Nội dung của từng phần P1 : Từ đầu đến Cá t ơi-> Nhà hàng treo biển bán hàng P2 : Còn lại : Nhà hàng chữa biển và cất biển?. Theo em đối tợng để cời ở trong truyện là ai - Nhà hàng ?Nhà
Trang 1Tiết 51 TREO BIểN
LợN Cới, áo mới (hớng dẫn đọc thêm)
AMửực ủoọ caàn ủaùt: * Giuựp hoùc sinh :
- Coự hieồu bieỏt bửụực ủaàu veà truyeọn cửụứi
- Hieồu, caỷm nhaọn ủửụùc noọi dung, yự nghúa truyeọn
- Hieồu 1 soỏ neựt chớnh veà ngheọ thuaọt gaõy cửụứi cuỷa truyeọn
- Keồ laùi ủửụùc truyeọn
Troùng taõm kieỏn thửực, kú naờng, thaựi ủoọ:
1, Kieỏn thửực :
- Khaựi nieọm truyeọn cửụứi
- ẹaởc ủieồm theồ loaùi cuỷa truyeọn cửụứi vụựi nhaõn vaọt, sửù kieọn, coỏt truyeọn trong taực phaồm
- Caựch keồ haứi hửụực veà ngửụứi haứnh ủoọng khoõng suy xeựt, khoõng coự chuỷ kieỏn trửụực nhửừng yự kieỏn cuỷa ngửụứi khaực
- YÙ nghúa cheỏ dieóu, pheõ phaựn nhửừng ngửụứi coự tớnh hay khoe khoang, hụùm húnh chổ laứm troứ cửụứi cho thieõn haù
- Nhửừng chi tieỏt mieõu taỷ ủieọu boọ, haứnh ủoọng, ngoõn ngửừ cuỷa nhaõn vaọt loỏ bũch, traựi tửù nhieõn
2, Kú naờng:
- ẹoùc – hieồu vaờn baỷn truyeọn cửụứi Treo bieồn
- Phaõn tớch, hieồu nguù yự cuỷa truyeọn
- Keồ laùi caõu truyeọn
- nhaọn ra caực chi tieỏt gaõy cửụứi cuỷa truyeọn
3, Thaựi ủoọ : Rút ra bài học cho bản thân
B.Chuẩn bị :
GV: Tham khaỷo taứi lieọu, sgv, sgk, soaùn giaựo aựn
HS: ẹoùc vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi tỡm hieồu vaờn baỷn
C.Phương phỏp :
Nờu vấn đề, vấn đỏp gợi tỡm, dựng lời cú nghệ thuật, thực hành theo mẫu, hợptỏc
D TIEÁN TRèNH TIEÁT DAẽY:
I OÅn ủũnh lụựp:
II Kieồm tra baứi cuừ:
- Theỏ naứo laứ truyeọn nguù ngoõn ? Keồ teõn nhửừng truyeọn nguù ngoõn ủaừ hoùc
? Từ câu chuyện Chân tay tai mắt miệng em rút ra bài học gì
Dửù kieỏn traỷ lụứi:
Trang 2- Truyeọn nguù ngoõn laứ truyeọn keồ baống vaờn xuoõi hay vaờn vaàn Truyeọn mửụùn truyeọn loaứi vaọt, ủoà vaọt nhửng ủeồ nguù yự khuyeõn daùy con ngửụứi moọt baứi hoùc naứo ủoự trong cuoọc soỏng
- Keồ teõn caực truyeọn nguù ngoõn ủaừ hoùc.: Thầy bói xem voi ếch ngồi đáy giếng
- Nêu bài học : Trong một tập thể ,mỗi thành viên không thể tách rời nhau mà phải nơng tựa vào nhau ,gắn bó với nhau để cùng tồn tại Do đó phải biết hợp tác
và tôn trọng công sức của nhau
III Bài mới :
Các em đã học một số thể loại trong văn học dân gian nh truyền thuyết, cổ tích Truyện ngụ ngôn Hôm nay cô giới thiệu với các em một thể loại mới đó là truyện cời Thế nào là truyện cời? ý nghĩa cái cời trong truyện "Treo biển", "Lợn cới áo mới" nh thế nào, bài học
? Em đã đọc những truyện cời nào
? Truyện cời thờng kể về điều gì
- Kể về những hiện t ợng đáng c ời trong cuộc sống
GV: - Hiện tợng có tính chất trái qui luật cuộc sống: Ngợc
đời , lố bịch, trái với tự nhiên: : (núi ngọng, bắt chước,
nổ, đua đũi , tham ăn ,ăn vụng )
? Mục đích của những truyện cời này
- Phê phán những thói xấu
- Cời mua vui
? Từ đó em hiểu thé nào là truyện cời
GV : ngoài ý nghĩa mua vui, phờ phỏn truyện cười cũn
cú mục đớch
Truyện cười hướng người đọc, người nghe tới những
điều tốt đẹp.
