Do vậy vấn đề lạm phát và ảnh hưởng của lạm phát tới tăng trưởng kinh tế là một đề tài hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế hiện
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hầu hết tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo đuổi mục tiêu chung là tăng trưởng cao, lạm phát thấp, thất nghiệp ít, cán cân thanh toán có số dư Trong các mục tiêu này, tăng trưởng cao và lạm phát thấp là hai mục tiêu có tầm quan trọng, hàng đầu, quan hệ chặt chẽ với nhau “khống chế” lẫn nhau Tăng trưởng kinh tế và lạm phát là hai vấn đề cơ bản và lớn trong nền kinh
tế Sự tác động qua lại của tăng trưởng kinh tế và lạm phát hết sức phức tạp
và không phải lúc nào cũng tuân theo những quy tắc kinh tế Lạm phát là một vấn đề không phải xa lạ và là một đặc điểm của nền kinh tế hàng hóa; ở mỗi thời kì kinh tế với các mức tăng trưởng kinh tế khác nhau sẽ có những mức lạm phát phù hợp Do vậy vấn đề lạm phát và ảnh hưởng của lạm phát tới tăng trưởng kinh tế là một đề tài hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế hiện nay vấn đề này càng trở nên cần thiết Bài viết của bọn em có tham khảo một số thông tin tài liệu
từ các sách báo, truyền thông Trong quá trình làm không thể tránh được những thiếu sót, sai lầm Chúng em mong nhận được những ý kiến đóng góp
từ cô giáo bô môn để có thể hoàn thiện đề tài này trong các công trình nghiên cứu về sau Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 21 Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
1.1 Tổng quan nghiên cứu
Nghiên cứu về ảnh hưởng của lạm phát đến tăng trưởng kinh tế đã có khá nhiều công trình nghiên cứu trong nước và nước ngoài Trong đó, trước hết phải kể đến nghiên cứu của Mallik và Chowdhury (2001), hai nhà nghiên cứu sử dụng mô hình hiệu chỉnh sai số ECM kiểm tra mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng GDP cho bốn quốc gia Nam Á (Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan và Sri Lanka) So sánh bằng chứng thực nghiệm thu được từ các mô hình đồng nhất và sửa lỗi sử dụng dữ liệu hàng năm được thu thập từ Thống
kê tài chính quốc tế của IMF Các tác giả tìm thấy bằng chứng về một mối quan hệ tích cực lâu dài giữa tốc độ tăng trưởng GDP và lạm phát cho cả bốn quốc gia Cũng có những phản hồi đáng kể giữa lạm phát và tăng trưởng kinh
tế Những kết quả này có ý nghĩa chính sách quan trọng Lạm phát vừa phải
là hữu ích cho sự tăng trưởng, nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh hơn lại trở thành lạm phát Vì vậy, các quốc gia này đang ở trên một cạnh dao
Trang 3Nghiên cứu của Aminu Umaru và Anono Abdulrahman Zubairu (2012)
về sự ảnh hưởng của lạm phát đối với tăng trưởng kinh tế ở Nigeria thông qua mô hình Augmented Dickey-Fuller đã chứng minh GDP đã gây ra lạm phát chứ không phải lạm phát dẫn đến GDP Đồng thời, cũng từ kết quả cho thấy lạm phát có tác động tích cực đến sự tăng trưởng kinh tế qua việc thúc đẩy năng suất và sản lượng đầu ra Diễn biến lạc quan của kinh tế tính trên từng đầu người cũng có thể là một trong những yếu tố góp phần vào tỷ lệ lạm phát Vì vậy, cách tốt nhất để giảm lạm phát tới mức nhỏ nhất là tăng GDP Nghiên cứu của Vinayagathasan (2013) đã dựa trên số liệu của 32 quốc gia Châu Á trong giai đoạn từ năm 1980 đến năm 2009 để xem xét ngưỡng lạm phát để đánh giá mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, phương pháp bình phương tối thiểu có điều kiện được dùng để ước lượng điểm ngưỡng tiềm năng Một khi điểm ngưỡng đã được xác định, sự biến thiên được tính bằng mô hình GMM Quan sát mối quan hệ phi tuyến tính giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, ông nhận ra rằng khi lạm phát vượt quá ngưỡng (5,43%, trong dài hạn), loại bỏ tác động tích cực và tăng trưởng bị cản trở, lạm phát không gây bất kỳ ảnh hưởng quan trọng nào đến tăng trưởng cho đến khi nó đạt 5,43%, nhưng sau điểm đó, nó đã làm chậm tăng trưởng đáng kể
