Hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà nước đối với các vùng biển của nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam

các tổ chức xã hội và các lặp thể 0 độ ne.. thố ne chủ thể nàv.. về biển cả... đặc biệt về mặt c hính trị... 2 Ó'một vùne biển mới... "Quàn /Ý và bão vệ lài nguyên biển sinh vật và khóm

B Ổ G I A O D I X H O C V I Ê N C H Í N H T R I Q U Ố C G I A

T R Ầ N C Ồ N G T R Ụ C

HOAN T H IÊ N PHÁP LUẬT

V ĩ QUAN LÝ NHÀ NƯỚC Đ ố i VỚI CÁC VÙNG BIEN CÙA NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HÒI CHÙ NGHĨA VIỆT NAM

T á c 2 tà l u â n á n

T r á n c ỏ n s T r ụ c

1.2- Pháp luật - p n ươ n £ tiện q u a n t r ọ n c ư o n z c u a n K N h à 42nước đối với các v ù n c biển.

" h ư ơ n ọ 2: T h ự c t r ạ n g p h á p l u ậ t và việc t h i h à n h p h á p l u ậ t về 60

q u ả n ly N h à n ư ớ c đôi vói c a c v ù n g b iể n c ủ a C ộ n c

h oà x ã hội c h ủ n í i h ì a M ệ t N a m 2.1- Tnưc t r a n c p h á n luật vé a u ã n K N h à nước đối với c ác 60

v ù n c b i ể n c ua C ộ n z h o à x ã hội c hu n c h ì a V i ệ t N a m 2.2- Tnực t r a n c thi h à n h p h á p luật về q u ả n lv N h à nước đối

với e ác v ù n e biển c ủ a C ộ n s h o à xã hộ i chủ n s h ì a V i ệ t

N a m

/2.3- Đ á n h 2Ĩá c h u n c về thực t r ạ n s ph á p luật và việc thi

h à n h p h á p luật

i^nương h ư ớ nc siải p h á p h o à n t h i ệ n pháD luật về a u ả n

ỉý N h à nước đối với các v ù n2 biển của C ộ n c hoà xã hội c h u n s h ĩ a Việt N a m

M Ở ĐẤU

1) T í n h c á p t h i ế t c ủ a đ ề tài n c h i ẽ n c ứ u :

Đai hòi Đa i biểu Đ ả n g C ộ n s sàn Việt N a m lần thứ VII đã thỏn.c cua'— ■ >

ph ươ ng hưÓTic n h i ệ m vụ p h á t triển kinh t ế biển và bào vệ chủ q u v ề n q u v ề n iợi

q u ố c sia trên b i ể n c ùa n ư ớ c ta là: " Khai thác t ổ n s họp kin h t ế biển, nuôi trổns ,

đ á n h bắt và c h ế biến thu ỷ sàn nhất ỉà các loai cổ khả n ă n e x uấ t klìẩu c ắn liền với c hiến lược kha i thá c và b ả o vệ v ù n s biển của đất nước" [6, tr.63] Đ ạ i hội Đai biểu Đ ả n s C ộ n s s ả n V i ệ t N a m lần t hứ v i n tiếp tục k h ẳ n s đinh: " V ù n g biển và ven b i ể n là địa b à n chiến lược về kin h tế và an n in h q u ố c phòns: có nhi ều lợi t h ế p h á t triển và là cừa mò' lớn c úa cá nước đê đ ẩ y m ạ n h s i a o iưu

q u ốc tế thu hút đ á u tư n ư ó c n s o à i ' ư 2 2 1 ] \ “i vậy chu i rư ơn c cua Đ ả r i :a là: "khai thác tối đa t i ề m n à n g và các lợi t h ế cúa v ù n c biển, v e n biển, k ế t hợpw w • ivới an ninh q u ố c p h ò n e tạo t h ế và lực để phát iriển m ạ n h k i n h t ế - xã hội và làm chủ v ù n s b iể n c ủa tổ q u ố c " [7, t r : 2 2 ] ] và " Đẩu tư thích đ á n z c ho việc

t àng c ườn e c ủ n £ c ố a n n i n h , q uốc p h ò n s b à o vệ v ữn £ chắc c h ủ q u v ề n và lợi ích q u ố c sia t rê n v ù n s b i ể n, đảo Bổ s u n c và h o à n t hi ệ n c h ế đ ộ p h á p luật, chí nh s ác h v ề q u â n lý, k h a i thá c biển, v e n b iể n và c ác hải J ả o " [7 ư 2 1 3 ]

M ặ c dù N h à n ư ớ c ta đã q ua n t â m và có nh iề u c ố £ ắ n s để t ả n e cườn£

k hả n ă n g q u ả n lv bi ển, n h ư n s so với yê u c ầu của c ố n e tác n à y t r o n e tình hình

h iệ n n a y v ấn để q u ả n lý c ù a N h à nước đối với c ác v ù n e biển v ẫ n là m ộ t ĩĩnh

%ạrc m à c h ú n g ta c òn có n h i ề u yếu k ém C ác hoat đ ỏ n s trên b i ể n ô' các khu vưcV— J wdiễn ra khá lộn xón C h ú n? *t a chưa tổ ch ức đưoc chãt c hẽ các h o a : đỏn.s: ư ẻ n 1—biên cùâ các n s à n h và địa phưcms để h a n chế loai trừ c á : x u n z đột lọi ích giữa n g à n h n à v và n s à n h k h á c , siữa địa p h ư ơ n g n àv với địc phucms: k há c ĩ i ữ a

T r u n c u ơ n c và địa p h u ơ n s

Sự q u a n t â m và k h ã n à n e q ua n lv chù yêu hạn c h ế q u a n h khu vưc ven

bờ c h ư a v uơn ra xa h ế t v ù n s đặ c q u y ề n k i n h tế và t h é m luc địa của nước ta

C h ú n s ta c hưa k i ể m soát, n ấ m chắc được tình hình tàu t h u v ề n nước n s o à i vi

p h a m c ác v ù n s biển t h u ộ c q u y ề n tài phá n c ủa nước la

T r o n c khi đó ỉực l ư ợ n c l à m n h i ệ m vụ tu ần tra k i ể m soát trẽn b iể n còn yêu k é m về m ặ t tổ c hức h ợ p đ ổ n c và p h u ơ n c tiện, lại k h ó n c h o ặ c ú được huấn

i uvệ n n s h i ệ p \1Ị và k i ế n thức p h áp iuât n é n đã xảv ra h i ệ n tuợnE bất siừ lặp

hổ sơ k h ô n c đ ú n c p h á p luật và thủ tục Đi ều quar t r ọ n s là h ệ t h ó n c p h á p luật

về b i ể n c ủ a c h ú n c ta c h ư a đ ượ c x ây d ư n s b ổ sun£ h o à n c h ỉ n h đả thưc sư là

p h ư ơ n g ti ện x ừ lv các q u a n h ệ đa d ạ n c và phức tạp x ả v ra ư é n c ác v ù n s biển

V ì vậy tron.s n h i ề u t rườn £ hợp trẽn n hi ề u khu vực b iể n , đã xảy ra• w • I t .

k h ố n g ít các vụ vi p h ạ m n s h i ẻ m ư ọ n c l à m anh h ư ơ n c đ ế n q u ỏ c p h ò n ĩ an

n i n h, k i n h tế, trật tự trị a n t rê n biể n, tài n s u v ê n , mỏi ư ư ờ n s và g ấ v tổn hại đến

uv túi, lợi ích q u ố c s i a t r o n é q u a n hệ Với các n ưóc t r o n s k h u vực và q u ố c tế

Đ ể thực h i ệ n đ ượ c m u c tiêu c hiến lựơc nà y m ộ t t r o n s n h ữ n e nhiệir \Ọ1

m à h i ộ n n a y Đ ả n c N h à n ướ c ta rất q u a n t â m là t ã n s c ư ờ n s và c hấ n chinh

c ó n g t á c q u ả n lý N h à n ư ớ c t rê n biển, b ả o đ ả m a n ninh t rậ t t ự ư ê n biển; trước

hế t c ầ n h o à n t h i ệ n p h á p luật t r o n s quả n lv N h à nước các v ù n g b i ể n ờ nước la

2 T ì n h h ì n h n g h i ê n c ứ u đé tài:

H i ệ n n a y vấn đ ề q u ả n lý biển là m ộ t vấn đế mới , đ ư ợ c c ác n h à n s h i é ncứu k h o a h ọ c trên n h i ề u lĩnh vưc pháp lý, c h ính trị kinh tế x ã hội k h o a học

k ỹ thuậ t q u a n tám n h ấ t là từ sau khi C ó n s ước về L u ậ t b i ể n của L i ên hợp

q u ố c n ă m 1982 có hiệu lực (từ t há ng 11/1994) Tr ẽn t h ế giới đ ã có các cuộchội n g h ị , hội thảo q u ố c tế c á c k h o ắ đào tao dài han n s ắ n h a n ỡ cấp đ ố cuốc 1 • i • -

te k h u v ục và q u ốc gia đ ề c ậ p trực iiép h o ã c eiár; tiếp đ ế n vấn đẽ n ó n e hồi

n à v đã có các tác p h ẩ m , tài liệu do các nhà k ho a học viết, bà n về lĩnh vực nhv dưới n hi ề u s ó c độ k h á c n h a u N h ư n c chưa có c ò n e trình n à o n s h i ẻ n cứu trực tiếp, đề c ậ p đ ế n vai trò p h á p luật đối với việc q u à n lý N h à nư ớ c c ác vùn 2 biển.

ơ n ư ớ c ta, tình h ì n h c ũ n s d iễ n ra t ươnc tự n h ư vậy T ừ trước n ã m 1976

h ầ u n h ư cả hai m i ề n N a m , Bắc Vi ệt N a m chưa có m ộ t c ô n s trì nh n s h i ê n cứu

C á c tài liệu, bài b á o và c á c tác p h ẩ m nêu trên tu v k h ô n g p h ả i là n h ũ n e

c ó n g t r ì n h k h o a h ọ c về va i trò c ủ a p h á p luật đối với việc q u ả n lý N h à n ư ớ c các

v ù n g b i ể n , n h ư n s t h ố n g q u a đó các vấ n để về luật b iể n q u ố c tế, v ấn đ ề q uả n

lý b ả o vệ c h ủ q u y ề n , q u y ề n c hủ q u y ề n và q u v é n tài p h á n q u ố c s i a đã trờ

t h à n h ý chí tư t u ờ n g , n g u y ệ n v ọ n s của n h ữ n s n s ư ờ i trực tiếp l à m c ỏ n s tác

q u ả n lý b i ê n h o ặ c có liên q u a n đ ế n c ó n s tác này đặ c b i ệ t đã đặt ra n h ử n s vẽu

V*

c áu c ấ p b á c h , c ác chù đ ề c án được n s h i ê n cứu n ơ h i ê m túc đ ể p h ụ c vu cho

c ó n g t ác q u ả n lý N h à n ư ớ c đối vói các vòins biển t r o n s tình h ình h i ệ n n a v của

đ á t n ư ớ c ta cả về m ả t lý l uậ n lản thưc tiễn Vì váy đ ề tài n àv là c ó n e trình

k h o a h ọ c đ ầ u tiên p h u c vụ thiết thưc c ho n h ữ n s vêu cầu nói trên

3 M ụ c (lích và n h i ệ m vu n g h i ê n c ư u c u a đ ẽ tài:

- M ụ c đích c u a để cài là e ó p phán ỉàm s á n s tò về lý luận và thực tiễn

; ù a lình t r ạ n s p h á p luật về q u à n lý N h à nước đố i với các vòins b i ể n của nước

a đưa ra n h ữ n c n h ặ n xét và k i ế n n s h ị về q u a n đ i ế m , p h ươ n g hướnì: và nội

i u n e h o à n thiện p h á p luật về q u à n lý biển, c ũ n s n h ư về c ơ c ấu tổ ch ức q u ả n lv Nhà nước đci với các MÌ n e biển t r o n c £Ìai đ o a n h i ệ n n a v và thời kv c ô n s

n s h i ệ p h óa hiện đại h oá đ ấ t mrớc

- Đ ể thực h i ệ n m ụ c đ í c h đó đề tài có n h ữ n s n h i ệ m vu c hù y ế u sau:

+ L à m rõ vai trò c ủa p há p luật đối với việc q u à n lý N h à nước các v ù n sbiển

+ P h à n lích thực t r ạ n s p há p luật biến và việc thi h à n h p h á p luật vé quán

lý N h à n ướ c đối với các v ù n2 bién cùa Việt Nam

+ L u ậ n c h ứ n s và k iế n n s h ị m ộ t số eiài n h á p đ ế h o ấ n thi ện pháp luật

q u ả n lý N h à n ướ c đ ối với c ác v ù n s biển V iệ t N a m

4 Đ ố i tư ợ n g , p h a m vi, p h u o iig pháp n g h iên cứu:

- L u ậ n á n eiới h ạ n p h a m vi n s h i ẻ n cứu ỏ' lTnh virc p há p luật về q u à n lv

N h à n ướ c đối với c ác v ù n2 biển c ủa nước ta m à nội d u n s c h ín h là tập truns

đ á n h e i á thưc t r ạ n g c ủ a p h á p luật vể q u à n lý biển, từ đ ó đề x u ấ t p hươ r s h ư ớ n s

h o à n t h i ệ n p h á p luật về q u ả n lý N h à nước đối với các v ù n2 biển

>

- L u ậ n án sử d ụ n s q u a n đ i ể m d u y vặt bi ện c h ứ n s và d u y vật ìịch sừ đế

n g h i ê n c ứu đ ó n c thời vận d u n s t ổ n c họp c ác p h ư ơ n s p há p k h o a học t ro n2

q u ả n lý và xả y d ự n s h o à n thiện p h á p luật, lấy m ụ c tiêu đ ư ờ n g lói đối mói

c h ủ t r ư ơ n g h ư ớ n g ra biển, đ ấv m a n h sư hợp tác q u ố c tế p há t triển k in h tế

