TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY MÙA XUÂN NĂM 1975, ĐỈNH CAO PHÁT TRIỂN NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM

Trong hoạt động thực tiễn, nghệ thuật quân sự chỉ đạo và thực hành đấu tranh vũ trang ở quy mô chiến lược, chiến dịch và chiến đấu…Nghệ thuật quân sự Việt Nam là nghệ thuật toàn dân đánh

TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY MÙA XUÂN NĂM 1975, ĐỈNH CAO PHÁT TRIỂN NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM

Tg Nguyễn Đình Cơ

“Nghệ thuật quân sự: lý luận và thực tiễn chuẩn bị tiến hành chiến tranh, chủ yếu là đấu tranh vũ trang Gồm có chiến lược quân sự, nghệ thuật chiến dịch và nghệ thuật chiến thuật Lý luận nghệ thuật quân sự là bộ phận chủ yếu của khoa học quân

sự, nghiên cứu các quy luật và tính chất, đặc điểm của chiến tranh, xác định những nguyên tắc và phương thức tiến hành đấu tranh vũ trang Trong hoạt động thực tiễn, nghệ thuật quân sự chỉ đạo và thực hành đấu tranh vũ trang ở quy mô chiến lược, chiến dịch và chiến đấu…Nghệ thuật quân sự Việt Nam là nghệ thuật toàn dân đánh giặc, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt; quán triệt tư tưởng tiến công; giành và giữ quyền chủ động; phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân; lấy ít địch nhiều, nhỏ thắng lớn, đồng thời biết tập trung lực lượng khi cần thiết, luôn đánh địch trên thế mạnh…”1

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 là đỉnh cao phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam xuyên suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Trong giai đoạn này, nghệ thuật tác chiến chiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật đã phát triển lên đỉnh cao, sáng tạo, độc đáo và mẫu mực Đây là điển hình về nghệ thuật quân sự của chiến tranh nhân dân Việt Nam, vượt lên trên tất cả các hoạt động quân sự và các chiến dịch lớn hơn 20 năm kháng chiến chống Mỹ và trong suốt 30 năm chiến tranh giải phóng, xét cả về quy mô lực lượng, cường độ tiến công, nội dung tác chiến hiệp đồng binh chủng, quân chủng và mức độ hoàn thành triệt để nhiệm vụ chiến lược được giao cũng như mục tiêu của chiến tranh cách mạng chống Mỹ ở hai miền Nam – Bắc

Về chiến lược quân sự, được các nghị quyết của Bộ Chính trị và Trung ương

Đảng chủ trương, Quân ủy Trung ương đã có những chỉ đạo chiến lược quân sự rất nhạy bén, kịp thời, hiệu quả, góp phần củng cố, phát triển lực lượng, nâng cao trình độ

tác chiến cho bộ đội và tạo lập thế trận Xét toàn cục về mặt chiến lược, nó được chia làm hai giai đoạn cơ bản: giai đoạn một, từ năm 1954 - 1973 “đánh cho Mỹ cút”; giai đoạn hai, từ năm 1973 - 1975 “đánh cho ngụy nhào”, kết thúc toàn thắng cuộc kháng

1 Trung tâm Từ điển Bách khoa quân sự, Bộ Quốc phòng: Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, H.2004, tr.544.

chiến, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước Đến việc lựa chọn hướng tiến công chiến lược vào Nam Tây Nguyên, là nơi hiểm yếu, dễ phá vỡ chiến lược của địch và phát triển chiến lược thuận lợi cho ta, là sự lựa chọn chiến lược hoàn toàn chính xác Từ đó, ta có thể hạn chế khả năng ứng cứu nhanh của lực lượng tổng dự bị chiến lược của địch Thực tế diễn biến chiến dịch Tây Nguyên đã chứng minh rất rõ dự kiến chính xác tình hình chiến lược quân sự của Đảng ta Từ tiến công giành thắng lợi trên chiến trường trọng điểm ở Tây Nguyên, nắm bắt thời cơ, Đảng đã có những chỉ đạo chiến lược quân sự sáng suốt, tài tình, tổ chức tiến công ngay chiến dịch Huế - Đà Nẵng và vận dụng phương pháp kế tiếp để chắc thắng cho trận quyết chiến chiến lược