Trang 4Theo tác giả Ayres (2014), thông qua mô hình hồi quy tuyến tính OLS, trong nhiều thập kỷ qua, nhiều quốc gia đã hướng mục tiêu lạm phát như một lựa chọn chính sách dành cho sự cân bằng, ổn định trong nền kinh tế Các nghiên cứu trước đây chỉ ra tiêu chí cải thiện lạm phát là giảm lạm phát mà không ảnh hưởng đáng kể đến GDP Nghiên cứu của ông đã tìm ra cách cải thiện các kết quả này bằng cách xác định sự tác động của thời gian lên chính sách cũng như tác động của nó đối với các nước đang phát triển trên thế giới Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa chính sách quan trọng, chế độ CNTT có những ảnh hưởng khu vực khác nhau trong việc tác động đến lạm phát và tăng trưởng sản lượng Tuy tác động của lạm phát nhắm vào GDP thực tế là tối thiểu, nhưng GDP thực tế giữa các nước đang phát triển ở một số khu vực,
cụ thể là Châu Âu, Châu Mỹ Latinh và Trung Đông đã tăng đáng kể
Nghiên cứu của Su Dinh Thanh (2015) đã sử dụng mô hình PSTR và GMM-IV để nghiên cứu mối quan hệ giữa lạm phát và sự phát triển kinh tế Kết quả nghiên cứu ra đã cho thấy mối quan hệ giữa lạm phát và sự phát triển kinh tế là mối quan hệ phi tuyến tính Ngưỡng lạm phát tính được cho 5 nước ASEAN là 7.84% và đều được thống kê ở mức 1% trong cả PSTR và
GMM-IV Mức giá trị ngưỡng này cao hơn so với số liệu tính được bởi Vinayagathasan (2013) - 5.43% Sự khác biệt này đến từ sự đa dạng về các
Trang 5mẫu và số liệu nghiên cứu Bên cạnh đó, nghiên cứu của Su Dinh Thanh cũng chỉ ra ngân hàng trung ương có thể tác động tích cực đến sự phát triển nền kinh tế bằng cách giảm lạm phát khi nó gần chạm đến giá trị ngưỡng
Về ảnh hưởng của lạm phát đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam, cũng
có khá nhiều công tình nghiên cứu Trong số đó phải kể đến một số nghiên cứu tiêu biểu như nghiên cứu của Trương Minh Tuấn (2013) đã sử dụng mô hình VAR và ECM để nghiên cứu mối tương quan giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn và chỉ ra sự thay đổi trong tăng trưởng kinh tế chịu tác động nghịch chiều với tỉ lệ lạm phát và cùng chiều với tốc độ tăng trưởng của cung tiền Nghiên cứu của Ngô Chí Trung (2015) đưa
ra kết luận lạm phát là một hiện tượng kinh tế có ảnh hưởng lớn có sự ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, tùy theo mức độ và quy mô của lạm phát Lạm phát cao và nhiều, lạm phát gây nhiều bất lợi và tác hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Lạm phát thấp, quy mô nhỏ có thể đem lại những lợi ích, tuy nhiên, lạm phát quá thấp bên cạnh những lợi ích, song cũng kèm theo đó là những tác dụng phụ ngoài mong muốn
Nghiên cứu thực nghiệm của Nguyễn Minh Sáng và Ngô Nữ Diệu Khuê (2015) được tiến hành nhằm kiểm định mối quan hệ phi tuyến tính giữa lạm
Trang 6phát và tăng trưởng kinh tế bằng phương pháp tự hồi quy với mẫu nghiên cứu
17 nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam giai đoạn từ năm 2000 đến
2012 Kết quả ước lượng mô hình cho thấy tồn tại một ngưỡng lạm phát mà khi lạm phát vượt trên ngưỡng này sẽ gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế Dựa trên thực tiễn Việt Nam, nhóm nghiên cứu thảo luận nguyên nhân của sự khác biệt về tăng trưởng giữa Việt Nam so với các nước khác và
đề ra một số gợi ý chính sách nhằm nâng cao năng lực kiểm soát lạm phát ở mức độ hợp lí và phát huy mặt tác động tích cực mà lạm phát có thể mang lại cho nền kinh tế Việt Nam
Nhận diện các yếu tố tác động đến lạm phát, Nguyễn Ngọc Tuyến (2017) chỉ ra rằng lạm phát được xác định là một trong những chỉ tiêu quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô ở Việt Nam từ trước tới nay Nhận thức
rõ vai trò của lạm phát, trong những năm gần đây, Chính phủ đã xác định mức cụ thể và coi lạm phát hàng năm là một chỉ tiêu phải được kiểm soát một cách chặt chẽ bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế quan trọng khác Phân tích diễn biến chỉ số giá tiêu dùng năm 2016 cũng như nhận diện những yếu tố tác động, bài viết đưa ra một số dự báo lạm phát trong năm 2017 Bài viết giới thiệu chỉ số giá tiêu dùng tăng đáng kể trong năm 2016 và một số dự báo về CPI năm 2017
Trang 7Nghiên cứu của Nguyễn Văn Bổn (2018) về ảnh hưởng của lạm phát đối với mối quan hệ đầu tư - phát triển kinh tế đã sử dụng S-GMM cho bảng dữ liệu cân bằng cho 52 tỉnh thành trong giai đoạn 2005 - 2014 Kết quả nghiên cứu cho thấy lạm phát vừa có tác dụng thúc đẩy đầu tư - phát triển kinh tế, lại vừa cản trở mối quan hệ này Vì vậy, việc có thể kiểm soát lạm phát ở mức