)huc \Ọ] sự n c h i ậ p c ỏ n e n e h i ệ p hoá và h i ệ n đại h oá đất nước làm tư r ư on e chì lao c ho m ụ c đí ch cùa luận án

5 N h ữ n g đ ó n s g ó p m ó i c ủ a l u ậ n á n :

Tr ê n cơ sỡ p hâ n tích n h ữ n s vấn đ ề về K' luận và thực tiễn, luận án đã

ập t run£ làm nổi bật các nội d u n s k h o a h ọc p h á p 1Ý về q u ả n 1Ý N h à n ước đối 'ới các v ù n c biển Sau đ ảv là n h ữ n c đ ó n £ £Óp mới của luận án:

- X á c địiih p h a m vi điều c h i n h p h á p luật các q u a n hệ p h á t sinh tronỉ:

Ị uàn lý N h à nước đối với c ác v ù n c biể n ph ù h ọ p với vèu cầu về c h í n h trị, k inh

ế q u ố c p h ò n c an n in h và đối n s o ạ i t r o n s ù n h h ìn h hiệ n nav c ù a Đ ả n c và 'vhà n ướ c C ò n c h o à xã hội c hu n e h ĩ a Việt N a m

- L à m rõ vai trò của p h á p luật về b i ể n đối với việc q u à n K N h à nư ớ c các / ù n c b i ể n Vi ệt N a m : c h ứ n c m i n h p h á p luật về q u à n lý biển ià p h ư ơ n s tiện chóní: t hể th av t h ế được trons: sự n c h i ệ p b à o vệ độc lập chủ a u v é n t oà n vẹn

ả nh thổ phát h u y và tận d u n s đ ến m ứ c c ao n h ấ t n h ữ n £ tiềm n ã n s lợi r h ế trên

?iển, ven biển và hải đao thiết lập trật tự và thốnE nhấ t q u â n l v N h à nước đối

!Ó\ các v ù n s b iể n t he o n h ữ n c q u y c h ế p h á p lý đ ặ c thù

- X á c đ ịnh m ộ t c á ch đ ổ n c bộ và c h ứ n c m i n h được tính h ợp K’ c ủa các )hưcmg hướn g, giải p h áp x á v dựnỉ: và h o à n thiện p h á p luật về q u ả n lý N h à iước đối với các vìrnc biển, ph ù h ợp với y êu c áu cùa sự n c h i ậ p đổi mới cỏr)£

Ì g h i ệp h o á và h i ệ n đai h oá đất nước

•»

- T ỏ n g k ét sáu sắc và có hệ t h ố n g về lý luán và thưc tiễn c ủ a c ó n c tác Ịuan lý N h à n ướ c các v ù n c biển Việt N a m Là để tài n e h i s n cứu k ho a học Dháp ly đáu tiên về ÌTnh vực q u a n 1Ý bi ển ò Vi ệt N a m được thưc h i s n b ằ n e lép c án liên n g à n h , lién hệ t h ó n c luận án đ ã ]v s iài rõ h o à n cảnh cu thể bối

c à n h iịch SỪ và n e u y ẽ n n h â n cua n h ữ n c yếu k é m thiếu sót th ậ m chí cà sai

l ã m t r o n c q u a n 1Ý bi ển b ã n c p h á p luật cùa N h à nước Việt N a m đổ tìr đó kiến

n c h ị các p h ư ơ n £ h ư ớ n c chù yế u n h ằ m h o à n thiện p há p luâĩ về qu ân 1Ý Nhà

n ư ớ c đối với các v ù n c b i ể n Vi ệt N a m

6 Ý n a h ì a k h o a h ọ c và t h ự c tiẽn c ủ a l u ậ n á n :

N h ữ n e kế t a u ã đạt đ ượ c t r o n c luận án sẽ có thể được sử đ u n e '.ào cỏn ĩ

t ác n c h i ê n cứu e i a n c d ạ v vé q u â n 1Ý N h à n ước đối với các v ù n c biển Việt

N a m về luật b iể n Việt N a m và các lĩnh vực p h á p luât q u â n lv k h á c có liên

q u a n , s ó p p h á n c ủ n c cò và h o à n thiện p h á p luật về q u à n 1Ý N h à n ư ó : đối với

c á c v ù n c biể n, b ả o đ ả m trát rư an ninh trẽn biển, t à nc c ư ò n s s i ữ xirnc đ ộc lặp

c h ủ q u v ề n và l o à n vẹn lãnh thỏ trẽn các v ù n c bi ên cua n ướ c ta

7 K ế t c á u c ủ a l u ặ n á n : L uâ n án b a o 2ổm lòi m ò đầu 3 cnươnẹ kết

l u ậ n , p h ụ lục và d a n h m u c tài liệu t h a m k hả o

1.1 1- Q u a n l\' N h à n ư ớ c

K h i n c h i ẻ n cứu vấn đ ề q u à n lv có q u a n n i ệ m c ho r ằ n c o u ả n 1Ý là h à n h

h ìn h , là cai tri: c ó q u a n n i ệ m lai c ho r ằ n c q u à n 1Ý là điều h à n h , điéu khi ển ,

■■hỉ hu y Cả hai q u a n n i ệ m n à v về CO' bàn k h ò n e có sì khá c n h a u lớn vé nội lung K h o a học và thực tiễn c u ộ c s ó n c đã c h ứ n £ m i n h r ầ n s q u ả n 1Ý được hiểu

h e o hai 2ÓC độ: a ó c độ t ổ n c h ợ p m a n e tính c h í n h trị - x ã hội và s ó c độ m a n s inh h à n h đ ộ n e t hi ế t thuc

Q u ả n lý t h e o e ó c đ ộ c h í n h trị - xã hội là sư kết h ợ p d ũ a tri thức với lac lộng, c ò n g ó c độ h à n h đ ộ n s thiết thưc thì q u à n lý là điéu k h i ể n , d o c o n nc ười liéu k h i é n c á : vật hữu sinh, c ác vát vỏ sinh và điéu k h i ể n c o n n s u ờ i nhằrr nuc đ í c h t h ụ c h i ệ n V chí c ủ a n s ư ờ i điéu khi ển Nói m ộ t c á c h t ổ n2 quát, auảr,

ỷ là sự tác đ ỏ n c chi h uy đ i ề u k h i ể n , h ư ớ n s d ẫ n các q u á trình xã hội và h à n h '1 hoa: đ ộ n g cua con n s ư ờ i để c h ú n c phát triển phù hợp với a u v luật, đạt đến

n u c đích đã đ r ra và đ ú n e V c h í c ùa n s u ờ i q u à n lv

N h ư vậv, q u ả n lv là m ộ t vế u tố rất q u a n trọnc k h ô n g thế thiếu được Dne đòi s ố n s x ã hội X ã hội phát triển c àn g c ao thì vai trò c ủa a u à n lý c àn g

n và nội d u n e c à n c phức tạp

T r o n s h ệ t h ố n s chủ t hể q u à n K xã hội c ùa nước ta h i ệ n n a v có Đ ả n e

ịn z s ản V i ệ t N a m N hà nướ c C ộ n e hoà xã hội c hù n s h ĩ a V i ệ t N a m M ặ t tràn

3 auỏc Việ t N a m các đ o à n the nhãn dán các tổ chức xã hội và các lặp thể

0 độ ne T r o n c hệ thố ne chủ thể nàv Nhà nước là chủ thể q u ả n 1Ý xã hội Ìằm đ ả m b ả o thục hiện q u y ề n l àm chủ của n h á n dàn dưới sự l ã n h đ ạ o của

ả ns d o c á c cơ q u a n tr on £ b ộ m á v N h à nước (lập pháp, h à n h pháD tư pháp')

ực hiện T ừ đó ta có thể n í t ra địn h n s h ĩ a : O uàh lý N h à nước là dạn<( quản

x ã hội m a n à ĩ inh quxẻn iực N h à nươc áé ấièu chinh các quai: iiệ x ã hội và ình vi ho ạ t dộng của con người Quản lý N h à nước là s ự rác động có tô

lứ c , c ó h ệ t h ố n ĩ b à n e p h á p l u ậ t Iilìỏ n ì đ i ề u c h ỉ n h c ó h i ệ u l ự c h i ệ u q u ả c á c

lan hệ x ã hội theo ý chí của N h à nước [17 tr.2 62 -3 20 ]

C á c v ù n s b i ể n đượ c đ ề c ậ p ở đ â y là các v ù n2 biển và th ề m lục địa thuộc

lủ q u y ề n , q u y ề n c hù q u v ề n và q u y ề n tài p h á n c ùa N h à n ướ c C ộ n c h o à xã hội

IU n g h ĩ a V i ệ t N a m ; b a o 2ổ m nội thuỷ, lãnh hải, vùns: tiếp eiáp lãnh hải vùnỉ:

tc q u y è n về k i n h t ế và t h ề m lục địa

T h e o q u y đ ị n h của L u ậ t b i ể n q uố c t ế và t he o T u v ẽ n b ố cũa C h í n h phủ

n g à y 1 2 / 5 / 1 9 7 7 thì mỗi v ủ n s b iể n đều có p h ạ m vi k h ỏ n c c i an r i é n e và q uv

lé p há p lý riéng Có v ù n c b iể n h o à n toàn là m ộ t bộ p h á n c ùa iãnh thỏ q u ốc 2 có vùn g biển lai chi m a n c tính chất lãnh thổ k h ó n c phải là m ộ t bộ phán

■2 lãnh thổ qu ốc sia

T r o n c p h ạ m vi các NÒine biển n à v và t r o n s điều kiện phái triển của đời

õ n c kin h tế xã hội k h oa h ọ c k v thuậ t h i ệ n n av các m ối q u a n hệ cán được iéu chinh b ầ n s p h á p luật c ù a N h à nước là rất đa d ạ n e p h o n c phủ và p hức Ịp: điểu đó tất vếu đòi hòi c á n có sự q u à n lv c ù a N hà nước Đó lủ sự ỉác độììii

ó tổ chức và ảiểu chình bằng quyén ì ực N ìià nước ổ ổi với các quá ĩrinỉì kinh

? - x ã 'nội và hjìi h r ị hoại ổộnií cùa con tìỵười áí: ãiix tri và piiá: v i è ỉi các

lói quan hệ kinh ré - x ã h ội và trật tự p h áp luật nhầm ỉlìực hiện nlìữììĩ chức

ăn (Ị và nhiệm vụ củ ũ N h à nước trong CÔHÍỊ cuộc phái triển kinh tế biển, bảo

é và thực thi chủ quyển, các quyén chủ quyển, quy én tài p h á n và các lợi ích uốc Via n é n biến.o

T r o n e q ua n lý N h à n ướ c đối với các v ù n c biển có hai nội d u n g q u a nw ĩ « '- w i-ọnc là:

a) Sư tác đ ổ n £ có tổ c h ức và điéu c h ỉ n h: N h u mọi người đé u biết, tổ hức là sự thiết iập các m ố i q u a n h ệ xã hội s i ữ a con n s ư ờ i , s i ữ a c á c tập thể để nục h i ệ n m ộ t quá trinh x ã hộ i T ổ chức là y ế u t ố q ua n t r ọ n a n h ấ t đ ể thực h i ệ n

ỊUấ t r ìn h q u ả n lý N h à n ư ớ c đ ố i với c ác v ù n e biển

Đ i ề u c h ĩn h là sự q u y đ i n h về m ặ t p h á p lv thể h i ệ n b ằ n c các q u v ế t đ ịn h

uả n lý về q u y lấc tiêu c h u ẩ n n h ằ m tạo sự phù hợp giữa c hủ thể và k h á c h

l é q u a n lý tạo sự c ân b ằ n g , c ân đối các m ậ t h o ạ t đ ộ n s c ùa c o n n s ư ờ i

bi Sự tác ' đ ộ n s m a n c tính q u v ề n lực N h à n ư ớ : tức là sư tác độns: b ằ n c

h áp luật và theo n e u v é n tắc p h á p chế

Q u y ề n lưc N h à nước được thể h iệ n t r o n c q u ả n lv N h à nước đối với các

ù n g bièn là p h á p luặt phải đượ c chấD h à n h m ộ i cách n s h i ẻ m ch ìn h và khi ra uyér đin h q u a n lý điều h à n h , c ác nh à chức trách phải trẽn co s ờ p há p luật uĩì£ p h á p iuá'

Rõ rà nc ià t ro ne các nội d u n s q u àn lý N h à nước đối với c ác v ù n c biển

>háp luật có vai trò n h ư là c ỏ n s cụ k h ổ n c thể thiếu được để đi ều c h ỉ n h n h ữ n s oai q u a n hệ xã hội ph át sinh, tổn tại ờ t r o n s c ác \òine bi ển c ủ a đấ t nước

sThà nước đôi vói các v ù n g b iển.