GV : Chúng ta sẽ tìm hiểu truyện cời Treo biển để thấy
rõ điều đó
? Nêu cách đọc truyện cời này
- Giọng hài hớc nhấn giọng ở từ bỏ ngay
GV đọc mẫu
- HS đọc tiếp
? Em hiểu thế nào là Cá ơn ?
A.Giới thiệu chung
* Thể loại - Truyện cời
-Loại truyện kể về những hiện tợng
đáng cời trong cuộc sống
-> nhằm tạo ra tiếng cời mua vui hoạc phê phán
B Đọc hiểu văn bản
I Văn bản : Treo biển
1.Đọc hiểu chú thích
Trang 3? Bắt bẻ là gì
? Truyện có thể chia làm mấy phần ? Nội dung của từng
phần
P1 : Từ đầu đến Cá t ơi-> Nhà hàng treo biển bán hàng
P2 : Còn lại : Nhà hàng chữa biển và cất biển
? Truyện có những đối tợng nào tham gia vào sự việc
- Nhà hàng và khách hàng (những ngời góp ý )
? Theo em đối tợng để cời ở trong truyện là ai
- Nhà hàng
?Nhà hàng treo biển để làm gì
- Treo biển đẻ giới thiệu quảng cáo sản phẩm nhằm bán đ -
ợc nhiều hàng
? Với mục đích đó ,biển cần đạt những yêu cầu gì
- Cầ đầy đủ các thông tin , nội dung và hình thức phải
đẹp ,hấp dẫn khách mua
? Tấm biển của nhà hàng : ở đây có bán cá tơi
? Em hãy chỉ ra nội dung thông báo của tấm biển đó
- ở đây : Nơi bán hàng
- Có bán : Hoạt động của nhà hàng
- Cá : loại mặt hàng
- T
ơi : Chất l ợng hàng
? Em có nhận xét gì về nội dung thông báo trên tấm biển
- Nội dung đầy đủ ,rõ ràng 4 nội dung cần thiết cho 1 tấm
biển quảng cáo
? Theo em có thể thêm hay bớt thông tin nào ở tấm biển
đó không ? Vì sao
- Không thể thêm hay bớt vì tấm biển đã đáp ứng đầy đủ
thông tin cần thiết cho ngời mua
? Nếu sự việc chỉ có vậy đã thành truyện cời cha ? vì sao
- Cha , vì cha xuất hiện yếu tố không bình thờng có thể
gây cời
2.Bố cục : 2 phần
3 Phân tích :
a Treo biển
Trang 4? Với với mục đích bán đợc nhiều hàng ,để giới thiệu sản
phẩm ,nhà hàng treo tấm biển nh thế có đạt yêu cầu khôn
=>GHI
? Từ khi tấm biển bán hàng đợc treo lên đến khi hạ xuống
cất đi thì nội dung của nó đã đợc góp ý và sửa chữ mấy
lần ?
- 4 lần
? Lần thứ nhất ,ngời góp ý là ai ? Nội dung gì
- Ngời qua đờng ,Biển thừa chữ t ơi vì không ai bán cá
-ơn
? Theo em có thể bỏ chữ tơi đi không ? Vì sao
-Không vì mất một thông tin cần cho ngời bán lẫn kẻ mua
về chất lợng cá
? Thái độ của nhà hàng khi nghe lời góp ý
- Nhà hàng nghe theo liền bỏ ngay chữ tơi
? Em hiểu “ Liền bỏ ngay ”là hành động nh thế nào
- Không cần suy nghĩ ,hành động ngay lập tức
? Vậy em nhận xét gì về thái độ của nhà hàng khi nghe lời
góp ý ? cảm nghĩ của em
- Không suy xét gì làm ngay theo lời góp ý -> Đáng c ời
? Lần 2,3 khách góp ý về điều gì ?
