. TÊN BÀI GIẢNG: Bµi 2: Khëi ®éng vµ ®iÒu khiÓn ®éng c¬ 3 pha (tiÕp) 2.3.3.Lắp ráp mạch mở máy tuần tự hai động cơ dùng rơle thời gian 2. VỊ TRÍ BÀI GIẢNG: Như sơ đồ 3. ĐỐI TƯỢNG: - Trình độ văn hóa: Tốt nghiệp THPT hoặc tương đương - Hệ đào tạo: TC Lắp đặt điện - Lớp: …… Sĩ số: … 4. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Kiến thức: + Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch mở máy tuần tự 2 động cơ dùng rơ le thời gian + Trình bày được trình tự các bước lắp đặt mạch điều khiển. - Kỹ năng: + Vẽ được sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đi dây của mạch mở máy tuần tự 2 động cơ dùng rơ le thời gian . + Lắp đặt và vận hành mạch mở máy tuần tự 2 động cơ đúng trình tự, kỹ thuật, mỹ thuật, thời gian. + Khắc phục được một số sai hỏng thường gặp. - Thái độ: + Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình + Tuân thủ theo sự hướng dẫn của giáo viên + Đảm bảo an toàn cho người và trang thiết bị trong quá trình luyện tập.
Trang 1BỘ QUỐC PHềNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ Sễ́ 20
GIáO áN thực hành
Khoa : Điện - Điện Tử - Điện Lạnh
Giáo viên : Trần Quang Văn
Mô đun : lắp đặt hệ thống thiết bị điều khiển
công nghiệp
Trang 2PHƯƠNG ÁN BÀI GIẢNG
1 TấN BÀI GIẢNG:
Bài 2: Khởi động và điều khiển động cơ 3 pha (tiếp)
2.3.3.Lắp rỏp mạch mở mỏy tuần tự hai động cơ dựng rơle thời gian
2 VỊ TRÍ BÀI GIẢNG: Như sơ đồ
3 Đễ́I TƯỢNG :
- Trỡnh độ văn húa: Tốt nghiệp THPT hoặc tương đương
- Hệ đào tạo: TC Lắp đặt điện
- Lớp: …… Sĩ số: …
4 MỤC TIấU BÀI HỌC:
Sau khi học xong bài này người học cú khả năng:
- Kiến thức:
+ Phõn tớch được nguyờn lý hoạt động của mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ dựng
rơ le thời gian
+ Trỡnh bày được trỡnh tự cỏc bước lắp đặt mạch điều khiển
- Kỹ năng:
+ Vẽ được sơ đồ nguyờn lý, sơ đồ đi dõy của mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ dựng rơ le thời gian
+ Lắp đặt và vận hành mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ đỳng trỡnh tự, kỹ thuật,
mỹ thuật, thời gian
+ Khắc phục được một số sai hỏng thường gặp
- Thỏi độ:
+ Cẩn thận, chớnh xỏc, nghiờm chỉnh thực hiện theo quy trỡnh
+ Tuõn thủ theo sự hướng dẫn của giỏo viờn
+ Đảm bảo an toàn cho người và trang thiết bị trong quỏ trỡnh luyện tập
5 NỘI DUNG:
LẮP RÁP MẠCH MỞ MÁY TUẦN TỰ 2 ĐỘNG CƠ DÙNG RƠ LE THỜI GIAN
1 Sơ đồ nguyờn lý mạch điện
2 Sơ đồ lắp đặt
3 Trỡnh tự thực hiện
4 Thao tỏc mẫu của giỏo viờn
5 Một số sai hỏng, nguyờn nhõn, cỏch khắc phục
6 Phõn nhúm và định mức thời gian
6 TRỌNG TÂM BÀI:
- Bước 3: Đấu nối mạch điều khiển
- Bước 4: Kiểm tra, vận hành, chạy thử
Trang 37 ĐỒ DÙNG VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Giỏo ỏn thực hành, đề cương bài giảng
- Mỏy vi tớnh, mỏy chiếu, phấn, bảng
- Vật tư, thiết bị, dụng cụ
8 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Sử dụng phối hợp cỏc phương phỏp:
- Thuyết trỡnh, diễn giảng
- Trực quan, đỏnh giỏ
- Đàm thoại củng cố, đàm thoại gợi mở
- Phỏt vấn
- Thao tỏc mẫu
9 TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Trang bị điện - điện tử cho máy công nghiệp dùng chung -
Vũ Quang Hồi - NXB Giáo dục 1996
2 Các đặc tính của động cơ trong truyền động điện - Bùi
Đình Tiếu - NXB Khoa học - Kỹ thuật 1979
3 Phân tích mạch điện máy cắt gọt kim loại - Võ Hồng Căn -
Phạm Thế Hựu - NXB Công nhân KT 1982