+ T r o n c q u ả n 1Ý N h à nước đối với các v ù n2 biển, nội d u n s đầu tiên và

Ị uan t r ọ n s mà p h á p luật c ầ n điều c hinh là việc xá c đị nh rõ p h ạ m vi k h ó n s ỊĨan c ác v ù n s b i ể n và t h ề m lục địa củ a m ộ t q u ố c sia

T hậ t vậy các v ù n c b i ể n và t h ể m lục địa t hu ộc chủ q u v ề n q u v ề n chù

Ị uv ẽ n và q u v é n tài phán q u ố c 2 Ìa là một bộ phản cấu thành, k h ó n s thể thiếu 3ược c ù a b ất kv q u ố c s ia ven bi ển nào N ó s ắ n liền với n h ữ n s lợi ích về c hí nh :rị k i n h t ế - xã hội an n i nh , q u ố c p h ò n s c ù a q u ố c 2Ìa ven biển D o đó, các

•òing b i ể n và t h ề m lục địa củ a q u ố c sia là p h ạ m vi k h ỏ n s s i a n và n ề n t à n g vật : h ấ t c h o sự tổn tai và p h á t triển c ủa q u ố c 2Ìa ven biển; đ ồ n e thời n ó còn liên quan đ ế n các v ù n s b i ể n c ủ a c ác q u ố c gi a k h á c , trước hết là các q u ố c d a l á nc

giêng h o ặ c c ác q u ố c gia t r o n s k h u vưc

C á c v ù n g b i ể n và t h ề m lục địa củ a q u ố c eia ven b i ể n k h ỏ n s chì đ ặ c biệt quan t r ọ n g đối với m ọ i q u ố c s i a v en b i ể n m à c òn có ý n c h ĩ a q u a n t r ọ n e t r o n e }uan h ệ q u ố c té nói c h u n c T r o n g lịch sừ từ trước đ ế n n a y , v ấ n đ ề xá c đ in h Dhạm vi c ác v ùn g biển luôn luỏn là vấn đề q u a n t r ọ n s và là đề tài p h o n s phú 3hức tạp cù a n hí ể u diễn đ àn q u ố c lế T r o n e n hi ề u t rườnc hợp c ác tranh c hấ p

•'£ r a nh giới các v ù n g biển s iữa c ác q uố c c ia hữu q u a n c ũ n e đã diễn ra khá

?a\ gat và co khi la n g u y ê n n h ả n h oã c n s u ổ n gốc cùa n hi ề u c uôc c hiến tranh

7 các qui m ổ k h á c n h a u siữa các q ụ ỏ c sia

Sư hình t hà nh và phá t triển các v ù n c biển của q uố c cia ven biển s ắ n iiér và đ ư ọ r xác đ ịn h với sư hình thành và ph át triển của luật p h á p quóc sia và quốc tẻ về biến t r ong quá trình lịch sừ khai thác và SỪ d u n c b i ể n cùa nhân loại.

T ừ khi x u ấ t hiện q u ố c cia các nước ven biển luổn luôn có xu h ư ớ n s m ó rộnc q u v ề n lực c ù a m ì n h ra h ư ớ n s biển Đ ổ n e thời, m ộ t số c ư ờ n c QUỐC biển

;ại m u ó n duv trì q u v é n tự d o ho ạt đ ộ n s trẽn bi ển để kha i thác tài n g u v ê n và : ’n in h phụ c t huộc địa T r o n s quá trình đấu t r an h đó xuất h iệ n c ác n s u v ẻ n tắc quv đ ịn h điểu c h ỉ n h các m ố i q u a n hệ và lọi ích cùa các q u ố c cia khác n ha u :rén biển, tạo t h à n h CO' sỏ' c ho luật phá p q u ố c t ế về biển

N c a v từ thời xa xưa nc ười Phẽnixi và nsruời H v lạp ơ Đ ị a T r u n s Hài đã:nừa n h ậ n s ụ c á n thiết phải ba o vệ m ộ t dải bi ển ven bò V à o t h ế k v ihứ X V tai q uố c gia b i ể n h ù n £ m ạ n h là Bố Đ à o N h a và T á y Ban N h a k ì n h đị ch n h au

dữ dội ư é n b iể n và G i áo h o à n s A l ẽ c x a n đ ơ r ơ VI đã ra sắc chi I n t e : Coet era Ìg.ày 4 / 5 / 1 4 9 3 c hia đại d ư ơ n c là m hai k h u vục ả nh hưonỉ: c h o T â v Ban N h a và

36 Đ à o N h a: thực c hất đ ó là đ ư ờ n e p h ả n chia k h u vực t r uyề n đ ạo n h ư n c hai quốc gia n à y đã n h a n h c h ó n c c h u v ể n t hà n h k h u vuc ảnh hườn.s c ủa ho N e à v 7/6/1494, T â y B a n N h a và Bồ Đ à o N h a đã k ỷ H i ệ p ƯỚC T o r desillas p h á n chia

<òing b iể n, đ ườ n g chia d ị c h c á c h đườ n £ c ủa G i á o h o à n e A l e c x a n đ ơ r c V I 3 7 c ệch về phía n goà i đ ả o C a p V e n [33 tr.3]

Phải m ộ : t h ế kỷ sau ( t h ế k v thứ X V I ) q u v ể n t h ố n e trị các con đ ư ờ n e )ién và đai d ư ơ n g cùa T â y Ban N h a và Bồ Đ à o N h a mới £ặp phải thừ t hách hât sư bời SƯ nổi lén của H à La n với tư c á ch là m ộ t c ư ờ n c q u ố c h à n c hài hươ ng mạ i mới Đ ả y c hính là thời đ i ể m lịch sử bất đầu sự phá i triển mộ t cách

ó hệ t h ó n c luật bi ển t h ế siới

ể n t h e o sắc lênh cùa G i á o H o à n c và cho r ằ n c b iể n và đai d ư ơ n c được tao

in c ho loài r.r-íò'i sử d u n s t h e o luật cùa tao hoá bi ển và đại d ư ơ n g phải được

d o để h à n £ hai k h ó n c ai c ó t hế có một d a nh n s h ĩ a nào đối với đại d ư o n e \'ì

ú dươns; k h ò m thể n ào bị c h i ế m hữu

N h ư vậv ià từ n h ữ n s n c à v đ ẩu tiên của Luật biển và q u an hệ quốc tế

in bi ể n, n s u ò : ra đã thấv cà hai k h u v n h h ư ó n c bao vệ rư do đi lại và t n ư o n s

ại trẽn bi ển Cú đ ổ n e thời vơi khá i n i ệ m m ộ t q u ỏc cia ven biên có ínẽ m o

n s q u y ề n tài p h á n ạ u ó c s i a ra m ộ t dai bi ển h ẹp s i ỏ n c n h u t rê n đất liền - lính xá c là trẽn m ộ t siới h ạ n b i ể n m à sức m ạ n h của q u ốc eia đó c h o phấp

N ă m 1702 m ộ t luật s i a H à L a n k há c , ỏ n g V a n B y n k e r s h o e c k d , đã đưa

ý k i ế n r ằ n c " a u v é n lực q u ố c s i a c h ấ m dứt tại nơi sức m ạ n h vũ k h í c ùa q u ố c

a đã c h ấ m dứt" Sau đó n ă m 1782 ỏ n c F G a l i an i neười I-ta-li-a đ ã liên kết

TI b ă n c ủ a s ú n s t h á n c ỏ n c thời đ ó là 3 hải 1Ý với bề rộns: của dải b i ể n ven bò'

à q u ố c gia ven bi ển có thể m ờ r ộ n s chù q u v ền

V à o thẻ k ỷ X I X n s u v ê n tắ c 3 hải lý đã được nước A n h - c u ờ n s q u ốc

n g hải m ạ n h n h á t đ ư ơ n c thời c h ấ p n h ặ n và áp d ụ n c N s o à i q u y đ ị n h về lãnh

1 3 hai lý gán như tất cả các q u ố c sia vào lúc nàv hav lúc khác, lại bát đẩu

h à n h q u y ế n k i ể m soá: h o ặ c có V đ inh thi h à nh q u v ề n k i ể m soát r ộ n s hơn ra

n c tiep gi áp n ă m n goà i lãnh hải n h ằ m m u c đí ch an ninh, bao e ồ m c h ó n c

ó n láu b ệ n h dịch, đ á n h bắt t r ộ m hài sản

Cuố i thẻ kv thứ X IX Viện L u ật q u ố c tẽ Paris cho rà nc n c u v ẽ n lấc lãnh

ài ? hài iv t h ỏ n s t h ư ờ n c đưoc c h ấ p n h ã n trước đãv là k h ó n c đủ đ ế bào vệ

c h é cá c u a q u ố c c ia ven biển V iệ c q u a lại các eo biển qu ốc t ế c ũ n e là vấn đế

av cã:i T r ẽ n thưc t ế n hi ể u nước có c ác q u y đ ịn h k há c nhau về bề rộns: lãnh

ài ( - và 6 hải 1V) và p h a m vi bào vệ n s h ề cá

Sau c h i ê n tranh thẻ dó'i thứ I ( 19 3 0 ) Hội QUỐC liên lán đầu tiên triệu tập

ội n s h ị p h á p đ i ể n h oá luật q u ốc té’ tại L a H a v : t r o n c Hội n s h ị nàv n cười ta lừa n h â n c hủ q u v ề n của q u ố c eia v en b iể n đối với lãnh hải và q u y ề n đi qua Tỏns £á\' haị i r o n s lãnh lìải Iihưns k h ỏ n c t h ỏ n s nhấ t được về c hi ều rộ n e

n h hải N ă m 2 942 A n h phải kv kết với V ê n ẻ x u ẽ l a chia vịnh Pariáĩ n ú c đó

3 A n h k i ể m s c á i i tao ra tiền ]ệ đáu tiên vé việc p h á n chia đ áv biên

Sau c h i ế n tranh thẻ sriới II H o a KÀ k h ẩ n s đinh các q u v é n b ảo vệ n s h ề

í c ù a m i n h đối với các v ù n c bi ển n s o à i lãnh hài đãc biệt " T u v ẽ n bô’ anruman" (1945.1 củ a H o a KỲ đã k h ầ n c đ ịn h chù q u v ề n đối với tài n e u v é n iẽn n h i ê n c ủ a đ á y bi ển và I òne đất dưới đ á v bi ển cùa t h ề m luc đia c ù a mì nh.» u »

u y ê n b ố k h ó n e đề c ập cụ t hể đ ế n s i ới h ạ n c ủa t h ể m lục địa n h ư n e lúc đó JỢC h i ể u là ra đ ế n đ ộ sáu 2 0 0 m é t n ướ c N h i é u nước đã n h a n h c h ó n c theo lán M ỹ t u y ê n bó’ chủ q u y é n đối với tài n s u v é n t h é m lục địa tao ra m ộ t vấn

; m ớ i c u a L u ậ t b i ể n q u ốc tế T u y n h i ê n , có m ộ t s ố nước n h ư Péru, Chilẻ và : u a đ o k h ỏ n g có t h ề m luc địa và rất q u a n t á m đ ế n ns:uổn tài n e u v ê n b i ể n chù

tu c u a h o là cá lại đòi hòi chủ q u y é n đối với m ộ t v ù n s biển r ộ n e tới 2 0 0 hải

Đ ẽ giài ạ u y ẻ i n h ữ n c vấn để trẽn, n ă m 195S Liên hợp a u ố : đã triệu tập Ọ1 n c h ; L u ậ t b i ê n lán thứ ] tại G i ơ n e v ơ vói 85 nước tha m dự K ết q uả ià Hội

;hị Gã t h ò n g q u a đ ược 4 c ỏ n e ước q u ố c tẻ về ỉuật biển: C ó n c ước vé L ã nh hải

v u n g t ié p gi á p C ó ng ước về đ á n h cá và b a o tòn lài n e u v é n sinh vật C ỏ n c

ĩo : vé thềm lục địa C ó n c ước về biển cà Tại Hội n c h ị các cưòìie q uố c hiển

i h ư A nh M v đểu k h ỏ n c m u ố n th av đổi c h i ề u r ộ n c lãnh hải 3 hãi lv nén mặ c

j ù c á : c ỏ n e ước đã đưa ra đư ợ c n h ữ n c q u y định về thiết lập đưòric CO’ sò :hẩnc vế lãnh hài v ù n c tiếp c i á p để k i ể m soát hài q ua n , t h u ế kho á n h ậ p cu

vệ sinh địch tẻ và q u v ể n đi q u a k h ỏ n s c â v hại N h ư n s m ộ t s ố vấn để CO' bản

»'an chưa được d à i quvết Đ ó là việc t h ố n e nhấ t về chiểu r ộ n e lãnh hải quvềr

ái Qua các e c bi ển q u ố c tế c ác eiới hạn v ù n s đ á n h cá và r anh siới n s o à i cùú :nềm lục địa L i ên h ọ p q u ố c đã phài triệu tập Hội n s h ị Luậ t bi ển lẩn thứ n vào

nă m 1960 c ũ n c tại Gionevo' để s iâi a u v ế t c ác tổn lại này M ộ t s ố nước đề nchị DUY đinh bề r ộ n c lãnh nài là 12 hải lý MỸ và C a n ad a đề n c h ị q u v định lãnh

l à i 6 hài lý v ù n c đá nin cá 6 hài 1Ý Cu ối c ù n c Hội na hị n à v k h ỏ n e đạt đ ư ợ : :hoa m u ậ n q uố c t ế nào

D o sự phá: trién virọt bậ c cùa k h o a h ọ c - kv thuật, các no at độnỉ: mọi măt ư ẻ n bi ển đã được triển khai một c á c h m a n h m ẽ r ộ n s rãi q u v m ỏ n c à v

c àn g lớn T i n h h ì n h đó đòi hỏi phài có Hội n c h ị q uốc t ế m ó i vé L u ậ i bi ển và Liên h ợ p q u ố c đã đ ứ n s ra tổ c hứ c Hội n a h ị q u ố c tế q u a n t rọn£ này