Lần 2 : Tấm biển thừa chữ “ở đây ”
Lần 3 : Khách góp ý:” không ai bày cá ra khoe cả “nên
không cần dùng từ có bán
? Nếu em là chủ nhà hàng ,em sẽ làm gì trớc sự góp ý của
những vị khách hàng kia
- Em giải thích rõ cho họ biết : Không thể bỏ chữ “ở
- Treo biển nội dung đầy đủ rõ ràng ,giới thiệu sản phẩm ,bán đợc nhiều hàng
b.Chữa biển và cất biển
Trang 5đây ”vì ngời mua và bán sẽ không rõ địa điểm bán
hàng Cũng nh không thể bỏ chữ “có bán” vì đây là
tấm biển quảng cáo bán hàng
? Trong cả 2 lần đó ,nhà hàng đều có thái độ gì ? Em có
suy nghĩ gì trớc thái độ đó ? Vì sao
- Cả 2 lần nhà hàng đều một mực nghe theo khách hàng
,lập tức chữa ngay tấm biển
=> Thật đáng c ời vì nhà hàng vội vã nghe theong ời
khác ,không suy nghĩ gì làm mất đi mục đích bán hàng
của mình
? Tấm biển lúc này nh thế nào ? Em có nhận xét gì
- Tấm biển chỉ còn chữ cá - Thông tin mơ hồ
? Lần góp ý cuối cùng khiến nhà hàng lại 1 làn nữa xem
lại tấm biển của mình ,việc này diễn ra nh thế nào
- Ngời hàng xóm cho rằng : Không cần phải đề chữ cá vì
nhà đã đầy cá với mùi tanh rồi
? Em thấy sự việc này nh thế nào ?
- Sự việc đáng cời vô lý - Một việc làm nhớ ngản Treo
biển để bán hàng lại cát biển đi
? Em có nhận xét gì trớc sự góp ý của 4 ngời
- Thoạt nghe từng ý kiến cũng có lý nhng không phải
Vì mỗi ngời góp ý không nghĩ đến chức năng yếu tố mà
họ cho là thừa trên biển quảng cáo và mối quan hệ của nó
với các yếu tố khác Mỗi ngời chỉ quan tâm đến 1 ,1 số
phần của câu quảng cáo mà họ cho là quan trọng
,không thấy ý nghĩa và tầm quan trọng của những
thành phần khác
? Vạy mà mỗi lần góp ý nhà hàng không suy nghĩ đều “
Nghe nói ,bỏ ngay ” Em hiểu gì về nhà hàng
- Nhà hàng không hiểu những điều viết trên biển Qcáo có
- Tình huống truyện phi lý
Trang 6ý nghĩa gì ,là ngời không có chủ kiến không suy xét kĩ
tr
ớc khi làm theo ý ng ời khác
? Em thấy sự việc nào đáng cời nhất ở đây ? Vì sao
- Sự việc cất luôn cái biển -> MĐích treo biển để Qcáo
bán hàng mà lại thủ tiêu cái biển -> Thủ tiêu luôn cả nhà
hàng khách hàng Biến cái có thành cái không có
GV : Cái cời bộc lộ rõ nhất ở cuối truyện Khi cái biển chỉ
còn mỗi chữ Cá Cả nhà hàng lẫn ngời nghe đều tởng rằng
đến đây chẳng còn gì để góp ý nữa , Nhng vẫn có ngời
góp ý về chữ cá và tấm biển treo vẫn là thừa,chue nhà
hàng cất luôn cái biển thì ta lại bạt cời và tiếng cời vang
lên to nhất Ta cời to vì từng góp ý thấy có vẻ có lý nhng
cứ theo đó mà hành động thì cuối cùng lại thành phi lí Ta
cời vì ngời nghe góp ý hông biết suy xét ,hoàn toàn mất
hết chủ kiến không có lập trờng
? Qua đó em hiểu dân gian mợn truyện này để cời ai? Cời
điều gì?
- Cời những ngời không có chủ kiến, không suy xét kĩ khi
làm theo ý kiến ngời khác dẫn đến hỏng việc
? Vậy truỵên có ý nghĩa gì?
- Truỵên phê phán những ngời thiếu chủ kiến khi làm
việc, không suy xét khi nghe những ý kiến khác
? Từ truyện này em rút ra bài học gì?
- Đợc ngời khác góp ý, không nên vội vàng hành động
theo ngay khi cha xem xét kĩ Làm việc gì cũng phải có ý
thức, có chủ kiến, biết tiếp thu có chọn lọc ý kiến
? Nêu nét nghệ thuật chủ yếu của truyện cời Treo biển
-Qua việc chữa biển cất biển ta thấy nhà hàng không có chủ kiến
c Tổng kết c-1.Nội dung :
- Truỵên phê phán những ngời thiếu
Trang 7- Xõy dựng tỡnh huống truyện phi lý và cỏch giải
quyết một chiều khồng suy nghĩ, đắn do của chủ nhà
hàng
GV : Gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Nếu nhà hàng nhờ em làm lại biển, em sẽ làm nh thế
nào?