10 TIẾN TRèNH BÀI GIẢNG:
Thực hiện như giỏo ỏn
Trang 4
CHƯƠNG TRèNH Mễ ĐUN
Khởi
động và
điều khiển đ/c
3 pha pha
Mễ ĐUN
lắp đặt hệ thống thiết bị điều
khiển
Lắp đặt
mạch
điện
điều
khiển đ/c
1 pha
Lắp đặt mạch
điện KĐ
và điều khiển đ/c
3 pha pha
Lắp đặt mạch
điện hãm
đ/c 3 pha
Lắp đặt mạch
điện KĐ
và điều khiển đ/c làm việc theo chu kỳ
Lắp đặt mạch
điện
điều khiển đ/c nhiều cấp tốc độ
Lắp đặt mạch
điện
điều khiển trong hệ thống ccđ
điều
khiển đ/c
3 pha
quay 2
chiều
Khởi
động và
điều khiển đ/c nhiều cấp tốc độ
Khởi
động và
điều khiển đ/c theo trình tự
Lắp
đặt mđ
đúng kt
đảm bảo an toàn
Lắp ráp mạch mở máy tuần tự 2 động cơ dùng rơ le thời gian
Khởi động và
điều khiển đc
nhiều cấp tốc độ
Trang 5Giáo án số: 10 Thời gian thực hiện: 60 phút
Tên bài trớc: Lắp ráp mạch điều khiển động cơ hai cấp tốc độ
Thực hiện: ngày / 03 /2014 đến / 03 /2014
TấN BÀI: LẮP RÁP MẠCH MỞ MÁY TUẦN TỰ HAI ĐỘNG CƠ
DÙNG RƠ LE THỜI GIAN
TIỂU KỸ NĂNG SỐ 3: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỀU KHIỂN
MỤC TIấU CỦA TIỂU KỸ NĂNG
Sau khi học xong bài này người học cú khả năng:
- Kiến thức:
+ Phõn tớch được nguyờn lý hoạt động của mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ dựng
rơ le thời gian
+ Trỡnh bày được trỡnh tự cỏc bước lắp đặt mạch điều khiển
- Kỹ năng:
+ Vẽ được sơ đồ nguyờn lý, sơ đồ đi dõy của mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ dựng rơ le thời gian
+ Lắp đặt và vận hành mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ đỳng trỡnh tự, kỹ thuật,
mỹ thuật, thời gian
+ Khắc phục được một số sai hỏng thường gặp
- Thỏi độ:
+ Cẩn thận, chớnh xỏc, nghiờm chỉnh thực hiện theo quy trỡnh
+ Tuõn thủ theo sự hướng dẫn của giỏo viờn
+ Đảm bảo an toàn cho người và trang thiết bị trong quỏ trỡnh luyện tập
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Phũng học, phấn, bảng, hồ sơ bài giảng, mỏy tớnh, mỏy chiếu projector, dụng cụ, thiết bị, vật tư phục vụ cho quỏ trỡnh thao tỏc mẫu và luyện tập của học sinh
- Tài liệu học tập của học sinh
HèNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
- Hướng dẫn kiến thức lý thuyết ( hỡnh thức ca – bài )
- Phần thao tỏc mẫu: tập trung cả ca
- Hướng dẫn luyện tập của học sinh: Theo nhúm ( 4 HS/nhúm)
- Phần kết thỳc: tập trung cả ca
I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC Thời gian: 02 phỳt
- Kiểm tra sĩ số: ………… Số học viờn vắng: ……
Họ và tờn học viờn vắng: ……… ………
- Kiểm tra an toàn lao động:………
Trang 6II THỰC HIỆN BÀI HỌC
Hoạt động dạy học
Thời gian
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
A Dẫn nhập
- Gợi mở dẫn dắt vào nội dung bài
học
- Thuyết trình - Lắng nghe 02
phút
B Giới thiệu chủ đề
- Tên bài học: Lắp ráp mạch mở
máy tuần tự hai động cơ dùng rơ
le thời gian
- Mục tiêu bài học
- Nội dung bài học:
+ Tiểu kỹ năng số 3: Lắp đặt mạch
điều khiển mở máy tuần tự hai động
cơ dùng rơ le thời gian
- Thuyết trình:
+ Phân tích cho học sinh hiểu được mục tiêu của bài học để tạo tâm thế cho học sinh
- Trực quan:
+ Quan sát học sinh trong quá trình phân tích
- Lắng nghe, ghi chép vào vở
- Chú ý, tập trung nghe bài
02 phút
C Giải quyết vấn đề:
a Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ nguyên lý mạch điện
1.1, Giới thiệu thiết bị
1.2, Nguyên lý hoạt động
- Trình chiếu sơ
đồ nguyên lý của mạch điện
- Hỏi Các thiết bị trên
sơ đồ có tác dụng gì?