Hồ Chí Minh

Về nghệ thuật chiến dịch, chiến dịch Hồ Chí Minh là bước phát triển đỉnh cao

trong nghệ thuật chiến dịch Việt Nam Chỉ trong trong thời gian ngắn, ta đã tập trung được một lực lượng lớn chưa từng có; tiến hành chiến lược lớn có quy mô 05 quân đoàn chủ lực và tương đương, cùng lực lượng tại chỗ của Nam Bộ, hàng chục sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn binh chủng kỹ thuật với nhiều vũ khí, trang bị tương đối hiện đại và hiện đại; khoảng 60.000 tấn vật chất – kỹ thuật hậu cần; triển khai theo năm cánh quân hình thành ưu thế áp đảo quân địch hướng về giải phóng Sài Gòn Đây là bước phát triển về nghệ thuật tập trung lực lượng lớn trong mỗi chiến dịch tiến công mà trước đó chưa có trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta Đó là tiến bộ vượt bậc không những về khoa học tổ chức, khoa học quân sự mà còn là bước phát triển đỉnh cao của nghệ thuật tạo ưu thế tuyệt đối hơn địch ở địa bàn chiến lược quyết định, trong thời điểm quyết định đã chín muồi Về cách đánh chiến dịch, ta đã hình thành được thế trận hợp vây lớn, chia cắt điểm Đây là một thế trận rất hiểm dựa trên cơ sở lực lượng rất mạnh của toàn hình thái chiến trường nói chung và toàn hình thái từng chiến dịch nói riêng Thực tế khi bước vào mỗi chiến dịch, lực lượng quân địch còn rất đông, có vũ khí trang bị rất mạnh, nhưng bằng sự mưu trí, sáng tạo, ta đã tạo ra được những “quả đấm mạnh” bằng cách sử dụng các binh đoàn chủ lực, vì vậy

đã khiến địch tan vỡ rất nhanh

Sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng, các quân, binh chủng trên địa bàn chiến lược rộng lớn là bước phát triển rất cao của nghệ thuật quân sự Việt Nam Nổi bật là sự hiệp đồng tác chiến giữa đánh địch trên tuyến phòng thủ từ xa và đột phá

tuyến phòng ngự cơ bản ở ven đô của địch với đánh địch bằng binh đoàn thọc sâu vào trung tâm thành phố; giữa cắt đường bộ với ngăn đường sông và khống chế đường không; giữa tiêu diệt địch với đánh tan bộ binh, thiết giáp, chế áp trận địa pháo binh, bắn phá làm tê liệt sân bay địch…Thế trận hiệp đồng tác chiến của ta đạt đến độ hoàn hảo, tạo được sức mạnh áp đảo khiến địch suy sụp và tan rã nhanh chóng; ta giảm thiểu tổn thất và tiêu phí vật chất chiến tranh, tối đa hóa hiệu quả chiến dịch

Đó là chiến dịch của sự kết hợp tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng, kết hợp hoạt động tác chiến của ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích), lấy đòn đánh lớn của chủ lực làm trung tâm phối hợp Nét đặc sắc của nghệ thuật chiến dịch được thể hiện qua những cuộc tiến công của các binh đoàn,

ở mọi hướng, gắn với sự nổi dậy mạnh mẽ của quần chúng Đó cũng là hệ quả tất yếu của việc kết hợp chặt chẽ hai hình thức đấu tranh: đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, hai phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân: chiến tranh chính quy với chiến tranh du kích, kết hợp tiến công quân sự với sự nổi dậy của quân chúng, tiêu diệt địch với giành quyền làm chủ trong phạm vi chiến dịch, tạo sức mạnh lớn của các chiến dịch tiến công

Biểu hiện phát triển cao về chiến thuật không chỉ ở trình độ cao về nghệ thuật tổ

chức và điều hành chiến dịch mà còn ở khả năng vận dụng phát triển chiến thuật, trình độ làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật của quân đội Nhờ sáng tạo trong vận dụng các hình thức chiến thuật, chúng ta đã khai thác được sức mạnh tổng hợp của các binh chủng, quân chủng, của cả ba thứ quân, các loại vũ khí, trang bị, phương tiện kỹ thuật trong nhiều tình huống chiến dịch Nghệ thuật phát huy thành quả chiến đấu của trận then chốt trước với trận then chốt sau, của chiến dịch trước đối với chiến dịch sau đã đạt tới trình độ nghệ thuật chiến tranh rất điêu luyện, tạo ra hiệu quả chiến dịch ngày càng lớn Đó thực chất là nghệ thuật tạo thời cơ và tận dụng thời cơ, nhờ đó quân và dân ta mới có thể thực hiện được kế hoạch chiến lược của Đảng ta là

dự kiến giải phóng miền Nam trong hai năm, nhưng trên thực tế chỉ cần thực hiện trong khoảng thời gian hai tháng ngay trong năm 1975

Như vậy, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, chúng ta

đã đạt được bước phát triển vượi bậc về nghệ thuật quân sự, vươn tới đỉnh cao nhất trong cuộc chiến tranh giải phóng, dẫn tới thắng lợi cuối cùng của cuộc chiến tranh,

đánh bại tên đế quốc hung hãn nhất, có tiềm lực quân sự và kinh tế mạnh nhất thế giới Đó chính là mẫu mực về nghệ thuật chỉ đạo chiến lược của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương trong cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược, đồng thời

là sự chín muồi và kết quả hợp lôgich của toàn bộ sự phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam cho đến thời điểm này Đây cũng là lời giải đáp thuyết phục cho câu hỏi mang tính thời đại: vì sao Việt Nam dám đánh và đã đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược?./