Sau 5 n ă m trù bị ( 19 6 7 - 1 972) và q u a 9 n ă m t h u ơ n s l ư ợ n s ( 1 9 73 - 19S2) với 11 k h o á họp Hội n s h ị của L i ên h ọ p q u ốc về L u ật b i ể n lần thứ r n đã

t h õ n g q u a m ộ t C ó n c ước mới c ù a L i ên h ọ p q u ố c về L u ậ t b i ể n n s à y 3 0 / 4 / 1 9S2 VỚI ty lệ 130 p hi ế u t huận 4 p h i ế u c h ó n e 17 phiếu ư ắ n E và 2 n ưó c khóns:

t h a m gia bò p hiê u Sau đó n c à v 10 /12/ 19 S2 117 đ oà n đại di ện c h o các n ư ớ : írong đó có \ iệi N a m 'đã c h í n h thức kv kết C ó n e ước cùa Li ên h ợ p a u ố c vè Luật biản Đ ả n t h á n c 11/ 19 96 đã c ó 108 nư ớ c phả c hu ẩn , c ỏ n e ước đ s có hiệu lực từ 16/1 1/1994 C ó n c ước dưcrc xáv d u n c t h e o n.cuvén tắc "cả s ó i " c ao hàrr

>.at ca cac khiL c an h liên q u a n đ én Luãt bi ên và được các QUỐ; d a c hấ p nhậr -heo n g u y ê n tãc nhát trí ( c o n s e n s u s - k h ỏ n c có phan đỏi), k h ỏ n c được bác

14

ILU đối vói từnc nội d u n c r i ẻ n c biệt a u v đ in h t r o n s C ò n s ưóc c ỏ n e ước mơi

\é L u ậ t biển n ă m 19S2 b ao c ổ m 17 p h ầ n với 3 2 0 điều k h o a n 9 phu lục với nơn 100 điểu k h o a n và 4 n s h ị q u y ế t k è m theo, chứa đ ự n s k h o á n £ 1.000 q u v

3Ỉ'ặạ m lun: pháp q u ố c tế Đ â y Lò m ộ t văn kiện .quổc tế t ổ n c h ợ p toàn diện, ba o Xùát được tất cà n h ữ n £ v ấn để a u a n t r ọ n c n h ấ t về c h ế độ p h á p 1Ý c ủa b i ể n và nại d ư o n c thẻ siới xá c đ ịn h rõ r à n e q u v é n và n e m a vu cùa m ọ i loại a u ố c cia

có b i ể n c ũ n c n h ư k hõni; c ó bi ển, phát triển h a v đap.c phát triển I về n h iề u Tiật n h ư an ninh, bả o vệ m ò i trườn £ khai t há c tài n e u v ê n s i a o t h ỏ n s và liên lạc n s h i ẻ n cứu k h o a h ọc và c ó n e n s h ệ đối với các v ù n e b i ể n t hu ộc q u y ề n :ài p h á n q u ốc sia c ũ n £ n h ư đ ối với nhữns: v ù n c biển n s o à i p h ạ m vi q u y ề n tài Dhán a u ố c d a C ô n e ước c ũ n c đã đ in h ra trình rư và thù tuc siài q u y ế t các ranh c h ấ p trẽr b iể n d ữ â c ác q u ố c d a b à n c b iệ n pháp hoà b ìn h và t h ó n c q u2 :ơ a u a n tài p há n c ủ a Li ê n h ọ p q uốc

T r o n s q u á t rì nh H ộ i n s h ị lần thứ III c ù a Liên họp q u ố c về L u ậ t biển

l ắ m bắt được xu t h ế tiến b ộ c h u n c n c à v 1 2/ 5/ 1977 sau khi được u ỷ ba n

rhường vụ Q u ố c hội n ư ớ c C ộ n e h o à xã hội c hù n e m a V i ệ t N a m c h u ẩ n V

Chính phù ta đã ra T u v ẽ n b ố về l ã nh hài v ù n s tiếp s iáp v ù n s đ ặ c q u v ề n vể

a n h té và t h ề m lục địa c ủa n ư ớ c C ộ n £ h oà x ã hội chù n s h l a V i ệ t N a m Đ â v là

n ó t ư o n g n h ữ n e t u y é n b ố s ớ m n h ấ t t he o tinh t hầ n C ỏ n c ước ỡ t r o n c k h u \ạrc Dỏng N a m Á T u y ê n b ố c ủ a ta h o à n toàn p h ù h ọ p với các q u v đ ị n h c ù a C ó n c

lác và có hiệu lực c h o đ ế n n a y T ừ sau T u y ê n b ố lịch sử đ ó c ủa C h í n h phủ

- ộ n g h o à xã hội c hù n s h ĩ a V i ệ t N a m V i ệ t N a m đã xác đ ị n h về n c u y è n tắc

) hạm VI cua các v ù n c nội thuỲ, lãnh hải v ù n e liếp ciáp lãnh hải v ù n e đặc

Ị uy én vê kinh tẻ và t h ề m lục địa

T u y ê n b ố n e à y 1 2 / 5/ 1 97 7 c ủa C h í n h phủ C ộ n c hoà xã hội chủ n.shTa* • 1 V- k—v'iệrL N a m quv đ ịnh: " V ù n g b i ể n ò' p hí a t r o n s đ ư ờ n c CO' sò và c i áp với b ờ biển

à nội thu Ỳ của n ư ớ c C ộ n c h oà xã hội c hu n g h ĩ a Yiệĩ Nan'." [Phu lục 1 Đ iề u

\ Nội t hu v đ ' J0: coi n h ư là bộ p h á n lãnh thổ trẽn đất ỉiér củ:: m ộ t a u ó : eia

P h ạ m vi lãn h hủi.

T r o n s đòi s ố n s h à n c n c à y c h ú n e ta t h ư ờ n 2 n s h s thấv các từ d ù n s để:hĩ p h ạ m vi v ù n c b iể n c ù a q u ố c cia n h ư "hải p h ậ n " , " v ùn c b iể n " h o ặ c "lãnhlải" V i ệ t N a m V ậ v c ầ n phả i h i ể u c á c t hu ậ t n s ữ đ ó n h ư t h ế n à o ? Có thể nói

ả n g , trừ c ác lài liệu c h u y ê n m ò n , t h ó n s t h ư ờ n c việc sử d ụ n e c ác thuật n e ữrén trong đời s ố n ẹ h o ặ c đượ c h i ể u t h e o n e h l a r ộ n c b ao s ổ m tất cả các v ù n e

>ién cua V i ệ t N a m n ói c h u n s h o ặ c là c ó sự l ầ m lẫn về m ặ t p h a m vi và c h ế độ

•háp lý c ùa các v ù n s b i ể n k h á c n h a u c ủ a nước ta N s à y nay khi m à biển n s à y

à n g có vai trò q u a n trọn 2 t r o n 2 đời s ó n s và s ụ n s h i ệ p phát triển kinh tế bảo

ệ tỏ q u ố c và n g à y c à n s trờ n é n c ẩ n 2Ũi với cuỏc số nc thườnc n hậ t của nhân

an thì việc ù m hiểu m ỏ t c á c h rõ r à n c và c h í n h xác các khái n i ệ m về v ù n ?'len cua đát nước, t r o n s đ ó b ao h à m c á c q u v ề n và lợi ích q uố c eia trẽn biér

u n g n h ư trách n h i ệ m b à o vệ chù q u v é n trẽn b i ể n, ià mộ: việc cẩn thi é: và bc :h

T H Ư V IÊ N

1 7 t r ư ở n g f)A! Hc:>c I.ÙÁT ma N ỏ l

0

T n e o Luật biển a u ố c tê hiện đại m ột q u ố c eia ven biển có thể có các

ù n c biến nhu sau: nội thuỲ lãnh hài \' ùne tiếp ciáp v ù n c đãc q u v é n về kinh

» và t hề m lục địa với p h a m vi và chẻ độ p h á p lv kh á c nha u Lã n h hài là m ộ t hái n i ệ m láu đời n hấ t t r o n c Luãt biên n h ư n s k h õ n e phài t h ế m à h i ệ n n a v đã -

'0 thà nh một vấn đé cũ k h ò n e có ý nehTa thực tiễn

L ã n h hãi ra đòi là d o q uá trình sừ d u n c và khai thác biển và đại d ư ơ n c

ác q u ố c sia ven bi ển có n h u cáu q u â n lv m ộ t dài b iể n ven bò đẽ n s ã n c h ặ nlộc b u ô n lậu và x â m n h ậ p trái p h é p và o lãnh thổ c ùa m ì n h , ba o vệ n s h ể cá và

u v ề n lợi của n c ư dãn v ề sau n à v có t h ê m n h u cầu b â o vệ n s u ó n tài n c u y ê nliên n h i ê n biển p h u c vụ c ho c ó n e c u ộ c phát triển kinh tế của đất nước: m ậ thác các cườnz QUỐC n à n c hài và c ỏ n c n s h i ậ p k h ỏ n c m u ố n các q u ố c s i a veniển mò' r ộ n c chủ q u v ể n ra biển để tự do đi lai k h ố n í: c h ế bi ển và tài n g u y ê ntién n h i ê n biểr T ừ t h ế k v thứ ] s xuất hiện thu vết lãnh hài cũũ m ộ t q u ố c sria

ìn b i ể n chì dược m ơ r ộ n s đế n t á m hiệu lực c ù a vũ kh í thòi đ ó là s ú n s thánỉ>ng - 3 hài ]Ý M ặ c dù c ó m ộ t sỏ n ướ c q u v đ ịn h lãnh hài r ộ n c - h o ặ c 6 hải K

i ư n g t r o n s t hế k ỷ 19 q u y đ ịn h c h i ều r ộ n c l ã n h hải 3 hải K trỏ' t h à n h tiêu

IU ẩ n c ủa luật tập q u á n q u ố c tế T u v n h i é n sau đó c u ộ c đ ấ u tranh về việc xác

n h c hi ều r ộ n s l ãn h hải lại tiếp tục M ộ t s ố q u ố c s i a vì q u v é n lợi b i ể n c ủainh đòi q u y định l ã nh h ải r ộ n c 2 0 0 hải lý H ộ i n s h ị q u ố c t ế về p h á p đ i ể n ho áJật q u ố c tê 1930 và H ộ i n gh ị L uậ t b iể n lần t h ứ n h ấ t n ă m 1958 c ũ n s khỏnẹ;

ải q u y é t dứ: đ i ể m n h ữ n s q u y đ ị n h c h u n c cùa luật p h á p q u ố c t ế vé c h i ề u r ộ n c

a lãnh hải Mãi đ ế n n ă m 19S2 C ỏ n c ước L uậ t b iể n mới c ùa L i ê n h ợ p q u ố c5i q u y định chiều r ộ n c tối đa cũa lãnh hài là 12 hắi lý n h ư n s đ ó n c thời c ũ n c

ai đưa thẻrr các c hẻ đ ịn h luật p h á p q u ố c t ế m ó i về v ù n e đặ c a u v ể n về kinh

t n e n i l u : đia đẻ d u n g hoà hai xu h ướ n c nói trên H i ệ n n a \ c h ế đin h lun:

rỏ n c lãnh hài đã trở t h à n h qu v đị nh của luật t ậ p q u á n q uố c tế đ ượ c mọi n s ư ờ i

;hừa n h ậ n Sau t h á n s 1 1/ 19 94 khi C õ n c ướ c n ă m 1982 cùa L i ê n h ợ p q u ốc về Luật biển có hiệu lực các q uv đị nh vé lã nh hài của C ó n c ước c ũ n e trò' t hà nh

; ác qu v định của L u ậ t điều ưóc QUỐC tế.

L ã n h hài (h a v còn s ọ i là ”v ù n s nưó c lãnh t hổ " ) là m ộ t dài b i ể n ven bò' nằm n e o à i và liếp liền với lãnh thô đất liền h o ặ c nội thu\' c ù a q u ỏ c s i a ven DÍển có m ộ t chiều r ộ n s n h ấ t định được tính từ đ ư ò n e CO' sơ c ủ a q u ố c cia đó và thuộc chủ q u v ể n h o à n toà n cùa q u ốc cia ven biển Chù q u y ề n n à y được m ò rộne và áp d u n s đối với câ v ù n s trời trên l ã n h hải c ũ n s n h ư đối với đ á \ ’ biển

và l ò n e đâ't dưới đ á y của l ã nh hài

Đ ố i với q u ố c eia q u á n đào lãiih hãi n ằ m n s o à i và tiếp iién với iãnh thổ

và v ù n e nước ũ u ầ n đ ả o c ù a q u óc s i a đó

Đ ố i với các đ à o r i ẻ n c biệt, đ áp ứ n e đ ú n s đi nh nshTa đ à o n ẻ u t r o n c luật• 1 v_ • wpháp q u ố c t ế ('Điều 121 C ỏ n c ước cùa Li ên h ợ p q u ố c về L u ậ t b i ể n n ă m 1982) thuộc vế m ộ t a u ố c s i a v e n biể n, n h ư n c n ằ m n s o à i phíạm vi l ã nh hả i c h u n e của

q u ố c gia đó thì l ã n h hải c ủ a t ừ n s đ ả o n à y c ũ n s đ ư ợ c x ác đ ị n h n h ư trẽn

C h i ề u rộng lã nh hài d o q u ố c sia v en b i ể n tự m i n h ấn đ ị n h và được tính

từ đ ư ờ n g c ơ sỡ n h ư n s phải t uá n th eo c ác n c u v é n tắc và tiêu c h u ẩ n c h u n £ được thừa n h á n cùa luật p h á p a u ố c tế Đ ư ò n c c o s ơ t n ó n s t h ư ờ n s c ù a q u ố c sia ven bi én d ù n g đẻ tính c hi ều r ộ n c lãnh hài là n s ấ n n ước triều t h ấ p n h ấ t dọc theo b ờ biể n 0 nơi n à o b ờ b i ể n bị k h o é t sáu và lối lõm h oậ c^ n ếu c ó m ộ t chuỗi

đ ao n ă m sát n g a y và c hạ y d ọ c theo bò' bi ển thì áp d ụ n s phươns: p h á p đ ư ờ n c cơ

s ơ t hảng; tức ih p h ư ơ n g p h á p nối liền các đ i ể m t hích h ợp có thể đưọ'c sử d u n c