- Gĩ nguyên tấm biển, vẽ thêm hình những con cá
? Qua truyện, em rút ra bài học gì về cách dùng từ?
- Từ dùng phải đúng nghĩa, lợng thông tin không cần thiết,
không dùng thừa
G- GV hớng dần đọc: phân biệt rõ giọng đọc với giọng
nhân vật, chú ý nhấn mạnh các chi tiết nhằm tô đậm các
thông tin thừa: "lợn cới", "từ lúc tôi mặc chiếc áo mới
này" để thấy rõ dụng ý của tác giả dân gian
- GV đọc mẫu
- HS đọc- GV nhận xét-
? Em hiểu “tất tởi” là gì
? Truỵên có thể chia làm mấy đoạn?
- Đ1: Từ đầu > tức lắm: Tình huống truỵên
- Đ2: còn lại : Cách khoe của
? Truyện cời việc gì
- Cời việc ngời khoe của
?Em hiểu nh thế nào về tính khoe của
- Tính khoe của là thói quen thích tỏ ra, tr ng ra cho ng ời ta
biết là mình giàu
GV:Đây là thói xấu thờng thấy ở những ngời giàu, thích
học đòi Thói xấu này hay biểu hiện ở cách ăn mặc, trang
sức, xây cất, bài trí nhà cửa, cách nói năng, giao tiếp
? Những ai trong truỵên này có tính khoe của?
- Anh có áo mới, anh có lợn cới
chủ kiến khi làm việc, không suy xét khi nghe những ý kiến khác
c-2Nghệ thuật :
- Tình huống vô lí : Cách giải quyết một chiều không suy nghĩ của nhà hàng
c.3 Ghi nhớ (SGK) Luyện tập:
IIVăn bản : Lợn c -
ới áo mới (H ớng dẫn đọc thêm ) 1Đọc hiểu văn bản a Đọc - Chú thích
.b.Bố cục (2 phần)
c Phân tích:
Trang 8? Theo em, điều đáng cời ở nội dung đem khoe hay cách
khoe của hai anh kia?
- ở nội dung đem khoe, đặc biệt là cách khoe
? Anh thứ nhất có gì để khoe?Anh thứ hai khoe gì?
- Một cái áo mơí may, một con lợn c ới
? Theo em, những thứ đó có gì đáng khoe thiên hạ không?
Vì sao?
- Không đáng để khoe vì đó là những thứ bình th ờng
? Hai anh kia đã đem những cái rất bình thờng để khoe
mình có của Em thấy điều đó thế nào? Vì sao?
- Điều đó thật đáng cời vì những cái đem khoe thật bình
thờng -> Vì đem khoe của là tính xấu, huống chi của đó
không đáng gì
? Qua việc này, nhân dân ta muốn cời tính xấu gì của ngời
đời?
?Anh có lợn khoe trong tình trạng nào?
- Đang tất t ởi chạy tìm lợn sổng
? Em hiểu “tất tởi” là dáng điệu nh thế nào? Qua đó, em
hãy hình dung xem dáng điệu của anh ta lúc này?
- “Tất tởi”: vội vã trong cử chỉ và hành động > Anh ta
đang vất vả ngợc xuôi tìm lợn
? Đó có phải là hoàn cảnh để khoe lợn không? Vì sao?
- Không, vì công việc tìm lợn sổng khác với việc khoe lợn
? Anh mất lợn hỏi thăm nh thế nào?
- Hỏi to “Bác có thấy con lợn c ới của tôi chạy qua đây
không?”
? Bình thờng cần hỏi nh thế nào?
- Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không
? Nh thế trong câu hỏi của anh có con lợn bị thừa ra
những chữ nào?
- Thừa chữ “cới” và “của tôi”
a) Những của đ ợc
đem khoe
=> rất bình thờng
b) Cách khoe của:
Trang 9? Tại sao qnh ta lại nói thừa nh vậy ( Khoe khoang )
? Em có nhận xét gì giữa bộ dạng “tất tởi” đi tìm vơí câu
hỏi của anh ta?
- Bộ dạng vội vàng, hốt hoảng đi tìm con lợn đối lập với
lời hỏi thăm nặng tính khoe khoang
? Vậy tác giả dân gian đã dùng biện pháp nghệ thuật gì để
kể? Tác dụng?
- NT đối lập -> Nổi bật mục đích khoe của của anh có lợn
Với câu hỏi, ngời đọc hiểu ra mục đích của anh ta là khoe
lợn chứ không phải tìm lợn > gây c ời cho ng ời đọc
? Anh áo mới có cách khoe khác với anh lợn cới ở điểm
nào?