an toàn kết hợp cùng với đầu tư tư nhân, chi tiêu chính phủ và mở cửa thương mại là những yếu tố ảnh hưởng chủ yếu tới sự phát triển của nền kinh tế Gần đây nhất là nghiên cứu của Bùi Thị Điệp và Mai Bình Dương (2018) về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam Dữ liệu thứ cấp giai đoạn quý I/2000 đến quý IV/2017, được thu thập chủ yếu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Kinh tế thương mại (TradingEconomics.com) và Tổng cục Thống kê Tác giả sử dụng mô hình VAR và phân tích phản ứng đẩy để nghiên cứu mối quan hệ này Kết nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn là quan hệ nghịch biến
và trong dài hạn là quan hệ đồng biến Đây là cơ sở tác giả đề xuất một số khuyến nghị cho tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát ở Việt Nam hiện nay
Trang 8Nhìn chung, các nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế theo các khía cạnh khác nhau Do vậy, cần phải có sự nghiên cứu mang tính hệ thống, cập nhật đầy
đủ, đánh giá mới nhất và phù hợp với thực tế của Việt Nam cũng như các nước trên thế giới hiện nay
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
Aminu Umaru, Anono Abdulrahman Zubairu (2012) Effect of Inflation on the Growth and Development of the Nigerian Economy International
Journal of Business and Social Science Vol 3 No 10 [Special Issue – May 2012]
http://www.ijbssnet.com/journals/
Vol_3_No_10_Special_Issue_May_2012/19.pdf
Ayres, K., Belasen, A R., & Kutan, A M.(2014) Does inflation targeting lower inflation and spur growth? Journal of Policy Modeling, 36(2), 373–
388
http://faratarjome.ir/u/media/shopping_files/store-EN-1439795895-7696.pdf
Bùi Thị Điệp, Mai Bình Dương (2018) Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế Việt Nam: Nghiên cứu giai đoạn 2001-2017 Tạp chí Tài
chính truy cập ngày 27-9-2018
Trang 10http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/nghien-cuu-dieu-tra/moi- quan-he-giua-lam-phat-va-tang-truong-kinh-te-viet-nam-nghien-cuu-giai-doan-20012017-144462.html
Girijasankar Mallik and Anis Chowdhury (2001) Inflation and economic growth: Evidence from four South Asian countries Asia-Pacific
Development Journal Vol 8, No 1, June 2001
http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?
doi=10.1.1.516.9478&rep=rep1&type=pdf
Ngô Trí Trung (2015) Kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý và ổn định là điều kiện tốt cho sự phát triển Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Kiểm toán/ 2015,
Số 87, Tr 37
Nguyễn Văn Bổn (2018) Inflation and the public investment: Growth relationship in Vietnam Journal of Asian Business and Economic Studies,
Vol 25(S01) , January 2018, Page 50-67
Trang 11http://jabes.ueh.edu.vn/Home/SearchArticle?article_id=50dc4a98-4f5e-6d19-aa91-759dc556d4b2
Nguyễn Minh Sáng & Ngô Nữ Diệu Khuê (2015) Lạm phát và tăng trưởng kinh tế: Nghiên cứu thực nghiệm các nước đang phát triển và trường hợp Việt Nam Đại học Ngân hàng TP HCM, TP HCM (32)
https://www.uef.edu.vn/newsimg/tap-chi-uef/2015-03-04-21/4-so-21.pdf
Nguyễn Ngọc Tuyến (2017) Lạm phát năm 2017: Nhận diện các yếu tố tác động Tạp chí Tài chính/ 2017, Số 652 Kỳ 1 - Tháng 3, Tr 6 - 8
Su Dinh Thanh (2015) Threshold effects of inflation on growth in the ASEAN-5 countries: A Panel Smooth Transition Regression approach.
Journal of Economics, Finance and Administrative Science 20 (2015) 41– 48
http://www.elsevier.es/en-revista-journal-economics-finance- administrative-science-352-articulo-threshold-effects-inflation-on-growth-S2077188615000049
Trang 12Trương Minh Tuấn (2013) Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế: Nghiên cứu thực nghiệm ở Việt Nam Tạp chí Phát triển kinh tế 278
(12/2013) 02-12
http://www.thuviencantho.vn/Database/Content/1200.pdf
Vinayagathasan, T (2013) Inflation and economic growth: A dynamic panel threshold analysis for Asian economies GRIPS Discussion Paper Page
12-17
http://www.grips.ac.jp/r-center/wp-content/uploads/12-17.pdf