuộc cách mạng tư sản

Nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực, hình thức, kết quả của các cuộc cách mạng

Lật đổ chế độ phong kiến,

mở đường choCNTB phát triển

Lật đổ TD Anh giành độc lập dân tộc, mở đường cho CNTB phát triển

Lật đổ chế độ phong kiến,

mở đường choCNTB phát triển

Lãnh đạo Giai cấp Tư sản Giai cấp Tư

sản, quý tộc mới,

Quần chúngnhân dân

Quần chúng nhân dânHình

thức

Chiến tranh giành độc lập

Nội chiến Chiến tranh

giành độc lập

Cao trào cách mạng quần chúngNhân vật Giai cấp Tư sản đứng đầu là đứng đầu là G đứng đầu là

tiêu biểu Crôm-oen Oa-sinh-tơn Rô-be-xpi-e Kết quả Năm 1648 nền

độc lập của Hà Lan chính thức được công nhận,tạo điều kiện CNTB phát triển

Thiết lập chế

độ quân chủ lập hiến, tạo điều kiện CNTB phát triển

Anh công nhận độc lập 13 thuộc địa, mở đường cho TBCN phát triển

Lật đổ chế độ

PK, giải quyết ruộng đất cho nông dân… TBCN phát triển

7 Một số nhân vật gắn liền với các cuộc cách mạng tư sản.

Ô.Crôm-Oen( Anh), G.Oa-sinh-tơn( Bắc Mỹ), Rô-be-spie( Pháp)

8 Một số văn kiện lịch sử gắn liền với các cuộc cách mạng tư sản.

Tuyên ngôn độc lập nước Mĩ 1776

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền nước Pháp 1789

II MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ GỢI Ý TRẢ LỜI

Câu 1 Phân tích nguyên nhân bùng nổ các cuộc CMTS giữa thế kỉ XVII đến cuối

thế kỉ XVIII

Gợi ý trả lời:

HS có thể làm theo nhiều cách, song cần đạt được các ý sau:

a.Nguyên nhân sâu xa:

* Kinh tế: Nền kinh tế TBCN phát triển đến mức độ nhất định, tạo ra mâu thuẫngay gắt giữa LLSX mới với QHSX cũ, lỗi thời kìm hãm

* Chính trị - Xã hội:

- Chính trị : Chế đô quân chủ chuyên chế lạc hậu hoặc chính quyền thực dân áp bứcbóc lột vì vậy có cuộc đấu tranh lực lượng tiến bộ và lực lượng cũ phản động

- Xã hội

+ Hà Lan: Nhân dân vùng Nê-đéc-lan với vương quốc Tây Ban Nha

+ Anh: Tư sản với Qúi tộc mới với Qúi tộc cũ và giáo hội Anh ( Sáclơ I )

+ Bắc Mỹ: Tư Sản với quần chúng với chính phủ Anh

+ Pháp: Đẳng Cấp thứ 3 với Đẳng cấp 1 và 2…

Tư tưởng: Diễn ra cuộc đấu tranh giữa tư tưởng mới tiến bộ và tư tưởng cũ phảnđộng, tiêu biểu là Trào lưu Triết học Ánh Sáng ( Mongtexkiơ, Rut-xô, Vôn-te ) tấncông vào hệ tư tưởng phong kiến lạc hậu.

Mâu thuẫn giữa Lực lượng sản xuất mới với quan hệ sản xuất cũ trên các lĩnh vực:kinh tế, chính trị và tư tưởng chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến các cuộc CMTSbùng nổ

b Nguyên nhân trực tiếp:

Xuất phát từ 3 tiền đề trên ở Hà Lan, Anh, Bắc Mỹ, Pháp tất yếu CMTS sẽ nổ ra

- Các sự kiện đã châm ngòi cho CM bùng nỗ:

+ Hà Lan: Cuộc đấu tranh chống lại sự đô hộ của Vương quốc Tây Ban Nha tháng8-1566

+ Anh: Sự kiện khi Sác-Lơ I triệu tập Quốc Hội nhằm tăng thuế ( 4-1640)

+ Thống nhất quốc gia, dân tộc…mở rộng quan hệ giao lưu

+ Thúc đẩy khoa học – kĩ thuật phát triển, nâng cao năng suất lao động…

+ Hình thành 2 giai cấp cơ bản của xã hội tư bản: Giai cấp tư sản và giai cấp vô sản

- Hạn chế:

+ Thay thế hình thức thống trị này bằng hình thức thống trị khác…

+ Quyền lợi của nhân lao động vẫn chưa được giải quyết như vấn đề ruộng đất.Quyền tự do dân chủ…

Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu nói “Thắng lợi của giai cấp tư sản có nghĩa là

thắng lợi của chế độ xã hội mới, thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa đốivới chế độ phong kiến” của Mác?

Gợi ý trả lời:

Về ý nghĩa của Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII, Các Mác viết: “Thắng lợi củagiai cấp tư sản có nghĩa là thắng lợi của chế độ xã hội mới, thắng lợi của chế độ tưhữu tư bản chủ nghĩa đối với chế độ phong kiến” Ta có thể hiểu như sau:

- Thắng lợi của cuộc cách mạng chính là thắng lợi của giai cấp tư sản

- Từ trong thắng lợi đó, một chế độ xã hội mới ra đời - chế độ của giai cấp tư sảnnắm chính quyền

- Chế độ xã hội mới đó là chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, thay thế chế độ cũ: chế

độ phong kiến

Câu 4 :Vì sao chế độ cộng hòa ở Anh lại được thay bằng chế độ quân chủ lập hiến?

- Sau khi vua Sác-lơ I bị xử tử, Anh trở thành nước cộng hòa, cách mạng đạt tớiđỉnh cao

Gợi ý trả lời:

- Quần chúng nhân dân là động lực chính của cách mạng lại không được hưởngchút quyền lợi gì, vì vậy nhân dân lại tiếp tục đấu tranh Để bảo vệ quyền lợi củamình, tư sản và quý tộc mới đã trao trọng trách cho Crôm-oen với tước Bảo hộcông Nền độc tài quân sự được thiết lập (năm 1653)

- Sau khi Crôm-oen qua đời, nước Anh rơi vào tình trạng không ổn định về chínhtrị dẫn tới sự thỏa hiệp giữa Quốc hội với lực lượng phong kiến cũ

- Chế độ quân chủ lập hiến được thiết lập ở Anh (tháng 12-1688)

⟹ Như vậy, với chế độ quân chủ lập hiến ở Anh, quyền lực chủ yếu thuộc vềQuốc hội (tầng lớp tư sản, quý tộc mới)

Câu 5 : những điểm hạn chế của hiến pháp Mĩ 1787

Gợi ý trả lời:

Hạn chế của Hiến pháp 1787 (Mĩ):