- Giảng giải về tác dụng của các thiết bị trên sơ đồ
- Giảng giải về nguyên lý làm việc của mạch điện
- Trình chiếu mô phỏng nguyên lý làm việc của mạch điện
- Quan sát
- Trả lời
- Nghe, ghi chép
- Quan sát
- Nghe, ghi chép
10 phút
Trang 72 Sơ đồ lắp đặt
2.1, Sơ đồ gỏ lắp thiết bị
2.2, Sơ đồ đấu dõy
b Trỡnh tự thực hiện
3, Cỏc bước thực hiện
- Bước 1: Chuẩn bị thiết bị, dụng
cụ, vật tư
- Bước 2: Gỏ lắp thiết bị theo sơ đồ
gỏ lắp
- Bước 3: Đấu dõy theo sơ đấu dõy
- Bước 4: Kiểm tra, vận hành, chạy
thử
- Bước 5: Hoàn thiện, bàn giao
c Thực hành
4,Thao tỏc mẫu của Giỏo Viờn
- Bước 1: Chuẩn bị thiết bị, dụng
cụ, vật tư
- Bước 2: Gỏ lắp thiết bị
Gỏ lắp theo sơ đồ gỏ lắp thiết bị
Cỏc thiết bị lắp đặt trắc chắn, hợp
lý
- Bước 3: Đấu dõy
Đấu dõy đỳng quy tắc, phải đỳng
theo sơ đồ đấu nối
- Bước 4: Kiểm tra, vận hành, chạy
thử
- Kiểm tra không điện cho
mạch bằng đồng hồ vạn
năng
- Cấp điện cho mạch điều
khiển
- Vận hành cho mạch chạy
thử
- Trỡnh chiếu sơ
đồ gỏ lắp thiết bị
- Giảng giải về cỏch vẽ sơ đồ gỏ lắp thiết bị
- Giảng giải về cỏch vẽ sơ đồ đấu dõy
- Trỡnh chiếu sơ
đồ đi dõy
- Giảng giải, phỏt vấn, trỡnh chiếu
- Hớng dẫn sinh viên chuẩn bị các dụng cụ, thiết bị, vật
t cần thiết cho giờ học thực hành
- Hỏi Trỡnh tự thực hiện lắp rỏp mạch điện?
- Trỡnh chiếu cỏc bước thực hiện
- Giảng giải về cỏc bước
- Hướng dẫn học sinh về vị trớ làm mẫu
Thực hiện thao tỏc mẫu Diễn giải cỏch thực hiện
- Quan sỏt
- Nghe, ghi chộp
- Quan sỏt
- Nghe, ghi chộp
- Quan sỏt
- Nghe, ghi chộp
- Trả lời cõu hỏi
- Tư duy, trả lời cõu hỏi
- Chỳ ý quan sỏt quỏ trỡnh thao tỏc mẫu của giỏo viờn
để làm theo
04 phỳt
09 phỳt
20 phỳt
4
Trang 8Bớc 5: Hoàn thiện, bàn giao.