đe \ a c h đ ườ n g cơ sỡ d ù n g để tính chiều r ộ n c l ãnh hài Q u ố c cia v e n bi ển có tne ap d ụ n g m ộ t t rong hai p h ư o n c p há p trẽn h o ặ c phối h ợp cà hai p h ư ơ n £ pháp

dể ấn đ ịn h đưòris c ơ sỏ' đ ù n c để tính c hi éu r ộ n e lãnh hải c ủ a nước m in h ,

n h ư n c phải theo đ ú n £ c ác n s u y ẽ n tắc và tiêu c h u ẩ n c h u n c đượ c thừa n h ậ n cùa luật p h á p q uố c tế về việc vạ ch hệ t h ỏ n c đ ư ờ n s c ơ sô' d ù n c đê tính c hiều rộnc lãnh hài

Đa i đa số q u ố c s i a trẻn t h ế ciới quv đ ị n h c hi ều r ộ n e lãnh hải từ 3 - 1 1 hài 1Ý C ò n c u c c c ua Li ế n hợp a u ó c về Luật b i ê n n ă m 1982 q u v đị nh chiều

r ộ n c l ãnh hải cùa q u ố c s i a ven biển k h ỏ n s q u á 12 hài lý kể từ đ ư ờ n £ CO' sc được v ạ c h ra theo đ ú n e c ỏ n e ước

Có thẻ n h ậ n thấv m ộ t đ i ể m q ua n t r ọ nc o đ ã v ỉà trước đ á v n é u t he o các

C ò n s ước về Luãt biển n ă m 195S v ù n c biến ở n c a v n c o à i r a nh siới n s o à i c ủ i lãnh h à i - biên s i ói q u ố c eia trẽn bién - là v ù n ẹ b i ể n cả ('hay c òn t h ư ờ n c được eọi là c ó n s hải) thì n ay t he o C ỏ n c ước cùa L i ê n h ọ p q u ố c về L u ậ t b iể n n ã m 19S2 tiếp liền r a nh s i ới n s o à i của lãnh hài q u ó c cia v en b i ể n c ò n c ó v ù n2 đặc

qu y ề n k i n h t ế t hu ộc q u v ề n chủ q u v é n và q u v ề n lài p h á n q u ố c cia Biể n cả nẳrr ngoài r a n h siới n s o à i c ủa v ù n s đ ặ c q u v ề n k i n h t ế a u ốc cia ven bi ển N s o à i ra đối với đ á y và l ò n c đất dưới đ á y b iể n ở n e o à i và tiếp liền với l ãn h hải q uố c gia ven b i ể n còn có v ù n s t h ề m lục địa th uộ c q u v ề n c h ủ q u v ề n và q u y ề n tài phán q u ố c gia được C ô n e uức 1 9 82 xá c định đ ầ v đủ và cụ thể hơn so với C ò n c ước n ă m 1958

Kh i nói c h u n c đ ế n " v ù n s biển Việt N a m " , "hải p h ậ n V iệ t N a m " ta hiểu rang đ i s u n ày có thể b a o h à m cà nội thuv l ã nh hài v ù n c tiếp s i áp vù n e đặc quyên kin h tẻ và t h ề m lục địa Việt N a m Khi nói đ ến " lã nh hải V i ệ t N a m " , tỉ :hi nói đ è n m ội dài biển r ộ n e 12 hài lv kể từ đ ư ờ n c cơ s ờ d ù n c đế tính chiểu

ọ n g lanh hai m à o đó nước ta có chũ a u v ế n đ á v đù vh toàn vẹn tàu thuvér

i ư o c n g o a i có thè được h ư ở ng q u y ể n đi qua k h ỏ n s s á v hại t r o n c lãnh hải VỚI 31SU k i ẹ n k hor.c lam anh h ư ờ n g đ én trật tư luát pháp, h oà b ình, an nin h củé

-r ơ trên m ột v ù n s c iáp với lãnh hài được oọi là v ù n c tiếp e i á p lãnh hải.

+ V ù n e tiếp s i á p k h ỏ n c thể m ỏ r ộn c a u á 24 hải K k ể rừ đưòní: co sỏ

ì n s để tính chiểu r ộ n s lãnh hài.<— s_

N h ư vậy v ù n c tiếp e i áp theo định n s h ĩ a c ủ a c ỏ n £ ước L uậ ĩ b iể n 19S2

’ c h i ề u r ộ n s là 12 hải lv K h á c vói q u a n đ i ể m c ủ a C ò n c ước G i ơ n e v ơ 195S ỏ

ló C ò n g ước L uậ t biển 1982 k h ô n £ nói v ù n c t i ế p ci áp n ằ m t r o n c m ộ t v ù n g

ển cả VI theo C ó n g ước m ớ i n s o à i lãnh hài l à v ù n s đ ặ c q u y ề n về kin h t ế HỘC q u y ề n chủ q u v ề n c ủa n ư ớ c ven biển

H i ệ n n a \ khái n i ệ m t h ể m iục địa", " t n ể m lục địa Việt N a m " đã trò n ê n

' n tnuoc VÓ1 mọi người T u y Iìhiẻn k h ò n c phài m ọ i vấn để liến quan đẻn

p h ạ m vi c hẻ độ p h á p 1Ý c ùa t h ề m lục địa đã đ ưoc hiểu biết m ộ t cách rõ rànc:

t h ề m luc địa ià £Ì? n s ư ời ta xá c định t hề m lục địa n h ư t h ế n à o ? th ềm lục địa

có phải là lãnh thổ c ùa q u ốc eia ven biển 0 đó người ta có lợi ích và a u v ề n si? tại s ao lai là t hé m luc địa Vi ệt N a m '?

K h á i n iệm vé th êm lụ c địa.

K há i n i ệ m về t h ề m lục địa t r o n c k h o a học pháp lý q u ố c t ế ra đời là kè;

q u a c ùa các thà nh tựu k h o a h ọc kv thu ật b i ể n từ h o n 1/2 thể kv đến nav K ẽ :

q uà c h o p h é p con n s ư ờ i đi x u ố n s các t ầ n c s áu cua đ á v b i ể n và phát hi ện các

n s u ổ n tài n g u y ê n giàu có ờ đ á y biển và l ò n c đất dưới đ á y bi ển, được thúc đ ẩ y bời n h u cẩu cùa c on n e ư ò i m u ố n làm chù và khai thác c ác n s u ó n tài n s u v ẻ r

đó p h ụ c vụ cho đời s ố n s và phát triển vượt q u a các k h ó k h à n về b ù n c n ồ dá n

s ố và sự c ạ n kiệt d ầ n d á n về tài n s u v ê n lục địa

V à o thời xa xưa c o n n cư ời c ò n h ì n h d u n g ỉà b i ể n k h ô n g có đáy từ khi tchoa h ọ c c h ứ n e m i n h được sự tổn tại cùa đ á v bi ển với địa h ì n h n h ấ p n h ỏ da

d ạ n g n h ư trẽn đất liền thì đ á y biển và lòng đ ấ t dưới đ á y b i ể n n á m n g oà i siới

h ạ n lãnh hải \ ề c ơ b ả n lu ôn được coi là b ộ p h ậ n c ủa b i ể n cả, k h ỏ n s th uộ c

q u y ể n c ù a quốc cia v en b i ể n nào

N ă m 1942 lần đ ầ u tiên t r o n e lịch sử v ùn 2 đ á y biể n và l ò n s đất dưói3áv b i ể n t ro ng V ị n h Pa ri at n ằ m n s o à i siới h ạ n của lãnh hải m à t i u óc đ ó l uôn

l ư ợ c coi là bộ p h ậ n c ủa biển cả ( biển q u ố c tế biển c ỏ n s ) , đã được hai q u ố c

ia A n h và V ê n ẻ x u ẻ l a phân chia c ù n c với sự thừa n h ậ n các q u v ế n t h u ộ ::hu q u y ê n của m ỗ i q u ố c cia đối v ó i v ù n e đ á v biển và l ò n c đất dưới đ á y biến

u c m c ứn<"

T u \ n m é n khái n i ệ m t ư ơ n s đối đ ẩ v đù đầ u tièn về t h ề m luc địa đ ư ơ r : hí nh thức nẻu ra và o đau n ă m 1945 bởi T u y ê n b ố cua T ổ n c t h ố n c M v H a i r v

T r u m a n về "Chính sách của H ọ p c h u n g QUỐC H oa KỲ đối vói tài n s u y ẻ n thiên

n hiẻ n cùa đ áv biến và lò ne đốt dưó'i đá\' của t h ề m luc địa" T r o n c đó M v thừa

n h ậ n th ẩ m lục địa là sự mỏ' r ộ n c lãnh thố đất liền của quốc cia ven bi ển nên

thuộc quvền của a u ố c cia đó: q uốc eia ven biển k ế cận có q u y ề n tài p há n và

k iể m soát đối với n c u ổ n tài n c u v ẽ n thiên n h i ê n cua đ áv và lò nc đất dưới đ á \

th ề m lục CỊ Ì n ằ m tiếp c i á p với lãnh thố lục địa của a u ổ c eia ven biển

T h ém lục địa theo C ó n g ước n ăm 195S:

Bất đẩu rìrthời đ i ể m n à v h ọc t hu vế ĩ về t h ề m lục địa phá t triển và đi vào

:u ộ c sốn £ của c ộ n c đ ó n c QUỐC tế 'Tuv nhiên đến nãm 195$ n e ư ờ i ta m ó i

:hành c ố n c t r r r r việc p h á p điển hoá khá: n i ệ m then: l u : đia t r o n c Luỗ: biển

quốc t ế b ẳ n s việc t h ò n c q u a C ò n s ước Giơnevo' về t h é m lục địa c ù n e 2 Cónỉr

JỚC khác về lãnh hài và v ù n s tiếp siá p về biển cả về đánh bắt cá và bào vệ tài

I g u y ẻ n sinh vá: ò' b iể n cả N c à v 10/6/1964 C ó n c ước về t h ề m lục địa bắt đẩu

:ó hiệu lực sau khi 22 nước phê c h u ắ n và t h a m cia V à o thòi đ.iém n à v k h o a

1ỌC cho r ằ n c v ù n s b iển c h ạ y thoai thoải từ luc đia ra biển đến nơi c ó sư thay

5ổi đ ộ dố c độĩ n s ộ t c h n h là s ư mỏ' r ộ n s tự n h i ê n của luc địa dưới b i ể n và là

h ẻ m lục địa Đ ộ sáu t r u n c bình củ a m ộ t t h ề m lục địa (nơi có sự b i ế n đổi độ

iõc) là k h o à n s 2 0 0 m é t nước, c ỏ n p n c h ệ k h a i thác biển lúc đ ó c ũ n*— u c • w2 chỉ cho

)’n é p đén đ ộ sáu 2 0 0 m é t tối đa D o đó C ó n s ước n ă m 1958 đã x á c đị nh p h ạ m

'1 t h è m lục đĩa p h á p iv" n h ư sau:

• •• thuậ: n e ữ " t h ém luc đia" ciưo'c sử d u n c đả chi: í a j đ á v và l ò n s đấ: >— t— • »—

iưới đ á \ CUC; : á c k h u vực n e á m d ư ó i b iể n t i ế p e i á p vói bò' b i ể n I i h ư n c nàn*

Igoa: lanh hải và ra đèn độ sáu 2 0 0 m é t nưóc; h oá c VƯOT ra n c o à i ciói han đów t_

ứ đ en độ sáu cho p h ép khai thác được tài n c u v é n thiên n hi ê n cua các khu vưc

:gam aươi bỉẽn đó; fpi đẻ chì đáy và l ò nc đát đưói đ á v biển cua k h u vực ncẩrr

ưới biển nrcm; t u tiếp giáp với bò cùa đa o" [3 4 Đ i ều 1

C ỏ n c ước n ă m 1958 lần đầ u tiên k h ã n c đinh q uố c 2 Ìa ven biển có

u vé n chù q u v é n về t h â m d ò và khai thá c tài n c u v ê n thiên n h iê n cùa t hé m lục :ia trẽn cơ sờ tiếp 2Ìáp với bò' biển (sự mỏ' r ộ n s ni nhiên của lãnh thổ đất liền

a b iển) c hứ k h ó n c phải t h e o n s u v ẽ n tắc và d a n h n s h ì a cùa sư c h i ế m hữu Cồ

nể t h ấ v r ẳ n s ờ đá y , p h ạ m vi t h ề m lục địa tư n h i ê n và " th ề m luc địa p h á p 1Ý"

J ơ nc đối t rùn c n h a u, bắt đ ầ u từ đ ư ờ n c bò’ ( t h ề m ỉuc địa rư n h i ê n ' ha v rù' ranh iới n c o à i cúa ỉành hải ('thềm p h á p K\) ra đ ẻ n nơi có độ sáu 2 0 0 m é t nước hoặ c

ẻn độ sáu kh ả n ã n e k v t hu ậ t cho p h é p k h a i thá c được tài n c u v ẻ n thiên nhiên

'ác đ a o ( v ù n s đất tự n h i ê n có nước b a o b ọ c x u n c q u a n h luón iuỏn cao h o n lức nước triều lớn n hấ t ) c ũ n £ có t h é m lục địa n h ư vậv Đ ể xác đ ịn h p h ạ m vi

l é m iuc địa n s ư ờ i ta áp d ụ n s hai n e u v é n tắc: n s u v é n tắc vé độ sâu ( 20 0 m é t

ư ớ o và n s u vén tấc vé kỹ thuá t (kha n ã n s c ho p h é o khai thác c- í

T h ềm lục địa theo C õ n g ước n ă m 19S2 của L iên hơp q uố c vé L u á t

i ể n

Sự ph át triển c ùa k h o a h ọ c kv t hu ậ t và c ó n c n s h ệ biển đã n h a n h c h ó n c

ì m c h o các q u v định về x á c đ ịn h p h ạ m vi t h ề m lục địa c ủa c ỏ n e ước n ă m

958 t rờ n ê n k h ô n g phù hợp N s u ờ i ta p h á t h i ệ n ra r ẳ n c , về m ậ t đ ịa chất, sự

l ờ r ộ n g tự n h iê n của lãnh t h ổ đ ấ t liền ra b i ể n k h ỏ n s k ế t thúc ờ m é p t h ầ m lục

Ịa tụ n h iên m à là ở bờ n s o à i cùa rìa lục địa; q u v định về độ sáu cho phép

C ỏ n c ước n ã m 19S2 q u y đ in h, " th ề m lục địa cùa m ộ t q u ố c eia ven biển

0 c ó m đ áv biển và 1ÒĨ12 đấĩ dưới đ á v bi ển b ê n n s o à i lãnh hâi c ùa q u ố c gia

trên toàn bộ phần k éo dài tự nhiên cùa lãnh thô đất liền của q u ố c gia đó

0 đế n bờ n s o à i c ùa rìa luc địa h oặ c đ ế n c á c h đ ư ờ n e CO' sở đ ù n c để tính iéu r ộ n c lãnh hải 2 0 0 hải lv khi bò n e o à i c ủa rìa !uc địa cùa a u ố c sia đó ỏ'

loanc cách cár, hcm" (Đ iể u 7 6 )

N h ư vậ v t h ề m lục địa p h á p 1Ý c ùa q u ố c sia ven b i ể n là sự k é o dài tự

liên cùa lãnh thổ đất liền, b a o s ồ m toàn bộ rìa lục địa (th ềm lục địa tự nh iên )C lục địa và b ò 'n 2 o à i cùa rìa lục đ ị a ).