- Kiên trì đợi dịp để khoe
- Khi khoe thì khoe rất cụ thể
? Cảnh chờ đợi để khoe áo diễn ra nh thế nào?
- Mặc áo mới đứng tr ớc cửa từ sáng đến chiều
Không thấy ai khen thì bực tức
? Em có nhận xét gì trớc cách đợi khoe của anh có áo?
- Là trò trẻ con chứ không phải của ngời lớn, chẳng cần
nôn nóng, kiên nhẫn đến thế để khoe một vật tầm thờng ->
sự kiên nhẫn đến mức quá đáng, lố bịch, đặc biệt là sự tức
giận vô lối, đáng c ời
? Điệu bộ của anh có áo khi trả lời anh có lợn có gì khác
thờng?
- Điệu bộ cụ thể: giơ vạt áo ra
- Lời nói cụ thể: Từ lúc tôi mặc cái áo mới này
? Điều khác thờng nữa trong việc khoe áo là gì?
- - Hoàn cảnh khoe áo:đang phải trả lời ng ời đi tìm lợn , đó
không phải là hoàn cảnh khoe áo
? Lẽ ra trong hoàn cảnh này, anh áo mới phải trả lời anh
lợn cuới nh thế nào?
Trang 10- Không, tôi không thấy con lợn c ới nào qua đây cả.
? Em hiểu gì về ý đồ của anh áo mới trong điệu bộ và câu
trả lời?
- Anh muốn phủ định việc khoe giàu của anh lợn cới,
muốn khoe áo để khoe sang
GV: ở đây có sự ăn miếng trả miếng trong việc khoe của
Những kẻ hay khoe của thòng đố kị nhau
? Trong hai cách khoe của ấy em thấy cách nào lố bịch
hơn, đáng cời hơn?
- Cả hai cách khoe đều đáng cời nhng cách khoe của anh
áo mới lố bịch hơn, đáng cời hơn vì anh ta để dồn tâm sức
vào một công việc chẳng ra cái gì cả
? Đọc truyện “ Lợn cới áo mới” vì sao em lại cời?
- Cời vì hành động, ngôn ngữ của từng nhân vật thích
khoe của Của chẳng đáng là bao mà vẫn thích khoe.
Hành động và ngôn ngữ khoe của các nhân vật đều
quá đáng, lố bịch
- Cời vì cuộc ganh đua trong việc khoe của ở các nhân
vật Anh áo mới kiên nhẫn đứng hóng ở cửa suốt từ sáng
đến chiều, đang tức tối thì bị anh lợn cới khoe của trớc
Anh áo mới tởng thua đã túm lấy cơ hội “cả ngày có một
lần” để khoe của trớc anh lợn cới Kết thúc thật bất ngờ
? Trong truyện tác giả dân gian đã sử dụng bp NT gì khi
miêu tả, kể về hai anh chàng khoe của này?
- NT đối xứng và phóng đại
? Qua phân tích em hiểu truyện đợc tác giả sáng tác nhằm
mục đích gì? Từ đó em hiểu truyện có ý nghĩa gì?
- Truyện phê phán, chế giễu loại ngời có tính hay khoe
của
GV: Tiéng cời ở đây mang tính chất phê phán nhẹ nhàng
với mục đích tẩy rửa một thói h tật xấu của con ngời để
- Cách khoe của lố bịch đáng cời > Cời chê tính khoe
khoang.-=>Nghệ thuật đối xứng phóng đại
Trang 11hoàn hiện con ngời.
.? Nét nghệ thuật đặc sắc của truyện cời này
HS đọc ghi nhớ:SGK/128
c Tổng kết c-1 Nội dung : Truyện tạo nên tiếng cời vui vẻ, phê phán tính hay khoe của
c- 2Nghệ thuật :
- Tạo tỡnh huống gõy cười
- Miờu tả điệu bộ, hành động, ngụn ngữ khoe rất lố bịch của hai người
- Sử dụng biện phỏp nghệ thuật phúng đại
c.3Ghi nhớ:SGK/ 128
Luyện tập
IV
Củng cố :
H: Thế nào là truyện cười? Nêu ý nghĩa của truyện Treo biển
GV : Cho hS đóng tiểu phẩm Lợn cới áo mới
GV nhận xét
V.H ớng dẫn về nhà :
- Đọc thêm văn bản Đẽo cày giữa đờng Nắm đợc khái niệm Truyện cời ý nghĩa 2 văn bản TREO BIểN và lợN Cơí áo mới ,Kể lại đợc truyện
- Soạn ôn tập Truyện dân gian ( trả lời câu hỏi t/134-135 )