5 Một số sai hỏng, nguyên
nhân và cách khắc phục
- Toàn mạch không tác
động
- Mất duy trì
- Mạch làm việc có tiếng
kêu ở công tắc tơ
6 Phân nhóm thực hành và
định mức thời gian
- Học sinh về vị trí nhóm
của mình đã đợc phân
công để tiến hành luyện
tập
- Hớng dẫn học sinh một
số sai hỏng của mạch,
nguyên nhân
và cách khắc phục
Thuyết trỡnh
Tư duy, quan sỏt, ghi chộp
-Nghe và làm theo sự hướng dẫn
phỳt
1 phỳt
D Kết thỳc vấn đề
- Củng cố kiến thức:
Túm lược lại nội dung cơ bản của
bài học
- Củng cố kỹ năng rốn luyện
- Nhận xột kết quả học tập
- Hướng dẫn chuẩn bị cho bài học
sau
- Thuyết trỡnh
- Trực quan
- Lắng nghe
- Chỳ ý quan sỏt
05 phỳt
E Hướng dẫn tự học
- Bài tập về nhà
Vẽ sơ đồ đi dõy mạch động lực mạch mở mỏy tuần tự 2 động cơ
01 phỳt
III RÚT KINH NGHIỆP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Trởng khoa / trởng bộ môn
Trần Quang Dũng
Ngày tháng 03 năm 2014
Giáo Viên
Trang 9TrÇn quang v¨n
ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
TÊN BÀI: LẮP RÁP MẠCH MỞ MÁY TUẦN TỰ HAI ĐỘNG CƠ
DÙNG RƠ LE THỜI GIAN
TIỂU KỸ NĂNG: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỀU KHIỂN
MỤC TIÊU CỦA TIỂU KỸ NĂNG
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Kiến thức:
+ Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch mở máy tuần tự 2 động cơ dùng
rơ le thời gian
+ Trình bày được trình tự các bước lắp đặt mạch điều khiển
- Kỹ năng:
+ Vẽ được sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đi dây của mạch mở máy tuần tự 2 động cơ dùng rơ le thời gian
+ Lắp đặt và vận hành mạch mở máy tuần tự 2 động cơ đúng trình tự, kỹ thuật,
mỹ thuật, thời gian
+ Khắc phục được một số sai hỏng thường gặp
- Thái độ:
+ Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình
+ Tuân thủ theo sự hướng dẫn của giáo viên
+ Đảm bảo an toàn cho người và trang thiết bị trong quá trình luyện tập
Trang 10RN1
A
RN2
O ATM1
K1 RN1
K1 K2
K2
Rth
RN2
Rth
B C
1
7
NộI DUNG
a
Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ nguyên lý
Mạch động lực Mạch điều khiển
1.1 Giới thiệu thiết bị
TT Tên thiết bị Ký
hiệu Chức năng Số lợng
1 Aptomat 3 pha ATM1 Aptomat 3 pha đúng cắt và bảo vệ
ngắn mạch mạch động lực 1
2 Aptomat 2 ATM2 Aptomat đóng cắt và bảo vệ
ngắn mạch mạch điều khiển
1
3 Rơle nhiệt RN1,
RN2
Rơle nhiệt bảo vệ quá tải cho
động cơ
2
4 Công tắc tơ K1, K2 CTT đóng căt, điều khiển, 2
Trang 11bảo vệ sụt áp
5 Rơle thời
gian
Rth Rơle thời gian dùng đặt thời
gian trễ cho ĐC2 khởi động
1
6 Nút bấm chạy
Nút dừng
M D
Nút bấm điều khiển khởi
động Dừng
2
7 Động cơ KĐB
3 pha roto
lồng sóc
ĐC1
ĐC2
Đối tợng điều khiển 2
1.2 Nguyên lý hoạt động
- Mở máy: Đóng ATM1, ATM2, cung cấp điện cho mạch động lực
và mạch điều khiển Nhấn nút mở M (3-5), công tắc tơ(CTT)-K1 có
điện, tiếp điểm thờng mở K1(3-5) đóng lại duy trì cấp điện cho cuộn dây K1, tiếp điểm chính của CTT- K1 đóng lại cung cấp điện cho động cơ ĐC1 hoạt động Đồng thời rơle thời gian Rth có điện Sau một thời gian chỉnh định tiếp điểm thờng mở đóng chậm Rth (5-7) đóng lại cấp điện cho công tắc tơ K2 Tiếp điểm chính của CTT- K2 đóng lại cung cấp điện cho động cơ ĐC2 hoạt động
- Dừng máy: muốn dừng ấn nút D(1-3) cả hai động cơ ngừng
hoạt động
- Các khâu bảo vệ:
+ Bảo vệ ngắn mạch dùng ATM1, ATM2
+ Bảo vệ quá tải dùng RN1, RN2
+ Bảo vệ sụt áp dùng K1, K2
2 Sơ đồ lắp đặt
2.1 Sơ đồ gá lắp thiết bị
Trang 122.2.Sơ đồ đi dây
Trang 13b, Tr×nh tù thùc hiÖn
3 C¸c bíc thùc hiÖn
Bíc 1: KiÓm tra dông cô, thiÕt bÞ, vËt t.