ũ nơi nào rìa ìục địa k h ò n c ra đ ế n 2 0 0 hài K thì t h ề m lục địa p h á p 1Ý rợc m ơ r ộ n e ra đ ế n 2 0 0 hài lý.c »

ơ nơi nào rìa lục địa vưọt q u á 2 0 0 hài lv thì ra nh siới n s o à i c ùa t h ề m

c địa được xá c đ ịnh: nối c á c đ i ể m ỏ nơi m à bể d à v t r ầ m tích ít n h ấ t c ũ n s

i nc 19c k h o ả n ? c á c h từ c ác đ i ể m đ ó đ ến c h á n d ố c luc địa, h o ã c nối c ác đ i ể m ich c h ân dố c lục đ ịa n h i ề u n h ấ t là 6 0 hải lý

T u y nhiên, dù đ ưoc x á c đ in h n h ư trẽn, s i ói ha n tối đa c ùa t h ề m lục địa* w •ing k hỏ nE được vượt q uá 3 5 0 hải lv h a y k h ô n e đượ c c á c h đ ư ờ n s đ ẳ n s sáu

5 0 0 m é t nước m ộ t k h o ả n s c á c h vượt quá 100 hải lý Có n s h ĩ a là n ế u q u ố c

a ven biển nối c ác đ i ể m c ó b ề d à v t r ầ m tích b ằ n c 1% k h o ả n s c á c h đ ế n c h á n Ĩ)C lục địa h o ặ c k h ó n s q u á 6 0 hải lv k ể từ c h á n dốc lục địa m à đ ư ờ n c n ố i đó

1 cách dường cơ sờ quá 35 0 hài lv hoặ c cách đ ư ờ n s đ ẳ n e sáu 2 5 0 0 m é t quáx> ha ỉ lý thi a u ỏ c cia ven b iể n phải thu h ẹ p q u v đi nh b ề r ộ n c c ù a t h ề m lục

a nơ; đo lai cho phù h ọ p ( ha n c hẻ việc q u ốc eia ven b i ể n c ó t h ề m lục địa quá

»nc!

Đ ẻ xác đ ịnh ranh ciới n c o à i cua t h è m lục địa luật q u ố c tế sử d u n c và Nổi họp 3 vêu tố: k h o ả n c c á c h (200 350 60 100 hai lý), y ếu tố địa c h ấ t (sự

<éo dài rư nhiên, rìa lục địa bề d à v trâm tích l ĩ c c h â n d ố c lục địa) và đ ộ sâu

đ ư ờ n e đ ẩ n c sau 2 5 0 0 mét)

Đối vói các đ ả o xa bò' của q u ó c EÍa v en biến nế u t hí ch h ọ p c h o con

1CUỜ1 sinh s ỏ r ĩ và có đòi s ố n s kinh tả r i ẻ n s mới được h ư ò n c v ù n c t h ề m lu; iịa r iẻ n c cùa đ ao đó

P h ạ m vi v ù n g đ ặ c q u y é n vé k i n h tế

C h ú n s ta đã x e m xét q u á trình h ình t h à n h củ a Luậ t b i ể n q u ố c t ế và các

ỊUV đ ị n h c ủ a p h á p luậ: q u ố c t ế li ên q u a n đ ế n l ã n h hài và t h á m lục đ ị a CÙL

ỊUỐC s i a ven biển Đ ể có đ ư ợ c bức tranh t o à n c à n h về c á c vùns: b i ể n và t h ề m

ục địa thuộc chủ q u v ề n và q u v ề n tài phán q u ố c eia trẽn b iển , điều cán thiết là

>hải n e h i ẻ n cứu và n ắ m v ữ n e t h ê m p h ạ m vi và c h ế đ ộ p h á p lý của v ù n e đặc [uyén về k inh tế m ộ t ư o n e n h ữ n c c h ế đ ị n h p h á p K q u ố c t ế m ớ i n h ấ t và q u a n rọng n h ấ t của C ó n s ước c ủa L i ên h ợ p q u ò c về L u ậ t b i ể n n ă m 19S2

Đ i ề u n à v có n s h ĩ a là t h e o c ỏ n s ước c ác q u ố c s i ẩ ' v é h b i ể n có q u v ề n

o ạ c h định m ộ t v ù n g đăc q u y ề n về k i n h t ế r ộ n e tới 2 0 0 hải lý kể từ đườn.s co1 - w- *- v_

ờ d ù n g để tính c hi ều r ộ n c lãnh hài b a o 2ồ m m ộ t NÒins biể n và đ á y biển r ộ n s

h o ả n g 137 triệu k m 2 ( b ằ n s 1/3 d i ệ n tích bi ển và 1/4 d i ệ n tí ch trái đất) c ủ a t h ếlơ! đ ượ c đặt dưới c h ế độ p h á p lv của vòine: đ ặ c q u v ề n về k i n h tế c h ứ a khoảns:

ương Ng o ài ra để xác d ịnh p h ạ m vị v ù n c đ ặ c q u v ề n về k in h t ế của m ì n h

ac n ư o : ven bi ên sẽ phải giải q u y é ĩ và thiết lập h à n e t r ă m đ ư ờ n c ra n h eió;

isn cnune.

25

Chẻ định p h á p 1Ý về v ù nc đãc q u v ề n vé ki nh tẽ đ ượ c chi n h â n ià m ột ronc n h ữ n c t hà n h quà đấu tranh xây d ư n c m ộ t trật tư p h á p 1Ý và kin h lả mới

;rẽn biển và thẻ a iớ i cùa c ác nước đ a n s phát triển M ộ t điều đ á n c chú V là do

;ínn c h ất thiết thưc về q u v é n và lợi ích và tính t u ơ n c đối để xác đ ị n h vế p h ạ m

,•] k h ô n s s i a n m à các q u v đ ịn h c ùa C ỏ n c ước đối với \Tine đ ặ c a uvề r về kinh

ẽ đã n h a n h c h ó n c trờ th ành tập q u á n q u ốc t ế trước khi C ó n e ước có hiệu lưc

r n ậ m chí n hi é u q u ố c cia đã ba n h à n h qu \' đ ị n h vế YÙnc đ ậ c q u v ể n vé kinh tẻ

; u a mi n h n s a v t r o n s thời d a n Hội nsrhị luật b i ể n lẩn thứ 3 đ a n s h ọ p và c ỏ n e JỚC chưa được k ỹ kết

C h ẳ n c h a n m ộ t số n ưóc n h ư pẻru Chilè và è c u a đ o k h ô n g có điéu k iệ n

1 Ị nh iê n đế xác định t h ẩ m lục địa n h ư n c lại rã’: c u a n t â m đ ế n n c u ó n tà:

n s u y é n biển chù y ếu cùa họ là cá bãt đầu đưa ra đòi hỏi chủ q u v ề n đối với

một v ù n s biển r ộ n s tới 2 0 0 hài lv

N ă m 1952 tại Hội n s h ị lần thứ nhái vé kha i thá c và b à o t ồn tài n s u y é n oiển c ùa N a m T h á i Bình Dưcmc tổ chức tai X a n C h i a s ố b a nước Chilẽ.v_ v_

É c u a đ o và Pêru đ ã ra tu yê n b ố q u y đ ịn h chủ q u y ề n và q u v é n tài p h á n a u ó c sia rièng bi ệt đối với v ù n g b iể n r ô n s 2 0 0 hải lý k ế c â n b ờ bi ển c ủ a m ì n h , b a o s ổ mc> ■ u J

tà đ á y bi ển và l ò n s đất dưó'i đáy Các nước k h á c chi đ ượ c h ư ở n s q u v ề n đi quaKhóng g â y hại tronE v ù n s nước này Sau đó c ỏ x t a R i c a đã s i a n h ậ p ruvén bố này N ă m 1954, c ác nước trên lại n h ắ c lại các n s u y ẽ n tắc n à v t r o n c t n c ả th uậ n Lima k ý kết tại Hộ i n c h ị lần thứ hai về khai t há c và bảo tồ n tài n g u y ê n b i ể n òk- I— ~

Na m Thái Binh Dư ơn e Đ á \ ' thực chất là yêu s á c h đòi hòi lãnh hài r ộn c 200

nải lý.

T u y nhi ên, yèu sách đòi m ơ r ộ n e chu q u v ể n q u ốc eia đối VỚI lãnh hả: ren ấy đ ã gặ p phải sự phân đỏi m a n h m ẽ c ủ a n h i ề u q u ố c cia đối với iãnh hải-rèn the C1Ơ1 N ă m 1972 Cóxta Rica, nước th a m sia tuvèn b ố X a n t i é s ó , đã từ

bò khái niệm lãnh hai 2 0 0 hài 1Ý và thiêt lập một v ù nc eọi !à " v ù n c biển di sàn

q u ó c d a " tronc đó có ca lã nh hài mà ỏ đó C òx ta Rica có q u v é n tài p há n r i s n c biệt đối với việc bão vệ và sử d ụ n s tài n e u y ẽ n thiên n hi ê n cho d â n tộc m ìn h

n h ư n c khỏns: phưcms hại đ ế n c h ế độ p h á p 1Ý cùa biển cà đối vó: v ù n c biển nà',

n h ư các Cò nc ước q u ốc t ế đã q u y định

Quvẽ ; đ ịnh trẽn đ â v cùa c ỏ x i a R i ca là đèr b ắv để đại đa s ố các n ư ó :

MỸ La tinh tại Hội nchị c ác nưó'c v ù n e b i ể n Ca ri bê t h ỏ n c q ua t u y ẻ n bố X a n t e

Đ ỏ m i n s s ỏ n e à y 7 / 6/ 19 7 2 T u y ê n bố n à y chủ truens: c á n thi ế: lập lãnh hải vói chiều rộn£ t h ố n e nhất 12 hài K và c ho p h é p tàu t h u v ề n n u ó c n s o à i đi qua

k h ỏ n c s â v hại đ ổ n c thời thiết lập " v ù n s biển đi san q u ố c eia" r ộ n c k h ỏ n e q u í

200 hải lv tr on s đó c u ó c cia ven biển có q u v ể n chủ q u v ẻ n c:"\ với lài ncuvẽr sinh vật và k h ò n e sinh vật điều c hỉ nh hoạt đ ộ n £ n s h i ẻ n cứu k h o a h ọ c c ó biệnw w w •

p h áp p h ò nc c h ố n e ó n h i ẻ m b iể n , đ ồ n s thời các a u ố c eia k há c c ó q u v é n tự dc

h à n c hải tư do h à n c k h ỏ n c tự do đật d ã y cáp và ỏ’n s d ẫ n n e ầ m Phía n s o à i của " vùnc biển di sân a u ố c sia" là bi ển cả M ã c dù t uv ên b ố X a n t ô Đ ỏ m i n ẹ g ỏw i • W w

là m ộ t bước tiến q u an r r o n e so với t uyê n b ố X a n ũ ê s ò n h ư n c n ó v ẫn đ ượ c coi

là m ộ t c ố c ắ n s c ù a các n ư ớ c MỸ La tinh m u 5n h ợp thức h o á a u v ề n s ờ hữu của

họ đối vói mót vùn.s b iển r ỏ n s lớn th ô n e qua tên s o i "vùnc biển di sản quốc

g i a ’ Dần dần các nước M ỹ La tinh đã c h u v ể n thái độ và đi đ ế n c h ấ p nhâ n khá i n i ệ m " v ù n s kinh tế"