+ B¶ng kª dông cô:
3 Tu«cn¬vit 2
Trang 145 §ång hå v¹n
+ B¶ng kª thiÕt bÞ:
2 R¬le thêi
4 Aptomat 3
5 Aptomat 1
6 Nót bÊm
+ B¶ng kª vËt t:
Bíc 2: G¸ l¾p thiÕt bÞ.
Bíc 3: §Êu d©y vµo c¸c thiÕt bÞ.
Trang 15Bớc 4: Kiểm tra, vận hành, chạy thử.
Bớc 5: Hoàn thiện bàn giao.
c, Thực hành
4 Thao tác mẫu của giáo viên
B
ớc 1: Kiểm tra dụng cụ thiết bị vật t
- Dụng cụ: Kìm điện, kìm cắt, kìm kẹp đầu cốt, kìm tuốt dây, tuốcnơvit, kéo, ĐHVN
- Thiết bị: ATM 1 pha, ATM 3 pha, CTT, Rth, RN, cầu đấu
- Vật t: Dây đấu, đầu cốt, máng đi dây
B
ớc 2: Gá lắp thiết bị
- Yêu cầu: + Theo sơ đồ bố trí thiết bị
+ Các thiết bị lắp đặt phải chắc chắn, hợp lý
B
ớc 3: Đấu nối dây vào các thiết bị
- Phơng pháp đấu mạch điều khiển: Đấu từ trên xuống dới, từ trái qua phải Đấu từ 1 cho đến 7
- Yêu cầu : + Đấu phải chính xác và đấu theo sơ đồ nối dây
+ Các điểm đấu phải tiếp xúc tốt và không quá 2 đầu dây
B
ớc 4 : Kiểm tra, vận hành, chạy thử.
- Kiểm tra mạch điều khiển: Dùng ĐHVN đặt thang đo điện trở (R)
và đo vào hai đầu C và O Khi cha ấn M thì R=
Khi ấn nút M thì kim đồng hồ chỉ một giá trị điện trở nhất định Khi ấn nút D thì kim đồng hồ chỉ về
- Vận hành: Đóng ATM Nhấn nút mở M khởi động động cơ DC1 và cấp điện cho rơ le thời gian Sau một khoảng thời gian động cơ DC
2 khởi động Muốn dừng máy: Nhấn nút dừng D cả 2 động cơ dừng
tự do
Trang 16ớc 5 : Hoàn thiện bàn giao
Khi vận hành mạch chạy đảm bảo yêu cầu kỹ thuật ta hoàn thiện phần mỹ thuật và tiến hành bàn giao mạch
5 Một số sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục.
T
1 Toàn mạch
không tác
động
- Do mất nguồn
- Lỗi tiếp xúc
- Kiểm tra nguồn cung cấp
- Đo dây đấu và đo tiếp xúc tiếp điểm
2 Mất duy trỡ - Do tiếp điểm
duy trì bị hỏng
- Do dây duy trì
tiếp xúc không tốt
- Kiểm tra lại tiếp điểm duy trì
- Kiểm tra lại tiếp xúc của dây đấu duy trì
3 Mạch làm việc
có tiếng kêu ở
contactor
- Do muội hoặc cong vênh tiếp
điểm
- Do muội giữa lõi
và nắp
- Tháo và quan sát tiếp
điểm, lõi sắt
- Đo tiếp xúc tiếp điểm
6 Phân nhóm thực tập và định mức thời gian
- Giao thiết bị cho các nhóm
- Yêu cầu các nhóm lắp ráp, kiểm tra và vận hành chạy thử