Các nước Á - Phi về p há n m ì n h , c ũ n c t h a m d a tích cực v ào trào ]’JU mơi n ay đẻ già nh lấv n h ử n e q u v ề n lợi mới trẽn biển c h o c â n tộc q u ố c e:a

mi n h Tai Hội nghị C ò l õ m b ó ( 1 9 7 ỉ ) c ùa U v b an tư vấn p h á p iv Á - Phi Ké ni a đưa ra mộ: pnarri trù mới dưới tên soi " v ù n e kinh tế" và đ ư ợ : roi n h ư m ộ t d ả i

p n a p a u n g noa: vùng k in h tẻ k h ò n s phải là lãnh hài n ước ven b i ể n k h ô n c có cnu q i ụ e r i n oa n toan o t rong v ùn e bi ển nàv Y ù n c biển nà', có đ ặ c tr ưnc vé

kinh tế nước ven biển chỉ c ó n h ữ n e q u y ề n về k in h tẽ: các n ư ớ c k há c được tụ

do 'nànc hải tư do bav đật d á v cáp n e ầ m ỏ n e da n n s ầ m t he o chẻ độ tự dc như các nước MỸ La tinh c hủ t mơ n Ẽ ở hội n s h ị nói trẽn T i ế p đó Hội nehị các nước k hu vục Ch âu Phi về các vấn để luật b i ể n tố chức tại I u a b đ ẻ ( Y o u a n d é i Lhánc 6 /1972 đã c hù t r ư ơ n s các nước ven bi ển có q u v ề n thiết lặp v ù n c kin h tê tronc đó họ có a u v ề n tài p h á n r i é n s biệr n h ằ m m ụ c đích k i ể m soát, điểu chinh

và khai thác m ộ t c á c h h ợ p lý các tài n e u ỵ ê n s inh vật của NÒinc biển này Hội nehị k h u y ế n n d i ị các nước Cháu Phi m ở r ộ n e "chù q u v ề n đối với tấ: cả tà:

n c u v ẽ n trone v ù n e kinh tế" Các nước k h ỏ n s có biển và s ầ n n h ư k h ó n c có

biển được q u v é n t h a m s i a k ha i thác tài n e u v ê n sinh vặt cua vùns: k in h tế Y à c thán £ 7/ 1972 K ẻn ia lần đ ẩ u ũ ê n đưa ra tại U v ban của Liên h ợ p q u òc về su

d ụ n s n o à bình đ á v biển và đại d ư ơ n s n à m n s o à i 2 Íói hạn q u v ề n tài phán quỏc eia m ộ t đề án các điểu k h o ả n c h o p h é p c ác q u ố c £Ìa ven b iể n thiết lặp v ù n c đặc a u y ề n kinh t ế 2 0 0 hải lý tính từ đ ư ờ n s co sở d ù n s để tính c n i éu r ộ n s lãnh hải T h e o để án n à y t r o n s v ù n s đ ặc q u v ề n về kin h tế q u ố c s i a ve n b i ể n cc

q u y ề n c hủ q u v ề n đối với tài n s u v é n c ùa k hố i nước, đ á v b i ể n và l ò n c đất dưới

đá y n h ằ m m ụ c đ íc h t h ă m d ò và k ha i thác c h ú n s Q u ố c gia ven b i ể n c ũ n e có

q u y ề n b a n h à n h luật đ ể n g ã n n e ừ a ô n h i ễ m m ỏ i t r ư ờ n s và t iế n h à n h việc

ng hi ê n cứu khoa học B àn đ ề án c ũ n s q u y đ ịn h m ộ t s ố q u y ề n lợi c ủ a các quốc gia đ a n g pháĩ triển k h ó n s có b iể n ho ặ c hẩu n h ư k h ỏ n s có b iể n t ro n e vòinc kinh té Ti é p t n s o đó tại u ỷ b a n vể đ á y biển, người ta đã đưa ra và thào luận

n h ié u ý k iế n và đ ề án k h á c liên a u a n đ ế n v i ệ c mỏ' r ộ n e q u v ề n tài phán CŨ2

qu cc gia ven biển.

\ é phía các nước c ó n g n g h i ệ p phát triển p h ư ơ n c T â y h ọ tò ra rất le nga: Mẹc các nước đ a n g phát triển ven biển "lãnh hải h c á " m ộ t v ì i ns biển rổ ne lơTí Td tơi _0j nai h can tro và n gă n c h ặn việc ci ao t h ỏ n c h à n c hải và n hữ nc

d o k h a c aa trơ ir.anh t h ố n g d u n g t r o n s thời s i a n dài từ n h iề u t h ế đã QUÍ.

\ 1 k h ỏ n e có c ác h nào đặc biệt về mặt c hính trị đế bác bò được việc các nước

đ a n c phát triển thiết lập v ù n c kinh tế họ b uộc phái c hấ p n hậ n thưcmc l ượns và cho r ã ne nước ven biển chi được h ư ơ nc một sỏ ạ u v é n ưu đãi n ào đo n h i m c

v ù n c biển mới d ự ki ến được t hà nh lập phải thuộc biển cà và đãr dưới chê độ tự

do biển cả M ặ t k h á c, có thể t h ấ y r ẳ n e phần lớn t r o n c số các nước tư bàn phái triển c ũ n c sẽ được h ư ỡ ne lợi từ việc miết lãp vù n e biển n h ư v ậ \ d o họ i hư òn e

là các nước có bò' biển dài r ộ n c lớn si àu tài n s u v ẽ n thiên n h i ê n và có đủ

c ỏ n s n e h ệ kv th u ật đế khai thác c h ú n c Các nước tư ban pháĩ triển đ ứ n e trước tình t hế tiến thoái l ư ỡ n s nan Bơi vì v ù n 2 bién tài san q uó c sia t h e o c ác h CỌ1

~Ũ2 các nước Ả - Phi đã là một thực tế đi vào đời s ónc của nhiẻu nước và đã dược a u v định dưới hình thức luật quốc eia Nếu c n ố n c lai k h u v n h h ư ó ĩ ì s nàv

iế và n h ư vậv sẽ có tác hại về nhiểu mặt đặ c biệr về h à n s hài đối với các nuớc phát triển D o đó các nước nàv buộc phải đi tới ù m m ộ t eiải p há p ít có nại nhấ t cho họ t r o n s vấn đ ế nàv

Các hội nghị lẩn thứ n h ấ t (1958) và lần th ứ hai (19 60 ) c ủa Li ên hợp quốc k h ó n g ghi n h ậ n sì về đòi h òi v ù n c bi ển r ộ n e 2 0 0 hải lý c ho q u ố c s i a ven Dién Tại Hộ i n s h ị n ă m 1958, n s u ờ i ta đã t h ổ n c q ua C ó n s ước về đ á n h bất và 3ao tòn tài n g u y ê n sinh vật ỏ' b iể n cả C ó n s ước n à y có hiệu lưc vào n ă m 1966 /a co 35 nước t h a m sia n h ư n e hiêu lưc rất han c h ế do hẩu n h ư lchôns ców s_ w:ươnc q u ó c đ á nh cá nào thừa nhâ n Hội n s h ị n ă m 1960 đã thất bai m à k h ô n g

ạt đươc thoa thuận nào m ã c dù đã c ố £ắ n c thiết lập m ộ t v ù n s đánh cá đặc

Ịuyén r ón c 1 2 hải K

\ unẹ đậc q uyến vé kinh tẻ là môt vấn để đươc thào luân g a v cấn nhủ':

Hoi n e m Luát bién lán thứ ba (1973 - 19S2) và ne ưòi ta đa: đ ư ợ c m ộ t ciài

‘ - a n Dan; ciira mót bèn là q u y ế n lọi cua các nước ven biẻn đ ư ợ c m ơ r ộnc

2 Ó'một vùne biển mới và một bẽn khác là n h ữ n e quvền và tự do biển cà mà :ác nước phát triển tìm c ác h bà o vệ đó là v ù n s biển mói k h ỏ n c eoi ià v ùnc )isn tài sàn quốc eia hay v ù n c kinh tê n c ấ n s ọ n m à là v ù n s đặc a u v ề n vê

rinh tẽ có m ỏĩ quv c h ế pháp lv rién s biệt V ù n s đặc quvến vé kinh tẽ k h ố n c

)hài là lãnh hài m à c ũ n s k h ỏ n c phài là biển cà

Phạm vi của vùno dặc quxén vé KII1Ì! ĩ ế

c ỏ n e ước 19S2 lần đ á u tiên đã xác định rõ q u ố c cia ven b iể n có các

ỊUvền thiết lập v ù n s đặc q u v ền về kinh tế.

V ặv p h ạ m vi cùa v ù n c đặc q u v ể n về kinh t ế được tính từ đ âu d ó i hạ n

Cơ s ờ kỹ thuát để x ác định c hi ều r ộ n s vùnSr đặc a u v ề n ki nh t ế là s i ố n c

h ư cơ sò d ù ng để xác định chiều r ộ n s cùa iãnh hải C h ú n g ta biết r ẳ n s C ỏ n c

ơc cua Li èn n ạ p q u ổe đã đưa ra n ’n ữn £ quv địn h chặt c hẽ t r o n c việc x ấ : định

ệ tn o n g đ ư ờ n g CO' s ơ đ ù n g đ ể tính c h iể u rộnc lãnh hải của m ộ t q u ố c z ia v e n

I tn (Điêu 5 Diêu 7j Tn e o yêu cáu cùa C ỏn c ước đ ư ờ n e c ơ sò c ù a mỗi quốc

ia pnai đươc \ a c h ra theo đ ú n g q u v đin h t rone C ó n s ước Nói m ộ t c á c h khác,

nh lơi neo;:: wuo lann nni c ũ n c n h ư ru? viipcr rin" n in ®n i'!n 'h t" nt*-! rtir/T’'

xác định trên CO' sỏ' m ộ i hệ th ò n c đườní: c ơ sỏ đ ưọc a u ó c sia v en biển thiết lập

theo c ỏ n e ước N ếu k h ó n s n h ư vậv việc x á c định chiều r ộ n c cùa \ i i n e đặc

q u về n kinli tê của m ộ t q uố c eia ven biển có t hể trớ thành vấn đé t r o nc q u a n hệ

đối với các bê n liên q ua n k h á c và khòns: được thừa nhận

M ột vấn đề khá c t r o n c việc xác định c hi ều r ộn c cùa v ù n s đặc q u v ể n

kinh tế d ữ a các q uốc gia có bò' biên tiếp liền ha v đối diện n h a u khi có các

vùnc c h ồ n c lấn ỏ' v ù n c đặc q u v ề n kinh tế T r o n c trườnc hợp đ ó các q uốc sia

phải cân cứ vào p h á p luật q u ố c tẻ tiên h à n h h o ạ c h đinh ra nh eriới v ù n2 đặc

quvển kinh tế c h u n c n h ư đi éu 74 c ỏ n s ước đã q u v đinh

Việc xác định ciới h ạ n t ro n c của v ù n s đặ c q u v ề n kinh t ế là n h ư t hế

l ào? Th e o C ó n s ước c hiều r ộ n e cua v ù n s đ ặ c q u v é n về k i n h t ế tối Cú k h ỏ n c

viiọt quá 2 0 0 hài lý tính từ dưònỉ: CO' sờ T u y n hi ê n, c h ú n s ta biết r ẳ n c q u ốc

gia ven biển c ũ n c có q u v ể n xác đinh lành h ài có chiểu r ộ n s tối đa là 12 hài 1Ý

-inh từ đường cơ sỡ Q u v c hé p h á p lv c ủa l ã nh hải là h o à n t oà n k h á c với q uv

:hả pháp lý cùa v ù n e đ ặc q u y ề n về kinh tế M ặ t k h á c , các q u v ề n n s ã n n s ừ a và

Từng trị các vi p h ạ m có thể x ả y ra t r o n s lãnh hải và lãnh thổ c ủa q u ố c gia ven

3Ìén về y tế, t h u ế q u a n và n h ậ p CƯ q u ố c 2Ìa đ ó được h ư ờ n £ t r o n c v ù n s tiếp

ĩiáp lãnh hải chỉ là m ộ t s ố q u v ề n n ă n s cu thể khónỉ: hề ả n h h ư ờ n g đế n quv

:hé pháp lý của v ù n c đ ặc q u y ề n về kin h tế Đ iề u 55 của C ó n c ước viết rõ:

V u n g đãc q u y ề n về kinh t ế là m ộ t v ù n s n ằ m ờ phía n e o à i lãnh hải và tiếp liền

'ƠI lanh hài" Ta đi đến kết luận rằnE lãnh hài k h ó n s thể là m ộ t b ộ p há n cùa

'ung đặc q u y ề n kinh tẻ và v ù n c tiếp e iáp được coi n h ư m ột p h ầ n c ủ a vìinc đặc

Ịuyen ve k m h tê N ếu lấy c ác con số tối đa q u ố c d a ven biển có thế q uv địn h

£ c n ie u rộ n g cùa v ù n g đ ã c q u v é n VỂ k in h t ế cù a m ó t q u ó c eia v e n b iể n c h ỉ lè

88 hải 1Ý

/

:hì lưu Ý đến n s u ổ n tài n e u v ê n sinh vật và khối nước ờ tron2 v ù n e đặc quyền

'é kinh tế Cần n h ấ n m a n h là p h ạ m vi cùa v ù n e đặ c q u v ề n kin h t ế k h ò n c chì

>ao c ồ m khối n ướ c và tài n s u y ê n sinh vật ỏ' đó m à là cả đ á y b iể n và lònc đất ,ưới đ á v biển ờ p hí a dưới k h ối nước r ộ n g 2 0 0 hải lý tính từ d ư ờ n s c ơ sò' đó với

ất cả các loại tài n s u v é n n ằ m tron 2 đó

Cán lưu V là đối với c ác đào cùa q u ố c s i a ven biển nếu thích hợp cho

on ncười đến w 0 và có đòi s ố n £ kinh tế r i é n s mới được h ư ơ ng q u y ề n có v ù n sw c - * w ỉ « <—

-ặc q u y ề n về kinh t ế riẻnc.i m

Km-Là m ộ t nước ve n bi ển, nước ta đã tích cực t ha m eia đóns: s ó p vào tiến

ì n h và kết quá p h á p điển h o á L uậ t b i ể n q u ố c t ế mới tại H ộ i n s h ị , m ậ ĩ k h ác

ã từng bước b a n h à n h các vă n b ả n p h á p lý và tiến h à n h các b i ệ n p h á p n h ằ m

uản lý các vùng biển và thềm lục địa cuà đất nước, t-rone đó có vòine đặc

u yê n về k i n h tế

■r Vi ệc xác đ ịn h p h ạ m vi k h ô n c e i an các v ù n s b iể n v à t h ề m lục địa n h ư inh b à y ờ trên là nội d u n s rất q u a n trọ ng, là s ự điều c h ỉ n h c ần thiết và trước

ìt cua p há p luật T u v n h i ê n , nếu chỉ đ ừ n e lại ở nội d u n c n à y thì chưa đủ

ậ m chí sẽ mất hêt ý nehTa thực tế nếu p há p luật k h ỏ n e điều c hỉ nh các nội

i ng k há c, các mói q u a n hệ xã hội tổn tại thật đa d ạ n c và phức tạp t ronc mỗi

l ạ m vi k h ó n g ci an xác đ ị n h đó

1 ìep iièn sau nội d u n g x ác đ ị nh p h a m vi k h ỏ n e s i a n các vùnE biển và

s m 1UC đìa iu nội d u n g b à o vệ và q u â n K' tài n s u v é n và m òi t r u ờ n e biển Đ á v

lì loai quan hệ t ổ n c họp và l uôn luôn được q u a n t ám k h ò n c n h ữ n c chi O' cấp

đ ộ quốc sia m à c òn ỏ các c ấ p đ ộ k hu vực và t h ế siói

Bời vi thật là vô n s h ĩ a khi n s ư ò i la chì q u a n t âm đ ế n p h ạ m v! k h ó n co-iar mà a u é n đi t r o n e p h ạ m vi đ ó có cái £Ì c ầ n b ã o vệ s ìn eiữ q u a n K và tái tạo Tài n cu vẻ n sinh vật và k h ô n 2 sinh vặt m ỏi trườn £ đó là " k h o b áu" Iu mối quan tàm cua toàn thể n h ã n loại, là n c u ồ n c ốc của m ọi m ố i quar hệ kinh

tế - xã hội - c h ín h trị - vãn h o á giữa cá c q u ố c cia trên biển.

"Quàn /Ý và bão vệ lài nguyên biển (sinh vật và khóm i sinh vá:), môi

ĩrườii° khoa học kỹ íiu iậ ỉ rà dịch vụ biển trong lịch sử của các nén kinh tể ìù

nọudn bó SIInọ quan ĩrniìí! bậc Iiìiấ! cho "kho báu" V iệ c kìia: ĩhúc nì::::ỉié đố với di sân chiuìo cùa niián loai, bao oom cà viéc xà x àưiìo lwo c . - . 0 . rớ/í? 0 cơ sở cỏ thé nuôi dưmìv tái tạo chí/nạ có lợi CÌIO s ự p h á t triền của nén kinh rế> ' [30 tr.66]

Rõ r à n s ỉà để khai t há c lâu b ề n k h ỏ n c chỉ khai thác h ợ p lý n h ữ n s tài

ng uy ên có giá trị m à còn biết b ả o vệ q u à n lý, tái tạo c h ú n e c ũ n £ n h ư n h ữ n e fĩnh \ạrc khác, d u y trì tính ổ n đ ị n h c h o t oà n bộ và b à o vệ sự t r o n g sạch của T101 trường M u ô n thực hiệ n đượ c m ụ c tiéu n à y N h à nước cán sử d ụ n g c ò n s cụ :ua mì nh - P há p luật - để đi ều c h ỉ n h Đ ấ y là n h u cầu tất yế u k h á c h q u a n ư o n s :ong tac quản K bièn hiện tai c ủ a c h ú n s ta

- Khi x e m xét ouá t rì nh h ì n h th ành và đ in h hình c ác v ù n e biển thuộc1 7 w:,hu q i ụ ẽ n và q u y é n lài p há n q u ố c eia c h ú n e ta cQn£ đã t hấ y rõ nhũr c quan

X7- n * ' .

T ^ noi pna; sinn va tón tại trên c ác v ù n s b iể n cán được p h á p luật điéu

■hinn tren co so c á : chẻ đ ịn h p h á p 1Ý riẽnc d o Liiậi biển a u ố c t ế và Luặĩ biển ỊUOC giũ q u \ dinh

s Ã

C ũ n g g iống n h ư trẽn lãnh thổ đát liền, các q uan hệ xã hội phát sinh và

■n tai ờ ư ẽ n các v ù n g biển đ ề u t h ỏ n s a u a hoạt độ n £ của c on n eười do con

Ịirời vì con người và có liên quan đến con n s u ờ i T uy nhiên CỈO m õi trường

ển có n h ữn g đậ c đ i ể m k h á c với đất liền, con ncười chi có thể hoa! đ ô n s'— •

ĨỢC trẽn bi ên phán lón nếu k h ỏ n s m u ố n nói là hẩ u hết đều phải dựa vào cá c

iương tiện đi lai trẽn biển D o sư phát triển k h ó n c n s ì m c của k h o a học kv uã: và do n h u cáu cua đời s ố n e k in h tế vãn hoá xã hội con n e ư ò; n s à v

mg có xu h ướ ng viron ra biển, làm chù biển và bát biển phuc vụ c ho đòi s ố n sI • • V—

m người C hí nh VI vậy n g à y n a v trên các vòins biển và đại dưcms b a o ia có liêu loai p h u ơ n g tiện, tàu t h u y ề n với c ó n s đ u n c 1ỚR nhò khá c n h a u , do c on :ưò'i điêu k hi ê n, sư ciunc n h ộ n n h ịp xuôi n e ượ c G iỏng n h ư m ọi h o a : đ ộ n s lác cua xã hội ioài ncirơi h o ạ t đ ộ n c cùa tàu t h u y ề n trẽn các v ù n c b iể n c ũ n c lai ruán theo n h ừ n g q u v đ ịn h n h ấ t đ ịnh, n e h ĩ a là c ũ n c phải chịu sự điều linh cua p há p luậl q u ò c tế và p h á p luật q uốc sia

Bâng n h ữ n g c ò n g ưóc q u ố c tế các hiệp đ ịn h hai bén h a v n h i ề u bẽn và

n g n h ữ n g luật, q u y đ ị n h của t ừ n s q u ố c 2Ĩa địa vị pháp lý cùa tàu thuyền

;n b i ê n đã đ ượ c x á c lẠp, n g à y m ộ t h o à n thiện và có hiệu lực r ộ n s rãi

T àu chiên và c á c tàu th u y ền k h á c cù a N hà nước được clùnc vào UTig m ụ c đích k h o n q th ư ơ n g m a i.

T h e o c ó n g ư ớ c Ln H a v t h ứ II ( n ă m 1907) và C ó n c ước luật b iể n lần thứ

c u a Li ến h ợ p q u ố c , thì tàu c h i ế n là tàu thuộc lực lượnc vũ t r a n e CŨ2 một

" dru: h i ệ u b é n n s o à i đặc t ru nc cùa tàu a u á n sự t h u ộ c c u ốc

nư ơ c đo; d o m ộ t si q u a n hải q u á n phục vụ q u ố c £Ìa đó chì h u v n s ư ò i chì

^ a > c o ten tr on g ci.inh s á c h các sT q u a n 'nav i ro n c tài liệu tưcme đ ư ơ n r vàhu_\ thu phai t u ã n liìco đ i é u lệnh, kỳ luật q u á n su

C ỏ n c ươc La H av I \ ' ( nã m 1907) đã cho p hé p tàu q u â n sư được cài tranc t ro n c chiên tranh, với đ iề u kiện là k h ô n c t h a m c hiến khi c ặp tàu cùa m ột nước t r u n s lập và khi bước và o trận chiến đ ấ u với đối p h ư o n c nếu đ a n s d ù n s

cò cài t ra n e thì phải hạ cò' cải t r a n s x u ố n c và ké o cờ cùa nước m ì n h lên N ếu bước vào chiến đấ u m ộ t tàu q u á n sư k h ô n 2 treo cờ thì bị coi là tàu k h ỏ n s có

a u ố c tịch và h à n h đ ộ n c c h i ến đấu đó coi n h ư bất h ọ p pháp Vi ệc cải t ra n c của

Làu auán sự nó! trẽn k h ò n e c h o phép áp d ụ n s trons thòi bình.

Tà u chiến và các tàu k h á c của N h à nước được d ù n s vào c ác m ụ c đích khòn£ t'nươn£ mạ i được h ư ỏ n c q u y ề n m i ễ n trừ h oà n toàn khi n ó h o ạ t độní: một c á c h họp p há p trên các v ù n c biển Đ iể u n àv có n s h ĩ a là tàu q u á n sự h oạ i

j ộ n c o biển ZL h a \ đi t r o n c lãnh hải của m ộ: nưóc nà o đó thì k h ò n c ai đưọc

ỊUvền khám xé:, bắt bó h ay buộc phải tuân theo thủ tục m à nước sỏ' tại vẫn

■huờnc áp d u n c đối với các tàu b uỏ n và tàu N hà nước d ù n e vào m ụ c đích

h ư ơ n c mại Nước sỡ tai chỉ đ ưoc q u y ề n truc x uấ t khi xéĩ t hấ y chiếc tàu đ ó đã*- I'i p n a m chủ q u y ề n và yêu cầu C h í n h phù có tàu q uá n sự đó t rừne phạr n h ữ n c ìhân viên p h ạ m p h á p t h ỏ n s q u a c on đ ư ờ n s n s o ạ i eiao

T u y vậy c ũ n s c ần h iể u m ộ t c á c h đ ú n s đắ n q u v ề n m i ễ n trừ h o à n toàn lanh c h o tàu c hiến, p h ả n biệt rõ ei ữa n h ữ n s q u v ề n m à tàu c h i ến đượ c h ư ỡ n c

à n h ữ n g n g h ĩ a vụ p h á p lý m à tàu c hi ến phải tuân thù

C ó n g p há p q u ố c té đã có n h ữ n c q u v địn h cụ t hể về nshTa vụ và q u y ề n

?1 ma lau q uá n sư được h ư ở ne N h ữ n s qu\' định n à v có nội dunc; k h á c n h a u 2n t u n c v ù n r 01 ể r

Ivm hoa; đ ộ n g o biển cả tàu chiến được q uv én k h á m xé; tất cả các tàu

I i ụ e n k n a c Km có c ơ SO' c h ác chán đ ể n s h i neò' r ã n e các tàu ĩ h u v é n n à v đã hanr, cươp Diên b u ón bán trái phá p, c h u v é n chỏ' nỏ lệ n u tuý các chấ:

dõc hại đ a n c tru vén Ún tức k h ôn 2 đ ú n c luật p há p quốc tế., tàu t h u y ề n khỏní:

co q u ố c tịch, có treo cò' h o ặ c k ii òn s treo cò n h ư n c trên thực tế có c ù n e quốc ti~h với tàu q u â n sự đ a n e l àm n h i ệ m vụ k h á m xét M ặ t khá c c ỏ n £ p há p quốc

t- c ò n CIUY định nếu sau khi khám xét rõ rànc là ch iế c tàu bị k hám k h ô n s

p hạ m phài m ộ t t r o n e n h ữ n s đi ều nói trèn thì chiếc tàu bị k h á m có q u v ế n đòi nước có tàu c hi ến tiến h à n h k h á m xét phải bổi t h ư òn e nhữns: thiệt hại do việc

k h á m xét s â y ra

ơ v ù n s đ ặ c q u y ề n về kinh tế tàu c h i ến c ũ n c có q u y ể n và n s h ĩ a \ Ị1 n h u

b biển cả N s h i ã là tàu c h i ế n có q u y ề n k h á m xét các tàu t h u y ề n k h á c thuộcw ĩ • * •oai đã nói ỏ' trẽn nêu xét t h ấ y cần thiết R i ẽ n c tàu chiên của n ướ c chủ nhà iước có chủ q u v ề n đối vói tài n s u Yên thiên n h iê n ờ v ù n z n ư ó : đ á v và lonc ỉất dưới đ á \ của \òin£ đ ặ c q u v ề n vé kinh t ế cũa nước m i n h , thì có q u y ề n chám xét bắt d ử các tàu t h u y ê n nước n s o à i đ a n c h oạ t đ ộ n s trái với các q uy»— ■ » *—• s» • w ỉ •lịnh c ủa nước mi nh

0 v ù n e liếp s i á p lãnh hải tàu c hiến cùa nước chủ nhà n s o à i c ác q u y ề n

% ại và n g h ĩa vụ đã n ó i trong p h ạm vi b iển cả và v ù n s đặc q u y ề n về k in h tế, còn

ó n h i ệ m vụ phối h ợ p với c ác cơ q u a n c h u v ê n m ó n k h á c đ ể tiến h à n h các

h i ệ m vụ n h ằ m n s ã n n c ừ a và t r ừ n s trị m ọ i h à n h đ ộ n e vi p h ạ m q u v đ ị n h về hải uan tài c h í n h , về n h ậ p cư về vệ sinh, y t ế c ù a n ưó c mình

C ho đẻ n n a y việc c h o p h é p tàu c hi ến nước n s o à i q u a ỉại v à o ra vùn£

“P g ia p lãnh hãi lãnh hải tù v t hu ộc q u v đ ị nh cùa mỗi m ộ t nưóc t h e o n hu cầu

l o n c thù c ũ n g n hư tình h ì n h cu thể về các m ặ t q u á n sư chí nh irị k in h t ế cùa

^ e n gh ía vu mỏt tàu ch iê n k h ó n c tôn trọnc các luật và q uy dinh cùa

gia \ e n bién có lién q u a n đẻ n việc di a u a t í o n c lãnh hài và bất c h ấp véu